“Nền tảng của quan hệ đối tác là sự liên kết về lợi ích quốc gia”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 30/5 phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore. Ông cho biết Mỹ sẽ áp dụng cách tiếp cận mạnh mẽ, thầm lặng và rõ ràng với các liên minh.
Bộ trưởng Hegseth ca ngợi các quốc gia như Philippines, Australia, Indonesia, Malaysia, Singapore vì chủ động chia sẻ gánh nặng quốc phòng và tham gia liên minh. Ông cũng đánh giá cao một số đối tác của Mỹ trong khu vực đã cải thiện năng lực quốc phòng, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Đề cập đến Trung Quốc, ông Hegseth nhận định Washington và Bắc Kinh đang duy trì mối quan hệ chặt chẽ nhất sau nhiều năm, song cho rằng có lo ngại ở châu Á – Thái Bình Dương về việc Trung Quốc “tăng cường sức mạnh quân đội, mở rộng hoạt động quân sự trong và ngoài khu vực”.
Ông cho hay Mỹ tìm kiếm “sự cân bằng quyền lực có lợi và bền vững”, trong đó không quốc gia nào có thể áp đặt hoặc “đe dọa đến an ninh, thịnh vượng hoặc các đồng minh của Mỹ”.
“Mục tiêu của chúng tôi là nền hòa bình tốt đẹp. Mỹ là một quốc gia Thái Bình Dương, chúng tôi kiên quyết yêu cầu Trung Quốc tôn trọng lập trường lâu dài của mình ở khu vực”, ông Hegseth nói.
Bộ trưởng Hegseth cũng chỉ trích các nước châu Âu, cho rằng đồng minh của Mỹ tại đây đã không làm tròn trách nhiệm của mình. Theo ông, châu Âu trong thời gian quá dài đã phụ thuộc nhiều vào sức mạnh quân sự Mỹ, “nhiều đồng minh và đối tác để cho năng lực quốc phòng của chính họ suy yếu”.
Ông Hegseth nói Mỹ yêu cầu các đồng minh và đối tác chi 3,5% GDP cho quốc phòng, thêm rằng Washington sẽ ưu tiên hợp tác với “những đồng minh kiểu mẫu này”.
“Chúng tôi sẽ đưa các quốc gia đó lên hàng đầu, đẩy nhanh việc bán vũ khí, hợp tác sâu rộng trên lĩnh vực công nghiệp, mở rộng chia sẻ thông tin tình báo và những điều khác mang lại lợi ích cho nhiều bên”, ông cho biết.
Bộ trưởng Hegseth cảnh báo nếu các đồng minh từ chối tăng cường nỗ lực và gánh vác trách nhiệm phòng thủ chung, những nước này sẽ đối mặt với thay đổi rõ ràng trong cách Mỹ làm việc với họ.
Ông khẳng định “nước Mỹ trên hết không có nghĩa là chỉ có nước Mỹ”, đồng thời nhấn mạnh rằng các liên minh là mối quan hệ đối tác thật sự, được đánh giá bằng sức mạnh và năng lực chủ quyền mà mỗi thành viên mang lại.
Đây là lần thứ hai ông Hegseth phát biểu tại Shangri-La. Năm ngoái, ông nêu thông điệp cứng rắn với Trung Quốc, đặc biệt liên quan tới vấn đề Đài Loan. Bài phát biểu năm nay của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ được coi là mềm mỏng hơn đáng kể, sau khi Tổng thống Donald Trump thăm Trung Quốc cách đây hai tuần.
Trong bài phát biểu này, ông Hegseth không đề cập tới chiến sự Ukraine hay Iran. Ông cũng không bình luận về thương vụ vũ khí của Mỹ với đảo Đài Loan, chỉ nói rằng quan điểm của Mỹ với Đài Loan “không thay đổi”.
Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh, quốc phòng có ảnh hưởng hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương do IISS, viện nghiên cứu có trụ sở tại Anh, sáng lập từ năm 2002.
Diễn đàn là dịp để lãnh đạo các nước châu Á – Thái Bình Dương chia sẻ tầm nhìn và trao đổi về những vấn đề chiến lược, xây dựng lòng tin và hợp tác chiến lược, phản ánh góc nhìn đa chiều về an ninh, quốc phòng.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 diễn ra ngày 29-31/5 tại Singapore với sự tham gia của hơn 550 đại biểu đến từ các cơ quan an ninh và quốc phòng của 44 quốc gia.
Đoàn Trung Quốc năm nay chủ yếu gồm các chuyên gia, học giả Quân Giải phóng Nhân dân (PLA), không có mặt Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân. Đây là năm thứ hai liên tiếp Trung Quốc không cử Bộ trưởng Quốc phòng tham dự sự kiện.
Về phía đảng Dân chủ, hạ nghị sĩ Al Green (79 tuổi), người đã giữ chức trong 11 nhiệm kỳ, thất bại trước hạ nghị sĩ Christian Menefee (38 tuổi). Theo Đài NBC News, cuộc đối đầu hy hữu giữa 2 nghị sĩ đương nhiệm này bắt nguồn từ việc bản đồ bầu cử ở Texas được vẽ lại theo đề xuất của đảng Cộng hòa. Điều này khiến khu vực bầu cử số 9 của ông Al Green bị thay đổi có lợi cho đảng Cộng hòa, buộc ông phải đối đầu với ông Menefee tại khu vực bầu cử số 18, vốn là "thành trì" của đảng Dân chủ.
Điểm chung của cả 2 nghị sĩ là lập trường phản đối Tổng thống Donald Trump. Ông Green từng bị đuổi khỏi nghị trường quốc hội khi bày tỏ bất bình trong những lần ông Trump đọc thông điệp liên bang. Trong khi đó, ông Menefee từng kiện chống lại chính quyền ông Trump khi còn là luật sư đại diện hạt Harris ở Texas. Ông Menefee mới nhậm chức đầu năm nay, sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ sung để thay thế cố hạ nghị sĩ Sylvester Turner.
Đối với cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa, Tổng chưởng lý Texas Ken Paxton (64 tuổi), người được ông Trump ủng hộ, đánh bại thượng nghị sĩ John Cornyn (74 tuổi) để giành đề cử của đảng trong cuộc đua vào Thượng viện. Giới quan sát nhận định việc Tổng thống Trump công khai ủng hộ vào giai đoạn nước rút đã góp phần lớn giúp ông Paxton giành chiến thắng.
Cường kích A-10 Thunderbolt II của Mỹ đã bị Iran bắn trúng vào ngày 3-4, buộc phi công phải nhảy dù, theo thông tin từ Đài CNN. Phi công đã kịp điều khiển máy bay ra khỏi không phận Iran trước khi thoát ly và sau đó được giải cứu an toàn.
Phía Iran xác nhận đã tấn công mục tiêu này, cho biết hệ thống phòng không của họ đã nhắm bắn chiếc A-10 gần eo biển Hormuz, khiến máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư.
Vụ việc diễn ra cùng ngày khi tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran. Một thành viên phi hành đoàn đã được cứu, trong khi người còn lại vẫn mất tích.
A-10 là dòng máy bay một chỗ ngồi, đã tham gia các nhiệm vụ trên không phận Iran trong nhiều tuần gần đây. Hiện Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa đưa ra bình luận về thông tin này.
Hãng tin Mehr của Iran công bố đoạn video tên lửa tấn công cường kích A-10 của Mỹ - Video: MEHR
Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin nước này đã từ chối đề xuất ngừng bắn kéo dài 48 giờ do Mỹ đưa ra.
Nguồn tin được dẫn cho biết đề xuất này được Washington chuyển tới Tehran hôm 2-4 thông qua một quốc gia trung gian không nêu tên. Tuy nhiên Iran không phản hồi bằng văn bản, mà đáp lại "trên thực địa" bằng việc tiếp tục các đợt tấn công quy mô lớn, theo nguồn tin.
Báo cáo cũng cho biết các nỗ lực ngoại giao của Mỹ nhằm chấm dứt giao tranh đang được đẩy mạnh, đặc biệt sau thông tin một kho quân sự của Mỹ trên đảo Bubiyan (Kuwait) bị tấn công.
Theo Hãng tin AFP, lực lượng Mỹ và Iran đang chạy đua tìm kiếm phi hành đoàn của chiếc tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran ngày 3-4.
Tehran tuyên bố đã bắn hạ chiếc F-15E, trong khi truyền thông Mỹ cho biết lực lượng đặc nhiệm đã giải cứu được một trong hai thành viên tổ lái.
Truyền thông Iran kêu gọi người dân trong khu vực tham gia truy tìm phi công còn lại, đồng thời treo thưởng cho việc bắt giữ bất kỳ binh sĩ Mỹ nào.
Phía Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ chưa bình luận về vụ F-15E, trong khi Nhà Trắng cho biết Tổng thống Donald Trump đã được báo cáo. Ông Trump khẳng định sự cố này "không ảnh hưởng" đến đàm phán với Iran.
Hai trực thăng Mỹ đã bị trúng hỏa lực Iran trong lúc tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn phi hành đoàn của tiêm kích F-15E, Đài NBC News đưa tin.
Một trong hai thành viên phi hành đoàn đã được giải cứu, trong khi công tác tìm kiếm người còn lại vẫn đang tiếp tục.
Dẫn lời một quan chức Mỹ, báo cáo cho biết toàn bộ binh sĩ trên các trực thăng đều an toàn, bất chấp việc bị trúng hỏa lực trong quá trình làm nhiệm vụ.
Cảnh sát Iran nổ súng vào hai chiếc trực thăng HH-60W của Không quân Mỹ, khi hai máy bay này đang tìm kiếm phi hành đoàn chiếc F-15E - Video: X/@Osinttechnical
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã công khai chỉ trích và mỉa mai Mỹ, sau khi máy bay chiến đấu của Washington bị bắn hạ ngày 3-4, khiến một thành viên phi hành đoàn mất tích.
Theo thông tin ban đầu, quân đội Mỹ đã giải cứu được một phi công trong chiến dịch tìm kiếm, trong khi tình trạng của người còn lại vẫn chưa rõ.
Trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf châm biếm rằng chiến dịch quân sự của Mỹ - vốn được cho là nhằm "thay đổi chế độ" - nay đã biến thành lời kêu gọi tìm kiếm phi công mất tích.
"Thật đáng kinh ngạc. Một bước tiến vĩ đại. Đúng là những thiên tài", ông mỉa mai.
Theo một quan chức Israel xác nhận với Đài CNN, Israel đã hoãn một số cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran trong ngày 3-4, nhằm tránh ảnh hưởng đến chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn hai thành viên phi hành đoàn trên chiếc tiêm kích F-15E của Mỹ bị bắn rơi.
Ngoài việc tạm dừng tấn công, Israel cũng đề nghị hỗ trợ tình báo cho chiến dịch tìm kiếm, dù hoạt động này chủ yếu do phía Mỹ đảm nhiệm, theo hai nguồn tin Israel.
Ngày 3-4, Israel tiếp tục không kích dồn dập thủ đô Beirut, tuyên bố nhắm vào "hạ tầng của các nhóm vũ trang" tại khu ngoại ô phía nam do Hezbollah kiểm soát. Trước đó quân đội Israel đã cảnh báo sơ tán bảy khu dân cư, với các vụ nổ lớn được ghi nhận.
Chiến sự leo thang trong bối cảnh Israel mở rộng chiến dịch xuống miền nam Lebanon, với mục tiêu thiết lập "vùng an ninh" tới sông Litani.
Cùng lúc đó, Đại sứ quán Mỹ tại Beirut cảnh báo Iran và các lực lượng liên kết có thể nhắm vào các trường đại học tại Lebanon, sau khi Tehran tuyên bố sẽ trả đũa các cơ sở giáo dục bị tấn công trước đó.
Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto gần đây thông báo giảm mức trần hoa hồng mà các nền tảng thu từ tài xế từ 20% xuống còn 8%, đồng thời yêu cầu các công ty cung cấp bảo hiểm tai nạn và sức khỏe cho tài xế.
Chính sách này nhằm cải thiện đời sống lao động tự do, nhưng các nhà phân tích cho rằng sự thay đổi chính sách này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty gọi xe hoạt động tại nền kinh tế lớn Đông Nam Á, theo Business Times ngày 4.5.
Các chi tiết thực thi hiện vẫn chưa rõ, bao gồm thời điểm áp dụng, phạm vi (xe máy hay cả ô tô), cũng như việc doanh nghiệp có được phép chuyển chi phí sang người dùng hay không. Điều này làm gia tăng bất định trong bối cảnh các công ty gọi xe mới bắt đầu có lãi trở lại.
Indonesia là thị trường trọng điểm của Grab, đóng góp khoảng 15% tổng giá trị giao dịch (GMV), theo ước tính của Ngân hàng Citi (Mỹ).
Ngân hàng này dự báo việc giảm hoa hồng có thể khiến lợi nhuận trước lãi, thuế, khấu hao và khấu trừ (EBITDA) hằng năm của Grab giảm 5 - 10 triệu USD nếu chỉ áp dụng cho xe máy. Nếu mở rộng sang ô tô, mức tác động có thể tăng lên 35 - 40 triệu USD, tương đương khoảng 5% EBITDA mảng vận tải dự báo năm 2026.
"Chúng tôi cho rằng giá cổ phiếu có thể phản ứng tiêu cực khi thị trường tiếp nhận thông tin và chờ thêm chi tiết", nhà phân tích Alicia Yap của Citi nhận định.
Grab dự kiến sẽ công bố kết quả kinh doanh quý đầu tiên vào ngày 5.5 khi ban lãnh đạo công ty dự kiến sẽ đề cập đến những tác động tài chính tiềm tàng của quy định mới và vạch ra các chiến lược khả thi để giảm thiểu ảnh hưởng.
GoTo - doanh nghiệp vừa ghi nhận lợi nhuận ròng quý đầu tiên - được cho là chịu áp lực lớn trước chính sách của chính phủ Indonesia. Theo Tập đoàn tài chính đa ngành Macquarie (Úc), quy định mới có thể khiến mảng dịch vụ theo yêu cầu của GoTo rơi vào trạng thái EBITDA âm, ngay cả khi chỉ một phần hoạt động bị ảnh hưởng. Ở cấp độ tập đoàn, EBITDA của GoTo năm 2027 có thể giảm hơn 70% so với dự báo trước đó.
"Đây là một trở ngại ngắn hạn đối với GoTo", chuyên gia Ari Jahja của Macquarie nhận định, đồng thời cảnh báo biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp nếu doanh nghiệp không thể chuyển chi phí sang khách hàng.
Phản ứng trước chính sách, GoTo cho biết đang đánh giá tác động và sẽ tuân thủ quy định. Tuy nhiên, cổ phiếu công ty đã giảm 5,56% khi nhà đầu tư lo ngại về triển vọng lợi nhuận.
Động thái này cũng phản ánh xu hướng chính phủ Indonesia tăng cường can thiệp vào lĩnh vực công nghệ, đặc biệt với các nền tảng sử dụng hàng triệu lao động.
Giới quan sát cũng đang theo dõi khả năng quỹ đầu tư nhà nước Danantara tham gia vào các công ty gọi xe, trong bối cảnh Jakarta muốn gia tăng ảnh hưởng trong ngành này. "Danantara Indonesia liên tục đánh giá các cơ hội thị trường đa dạng để thúc đẩy sứ mệnh mang lại tác động kinh tế - xã hội có ý nghĩa cho Indonesia", phát ngôn viên quỹ cho biết trong một tuyên bố.
