Mới đây, Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu – Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận một nam thanh niên khỏe mạnh bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước.
Bệnh nhân H.T. (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc.
Là người trẻ, không có bệnh nền, anh luôn nghĩ bản thân “chịu nhiệt tốt” cho tới khi cơ thể gần như kiệt quệ hoàn toàn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (thước đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường, dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
Bác sĩ Tô Thị Ánh Huyền – Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai – cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo các bác sĩ, mỗi mùa nắng nóng số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng:
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu;
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc;
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục;
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần thực hiện 3 nguyên tắc quan trọng:
Uống nước chủ động, không đợi khát: Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi.
Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10 – 16h.
Khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Các bác sĩ nhấn mạnh, chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngày 7/5, TS.BS Nguyễn Đình Minh, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Đại học Y Dược cơ sở Linh Đàm, cho biết bệnh nhân vào viện trong tình trạng khuyết môi phức tạp do mất nhiều phần gây biến dạng, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng khép miệng, phát âm, ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt. Người nhà không tìm thấy mảnh môi rời để nối lại.
Bác sĩ quyết định sử dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe nhằm tái tạo phần môi đỏ và phục hồi liên tục cơ vòng môi.
Ưu điểm quan trọng của vạt Abbe là khả năng tái tạo gần như đầy đủ các thành phần giải phẫu của môi, bao gồm môi đỏ, môi trắng, niêm mạc và đặc biệt là cơ vòng môi. Đây là điểm khác biệt lớn so với ghép da hay các phương pháp che phủ đơn thuần.
Nhờ phục hồi cơ vòng môi, bệnh nhân cải thiện hình thể môi, bảo tồn chức năng khép miệng, phát âm và ăn uống.
Bệnh nhân phải trải qua hai cuộc phẫu thuật để chỉnh sửa môi cân đối, hài hòa. Trong thời gian chờ mổ, việc ăn uống, vệ sinh và sinh hoạt có thể gặp nhiều bất tiện do hai môi còn dính với nhau.
ThS.BS Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo, cho biết vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt và "bẩn" tương đương với vết thương do súc vật cắn, nguy cơ nhiễm trùng cực cao.
Để sơ cứu, cần rửa sạch vết thương và cầm máu tại chỗ. Tuyệt đối không được khâu kín hay băng bó quá chặt ngay từ đầu. Bịt kín vết thương sẽ tạo môi trường yếm khí, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
Nếu bị chó mèo cắn, ưu tiên hàng đầu là tiêm phòng dại. Với vết thương do người cắn, bệnh nhân vẫn nên cân nhắc việc tiêm phòng uốn ván hoặc kiểm tra các bệnh truyền nhiễm qua đường máu nếu vết cắn sâu và người cắn có nguy cơ cao.
Ngay trong những ngày đầu hoạt động, các bác sĩ của Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã liên tiếp cấp cứu thành công hai bệnh nhân nhồi máu não cấp bằng các kỹ thuật tái thông mạch hiện đại.
Trường hợp đầu tiên là nam bệnh nhân 72 tuổi, trú tại Đồng Văn, Ninh Bình. Người bệnh đột ngột xuất hiện nói khó, liệt nửa người, được gia đình đưa đến cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
Ngay khi tiếp nhận, bác sĩ Vương Xuân Trung (Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình) cùng ê kíp nhanh chóng kích hoạt quy trình báo động đột quỵ, đánh giá lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Kết quả xác định người bệnh bị nhồi máu não cấp do tắc động mạch não giữa trái.
Nhận định đây là trường hợp cần tái thông mạch khẩn cấp, bác sĩ Trung cùng ê kíp điều trị lập tức chỉ định truyền thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch. Chỉ 25 phút sau khi nhập viện, thuốc đã được sử dụng.
Đồng thời, Trung tâm Đột quỵ phối hợp với Trung tâm Điện quang can thiệp tiến hành lấy huyết khối cơ học, với thời gian từ khi vào viện đến khi chọc động mạch đùi chỉ 40 phút.
Sau can thiệp, người bệnh cải thiện rõ rệt về thần kinh, giảm liệt và giảm tình trạng thất ngôn so với thời điểm nhập viện.
Trường hợp khác là bệnh nhân nam 65 tuổi, trú tại xã Liêm Hà, Ninh Bình. Sau khi ngủ dậy, người bệnh xuất hiện nói khó và yếu nửa người.
Tiếp nhận người bệnh, bác sĩ trung nhận định đây là trường hợp đột quỵ khi thức giấc, là tình huống khó khăn trong việc xác định thời điểm khởi phát.
Để đánh giá khả năng điều trị tái tưới máu, ê kíp đã chỉ định chụp cộng hưởng từ sọ não và áp dụng tiêu chuẩn bất tương xứng DWI/FLAIR trên phim cộng hưởng từ. Kết quả xác định bệnh nhân bị nhồi máu não bán cầu phải và vẫn còn chỉ định điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết.
Chỉ 25 phút sau khi nhập viện, người bệnh được truyền thuốc tiêu sợi huyết. Sau điều trị, các triệu chứng thần kinh cải thiện rõ, khả năng vận động và ngôn ngữ tiến triển tích cực.
Về hai ca bệnh trên, bác sĩ Trung cho biết, các bệnh nhân đều được người nhà đưa đến bệnh viện rất sớm sau khi xuất hiện triệu chứng.
"Trong điều trị đột quỵ, mỗi phút trôi qua đều có hàng triệu tế bào não bị tổn thương. Việc người bệnh được đưa đến bệnh viện sớm giúp chúng tôi có đủ thời gian để đánh giá, chỉ định đúng phương pháp điều trị và triển khai tái thông mạch trong "thời gian vàng". Đó là yếu tố quan trọng nhất quyết định khả năng hồi phục của người bệnh", bác sĩ Trung chia sẻ.
PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đánh giá, với ca bệnh đột quỵ, mỗi phút đều có ý nghĩa sống còn. Khi người bệnh được tiếp cận trung tâm đột quỵ trong thời gian ngắn nhất, được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời, cơ hội hồi phục sẽ tăng lên rất nhiều.
Trước đó, ngày 26.6, ngay khi chính thức vào hoạt động, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình thực hiện ca mổ đầu tiên lúc 22 giờ 30. Ca mổ kịp thời cứu người đàn ông cứu người đàn ông bị chấn thương cột sống nặng, có nguy cơ liệt hai chân sau tai nạn ngã từ độ cao khoảng 2 m.
Bệnh nhân là ông C.M.Q (51 tuổi, trú tại P.Nam Định, tỉnh Ninh Bình), nhập viện chỉ khoảng 1 giờ sau tai nạn.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương thăm khám, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Kết quả xác định người bệnh bị vỡ thân đốt sống thắt lưng L3 mất vững, chèn ép thần kinh, gây liệt hai chi dưới - một tổn thương đặc biệt nghiêm trọng, có nguy cơ để lại di chứng liệt vĩnh viễn nếu không được can thiệp kịp thời.
Giáo sư Scarlett McNally, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại East Sussex Healthcare NHS Trust (Anh), lưu ý rằng nhiều người e ngại vận động vì đã bị đau khớp. Tuy nhiên, quan niệm thoái hóa khớp là do “hao mòn theo thời gian” hiện không còn được sử dụng phổ biến, bởi khớp sẽ khỏe hơn nếu vận động đúng cách.
Việc duy trì vận động và tăng cường sức mạnh cơ bắp giúp bảo vệ khớp, giảm đau và cải thiện chức năng vận động, theo Hindustan Times (Ấn Độ).
Giáo sư Alister Hart, bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình tại Anh, cho biết tỷ lệ viêm khớp có xu hướng giảm khi mọi người tham gia thể thao và vận động. Dù một số môn có thể làm tăng nguy cơ chấn thương dẫn đến viêm khớp, nhưng xét trên quy mô cộng đồng, càng vận động nhiều thì nguy cơ viêm khớp càng thấp.
Theo giáo sư Hart, sau khi gãy xương hông, một trong những điều đầu tiên bác sĩ khuyến khích người bệnh là tập đứng dậy và đi lại sớm khi tình trạng sức khỏe cho phép. Việc vận động đúng cách giúp kích thích cơ thể giải phóng các chất có vai trò thúc đẩy quá trình sửa chữa và phục hồi mô tổn thương.
Nếu đang đau khớp, nên bắt đầu bằng các bài tập nhẹ như kéo giãn hoặc đạp xe. Sau vài tuần, cơ thể sẽ cho biết mức độ chịu đựng của mình. Nếu vẫn không thể vận động hoặc xuất hiện các dấu hiệu như cơn đau đánh thức giữa đêm nhiều ngày liên tiếp, hoặc phải dùng thuốc giảm đau hơn 1 tuần, lúc này người bệnh nên đi khám.
Một trong những bài tập được giáo sư Hart đánh giá cao là nâng hông. Người tập nằm ngửa, co gối khoảng 90 độ rồi nâng hông lên cao. Nếu kết hợp dây kháng lực quanh đùi, bài tập sẽ tăng cường cơ mông, hỗ trợ cả khớp háng và khớp gối.
Theo ông, đây là bài tập rất an toàn, phù hợp cả với người đang hồi phục sau gãy xương, thay khớp háng hoặc phẫu thuật cột sống.
Squat cũng là bài tập quan trọng giúp tăng sức mạnh cơ mông và cơ đùi. Giáo sư McNally cho biết nếu bị ngã mà không thể tự đứng dậy, người bệnh sẽ nhanh chóng phải phụ thuộc vào người khác, do đó tập squat rất có lợi. Nếu không thể squat, việc lên xuống cầu thang hoặc tập đứng lên - ngồi xuống từ ghế cũng mang lại hiệu quả tương tự.
Bác sĩ thấp khớp Matthew Hutchinson cho biết hiện chưa có bằng chứng rõ ràng rằng chạy bộ gây hại khớp về lâu dài (nếu không gặp chấn thương).
Theo giáo sư Hart, thực tế cơ, gân và xương cần những tác động từ vận động để duy trì sức khỏe. Ông cho rằng chạy khoảng 5 km là mức vận động vừa đủ. Nếu không chạy được, mọi người vẫn có thể đi bộ nhẹ nhàng.
Nếu ngại đi bộ hoặc chạy bộ, mọi người có thể thử các hoạt động aerobic ít tác động như bơi lội - đã được chứng minh giúp cải thiện chức năng khớp và giảm đau. Ngoài bơi, đi bộ trong hồ hoặc thực hiện các động tác kéo giãn dưới nước cũng là lựa chọn tốt.
