Mới đây, Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu – Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận một nam thanh niên khỏe mạnh bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước.
Bệnh nhân H.T. (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc.
Là người trẻ, không có bệnh nền, anh luôn nghĩ bản thân “chịu nhiệt tốt” cho tới khi cơ thể gần như kiệt quệ hoàn toàn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (thước đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường, dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
Bác sĩ Tô Thị Ánh Huyền – Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai – cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo các bác sĩ, mỗi mùa nắng nóng số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng:
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu;
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc;
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục;
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần thực hiện 3 nguyên tắc quan trọng:
Uống nước chủ động, không đợi khát: Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi.
Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10 – 16h.
Khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Các bác sĩ nhấn mạnh, chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Ngày 12/5, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi đang điều trị cho bé trai 5 tuổi bị chó becgie cắn gây vết thương nghiêm trọng ở vùng đầu.
Trước đó, một gia đình ở xã Ba Gia (Quảng Ngãi) đưa bé trai 5 tuổi bị chó cắn đến Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi cấp cứu. Thời điểm được đưa đến viện cháu bé bị mất nhiều máu, có biểu hiện hoảng loạn, vùng đầu có vết rách dài khoảng 25cm lộ xương sọ.
Các bác sĩ đã băng ép cầm máu, giảm đau, tiêm vaccine phòng dại và ổn định tâm lý cho cháu bé.
Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi đã chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương vùng đầu bệnh nhi, đồng thời kích hoạt quy trình phẫu thuật cấp cứu. Bệnh nhi sau đó được phẫu thuật để cắt lọc mô tổn thương và khâu tạo hình vùng đầu và chuyển đến Khoa Ngoại tiếp tục điều trị, theo dõi.
Theo bác sĩ Khoa Ngoại (Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi), nhờ được xử trí kịp thời nên sức khỏe bé trai đã ổn định, chưa ghi nhận thêm biến chứng.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh hạn chế để trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc chơi đùa với vật nuôi khi không có người lớn giám sát. Khi trẻ bị động vật cắn hoặc cào, phụ huynh cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy rồi đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
“Thời gian ủ bệnh, tức khoảng thời gian từ lúc nhiễm bệnh đến khi xuất hiện triệu chứng là từ 1 - 6 tuần, nhưng thông thường sẽ ngắn hơn là từ 2 - 3 tuần”, bà Anais Legand - chuyên gia y tế của WHO - nhận định.
Do đó bà khẳng định ca bệnh đầu tiên "không thể bị nhiễm trên tàu, hoặc tại một trong những hòn đảo" mà tàu ghé thăm trên đường đến Cape Verde, theo Hãng tin AFP.
Theo chuyên gia WHO, người đàn ông đầu tiên bị nhiễm vi rút "rõ ràng đã có tiếp xúc với vi rút Hanta trước khi lên tàu". Đáng chú ý, hình thức tiếp xúc chắc chắn có liên quan đến loài gặm nhấm.
Chủ sở hữu du thuyền đã đề nghị cập vào quần đảo Canarias của Tây Ban Nha ngày 9-5. Trước đó, tàu đã yêu cầu hỗ trợ y tế sau khi đến vùng biển Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi.
Ngày 6-5, Bộ Y tế Argentina cho hay hai hành khách người Hà Lan tử vong do vi rút đã đi qua Chile, Uruguay và Argentina trước khi lên tàu. Tuy nhiên cơ quan này không đưa ra suy đoán về địa điểm mà hai người có thể đã nhiễm vi rút.
Theo WHO, Hanta là loại vi rút lây qua tiếp xúc với động vật gặm nhấm hoặc nước tiểu, nước bọt, phân của chúng. Một số ít trường hợp có thể bị nhiễm vi rút qua vết cắn của loài gặm nhấm.
Những xét nghiệm ban đầu cho thấy các bệnh nhân trên du thuyền đã nhiễm chủng Andes.
Đây cũng là chủng duy nhất trong số 38 chủng được biết đến có khả năng lây truyền từ người sang người ở khoảng cách rất gần. Tuy nhiên ngành y tế thế giới rất hiếm khi ghi nhận các trường hợp nhiễm chủng này.
Vi rút Hanta có thể gây ra hai hội chứng nguy hiểm: hội chứng phổi do Hanta (HPS) dẫn đến suy hô hấp cấp và sốt xuất huyết kèm suy thận (HFRS).
Hội chứng HPS thường đi kèm các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, đau đầu, đau cơ, cùng một số vấn đề tiêu hóa. Nghiêm trọng hơn, bệnh nhân có thể gặp các vấn đề về hô hấp và cần can thiệp y tế khẩn cấp. Tỉ lệ tử vong dao động từ 20 - 40%.
Trong khi đó, hội chứng HFRS có triệu chứng tương tự như bệnh cúm, đồng thời có thể làm giảm huyết áp, xuất huyết nội và suy thận cấp.
Tuy nhiên Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) ngày 6-5 đã hạ thấp cảnh báo đối với người Mỹ về nguy cơ lây nhiễm của vi rút Hanta.
“Tại thời điểm này, nguy cơ đối với người dân Mỹ là cực kỳ thấp. Chúng tôi kêu gọi tất cả người Mỹ đang ở trên tàu hãy tuân theo hướng dẫn của các cơ quan y tế trong khi chúng tôi nỗ lực đưa quý vị trở về nhà an toàn”, CDC cho biết trong một tuyên bố.
Trước đó, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom cho biết sự bùng phát vi rút Hanta không tương đồng với giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19, đồng thời khẳng định “nguy cơ đối với phần còn lại của thế giới khá thấp”.
Ngày 10.4, tin từ Trung tâm y tế khu vực Dương Minh Châu (Tây Ninh) cho biết, đơn vị đã tiếp nhận thông tin từ Trạm y tế xã Lộc Ninh về ca tử vong nghi do bệnh dại. Nạn nhân là ông P.V.D (66 tuổi, ngụ ấp Lộc Trung, xã Lộc Ninh), làm nghề buôn bán tại chợ.
Theo xác minh và điều tra dịch tễ ban đầu, khoảng 1 năm trước, ông D. bị chó nhà nuôi cắn vào bàn tay trái (cùng thời điểm, con chó này cũng cắn em ruột ông D.). Vết thương có chảy máu, nhưng ông D. không đến cơ sở y tế điều trị mà tự xử lý tại nhà bằng cách đắp các loại thuốc dân gian như tỏi, củ ngải chó.
Đáng chú ý, con chó gây ra vết cắn sau đó đã bỏ đi, không rõ tình trạng, chưa được tiêm phòng dại. Hiện, sức khỏe em ruột ông D. vẫn bình thường.
Không dừng lại ở đó, khoảng 6 tháng trước khi phát bệnh, ông D. có nuôi thêm 3 con chó nhỏ và không may bị những con chó này cào trầy xước vùng vai. Chỉ 2 ngày sau, 3 con chó đều chết bất thường nhưng gia đình cho rằng do bệnh đường ruột nên không báo cơ quan chức năng.
Đến ngày 5.4, ông D. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng điển hình của bệnh dại như mệt mỏi, sốt, đau đầu, sợ nước, sợ gió, co giật, kích động. Tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, bệnh nhân nhập viện ngày 7.4 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM trong tình trạng nguy kịch và tử vong cùng ngày khi được đưa về nhà.
Theo ngành y tế, đây là trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm rất cao nhưng hoàn toàn không được xử trí đúng cách và chưa từng tiêm vắc xin phòng dại. Hiện, chưa ghi nhận ổ dịch dại trên động vật tại địa phương từ đầu năm 2026.
Sau vụ việc, cơ quan chức năng đã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, tăng cường truyền thông, khuyến cáo người dân khi bị chó cắn, mèo cắn cần đến ngay cơ sở y tế để được xử lý và tiêm phòng bệnh dại kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
