Tại Diễn đàn Cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam – Châu Á 2026 (Vietnam – Asia DX Summit 2026) khai mạc ngày 28.5 tại Hà Nội, các chuyên gia hàng đầu trên cả nước đánh giá thời gian qua, những giải pháp quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven) đã mang lại kết quả thực tế ban đầu tại một số địa phương như hệ thống camera AI tại TP.Huế hay trung tâm dữ liệu xanh tại Khánh Hòa. Tuy nhiên, tiến trình này nhìn chung đang bị cản trở bởi hiện tượng phân mảnh dữ liệu sâu sắc. Các “ốc đảo dữ liệu” (Data Silos) biệt lập giữa ngành và địa phương đang làm giảm hiệu quả liên thông thông tin trên quy mô quốc gia.
Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cũng cảnh báo về tình trạng “số hóa hình thức” và “công nghệ hóa hời hợt”. Theo đó, không ít doanh nghiệp và tổ chức chi ngân sách lớn cho các phần mềm đắt tiền nhưng giữ nguyên quy trình làm việc thủ công cũ kỹ, dẫn đến lãng phí tài nguyên và xung đột thói quen vận hành nội bộ.
Để khắc phục triệt để bài toán này, ông Ngô Thanh Hiền, Giám đốc Công nghệ (CTO) IBM Vietnam, đề xuất giải pháp xây dựng các mô hình dữ liệu liên thông mở cấp quốc gia. Mô hình này đã chứng minh tính hiệu quả từ hệ thống hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế Việt Nam khi xử lý bảo mật hơn 20,3 tỉ hóa đơn cho hàng trăm ngàn doanh nghiệp, hoặc mô hình mã định danh công dân liên thông của Ấn Độ. Ngoài ra, việc phổ cập khung chuẩn kỹ năng số quốc gia (DSS) 3 lớp cũng là giải pháp cần thiết để toàn dân và doanh nghiệp hấp thụ công nghệ một cách thực chất.
Một thực trạng khác được phơi bày tại diễn đàn liên quan đến làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Dự báo giai đoạn 2026 – 2034, mảng AI doanh nghiệp tại Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) lên tới 31%/năm, với 78% dân số trực tuyến có sử dụng công cụ AI. Tuy nhiên, có đến 74% doanh nghiệp ứng dụng AI mới dừng lại ở mức cơ bản và đang lệ thuộc hoàn toàn vào hạ tầng quốc tế, từ việc thuê GPU ngoài lãnh thổ đến gọi API từ các tập đoàn Big Tech Mỹ.
Sự bùng nổ của trung tâm dữ liệu siêu quy mô cũng đang tạo áp lực dòng điện cực đại lên lưới điện quốc gia, do tốc độ tiêu thụ điện thương phẩm chạy nhanh hơn tốc độ tăng trưởng GDP. Việc thiếu quy hoạch đồng bộ, đầu tư rời rạc giữa các sở ngành không chỉ gây lãng phí, mà còn mở ra rủi ro bảo mật lớn nếu không ưu tiên an ninh mạng ngay từ khâu thiết kế kiến trúc lõi.
Để giải quyết bài toán tự chủ dữ liệu, ông Đặng Triều Dương, đại diện FPT Smart Cloud, cho biết đơn vị đã đầu tư 200 triệu USD xây dựng tổ hợp nhà máy AI (FPT AI Factory) với hơn 1.000 GPU chuyên dụng, cam kết vận hành hoàn toàn trong nước để cung cấp giải pháp đám mây chủ quyền. Ông Dương nhấn mạnh nếu lớp móng hạ tầng không thuộc về Việt Nam, các tầng công nghệ ứng dụng phía trên sẽ rất dễ bị tổn thương trước các biến động địa chính trị và an ninh mạng.
Thế giới công nghệ đang bước vào “điểm gãy” khi AI dịch chuyển từ hình thái trợ lý hỗ trợ sang các hệ thống tự hành (Agentic AI), thúc đẩy sự bùng nổ của mô hình “doanh nghiệp một người” (One-Person Company – OPC). Xu hướng này đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng chuyển đổi sang khung quản trị quyết định, đồng bộ dữ liệu nội bộ và thị trường thông qua các công cụ phân tích tự động.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của AI tự hành cũng kéo theo rủi ro bùng nổ “nợ kỹ thuật”. Việc AI tạo mã nguồn tự động với tốc độ nhanh sẽ sinh ra số lượng mã code khổng lồ, thiếu cấu trúc mà con người không thể hiểu hoặc bảo trì. Điều này đe dọa trực tiếp đến tính an toàn của hệ thống lõi doanh nghiệp, nơi một lỗi nhỏ trong mã nguồn có thể gây thiệt hại hàng triệu USD.
Trước thách thức này, các tổ chức được khuyến nghị áp dụng các bộ khung kiến trúc quản trị tách biệt quyết định ra khỏi vùng mờ của mã nguồn, đồng thời áp dụng tư duy giám sát theo thời gian thực. Trách nhiệm của ngành công nghiệp số là phải đơn giản hóa các công nghệ phức tạp thành những giải pháp dạng “cắm và chạy” (Plug & Play) với chi phí tối thiểu, đưa AI đến gần hơn với hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh cá thể tại Việt Nam.
Báo cáo sơ bộ được Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) thực hiện trên 2.500 thanh thiếu niên (độ tuổi 12 - 15) và công bố tại tọa đàm "Thiếu niên nói 2026" diễn ra ngày 16.5 tại Hà Nội. Số liệu thống kê này phản ánh một khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết và năng lực ứng phó thực tiễn của giới trẻ trước các cạm bẫy trực tuyến. Dù được giáo dục từ sớm, trẻ em vẫn dễ dàng trở thành nạn nhân của môi trường số nếu thiếu đi các công cụ bảo vệ và sự đồng hành sát sao.
Nhận định về thực trạng trên, đại tá Hà Văn Bắc, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an), cho rằng công tác bảo vệ trẻ em trên không gian số không thể là nỗ lực đơn lẻ. Bài toán này đòi hỏi một chiến lược tổng thể, trong đó gia đình lắng nghe, nhà trường giáo dục kỹ năng, còn nền tảng công nghệ phải nâng cao trách nhiệm bảo vệ người dùng. Đặc biệt, đại diện A05 nhấn mạnh sự cần thiết của việc "trao quyền" để chính các em được chia sẻ trải nghiệm thực tế và tham gia vào quá trình xây dựng giải pháp.
Để hiện thực hóa góc nhìn trên, chương trình năm nay đã đưa vào vận hành mô hình "Solution Labs" - một không gian tương tác đa chiều. Theo bà Nguyễn Phương Linh, Viện trưởng Viện MSD, việc thay đổi tư duy là rất quan trọng, không nên chỉ nhìn nhận thanh thiếu niên như những đối tượng thụ động cần được bảo vệ. Khi có không gian phù hợp, các em hoàn toàn đủ góc nhìn và năng lực để đóng vai trò "kiến trúc sư" cùng thiết kế nên một môi trường mạng văn minh.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, nhằm thiết lập một hành lang bảo vệ vững chắc hơn, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia và TikTok đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MOU). Thỏa thuận tập trung vào việc đẩy mạnh truyền thông pháp luật, đào tạo kiến thức bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao năng lực nhận diện rủi ro cho cộng đồng.
Về phía nền tảng công nghệ, thay vì các biện pháp cấm đoán cực đoan từ phụ huynh, các bên liên quan khuyến nghị sử dụng công cụ quản lý kỹ thuật số (như tính năng quản lý gia đình được tích hợp sẵn trên mạng xã hội), cho phép cha mẹ giám sát thời lượng sử dụng, giới hạn chủ đề hiển thị và kiểm soát tin nhắn của con cái. Việc kết hợp giữa giáo dục nhận thức, màng lọc công nghệ và sự giám sát chủ động từ gia đình được xem là giải pháp cốt lõi để bảo vệ thanh thiếu niên trước những rủi ro đang không ngừng biến tướng trên internet.
Việc OpenAI dừng phát triển Atlas không đồng nghĩa từ bỏ tham vọng xây dựng trình duyệt AI. Trái lại, hãng đang chuyển toàn bộ những công nghệ cốt lõi của Atlas sang ChatGPT.
Chiến lược mới giúp người dùng không cần đổi sang một trình duyệt khác mà vẫn có thể sử dụng các tính năng AI ngay trong ChatGPT hoặc thông qua tiện ích mở rộng trên Chrome.
OpenAI xác nhận Atlas sẽ ngừng hoạt động từ ngày 9-8-2026, khép lại vòng đời chưa đầy một năm của trình duyệt AI này. Theo công ty, quyết định được đưa ra nhằm tập trung nguồn lực phát triển ChatGPT thay vì duy trì nhiều sản phẩm có chức năng tương đồng.
Việc hợp nhất các công nghệ của Atlas vào ChatGPT cũng giúp người dùng tiếp cận những tính năng AI mới ngay trên nền tảng quen thuộc, thay vì phải cài đặt và làm quen với một trình duyệt riêng. Đồng thời, OpenAI có thể đẩy nhanh quá trình phát triển và cập nhật các tính năng mới khi chỉ tập trung vào một hệ sinh thái thống nhất.
Đây được xem là bước đi cho thấy ChatGPT đang dần trở thành nền tảng AI trung tâm của OpenAI, nơi hội tụ các công nghệ từng được phát triển cho nhiều sản phẩm khác nhau.
Việc kế thừa các công nghệ từ Atlas sẽ giúp ChatGPT mở rộng đáng kể khả năng làm việc trên web. Một trong những thay đổi nổi bật là khả năng làm việc với nhiều thẻ trình duyệt cùng lúc, giúp AI theo dõi ngữ cảnh tốt hơn khi tìm kiếm thông tin hoặc xử lý công việc trên nhiều website.
Bên cạnh đó, ChatGPT cũng sẽ hỗ trợ nhiều tác vụ trực tiếp trên trình duyệt như tải tệp và đăng nhập website khi cần thiết. Nhờ đó, AI không chỉ dừng ở việc trả lời câu hỏi mà còn có thể đồng hành trong các quy trình gồm nhiều bước, thay vì xử lý từng yêu cầu riêng lẻ.
Ngoài ra, OpenAI sẽ tiếp tục phát triển tiện ích ChatGPT dành cho Chrome, cho phép người dùng sử dụng các tính năng AI ngay trên trình duyệt quen thuộc mà không cần chuyển sang Atlas.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong mục tiêu đưa ChatGPT trở thành một trợ lý AI toàn diện, có thể đồng hành cùng người dùng trong nhiều tác vụ hằng ngày.
Cuối tháng 6, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) thông báo đã triệt phá gần 400 trang web phát sóng trái phép các trận đấu thuộc vòng chung kết FIFA World Cup do vi phạm luật bản quyền. Trước đó, tại Việt Nam, hàng loạt trang web chuyên chiếu lậu bóng đá, phim cũng bị cơ quan chức năng xử lý. Tuy nhiên, web lậu là vấn nạn ở khắp nơi, chưa có biện pháp giải quyết triệt để.
Các website liên quan đến World Cup mọc lên như nấm sau mưa, liên tục đổi tên miền. Đáng báo động hơn là các trang này không chỉ phát lậu các trận đấu bóng mà còn livestream nội dung 18+ để kéo tương tác với người dùng.
Các website này thường phát sóng lậu các trận bóng của World Cup, sau đó livestream nội dung phản cảm kèm khung bình luận. Song song đó, các quảng cáo cá độ bóng đá được chèn khắp màn hình. Người dùng chỉ vô tình nhấn vào một diện tích bất kỳ trên màn hình cũng có thể mở ra một trang mới. Các đường link này sẽ dẫn người dùng đến nhiều website lạ khác nhau. Một số trang web yêu cầu người xem phải tạo tài khoản, đăng nhập bằng email, số điện thoại, kèm thông tin cá nhân như số điện thoại. Nhiều trang web cờ bạc được cài cắm từ các website lậu dẫn dụ người dùng bằng những khoản thưởng lớn, cược lớn hoặc trả phí để được truy cập thêm nhiều dịch vụ khác.
Theo các chuyên gia an ninh mạng, khi chỉ truy cập vào luồng phát sóng bóng đá lậu, người dùng phải đối mặt nhiều nguy cơ bị tấn công bởi mã độc (malware), mã độc tống tiền (ransomware), lừa đảo trực tuyến (phishing) hoặc phần mềm gián điệp (spyware), thậm chí bị lôi kéo tham gia vào mạng botnet.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, giám đốc an ninh mạng một công ty công nghệ tại Hà Nội, cảnh báo: "Các website stream gần như luôn nhúng quảng cáo độc hại (malvertising). Người xem có nguy cơ bị dẫn tới CAPTCHA giả yêu cầu bật thông báo push (dùng để spam quảng cáo/link độc hại dài hạn) hoặc yêu cầu cài 'extension/app' giả để xem full HD".
Theo ông Tuấn, kẻ gian thậm chí tinh vi cài cắm trojan ngân hàng trong nút "tắt tiếng" (mute) hoặc nút "phát" (play). Người dùng tưởng ấn vào đây để xem hoặc tắt tiếng nhưng thực chất đã kích hoạt script thu thập thông tin đăng nhập trong nền. Hoạt động này diễn ra âm thầm, khiến nhiều người không biết thông tin nhạy cảm đã bị thu thập khi nào.
Lực lượng đặc nhiệm chống vi phạm bản quyền World Cup thuộc Liên minh Sáng tạo và Giải trí (ACE) cũng cảnh báo: "Các luồng phát sóng lậu không chỉ đánh cắp nội dung mà còn làm dấy lên nhiều lo ngại về bảo vệ người tiêu dùng và an ninh mạng gắn liền với cơ sở hạ tầng tội phạm rộng lớn".
ACE cảnh báo cơ sở hạ tầng liên quan đến vi phạm bản quyền có thể mở rộng ra ngoài các trang web và ứng dụng. Các mạng proxy dân dụng có thể bí mật biến các thiết bị của người dùng như smartphone, bộ định tuyến, TV, máy tính và thiết bị phát trực tuyến, thành cơ sở hạ tầng được sử dụng cho gian lận, tấn công mạng, vi phạm bản quyền, đánh cắp danh tính và các hoạt động bất hợp pháp khác.
Tại Việt Nam, cơ quan chức năng đang tăng cường rà soát vấn đề vi phạm bản quyền. Tính đến hết tháng 6.2026, cơ quan chức năng đã phát hiện 2.036 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có 1.073 website vi phạm đã bị ngăn chặn truy cập, gồm 263 website phim lậu, 177 website truyện lậu, 612 trang truyền hình trái phép. Trước đó, cơ quan chức năng cũng đã khởi tố nhiều vụ án liên quan đến các nền tảng phát sóng bóng đá, phim lậu lớn như Xôi Lạc TV.
