Hoạt động hướng đến nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc sức khỏe trí não chủ động, tạo điều kiện để người dân được kiểm tra, tư vấn từ sớm ngay tại địa phương
Suy giảm trí nhớ là một tình trạng bệnh lý thường gặp, ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ của não bộ. Bệnh dẫn đến suy giảm chức năng nhận thức, trí nhớ, tư duy, định hướng, khả năng hiểu, tính toán… Theo thời gian, nếu không được phát hiện và khắc phục kịp thời, người mắc suy giảm trí nhớ có thể tiến triển thành sa sút trí tuệ.
Theo chuyên gia y tế, suy giảm trí nhớ không chỉ là vấn đề của người lớn tuổi mà ngày đang dần trẻ hóa, đặc biệt từ 35 tuổi trở lên. Các biểu hiện ban đầu thường là hay “nhớ nhớ, quên quên”, kém tập trung, dễ quên việc cần làm hoặc mất nhiều thời gian hơn để xử lý công việc hằng ngày. Đây là tình trạng thường bị bỏ qua nhưng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống nếu kéo dài. Nhằm nâng cao nhận thức về phòng bệnh chủ động và đưa giải pháp tầm soát tiên tiến đến gần hơn với cộng đồng, ngày 16.5, Long Châu và Mayoly đã phối hợp cùng các đơn vị y tế địa phương triển khai chương trình “Trạm tầm soát trí nhớ”, kiểm tra sức khỏe và tư vấn miễn phí cho người dân, đặc biệt là người trẻ, trung niên ở TP.Huế.
Điểm nhấn của sự kiện là hoạt động tầm soát sức khỏe trí nhớ và tập trung thông qua ứng dụng TNmindtest. Được biết, TNmindtest là công cụ đánh giá trí nhớ và khả năng tập trung, được số hóa bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực thần kinh và nhận thức, do VnADA phát triển và tài trợ bởi Mayoly. Công cụ được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) do Hiệp hội Alzheimer Hoa Kỳ (NIA-AA) ban hành năm 2011. Bài kiểm tra tập trung vào các chức năng thường bị ảnh hưởng sớm như: trí nhớ tình tiết khả năng học và ghi nhớ thông tin mới, trí nhớ công việc khả năng lưu giữ và xử lý thông tin ngắn hạn.
Bên cạnh đó, tại chương trình, người dân còn có cơ hội tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y bác sĩ, chuyên gia từ Long Châu và các bệnh viện uy tín. Các thông tin y khoa, cách nhận biết sớm dấu hiệu suy giảm nhận thức, hay cách chăm sóc sức khỏe trí não khoa học… được truyền tải theo cách gần gũi, dễ hiểu.
Các chuyên gia cho biết, suy giảm nhận thức nhẹ (MCI – Mild Cognitive Impairment) là giai đoạn trung gian giữa quá trình lão hóa bình thường và các bệnh về rối loạn trí nhớ nghiêm trọng. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu ở giai đoạn này và kịp thời áp dụng các biện pháp can thiệp phù hợp như: điều chỉnh lối sống, duy trì vận động, cân bằng dinh dưỡng và theo dõi sức khỏe định kỳ… có thể ngăn ngừa nguy cơ diễn biến nặng về sau. Không chỉ mang ý nghĩa với mỗi cá nhân, chủ động phòng bệnh còn góp phần quan trọng giúp giảm gánh nặng bệnh tật, tiết kiệm nguồn lực, chi phí chăm sóc y tế cho gia đình và xã hội.
Chương trình “Trạm tầm soát trí nhớ – Phòng chống suy giảm nhận thức” tiếp tục là bước đi chiến lược, nối dài cam kết hợp lực toàn diện “vì một Việt Nam khỏe mạnh” của Long Châu và Mayoly. Hai bên hướng đến tầm nhìn chung nâng cao chất lượng cuộc sống người dân Việt Nam bằng các giải pháp tiên tiến, đóng góp thiết thực vào cải thiện sức khỏe trí não, giảm thiểu rủi ro tỷ lệ bệnh suy giảm nhận thức trong cộng đồng theo hướng bền vững.
Trong bối cảnh các bệnh lý không lây nhiễm ngày càng gia tăng, các nhà thuốc không chỉ cung cấp dược phẩm chất lượng, mà còn là những “điểm chạm y tế đầu tiên” hỗ trợ người dân nhanh chóng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, sàng lọc sớm để không bỏ lỡ “thời điểm vàng”. Phát huy mạng lưới hơn 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng cùng nền tảng công nghệ hiện đại, Long Châu tích cực tham gia, phối hợp trong các chương trình quốc gia về bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cộng đồng, từng bước trở thành “cánh tay nối dài” của ngành y tế tại cơ sở.
Cùng với đó, xuyên suốt quá trình hoạt động, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu đẩy mạnh hợp tác chiến lược cùng nhiều doanh nghiệp dược phẩm uy tín trong nước và quốc tế. Hành trình bền bỉ này hướng đến thu hẹp khoảng cách trong chăm sóc sức khỏe, mở rộng cơ hội tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ y tế tiên tiến, chất lượng quốc tế đến hàng triệu gia đình Việt Nam, hưởng ứng theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ.
Ngày 11/5, TS.BS Bùi Huy Mạnh, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Thần kinh 2, Bệnh viện Việt Đức, thông tin ê kíp đã rút dị vật an toàn và bảo tồn chức năng não cho bệnh nhi.
Trước đó, trẻ nhập viện trong tình trạng nguy cấp với vết thương hở sâu trên đỉnh đầu bên trái. Bác sĩ Mạnh đánh giá đây là ca chấn thương sọ não hiếm gặp, đòi hỏi y bác sĩ phải chạy đua với thời gian.
Bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp, đưa trẻ vào phòng mổ trong "thời gian vàng" 6 giờ đầu. Quyết định nhanh chóng này giúp bệnh nhi ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng nội sọ đe dọa tính mạng, đồng thời bảo vệ tối đa nhu mô não và hạn chế tổn thương thứ phát.
Ca phẫu thuật diễn ra với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Các bác sĩ gây mê hồi sức đảm bảo an toàn sinh tồn, trong khi kíp ngoại thần kinh chuẩn bị sẵn phương án kiểm soát chảy máu ồ ạt nhằm rút con dao an toàn.
Hiện, bệnh nhi bệnh viện kết hợp điều trị phục hồi chức năng nhằm giúp trẻ sớm lấy lại khả năng vận động.
Bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra chấn thương có dị vật cắm vào vùng đầu, tuyệt đối không tự ý rút ra mà cần giữ nguyên hiện trạng, nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí kịp thời.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, khi thời gian vận động kéo dài hơn và với cường độ phù hợp, tỷ lệ huy động năng lượng từ mỡ thừa sẽ tăng lên, theo chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).
Khi bắt đầu đi bộ, cơ thể thường ưu tiên sử dụng đường glucose trong máu và glycogen dự trữ trong cơ để tạo năng lượng. Đây là nguồn nhiên liệu dễ huy động nhanh chóng. Bên cạnh đó, chất béo trong máu và mỡ thừa vẫn được sử dụng nhưng với tỷ lệ thấp hơn.
Các nghiên cứu cho thấy cơ thể luôn kết hợp nhiều nguồn năng lượng trong quá trình vận động. Khi tập các bài sức bền kéo dài và ở cường độ vừa phải, quá trình ô xy hóa a xít béo sẽ tăng dần theo thời gian.
Với đa số người khỏe mạnh, sau khoảng 20 - 30 phút đi bộ liên tục ở tốc độ vừa phải, cơ thể đã bắt đầu sử dụng chất béo và mỡ thừa nhiều hơn để tạo năng lượng. Khi lượng glycogen dễ huy động giảm dần, cơ thể sẽ huy động thêm mỡ dự trữ.
Tuy nhiên, đây không phải là mốc giống nhau với tất cả mọi người. Thời điểm này sẽ thay đổi tùy thuộc vào tuổi tác, thể trạng, thói quen vận động, tốc độ đi bộ cũng như vừa ăn hay đang trong trạng thái đói. Người tập luyện thường xuyên có khả năng huy động mỡ thừa hiệu quả hơn so với người ít vận động.
Nếu mục tiêu là giảm mỡ, việc duy trì thời gian đi bộ từ 30 - 60 phút thường mang lại hiệu quả tốt hơn so với các buổi tập quá ngắn. Thời gian vận động dài hơn giúp cơ thể tiêu hao calo nhiều hơn và kéo dài thời gian sử dụng mỡ thừa làm nhiên liệu.
Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) khuyến nghị người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động sức bền cường độ vừa mỗi tuần. Với nhiều người, đi bộ khoảng 30 phút/ngày là mục tiêu thực tế và dễ duy trì lâu dài hơn các hình thức tập luyện cường độ cao.
Đi bộ có thể giúp giảm mỡ nhưng kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào lối sống tổng thể. Nếu đi bộ đều đặn nhưng ăn quá nhiều hoặc ngủ không đủ giấc thì vẫn có thể gặp khó khăn khi giảm cân.
Để tối ưu hiệu quả, nên kết hợp đi bộ với chế độ ăn cân bằng, ngủ đủ giấc, tập luyện sức mạnh để duy trì khối cơ và hạn chế ngồi quá lâu trong ngày, theo Verywellfit.
Có 4 nhóm nguy cơ gây mắc rối loạn tâm thần, theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về dự phòng mắc rối loạn tâm thần và quản lý, chăm sóc y tế, xã hội cho người mắc rối loạn tâm thần tại cộng đồng được áp dụng từ tháng 7.2026.
Trong đó, về sinh học, những người có tiền sử gia đình mắc rối loạn tâm thần, gặp bất lợi trong thai kỳ hoặc sinh nở, bị chấn thương sọ não, mắc bệnh lý thần kinh hoặc bệnh mạn tính ảnh hưởng đến hoạt động của não có nguy cơ cao hơn.
Về yếu tố tâm lý, căng thẳng kéo dài, biến cố lớn trong cuộc sống, khó kiểm soát cảm xúc, lo âu quá mức, tự ti kéo dài các hoàn cảnh dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người sống một mình hoặc có hoàn cảnh khó khăn cũng nằm trong nhóm có nguy cơ.
Các yếu tố xã hội: gồm nghèo đói, thất nghiệp, áp lực công việc, bạo lực gia đình, bạo lực học đường và tình trạng cô lập xã hội tăng nguy cơ rối loạn tâm thần.
Yếu tố nguy cơ khác: sử dụng rượu, bia, ma túy và các chất tác động thần kinh; thiếu hoạt động thể lực; áp lực từ việc sử dụng mạng xã hội, thiết bị điện tử hoặc tiếp xúc thường xuyên với thông tin tiêu cực.
Để phòng ngừa, Bộ Y tế khuyến cáo người dân các biện pháp phòng ngừa yếu tố nguy cơ như duy trì lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc và đúng giờ (thanh thiếu niên và người lớn nên ngủ trung bình từ 7 - 9 giờ/ngày và ngủ trước 23 giờ); hoạt động thể lực cường độ vừa phải trong 150 - 300 phút/tuần hoặc cường độ mạnh dưới 75 phút/tuần.
Hạn chế sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất độc hại; tư vấn cai nghiện và hỗ trợ phục hồi; kiểm soát việc sử dụng các chất gây nghiện trong cộng đồng.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ hoặc đi khám khi có biểu hiện bất thường để phát hiện sớm nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.
Trạm y tế xã, phường có trách nhiệm lập hồ sơ quản lý người có nguy cơ và người mắc rối loạn tâm thần, theo dõi quá trình điều trị, phát hiện sớm dấu hiệu tái phát. Đồng thời, phối hợp với gia đình, nhà trường, nơi làm việc và chính quyền địa phương hỗ trợ người bệnh.
Người có nguy cơ cao, cần được tư vấn thay đổi hành vi, chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh để được đánh giá chuyên sâu.
Nếu người được sàng lọc có dấu hiệu cấp cứu (từng có ý nghĩ tự sát ), cán bộ y tế ưu tiên bảo đảm an toàn và chuyển cấp cứu tâm thần ngay, không chờ hoàn tất toàn bộ quy trình sàng lọc.
Theo Bộ Y tế, rối loạn tâm thần là một tình trạng sức khỏe có thể gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính và nghề nghiệp. Cần truyền thông để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế, xã hội nhằm giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người mắc rối loạn tâm thần. Ngoài chăm sóc y tế, người bệnh cần được tạo điều kiện học tập, tham gia các hoạt động cộng đồng.
