>>> Vì sao ngộ độc bánh mì dễ xảy ra mùa nóng? Bác sĩ chỉ ra nguyên nhân
Trong thời tiết nắng nóng, bánh mì và các loại nhân giàu dinh dưỡng dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn sinh sôi và gây ngộ độc thực phẩm. Các bác sĩ khuyến cáo nên ăn ngay sau khi chế biến, bảo quản đúng cách và tránh tự ý dùng thuốc khi xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu, Hồi sức tích cực và chống độc, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết trong các vụ ngộ độc bánh mì, pate và xốt mayonnaise là những thành phần thường chứa “độc tố thầm lặng” nhất. Do chứa nhiều dinh dưỡng và độ ẩm cao, chúng là môi trường lý tưởng để các loại vi khuẩn nguy hiểm như Salmonella, Listeria, Staphylococcus aureus, Bacillus cereus và độc tố Botulinum (từ vi khuẩn Clostridium botulinum) sinh sôi mà không làm thay đổi mùi vị thức ăn.
Bên cạnh 2 thành phần vừa nêu trên, chả lụa, thịt nguội, xíu mại cũng đóng góp vào nguy cơ ngộ độc do dễ nhiễm khuẩn Salmonella hoặc Bacillus cereus nếu là hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc hoặc bảo quản lạnh sai cách.
Ngoài ra, rau sống, dưa leo, đồ chua cũng thường gây nhiễm khuẩn đường ruột từ nước tưới, đất trồng hoặc không được rửa sạch bằng nước kháng khuẩn trước khi kẹp vào bánh. Vỏ bánh mì có tỷ lệ gây ngộ độc thấp nhất, trừ khi bị ẩm mốc lâu ngày sinh ra độc tố vi nấm (Mycotoxin) gây hại cho gan.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết để hạn chế nguy cơ ngộ độc bánh mì mùa nóng, người dân nên chọn mua tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và bảo đảm vệ sinh.
Trước khi ăn, cần kiểm tra thực phẩm bằng cảm quan. Nếu bánh mì hoặc phần nhân có mùi lạ, vị chua, đổi màu hay dấu hiệu bất thường thì không nên sử dụng.
Các chuyên gia khuyến cáo bánh mì nên được ăn trong vòng 2 – 3 giờ sau khi chế biến. Nếu để quá lâu ở nhiệt độ phòng, nhất là trong thời tiết nóng, vi khuẩn có thể phát triển nhanh và sinh độc tố gây ngộ độc.
Ngoài ra, không nên ăn bánh mì để qua đêm hoặc chỉ hâm nóng sơ rồi dùng lại. Việc hâm nóng có thể diệt một phần vi khuẩn nhưng không loại bỏ được độc tố đã hình thành. Nếu cần bảo quản, nên tách riêng bánh và nhân, để trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong vòng 24 giờ để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.
Theo bác sĩ Tố Hi, một sai lầm phổ biến khi bị ngộ độc thực phẩm là tự ý uống thuốc cầm tiêu chảy ngay khi đau bụng hoặc đi ngoài. Trong nhiều trường hợp nhiễm khuẩn tiêu hóa, tiêu chảy là phản ứng giúp cơ thể đào thải vi khuẩn và độc tố; dùng thuốc không phù hợp có thể khiến vi khuẩn lưu lại lâu hơn trong ruột.
Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên để tiêu chảy kéo dài. Nếu đi ngoài nhiều lần kèm mất nước, sốt, nôn ói hoặc đau bụng dữ dội, cần đi khám để tránh biến chứng.
Ngoài ra, nhiều người còn tự ý dùng kháng sinh dù không phải trường hợp ngộ độc nào cũng cần. Việc dùng sai có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột và tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
Bác sĩ Tố Hi lưu ý, mất nước và rối loạn điện giải là nguyên nhân khiến ngộ độc trở nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Vì vậy, cần bù nước đúng cách, nghỉ ngơi và theo dõi triệu chứng; nên đi khám sớm nếu sốt cao, tiêu chảy kéo dài, đi ngoài ra máu, nôn liên tục, chóng mặt hoặc lừ đừ, mệt nhiều.
Tối 4/7, Bệnh viện Việt Đức thông tin, ê-kíp trực đã phối hợp liên chuyên khoa, chạy đua với thời gian để thực hiện hồi sức, phẫu thuật khẩn cấp các nạn nhân trong vụ tai nạn trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng xảy ra trưa nay.
Trong 4 nạn nhân, có một bệnh nhi 12 tuổi ở Hải Phòng được xác định bị đa chấn thương, chấn thương sọ não, vết thương lóc da đầu, vết thương lóc da cẳng tay trái, gãy 1/3 dưới xương cánh tay trái. Bệnh nhân nhanh chóng được cấp cứu, phẫu thuật.
Bệnh nhân L.V.L. (46 tuổi, Hải Phòng) cũng được xác định đa chấn thương, chấn thương dập nát cẳng bàn chân trái, vết thương khuỷu tay trái, theo dõi chấn thương sọ não, có chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Trong khi đó, nữ bệnh nhân N.T.H. (37 tuổi, Hải Phòng) có diễn biến nhẹ hơn, bị chấn thương gối và được phẫu thuật cấp cứu.
Trường hợp còn lại là chị N.T.H. (49 tuổi, Hải Phòng) nhập viện trong tình trạng đa chấn thương, chấn thương dập nát bàn tay trái, có chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Lãnh đạo Bệnh viện Việt Đức cho biết, ngay khi nhận được thông tin về vụ tai nạn nghiêm trọng trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, các bác sĩ đã khẩn trương kích hoạt quy trình cấp cứu báo động đỏ, sẵn sàng tiếp nhận người bệnh.
Trước đó, như Dân trí đưa tin, va chạm giữa ô tô con và xe khách trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng trưa 4/7 khiến xe khách lật ngang, một người tử vong, 4 người khác bị thương nặng.
Khoảng 11h47 ngày 4/7, ô tô con biển kiểm soát 30B-020.xx và xe khách biển kiểm soát 34F-011.xx cùng lưu thông trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng theo hướng về Hà Nội.
Khi đến Km85+700 đoạn qua xã Kiến Thụy (TP Hải Phòng), hai phương tiện xảy ra va chạm. Cú tông khiến xe khách lật ngang, chắn làn số 2 và 3 của cao tốc, còn ô tô con dừng ở làn số 1.
Tại hiện trường, cả hai phương tiện đều hư hỏng nặng. Nhiều hành khách trên xe khách mắc kẹt, buộc lực lượng chức năng điều động hai xe phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đến giải cứu.
Bước đầu, cơ quan chức năng xác định có 4 người bị thương nặng và đã được đưa đi cấp cứu.
Thế nhưng chỉ sau hai tháng, người bệnh phải đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng hẹp hậu môn nặng, mỗi lần đi đại tiện trở thành nỗi ám ảnh và buộc phải trải qua ca phẫu thuật tạo hình hậu môn phức tạp.
Bác sĩ Phạm Phúc Khánh, Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết người bệnh nhập viện trong tình trạng hẹp hậu môn nặng, có tiền sử mắc bệnh trĩ hơn 20 năm và từng trải qua nhiều phương pháp điều trị như tiêm xơ, thắt vòng cao su, đốt trĩ nhưng hiệu quả không kéo dài.
Khoảng hai tháng trước, do bận công việc và tin vào những lời quảng cáo điều trị nhanh chóng, người bệnh thực hiện thủ thuật đốt trĩ tại một phòng khám tư.
Sau khi thăm khám và đánh giá tổn thương, các bác sĩ xác định đây là trường hợp hẹp hậu môn do biến chứng sau can thiệp điều trị bệnh trĩ. Người bệnh được chỉ định phẫu thuật tạo hình hậu môn bằng kỹ thuật chuyển vạt nhằm tái tạo lại ống hậu môn, giúp cải thiện chức năng đại tiện.
Bác sĩ Khánh cho biết phẫu thuật tạo hình hậu môn là kỹ thuật phức tạp. Khó khăn lớn nhất nằm ở đặc thù vùng hậu môn luôn có nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Không như tạo hình trên các vùng da khác của cơ thể, việc chuyển vạt tại hậu môn đòi hỏi kỹ thuật chính xác để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử vạt hoặc tái hẹp sau mổ.
Sau điều trị, tình trạng của người bệnh đã cải thiện đáng kể. Hậu môn hiện rộng hơn khoảng 70% so với trước phẫu thuật, việc đi đại tiện thuận lợi hơn.
Các bác sĩ kỳ vọng khi quá trình liền sẹo hoàn tất và người bệnh tuân thủ đúng hướng dẫn chăm sóc, chức năng hậu môn sẽ tiếp tục được cải thiện.
Bên cạnh đó, thành công của ca phẫu thuật còn phụ thuộc vào sự phối hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê và điều dưỡng chuyên khoa. Trong quá trình mổ, người bệnh cần được áp dụng phương pháp gây mê phù hợp để hậu môn giãn tối đa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái tạo cấu trúc giải phẫu.
Các bác sĩ khuyến cáo người mắc bệnh trĩ cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, đánh giá mức độ bệnh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Không nên tin hoàn toàn vào những quảng cáo "chữa bệnh trĩ nhanh, không đau, không cần nằm viện" trên mạng xã hội hoặc tại các phòng khám chưa được kiểm chứng, bởi mỗi phương pháp can thiệp đều có chỉ định, chống chỉ định và nguy cơ biến chứng riêng.
Đặc biệt, không nên tự ý thực hiện các thủ thuật điều trị trĩ tại những cơ sở không đảm bảo chuyên môn, tránh nguy cơ dẫn đến các biến chứng nặng nề như chảy máu, nhiễm trùng, hẹp hậu môn...
Theo PGS.TS Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, 103 trạm y tế trên địa bàn là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND xã, phường, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Hiện nay chỉ mới đáp ứng nhu cầu phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám chữa bệnh cơ bản cho người dân.
Với mô hình mới, khó khăn lớn nhất của các trạm y tế là thiếu nhân sự, đặc biệt là chức danh kế toán (phần lớn do nhân viên trạm kiêm nhiệm, thực hiện hợp đồng hoặc do UBND bố trí kế toán kiêm nhiệm hỗ trợ), gây khó khăn trong công tác dự toán thu chi, thanh quyết toán tại đơn vị.
Sau hoạt động theo quy chuẩn mới, hiện nay chỉ có 2 trạm y tế là trạm phường Vị Thanh (thuộc TP Hậu Giang trước đây) và trạm y tế xã Cờ Đỏ (thuộc TP Cần Thơ trước đây) cơ bản đảm bảo yêu cầu về cơ sở vật chất theo quy định mới. Đây là hai đơn vị lấy cơ sở từ trung tâm y tế. Còn lại 101 trạm y tế chưa đảm bảo đầy đủ điều kiện về hạ tầng, phòng chức năng và công năng sử dụng theo tiêu chuẩn mới.
Về tình hình hoạt động, đa số thiết bị của các trạm y tế đã được đầu tư từ lâu, hầu hết xuống cấp; các thiết bị như máy siêu âm, điện tim, điện châm, X-quang… phần lớn hư hỏng, rất cần được đầu tư mới để đảm bảo hoạt động khám chữa bệnh cho người dân. Đối với thuốc, phần lớn mặt hàng không đa dạng, chưa đầy đủ và còn xảy ra tình trạng thiếu một số loại thuốc ở vài thời điểm do đơn vị vướng công nợ, gián đoạn nguồn cung ứng của nhà thầu…
Báo cáo của Sở Y tế TP Cần Thơ còn cho thấy hầu hết trạm y tế chưa có nhân sự được đào tạo, tập huấn, đặc biệt công tác đấu thầu qua mạng và các chứng chỉ cần thiết để đảm bảo hoạt động của trạm trong tình hình mới.
Trước những khó khăn, vướng mắc này, ông Hoàng Quốc Cường - Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ - cho biết sở đang tham mưu trình UBND thành phố đề án tổ chức lại các Trung tâm y tế khu vực, trong đó trọng tâm là chuyển giao các chức năng, nhiệm vụ về dự phòng, dân số, an toàn thực phẩm cùng toàn bộ biên chế, nhân sự liên quan tương ứng về các trạm y tế trực thuộc UBND cấp xã quản lý.
Tương lai các trạm y tế phải hoạt động như một phòng khám đa khoa, có đầy đủ các phòng chuyên môn, trang thiết bị, nhân lực, vị trí việc làm…
Đối với nội dung về hồ sơ sức khỏe điện tử, đến nay mới có 28/103 trạm y tế (chủ yếu khu vực Hậu Giang cũ) triển khai phần mềm hồ sơ sức khỏe điện tử, đã lập được 700.734 hồ sơ, đạt 21,73% dân số thành phố.
Nguyên nhân tỉ lệ lập hồ sơ sức khỏe điện tử còn thấp là do hạ tầng công nghệ thông tin tại các trạm y tế chưa đồng bộ, hầu hết thiếu nhân lực công nghệ thông tin, thiếu kinh phí triển khai, không có kinh phí duy trì, nâng cấp phần mềm quản lý...
Đề xuất của Sở Y tế trình UBND thành phố cấp kinh phí thuê hạ tầng phần mềm để thực hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, đồng thời đề xuất kinh phí trước mắt khoảng 566 tỉ đồng để mua trang thiết bị cho trạm y tế. Trong thời gian tới, giai đoạn 2026-2030 đề xuất nguồn vốn đầu tư công dài hạn trên 200 tỉ đồng nâng cấp cho 103 trạm y tế hoạt động theo mô hình mới.
Tại buổi làm việc, ông Đồng Văn Thanh - Phó bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ - chỉ đạo Sở Y tế chủ động phối hợp các các sở, ban, ngành, địa phương (UBND xã phường) khẩn trương rà soát lại thực trạng trạm y tế. Đồng thời hoàn thiện quy chế phối hợp, cơ chế quản lý, điều hành đối với các trạm y tế sau khi được giao về UBND cấp xã quản lý để củng cố, nâng cao chất lượng y tế cơ sở theo hướng gần dân, sát dân và quản lý sức khỏe người dân tại địa bàn bằng sổ sức khỏe điện tử; khám sức khỏe toàn dân kết hợp tích hợp trên ứng dụng VNeID…
