Hãng thông tấn Mehr và Tasnim của Iran ngày 3/4 đưa tin một trực thăng Black Hawk của Mỹ “đã bị tấn công khi đang tham gia tìm kiếm phi công”, đồng thời công bố hình ảnh cho thấy một phi cơ bốc khói trên bầu trời. Chưa rõ hình ảnh được chụp vào thời điểm và vị trí nào.
Một quan chức giấu tên Mỹ sau đó nói với kênh NBC News rằng “hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran”. Người này khẳng định những người trên hai trực thăng đều an toàn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NBC News cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối thảo luận chi tiết liên quan đến hoạt động tìm kiếm cứu nạn đang diễn ra tại Iran. Tuy nhiên, ông bày tỏ thất vọng khi truyền thông Mỹ đưa tin về nỗ lực này.
Khi được hỏi liệu các sự việc mới diễn ra có ảnh hưởng đến những cuộc đàm phán với Iran hay không, ông Trump đáp rằng “hoàn toàn không, đây là chiến sự, nước Mỹ đang trong xung đột”.
Các quan chức Mỹ ngày 3/4 xác nhận với kênh CBS News rằng một tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Một trong hai phi công đã được giải cứu, lực lượng Mỹ đang tìm kiếm người còn lại.
Video trên mạng xã hội cho thấy 3 máy bay Mỹ di chuyển tầm thấp ở miền trung Iran, dường như để tìm phi công bị bắn rơi.
Đây là lần đầu tiên một máy bay Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2. Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Nguyễn Tiến (Theo AP, AFP, Tasnim, Al Jazeera)
Nguồn: https://vnexpress.net/truc-thang-my-trung-dan-tai-iran-khi-tim-phi-cong-5058379.html
Thế Giới
Từ lớp học đến nhịp cầu Việt - Trung: Phu nhân Ngô Phương Ly thăm trung tâm Tống Khánh Linh

Ngày 14-4, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân Ngô Phương Ly đã đến thăm Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên Tống Khánh Linh tại Bắc Kinh (Trung Quốc).
Đây là một trong 4 trung tâm thuộc Quỹ Tống Khánh Linh, tổ chức đoàn thể và từ thiện xã hội được đặt theo tên của bà Tống Khánh Linh (1893 - 1981) - Phu nhân ông Tôn Trung Sơn.
Tại đây, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được lãnh đạo trung tâm giới thiệu về Quỹ Tống Khánh Linh và hoạt động của Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên.
Bà tham quan Không gian Montessori; Không gian Tinh hoa và các lớp dạy về Kinh kịch, làm giấy, gốm sứ, thủ công mỹ nghệ, y học cổ truyền.
Tại lớp về y học cổ truyền, Phu nhân Ngô Phương Ly trải nghiệm việc làm túi thơm khi tự tay chọn 6 loại thảo dược và nghiền nhỏ, cho vào túi.
Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ vui mừng khi đến thăm trung tâm mang tên Tống Khánh Linh - một người phụ nữ ưu tú của Trung Quốc, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng, hòa bình, hữu nghị quốc tế và đặc biệt là cho tương lai của trẻ em.
Bà chia sẻ đây không chỉ là một trung tâm giáo dục - khoa học đơn thuần, mà còn là biểu tượng sống động cho một tầm nhìn nhân văn sâu sắc: Đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của sự phát triển xã hội.
Bày tỏ ấn tượng về không gian mở, hiện đại - nơi các em thanh thiếu niên có thể tiếp cận với khoa học, công nghệ, nghệ thuật và các hoạt động sáng tạo một cách sinh động và gần gũi - Phu nhân cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho một triết lý giáo dục tiến bộ: học đi đôi với hành, học thông qua trải nghiệm, và học để phát triển toàn diện.
Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt xúc động khi chứng kiến sự quan tâm, chăm sóc tận tình mà các thầy cô và những người làm công tác giáo dục tại trung tâm dành cho các em nhỏ.
Bởi lẽ chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng, vun đắp cho tương lai của mỗi quốc gia. Đầu tư cho thế hệ trẻ hôm nay chính là kiến tạo tương lai ngày mai.
Bày tỏ ấn tượng về quan điểm của bà Tống Khánh Linh với công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ: "Một nền giáo dục thành công không chỉ tạo ra những con người giỏi chuyên môn, mà còn phải tạo ra những công dân có trách nhiệm, có lòng nhân ái và có khát vọng đóng góp cho xã hội".
Tại Việt Nam, Phu nhân chia sẻ Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, đã từng căn dặn: "Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan".
Những lời dạy giản dị mà sâu sắc ấy vẫn luôn là kim chỉ nam trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ em tại Việt Nam, về việc luôn đặt trẻ em ở vị trí trung tâm của các chính sách phát triển, với mục tiêu đảm bảo mọi trẻ em đều được chăm sóc, học tập và trưởng thành trong điều kiện tốt nhất.
Khẳng định Việt Nam và Trung Quốc đều rất coi trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly cho biết Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em.
Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi, với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, khoa học vũ trụ và công nghệ sinh học đang định nghĩa lại cách chúng ta sống và làm việc, Phu nhân Ngô Phương Ly nhấn mạnh: "Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, yếu tố con người vẫn là cốt lõi".
Bà mong muốn công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em ngày nay cần mang những trọng trách mới, đặc biệt quan trọng là việc khơi dậy tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề cho các em; bồi dưỡng lòng nhân ái bởi khoa học không có đạo đức sẽ trở nên nguy hiểm, giúp các em hiểu về lòng trắc ẩn, sự sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Bên cạnh đó, còn cần thúc đẩy giao lưu văn hóa, bởi trong một thế giới hội nhập như hiện nay, việc hiểu biết và tôn trọng sự khác biệt văn hóa là chìa khóa để xây dựng một cộng đồng hòa bình, ổn định.
Cũng tại trung tâm, các học viên của trung tâm đã biểu diễn tiết mục "Mộc Quế Anh quải soái" để chào mừng Phu nhân Ngô Phương Ly. Đội hình thiếu nhi Việt Nam tham gia Hành trình Đỏ tại Bắc Kinh cũng góp mặt trong một tiết mục.
Những giai điệu trong trẻo, lời ca chân thành không chỉ thể hiện tài năng và sự tự tin của thiếu niên Việt Nam - Trung Quốc, mà còn là nhịp cầu cảm xúc, kết nối trái tim thanh thiếu niên hai nước.
Âm nhạc, với ngôn ngữ không biên giới, đã làm cho buổi giao lưu trở nên ấm áp, sinh động và đầy ý nghĩa hơn, để lại ấn tượng tốt đẹp rằng tình hữu nghị giữa hai nước đang được các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam - Trung Quốc kế thừa và phát huy.
Phu nhân Ngô Phương Ly tin tưởng sâu sắc rằng những hạt giống hữu nghị được gieo trồng ngày 14-4 trong trái tim các em sẽ lớn lên, tiếp tục trở thành những cầu nối bền vững, hữu nghị giữa hai dân tộc.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Cặp vợ chồng bị tước quốc tịch vì đánh cắp bí mật y khoa của Mỹ cho Trung Quốc

Theo Đài Fox News, ngày 31-3, Bộ Tư pháp Mỹ thông báo thẩm phán James E. Simmons Jr. đã ra lệnh tước quốc tịch Mỹ của hai công dân nhập tịch gốc Trung Quốc là Li Chen và Yu Zhou.
Quyết định được đưa ra dựa trên các bản án liên quan đến hành vi lừa đảo qua mạng và âm mưu đánh cắp bí mật thương mại - những vi phạm được xem là "trái với chuẩn mực đạo đức nghiêm trọng", khiến họ không còn đủ tư cách đạo đức để nhập quốc tịch.
Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi nhấn mạnh: "Việc có được quốc tịch sau khi thực hiện các tội ác nghiêm trọng nhằm vào người dân Mỹ là sự lạm dụng không thể chấp nhận đối với hệ thống nhập cư của chúng ta".
Hồ sơ cho thấy Yu Zhou lần đầu đến Mỹ năm 2005 theo diện trao đổi, quay lại vào năm 2008 với thị thực (visa) lao động tay nghề cao và trở thành thường trú nhân năm 2011. Li Chen nhập tịch Mỹ năm 2016, còn Zhou nhập tịch năm 2017.
Theo các công tố viên, hai người từng làm việc tại hai phòng thí nghiệm riêng biệt thuộc Bệnh viện nhi Nationwide (thành phố Columbus) trong gần một thập kỷ.
Trong khoảng thời gian này, họ đã bí mật đánh cắp dữ liệu nghiên cứu độc quyền, sau đó sử dụng để thành lập một công ty công nghệ sinh học tại Trung Quốc.
Giới chức cho biết doanh nghiệp này nhận được hỗ trợ tài chính từ cơ quan quản lý chuyên gia nước ngoài của Trung Quốc. Các dữ liệu bị đánh cắp đã giúp họ phát triển các bộ kit phục vụ việc phát hiện và điều trị nhiều loại bệnh.
Cặp đôi bị bắt năm 2019 với cáo buộc đánh cắp tài sản trí tuệ trong lĩnh vực công nghệ tách chiết exosome. Các giao dịch từ hoạt động này mang lại cho họ khoảng 1,5 triệu USD.
Về hình phạt, Li Chen bị tuyên án 30 tháng tù giam và 3 năm quản chế, trong khi Yu Zhou lĩnh mức án 33 tháng tù.
Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định quyết định tước quốc tịch lần này là minh chứng cho nỗ lực của chính phủ trong việc bảo vệ nguyên tắc: quyền công dân là một đặc quyền phải được xứng đáng, không phải để bị lợi dụng.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.
Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.
"Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo", ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.
Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.
Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.
Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.
Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.
Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.
Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.
Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực "đang tấn công Hungary".
Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.
Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.
Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.
Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.
Trụ cột suy yếu
Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.
Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.
Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.
Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.
Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.
Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.
Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.
Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.
Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.
Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.
"Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban", Dessewffy nói.
Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.
"Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình", Dessewffy cho hay.
Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.
Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò "kẻ ngoài lề" trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.
"Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác", Fleck nhận xét. "Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh".
Tin Gốc: Vnexpress

