Ba người ngộ độc sau khi ăn rau lạ

Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030. Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.

Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung..

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.

Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.

Về lộ trình tiêm chủng, ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.

Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.

Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, trong khi vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.

Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.

Tin Gốc: Vnexpress

Ung thư gan là tình trạng các tế bào gan tăng sinh không kiểm soát, tạo thành các khối u ác tính phá hủy cơ quan này. Đây là một trong những loại ung thư phổ biến, gây tử vong hàng đầu, thường tiến triển âm thầm. Chế độ ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi khoa học có thể giúp phòng bệnh.

Chọn ngũ cốc giàu chất xơ thay vì tinh bột chế biến sẵn

Tinh bột tinh chế từ bánh mì trắng, bánh ngọt có thể nhanh chóng chuyển hóa thành đường, khiến gan tăng tích tụ mỡ. Thay vào đó, mỗi người nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, lúa mạch, gạo lứt để hỗ trợ ổn định đường huyết, cải thiện hệ vi khuẩn đường ruột và giảm viêm - những yếu tố góp phần giảm nguy cơ ung thư gan. Chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu, một trong các tác nhân dẫn đến ung thư gan.

Bổ sung rau họ cải, quả mọng

Bông cải xanh, cải bẹ xanh... giàu vitamin, chứa sulforaphane và indole-3-carbinol. Các hợp chất tự nhiên này kích hoạt các enzyme giải độc giúp gan trung hòa chất độc hại, bao gồm cả chất gây ung thư. Mỗi người nên ăn rau họ cải khoảng ba lần một tuần để cải thiện khả năng phục hồi của gan.

Việt quất, mâm xôi, anh đào, dâu tây giàu polyphenol và anthocyanin - các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa, một trong những nguyên nhân thúc đẩy ung thư.

Thường xuyên uống trà xanh

Trong khi đồ uống có đường và nước ngọt thúc đẩy sự tích tụ chất béo trong gan, trà xanh chứa catechin, nhiều chất chống oxy hóa thực vật cải thiện quá trình chuyển hóa chất béo trong gan, giảm viêm. Những người thường xuyên uống trà xanh có nguy cơ mắc ung thư gan thấp hơn.

Nên uống trà xanh vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn khoảng 1-2 tiếng để không ảnh hưởng đến hấp thụ sắt. Dừng uống trước khi ngủ 2-3 tiếng (hoặc 6 tiếng nếu nhạy cảm với caffeine) để tránh mất ngủ.

Ưu tiên chất béo omega-3

Chất béo chuyển hóa và thực phẩm chiên rán gây viêm nhiễm âm thầm trong cơ thể. Mỗi người nên thay thế chúng bằng các nguồn omega-3 như hạt lanh, quả óc chó, cá béo... Omega-3 làm giảm triglyceride có hại, cải thiện độ nhạy insulin và giảm nguy cơ sẹo gan, một tình trạng thường dẫn đến ung thư.

Ăn tỏi, hành tây

Tỏi và hành tây chứa các hợp chất lưu huỳnh giúp tăng cường quá trình giải độc của gan. Thường xuyên ăn tỏi hỗ trợ gan giảm tích mỡ, chống oxy hóa, cân bằng enzyme nhờ hợp chất allicin. Những thực phẩm này còn góp phần bảo vệ DNA khỏi bị tổn thương, làm giảm nguy cơ ung thư về lâu dài.

Tin Gốc: Vnexpress

Những thực đơn này đặc biệt phù hợp với người thừa cân, đặc biệt dân văn phòng ít vận động. Bạn tham khảo thực đơn bữa chính với gà (bữa trưa và tối), có thể thay đổi bất kỳ tùy theo sở thích và khẩu vị, như sau:

Ức gà là thực phẩm chính trong nhiều chế độ ăn kiêng, nhất là với người tập trung vào sức khỏe, lấy lại năng lượng, cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng, mệt mỏi hay đơn giản là muốn có thể hình đẹp, phát triển cơ bắp.

Một khẩu phần ức gà nấu chín 100g cung cấp khoảng 31 g protein (đạm) - thành phần quan trọng cho quá trình phục hồi và phát triển cơ bắp, nhất là sau khi tập luyện cường độ cao và làm việc, học tập mệt mỏi. Các axit amin trong protein đóng vai trò là khối xây dựng mô cơ, hỗ trợ phục hồi và phì đại cơ.

Ức gà và gà nói chung còn chứa carnosine, có nhiều lợi ích với cơ thể như tái tạo mô tế bào, tham gia quá trình dẫn truyền thần kinh, tăng cường trí nhớ, tăng khả năng tập trung, điều hòa hệ thống miễn dịch. Dưỡng chất này còn phục hồi sức khỏe sau hoạt động cơ bắp, giảm đau, cải thiện cảm xúc.

So với nguồn thịt đỏ khác, thực phẩm này ít chất béo, nhất là chất béo bão hòa. 100 g ức gà chứa khoảng 3,6 g chất béo, do đó tốt cho tim mạch, duy trì vóc dáng thon gọn, đồng thời có lợi cho việc định hình cơ bắp.

Ức gà là nguồn cung cấp nhiều vitamin thiết yếu nhóm B như niacin (B3), pyridoxine (B6) và riboflavin (B2). Chúng hỗ trợ đắc lực quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, từ đó duy trì các bài tập cường độ cao, thúc đẩy sự phát triển của cơ, đồng thời giúp dân văn phòng, học sinh, sinh viên, người cao tuổi có thêm năng lượng, khỏe mạnh hơn.

Loạt khoáng chất như phốt pho, selen và kali có nhiều trong ức gà, hỗ trợ sức khỏe tổng thể và hiệu suất thể chất. Cụ thể, phốt pho cần thiết cho sức khỏe của xương. Selen hoạt động như một chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương. Kali duy trì sự cân bằng chất lỏng và co cơ.

Với người muốn tăng cơ và không tích mỡ thừa, ức gà là lựa chọn lý tưởng. Một khẩu phần 100 g chứa khoảng 165 calo, cho phép mọi người hấp thụ nhiều protein hơn mà không vượt quá nhu cầu calo hàng ngày, có lợi cho xây dựng cơ bắp và giảm mỡ. Bên cạnh đó, thực phẩm này không chứa carbohydrate, phù hợp với chế độ ăn ít carbohydrate và ketogenic. Ức gà kết hợp lượng protein đầy đủ có lợi cho cơ bắp, tăng năng lượng.

Bạn có thể chế biến ức gà theo nhiều cách, phù hợp khẩu vị và sở thích ăn kiêng khác nhau. Nướng, luộc, xào, xay... là những phương pháp phổ biến giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng, đồng thời cung cấp các lựa chọn protein nạc ngon miệng. Nhiều tài liệu ghi nhận bổ sung ức gà vào chế độ ăn cân bằng có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Hàm lượng protein cao thúc đẩy cảm giác no, giảm lượng calo tổng thể bằng cách kiềm chế cơn đói.

Tin Gốc: Vnexpress