Đài truyền hình quốc gia Trung Quốc (CCTV) hôm 26/5 phát bộ phim tài liệu về phản gián, trong đó Cục Bảo vệ Bí mật Nhà nước (NASSP) cảnh báo về “những đôi mắt trong bóng tối” của gián điệp nước ngoài.
“Các phương thức, công cụ, tính chất bí mật và thủ đoạn mà cơ quan tình báo nước ngoài sử dụng vượt xa những gì mà đa số chúng ta có thể tưởng tượng”, NASSP cảnh báo.
Giới chức Trung Quốc cho hay các cơ quan gián điệp nước ngoài đang hoạt động dưới nhiều vỏ bọc, đồng thời thừa nhận Trung Quốc đang đối mặt với những thách thức lớn hơn trong việc bảo vệ các bí mật trước sự tiến bộ nhanh chóng của công nghệ.
NASSP nêu trường hợp gián điệp nước ngoài đóng giả làm thợ chụp ảnh cưới, dựng các quầy chụp ảnh gần một quân cảng Trung Quốc. Với vỏ bọc này, gián điệp có thể quan sát hoạt động triển khai lực lượng hải quân Trung Quốc và các hoạt động tại quân cảng trong thời gian dài.
Cơ quan này còn nhắc đến một trường hợp lấy cớ nghiên cứu thiết bị lái xe thông minh để thu thập và chuyển dữ liệu bản đồ của Trung Quốc ra nước ngoài thông qua radar độ chính xác cao và thấu kính quang học GPS trên ôtô.
Một trường hợp khác được đề cập là người nuôi hải sâm họ Trương tại cảng Đại Liên phía đông bắc. Trương bị tình báo nước ngoài núp bóng một tổ chức phi chính phủ (NGO) tiếp cận để tặng “thiết bị giám sát chất lượng nước biển miễn phí” năm 2023, theo NASSP.
Sau đó, người ta phát hiện ra thiết bị này gắn một camera 360 độ liên tục giám sát hoạt động quân sự và lưu thông hàng hải ở các khu vực ven biển lân cận và dữ liệu được gửi về cho cơ quan tình báo nước ngoài.
Đại Liên là một trung tâm chiến lược của hải quân Trung Quốc, hỗ trợ nhiều hoạt động từ đóng tàu và chế tạo tàu sân bay đến triển khai tàu ngầm và không quân.
“Điều tưởng chừng như là việc hỗ trợ kỹ thuật đơn thuần trên thực tế lại là hoạt động gián điệp được lên kế hoạch tỉ mỉ nhằm vào các khu vực nhạy cảm của Trung Quốc. Đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong số nhiều hình thức giám sát ngụy trang”, NASSP cảnh báo.
Cơ quan này cho biết họ cũng phát hiện các trường hợp gián điệp dưới danh nghĩa quan sát thời tiết gần các cơ sở quân sự, các nhà cung cấp vũ khí hoặc các vùng sản xuất lương thực lớn để phân tích hoạt động quân sự hoặc sản lượng cây trồng tại Trung Quốc.
“Đôi khi, họ còn tấn công mạng và kiểm soát các máy tính có kết nối mạng của chúng ta trong các cuộc đàm phán quốc tế, bí mật kích hoạt camera và micro để giám sát trực tiếp các cuộc thảo luận nội bộ nhằm tìm hiểu ranh giới cuối cùng của chúng ta”, bộ phim tài liệu có đoạn.
Theo NASSP, tiến bộ trong công nghệ giám sát đang thúc đẩy sự phát triển của “những đôi mắt trong bóng tối”, từ việc chụp ảnh truyền thống sang “thu thập toàn diện tất cả các loại thông tin, tạo thành một mạng lưới giám sát mạnh mẽ”.
Các tiến bộ công nghệ này bao gồm thiết bị nhìn đêm, radar sử dụng AI và cảm biến 3D để định vị, theo dõi và nhận dạng mục tiêu di động ở phía bên kia bức tường, hay phần mềm xác định vị trí từ hình ảnh phản chiếu của mắt trong các bức ảnh.
NASSP cũng cảnh báo về nguy cơ rò rỉ bí mật nhà nước bởi những người “quá tò mò” hoặc muốn “khoe khoang”, khi nhắc đến trường hợp một người đam mê quân sự họ Diệp. Người này đã chụp ảnh một sân bay quân sự trong một chuyến thám hiểm ngoài trời và chia sẻ hình ảnh về các máy bay chiến đấu mới của Trung Quốc cùng toàn bộ đường băng sân bay, gây ra một vụ rò rỉ thông tin mật nghiêm trọng.
NASSP là cơ quan hàng đầu của Trung Quốc chịu trách nhiệm bảo vệ thông tin mật và hoạt động dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Bảo mật Trung ương thuộc đảng Cộng sản Trung Quốc.
Phim tài liệu này nằm trong chiến dịch tuyên truyền thường niên “Tháng bảo vệ bí mật” của Trung Quốc nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và an ninh quốc gia. Chiến dịch nhằm giáo dục công chúng và công chức nhà nước về việc bảo vệ bí mật nhà nước, chống gián điệp và ngăn ngừa rò rỉ dữ liệu.
Bộ Quốc phòng Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã "thực hiện quyền khám xét", chặn và lên tàu M/T Tifani "mà không gặp sự cố".
Lầu Năm Góc cho biết sự việc diễn ra tại khu vực thuộc trách nhiệm của Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (INDOPACOM), song không nêu cụ thể. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy chiếc Tifani hôm nay chở dầu ở Ấn Độ Dương, tại khu vực nằm giữa Sri Lanka và Indonesia.
Theo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ, tàu Tifani nằm trong danh sách trừng phạt của nước này vì từng vận chuyển dầu của Iran. Lầu Năm Góc mô tả Tifani là phương tiện "không có quốc tịch", dù hãng thông tấn AP cho biết con tàu mang cờ Botswana.
Video đăng kèm cho thấy lực lượng Mỹ dùng trực thăng để đổ bộ lên phương tiện này.
"Như đã nói rõ, chúng tôi sẽ theo đuổi các nỗ lực thực thi pháp luật hàng hải trên toàn cầu nhằm phá vỡ các mạng lưới bất hợp pháp, cũng như chặn những tàu bị trừng phạt và đang cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, bất kể chúng hoạt động ở đâu. Vùng biển quốc tế không phải nơi trú ẩn của tàu bị trừng phạt", Lầu Năm Góc cho biết.
Đây là động thái mới nhất của Mỹ nhằm chặn tất cả tàu có liên hệ với Iran hoặc bị tình nghi vận chuyển vật tư có thể giúp Tehran, từ vũ khí, dầu mỏ, kim loại cho đến thiết bị điện tử. Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine tuần trước cho biết lệnh phong tỏa do Washington áp đặt sẽ được mở rộng ra ngoài vùng biển thuộc Iran và khu vực do Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách.
Theo ông, lực lượng Mỹ tại các khu vực khác sẽ "tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran hoặc cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất" cho Tehran. Tướng Caine đặc biệt nhắc đến hoạt động ở Thái Bình Dương, đồng thời giải thích rằng Mỹ sẽ nhắm mục tiêu cả những tàu đã rời khỏi khu vực eo biển Hormuz trước khi lệnh phong tỏa có hiệu lực.
Quân đội Mỹ cũng công bố danh sách chi tiết các hàng hóa được coi là hàng lậu, tuyên bố sẽ lên tàu, khám xét và tịch thu chúng "bất kể ở địa điểm nào". Trong thông báo được đưa ra hôm 16/4, lực lượng này cho biết mọi hàng hóa "được vận chuyển cho kẻ thù hoặc có khả năng sử dụng trong xung đột vũ trang" đều có thể bị tịch thu ở "bất kể địa điểm nào nằm ngoài lãnh thổ trung lập".
CENTCOM hôm 19/4 thông báo lực lượng Mỹ đã bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua vòng phong tỏa hàng hải. Iran lên án hành động trên là "bất hợp pháp", "hành vi cướp biển" và chỉ trích Mỹ "vi phạm lệnh ngừng bắn".
Tập đoàn quốc phòng Thụy Điển Saab ngày 30/6 thông báo số tiêm kích này cùng phụ tùng, vật tư và thiết bị liên quan sẽ được bàn giao cho Cơ quan Quản lý Vật tư Quốc phòng (FMV) thuộc Bộ Quốc phòng Thụy Điển vào năm 2029-2030 để chuyển cho Ukraine. Tập đoàn ước tính thương vụ này có giá trị khoảng 2,53 tỷ USD.
Trong chuyến thăm Thụy Điển hồi cuối tháng 5, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine sẽ mua 20 chiếc Gripen E. Giới chức Thụy Điển khi đó thông báo sẽ tặng 16 tiêm kích Gripen C/D đời cũ cho Ukraine để nước này tăng cường năng lực phòng không.
Ông Zelensky ngày 30/6 cho hay 16 chiếc Gripen C/D sẽ được chuyển giao cho không quân Ukraine vào đầu năm 2027 theo thỏa thuận trước đó với Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson.
Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pal Jonson nhận định thương vụ mới được công bố là "bước đầu tiên hướng tới tham vọng của Ukraine là mua tới 150 chiếc Gripen E/F trong tương lai".
JAS 39 Gripen là tiêm kích hạng nhẹ một động cơ do tập đoàn Saab của Thụy Điển phát triển và được biên chế vào không quân nước này từ năm 1996. Tổng cộng khoảng 300 chiếc đã được xuất xưởng, phục vụ trong lực lượng vũ trang của 7 nước trên thế giới.
Biến thể JAS 39E/F hiện đại nhất có giá khoảng 85 triệu USD mỗi chiếc. Chúng có kích thước lớn hơn đời cũ, mang được gần 7 tấn nhiên liệu, trang bị động cơ tua-bin phản lực F414-GE-39E do tập đoàn General Electric của Mỹ sản xuất.
JAS 39E/F có thể đạt trạng thái siêu hành trình, cho phép bay tốc độ siêu thanh mà không cần bật chế độ tăng lực. Bán kính chiến đấu của máy bay là 925-1.500 km, tùy cấu hình vũ khí và nhiệm vụ. Mỗi chiếc có 10 giá treo với tải trọng vũ khí tối đa khoảng 7,2 tấn.
Giới chuyên gia quân sự phương Tây chỉ ra rằng dòng Gripen có nhiều ưu điểm vượt trội so với tiêm kích F-16 và phù hợp với nhu cầu chiến đấu của Ukraine. Quá trình vận hành và bảo dưỡng tiêm kích Gripen không đòi hỏi lượng lớn binh sĩ được đào tạo chuyên sâu, cũng không cần nhiều hạ tầng mặt đất hỗ trợ.
Theo tờ Washington Post, các luật sư di trú đại diện cho giới siêu giàu đang đồng loạt khuyến cáo khách hàng không nên chi 15.000 USD để nộp đơn cho chương trình thị thực thẻ vàng của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Lý do được đưa ra là chương trình này chưa được Quốc hội phê chuẩn, đang vướng vào các vụ kiện tụng kéo dài và tiềm ẩn nhiều bất ổn về nghĩa vụ thuế.
Ngay cả luật sư di trú Michael Wildes - người từng đại diện cho Đệ nhất phu nhân Melania Trump - cũng từ chối hỗ trợ những khách hàng quan tâm đến sáng kiến này.
"Sẽ là phi đạo đức nếu tôi nhận lời đại diện cho họ", ông khẳng định.
Tại hội nghị đầu tư vào Mỹ - nơi quy tụ các luật sư di trú đại diện cho nhà đầu tư nước ngoài - diễn ra tuần trước ở Washington (Mỹ), tấm thẻ vàng gần như không được nhắc tới.
Theo Giám đốc điều hành Aaron Grau của hiệp hội thương mại đứng sau sự kiện, khi tiếp xúc với các nhà lập pháp tại Quốc hội, ý tưởng này chỉ nhận được những "cái lắc đầu ngán ngẩm".
Các nghị sĩ khẳng định không có ý định luật hóa sắc lệnh hành pháp liên quan đến thị thực thẻ vàng.
Cuối tháng 4, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tiết lộ với các nhà lập pháp rằng đã có một người được phê duyệt thẻ vàng.
Thông tin này ngay lập tức làm dấy lên đồn đoán trong giới luật sư di trú, nhưng không ai xác nhận có liên quan.
Có ý kiến cho rằng ông Lutnick đang ám chỉ rapper Nicki Minaj - người từng đăng ảnh tấm thẻ vàng in hình ông Trump mà cô được tặng. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao đính chính đó chỉ là vật kỷ niệm, không phải thị thực thật.
Chính quyền từ chối cung cấp thêm thông tin, nhưng hồ sơ tòa án từ một vụ kiện liên quan đã hé lộ con số thực tế: trong số 338 đơn yêu cầu, chỉ 165 người đóng phí để tiếp tục quy trình, và chỉ 59 người tiến tới bước điền hồ sơ của Bộ An ninh nội địa.
Tài liệu này cũng xác nhận người nộp đơn thẻ vàng không được ưu tiên hơn những người xin visa EB-1 hoặc EB-2 - vốn dành cho người có tài năng đặc biệt nhưng không đòi mức phí khổng lồ.
Trước thực tế đó, nhiều luật sư khuyến khích khách hàng cân nhắc các con đường định cư lâu bền hơn. Luật sư Ron Klasko cho biết với visa EB-5, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 800.000 USD để được cấp quyền cư trú cho cả vợ/chồng và con chưa thành niên, với cơ sở pháp lý rõ ràng.
Ngược lại, chương trình thẻ vàng đòi 1 triệu USD cho đương đơn và thêm 1 triệu USD cho mỗi thành viên gia đình, có thể bị hủy bất cứ lúc nào bằng sắc lệnh hành pháp khác, và chưa có luật chính thức công nhận.
