Nắng nóng cực đoan trở thành một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng hiện nay. Trong tuần này, đặc biệt tại châu Âu, các nước ghi nhận mức nhiệt cao bất thường khi còn chưa bước vào cao điểm mùa hè.
Tại Anh, cơ quan khí tượng hôm 25.5 ghi nhận nhiệt độ 34,8 độ C tại khu vực Kew Gardens ở thủ đô London, phá vỡ kỷ lục về mức nhiệt cao nhất từng được ghi nhận trong tháng 5 ở nước này sau hơn 80 năm (32,8 độ C vào năm 1944). Đáng chú ý, kỷ lục mới nhanh chóng bị xô đổ sau một ngày, khi nhiệt độ cao nhất đo được lên đến 35,1 độ C vào ngày 26.5. Giới chức Anh cảnh báo dù nhiệt độ chưa đến mức quá khắc nghiệt, nhưng hạ tầng không được thiết kế để tránh nóng.
Theo CNN, hầu hết các ngôi nhà tại Anh không cách nhiệt tốt và chỉ khoảng 5% số nhà ở lắp điều hòa. Tình trạng nắng nóng khắc nghiệt tương tự cũng xảy ra tại Pháp và Tây Ban Nha.
Thời tiết cực đoan còn được ghi nhận ở các nước Nam Á như Ấn Độ và Pakistan. The Straits Times dẫn thông báo của giới chức Ấn Độ hôm 24.5 cho biết ít nhất 16 người chết do say nắng vào mùa hè năm nay. Đợt nắng nóng tiền gió mùa đẩy nhiệt độ tại một số thành phố Ấn Độ và Pakistan có thời điểm lên hơn 46 độ C.
Theo cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới vào tháng 4, sốc nhiệt đang là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết, cướp đi sinh mạng của khoảng 489.000 người mỗi năm. Nắng nóng do biến đổi khí hậu còn làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh như sốt xuất huyết, vi rút Zika. Tình hình được dự báo sẽ ngày càng tồi tệ khi Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) cảnh báo có tới 75% khả năng nhiệt độ trung bình toàn cầu giai đoạn 2026-2030 sẽ tăng hơn 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, theo AP ngày 28.5.
Bên cạnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng, nắng nóng cực đoan cũng làm tê liệt năng suất lao động. Nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố hồi tháng 1 về tác động của nắng nóng tại Ấn Độ chỉ ra khi nhiệt độ trung bình tăng đột ngột 1 độ C, các doanh nghiệp sẽ bị thu hẹp 11,6% quy mô hoạt động trong ngắn hạn. Lực lượng lao động bị mất việc ở các công ty lớn phải dạt sang làm các ngành phi chính thức với năng suất thấp hơn, qua đó gây tổn thất lên đến 4,3% hiệu suất toàn bộ nền kinh tế.
Theo tờ La Tribune ngày 26.5, một số chuyên gia nhận định nắng nóng cực đoan đang gây ra “cú sốc kinh tế vĩ mô”. Một nghiên cứu do Đại học Mannheim (Đức) và Ngân hàng Trung ương châu Âu thực hiện, được công bố hồi tháng 9.2025, cho thấy các đợt nắng nóng, hạn hán và lũ lụt trong mùa hè năm 2025 đã gây thiệt hại khoảng 43 tỉ euro (gần 50 tỉ USD) cho kinh tế châu Âu. Các nhà nghiên cứu cảnh báo tác động kinh tế đối với châu lục này có thể kéo dài trong nhiều năm, với tổng thiệt hại có khả năng lên đến 126 tỉ euro (146 tỉ USD) vào năm 2029.
Ngành nông nghiệp đang hứng chịu tác động trực diện nhất do nắng nóng. Theo phân tích của World Weather Attribution, mạng lưới nghiên cứu có tiếng của các chuyên gia khí hậu, đợt nắng nóng lịch sử hồi đầu năm 2026 tại Nam Á đã châm ngòi cho một đợt hạn hán trên diện rộng, tàn phá hơn 1 triệu km2 đất canh tác. Tình trạng này trực tiếp đe dọa an ninh lương thực và sinh kế của hàng triệu nông dân.
Trước nhiều tác động sâu rộng do nắng nóng, Báo cáo Rủi ro Toàn cầu 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã xếp hiện tượng thời tiết cực đoan là một trong những nguyên nhân cốt lõi làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng xã hội và đe dọa tăng trưởng kinh tế thế giới.
Theo Hãng tin AFP, phát biểu tại Nhà Trắng ngày 23-4, Tổng thống Trump tỏ ra lạc quan về triển vọng hòa bình tại Lebanon.
"Tôi nghĩ có cơ hội rất lớn để đạt được hòa bình. Đây đáng lẽ là một trường hợp dễ dàng" - ông nói với báo giới khi tiếp các quan chức và đại sứ Israel và Lebanon.
Tổng thống Mỹ cho biết lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn thêm ba tuần. Thỏa thuận đình chiến ban đầu được công bố sau cuộc gặp đầu tiên giữa đại sứ hai nước ngày 14-4 và dự kiến hết hiệu lực ngày 26-4.
Ông cũng nói kỳ vọng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun sẽ cùng tới Nhà Trắng để gặp ông trong thời gian ngừng bắn. "Tôi nghĩ trong vài tuần tới họ sẽ đến đây" - ông nói.
Tuy nhiên trước đó ông Aoun đã bác bỏ thông tin từ ông Trump rằng ông sẽ điện đàm với ông Netanyahu.
Các quan chức Lebanon cho biết họ mong muốn gia hạn ngừng bắn một tháng, với điều kiện thỏa thuận cần bao gồm việc "chấm dứt phá hủy nhà cửa và các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, nơi thờ tự, nhà báo cũng như lĩnh vực y tế và giáo dục".
Israel tháng trước đã phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Lebanon nhằm đáp trả các đợt tấn công của Hezbollah, khiến nhiều người thiệt mạng và khoảng 1 triệu người phải di dời.
Đại sứ Israel tại Washington cho biết nước này mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Chính phủ Lebanon và tin rằng Hezbollah đã suy yếu sau các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
"Chúng tôi cùng chung mục tiêu với Chính phủ Lebanon là loại bỏ ảnh hưởng tiêu cực mang tên Hezbollah" - ông nói.
Theo AFP, ngay khi các quan chức Israel và Lebanon đang gặp ông Trump, Hezbollah ngày 23-4 tuyên bố đã phóng loạt tên lửa vào miền bắc Israel "để đáp trả các vi phạm lệnh ngừng bắn của đối phương". Phía Israel sau đó cho biết các quả tên lửa đã bị đánh chặn thành công.
"Thật ngớ ngẩn khi để một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh được kết nạp vào Liên minh châu Âu (EU)", Peter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza vừa giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử tại Hungary cuối tuần qua, đề cập đến Ukraine trong cuộc họp báo quốc tế kéo dài hơn ba tiếng ở Budapest ngày 13/4.
Do đảng Tisza giành được quá 2/3 số ghế tại quốc hội, ông Magyar gần như chắc chắn sẽ được bầu làm Thủ tướng tiếp theo của Hungary, thay thế ông Viktor Orban, lãnh đạo đảng Fidesz đã nắm quyền liên tục 16 năm qua. Ông Magyar dự kiến nhậm chức Thủ tướng vào ngày 5/5.
Magyar tranh cử với nhiều chính sách khác biệt so với Thủ tướng Orban, nhưng phát biểu mới nhất cho thấy quan điểm về Ukraine của Hungary có thể không đổi. Ông cũng cho biết Hungary sẽ duy trì lập trường của chính quyền Thủ tướng Orban là không tham gia đóng góp vào gói hỗ trợ 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, nhưng sẽ không cản trở các nước khác triển khai kế hoạch.
Ông không bình luận thêm rằng liệu Hungary có ủng hộ Ukraine được hưởng cơ chế kết nạp nhanh vào EU một khi chiến sự kết thúc hay không, song cho rằng viễn cảnh Kiev gia nhập liên minh trong vòng 10 năm tới là "không khả thi".
Phát biểu này cho thấy cách tiếp cận của Hungary sẽ khác biệt so với nhiều nước châu Âu, trong bối cảnh EU đang thảo luận về khả năng mở rộng khối, trong đó có kịch bản kết nạp nhanh chóng Ukraine.
Dù vậy, ông Magyar nêu lập trường ủng hộ Ukraine tự quyết định tương lai của mình trong đàm phán với Nga, nói không quốc gia nào có quyền ép Ukraine chấp nhận một thỏa thuận hòa bình bất lợi, đặc biệt là các yêu cầu nhượng bộ lãnh thổ.
"Không ai nên nói Ukraine phải ký hòa bình theo điều kiện nào. Chúng ta không thể yêu cầu bất kỳ quốc gia nào từ bỏ lãnh thổ", ông nói.
Trong khi Thủ tướng Orban nổi tiếng với lập trường thân thiện với Nga, ông Magyar được cho là người thiên nhiều hơn về EU.
Chính trị gia 45 tuổi cho hay ông sẵn sàng trao đổi nếu nhận được cuộc gọi từ Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời cho biết thông điệp đầu tiên của ông trong cuộc điện đàm sẽ là kêu gọi Nga chấm dứt chiến sự tại Ukraine, mở ra cơ hội cho đối thoại.
Về chính sách năng lượng, ông Magyar cho biết Hungary sẽ tiếp tục mua năng lượng từ Nga trong ngắn hạn, đồng thời hướng tới đa dạng hóa nguồn cung. "Nga vẫn ở đây, Hungary vẫn ở đây. Chúng tôi sẽ luôn tìm nguồn dầu rẻ và an toàn nhất", ông nói.
Ông bày tỏ mong muốn duy trì quan hệ hữu nghị với các nước láng giềng, bao gồm Ukraine, và để ngỏ khả năng gặp Tổng thống Volodymyr Zelensky trong tương lai.
Với việc đảng Tisza nắm ít nhất 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, ông Magyar sẽ có trong tay quyền lực rất lớn, có khả năng thay đổi các đạo luật và cả hiến pháp, giúp ông có thể định hình lại chính sách đối nội và đối ngoại của Hungary trong nhiệm kỳ sắp tới.
Những cảnh báo của chính quyền Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đối với Belarus không có nhiều ý nghĩa, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố, theo hãng thông tấn BelTA.
Nguyên thủ Belarus đưa ra phát ngôn trên khi được yêu cầu bình luận về các phát biểu cứng rắn từ Kiev, trong đó có tuyên bố rằng Ukraine đã xác định khoảng 500 mục tiêu tiềm năng trên lãnh thổ Belarus.
Trước đó, Thiếu tá Robert Brovdi, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine, thường được biết đến với biệt danh “Magyar”, đã cảnh báo Belarus khi tuyên bố chính phủ Kiev đã xác định sẵn 500 mục tiêu nhắm đến đầu tiên trên lãnh thổ Belarus.
Tổng thống Zelensky cũng công khai cảnh báo Belarus không nên đóng vai trò lớn hơn trong cuộc chiến ở Ukraine, nói rằng sẽ có "hậu quả" và Kiev sẵn sàng thực hiện "các biện pháp phòng ngừa" để đáp trả các mối đe dọa tiềm tàng.
Ông Lukashenko cho biết: "Có thể họ đã xác định được 500 mục tiêu. Còn chúng tôi có một mục tiêu rất quan trọng với tọa độ chính xác, và nó nằm không xa Belarus. Họ cũng hiểu điều đó".
Ông cho rằng lập trường của quân đội Ukraine khác xa với các tuyên bố chính trị: "Quân đội Ukraine không muốn chiến sự với Belarus. Tôi biết điều đó chắc chắn. Họ hiểu rằng điều đó sẽ đồng nghĩa với việc xuất hiện thêm 1.500km mặt trận mới dọc biên giới. Mà biên giới Belarus - Ukraine không phải là nơi dễ dàng".
Ông Lukashenko cho biết ông thường suy nghĩ về lý do Ukraine gần đây đưa ra những phát biểu như vậy. Ông nghi ngờ một số quốc gia châu Âu có thể đang thúc đẩy chính quyền Tổng thống Ukraine làm điều đó.
Ngoài ra, ông khẳng định Belarus sẽ không bao giờ tấn công Ukraine. "Điều đó sẽ không bao giờ xảy ra. Không bao giờ! Chúng tôi không có binh sĩ ở đó và sẽ không bao giờ có. Ông ấy biết điều này, và quân đội Ukraine cũng biết điều đó", ông khẳng định.
Ông Lukashenko đồng thời đưa ra lời cảnh báo cứng rắn: "Cầu Chúa đừng để một cuộc tấn công quân sự nhằm vào Belarus được phát động từ bất kỳ lãnh thổ nào. Nếu điều đó xảy ra, cuộc chiến ở Ukraine sẽ mang một tính chất hoàn toàn khác. Tôi sẽ không nói cụ thể hơn, các ông hiểu ý tôi".
Mặt khác, Tổng thống Belarus cũng cảnh báo Armenia, một nước Liên Xô cũ, về mong muốn gia nhập EU. Ông cho rằng, Armenia cần hết sức thận trọng khi lựa chọn con đường tương lai của đất nước, dù là tiếp tục gắn bó với Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU) do Nga dẫn đầu hay hướng tới Liên minh châu Âu (EU).
Sau hội nghị ở Astana, các nhà lãnh đạo EAEU đã thông qua một tuyên bố chung ủng hộ việc tổ chức trưng cầu dân ý tại Armenia về vấn đề này. Ông cảnh báo, Armenia không nên để lặp lại "kịch bản Ukraine" và tự đưa mình vào một tình thế khó khăn vì chuyện này.
Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng cảnh báo đồng minh lâu năm Armenia với thông điệp tương tự. Ông Putin cho rằng, căng thẳng giữa Nga và Ukraine bắt đầu gia tăng kể từ khi Kiev bắt đầu có xu hướng ngả về phương Tây.
Nga cũng phát đi cảnh báo với Armenia, cho rằng nước này không thể vừa là thành viên của EAEU, vừa thuộc EU. Mặt khác, Armenia tuyên bố nước này chưa có ý định rời khỏi EAEU.
