Một cậu bé 14 tuổi, con trai duy nhất trong gia đình khá giả, được đưa đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám vì cha mẹ không thể tiếp tục chịu được sự đòi hỏi của con.
Từ nhỏ, cậu bé đã được cha mẹ cưng chiều gần như tuyệt đối. Điều kiện duy nhất gia đình đặt ra là học giỏi. “Ban đầu chỉ là đòi mua đồ chơi, điện thoại. Sau đó các yêu cầu ngày càng lớn hơn. Có lúc em đòi mua xe hơi, căn hộ để ra ở riêng, đòi hàng tỉ đồng và xem đó là chuyện bình thường” – bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên, Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM – kể.
Đỉnh điểm là khi cậu bé yêu cầu cha mẹ mua cho mình bộ sưu tập nước hoa đắt tiền giống một người nổi tiếng. Khi bị từ chối, cậu bé dọa tự tử. Gia đình hoảng loạn đưa con đi khám nhiều nơi, chụp chiếu thần kinh, kiểm tra não bộ nhưng không phát hiện bất thường. Sau cùng, họ được giới thiệu đến chuyên khoa tâm thần nhi.
“Cha mẹ đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực. Nhưng vấn đề không xuất hiện trong một ngày. Đó là kết quả của quá trình nuông chiều kéo dài”, bác sĩ Tiên nói.
Bác sĩ Tiên cho biết hiện mỗi tháng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tiếp nhận khoảng 2.000-3.000 trẻ đến khám vì bị chứng rối loạn bướng bỉnh chống đối do được gia đình chiều chuộng quá mức.
Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Sang – Trưởng khoa tâm lý lâm sàng – phục hồi chức năng – y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2, thời gian gần đây số lượng trẻ đến khám vì tình trạng này ngày càng nhiều, trung bình mỗi tháng tiếp nhận hơn 100 trường hợp.
Bác sĩ Tiên cho hay tình trạng “trẻ làm chủ cả gia đình” đang trở thành vấn đề đáng báo động trong xã hội hiện đại, nhất là ở các gia đình ít con, có điều kiện kinh tế hoặc chỉ có một con trai duy nhất.
Tại phòng khám, bác sĩ Tiên gặp nhiều trường hợp trẻ đi khám cùng cả đại gia đình. Người cầm đồ chơi, người cầm thức ăn, người cầm quạt, người cầm điện thoại để phục vụ riêng cho trẻ, thậm chí dù bệnh nhi ở tỉnh, cách xa TP.HCM nhưng cả đại gia đình bệnh nhi cùng đặt vé máy bay để đưa “con cưng”, “cháu cưng” đi khám.
Không ít phụ huynh đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực vì không còn kiểm soát được con nhưng vẫn khó chấp nhận rằng chính cách nuôi dạy của mình đã tạo ra vấn đề. Có những em bé khiến cả nhà kiệt sức vì phải xoay quanh cảm xúc của trẻ suốt ngày.
Trẻ không chịu được việc bị từ chối dù là chuyện nhỏ nhất, nếu không sẽ có biểu hiện bỏ học, đập phá, dọa tự tử hoặc sử dụng hành vi cực đoan để gây áp lực tâm lý với cha mẹ. Ở tuổi lớn hơn, một số trường hợp bắt đầu liên quan đến cờ bạc online, chất kích thích hoặc các hành vi lệch chuẩn khác.
Bác sĩ Sang cho biết rối loạn bướng bỉnh chống đối (ODD) là rối loạn hành vi và cảm xúc thường khởi phát ở trẻ nhỏ, chủ yếu trước 8 tuổi, với các biểu hiện như hay cáu gắt, chống đối, không nghe lời, dễ nổi nóng và khó kiểm soát cảm xúc. Trẻ mắc rối loạn bướng bỉnh chống đối thường chống đối ở một hoặc nhiều môi trường khác nhau như ở nhà và ở trường học.
Tuy nhiên điều khiến nhiều bác sĩ lo ngại hiện nay là nhiều trẻ lại được “nuôi lớn” bởi chính sự nuông chiều kéo dài của gia đình. Ban đầu trẻ chỉ đòi hỏi những điều nhỏ nhặt như món đồ chơi mới, điện thoại, được đáp ứng mọi sở thích cá nhân. Mỗi lần bị từ chối, trẻ la hét, lăn lộn hoặc đập phá. Thay vì thiết lập giới hạn, người lớn lại tìm cách dỗ dành hoặc nhượng bộ để trẻ “nín cho yên nhà”.
Lâu dần trẻ hình thành suy nghĩ chỉ cần phản ứng là sẽ đạt được yêu cầu, trong khi nhiều gia đình tin rằng trẻ “chưa biết gì”, lớn lên tự nhiên sẽ ngoan. “Thực tế lâm sàng cho thấy điều ngược lại. Nếu một đứa trẻ không được dạy giới hạn từ sớm thì càng lớn càng khó điều chỉnh”, bác sĩ Tiên khẳng định.
Hiện nay các gia đình sinh ít con hơn, điều kiện kinh tế tốt hơn nhưng cha mẹ lại bận rộn hơn. Cảm giác thiếu thời gian cho con khiến nhiều người chọn cách bù đắp bằng vật chất hoặc nhượng bộ. Ở nhiều gia đình châu Á, đặc biệt với con trai duy nhất hoặc cháu đích tôn, áp lực kỳ vọng càng lớn. Đứa trẻ được xem như “trung tâm” của cả gia đình, dẫn đến việc mọi nhu cầu đều được ưu tiên tuyệt đối.
“Yêu thương không sai. Nhưng nếu tình thương đi kèm việc xóa bỏ mọi giới hạn thì hậu quả cuối cùng chính đứa trẻ sẽ gánh”, bác sĩ Tiên khuyến cáo.
Nhiều phụ huynh thường né tránh việc thiết lập nguyên tắc vì sợ con buồn, khóc hoặc nghĩ rằng yêu thương đồng nghĩa với đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ. Trong khi đó trẻ em cần được học cách chờ đợi, chấp nhận thất vọng và hiểu rằng không phải điều gì mình muốn cũng sẽ có được.
“Nếu từ nhỏ trẻ luôn được phục vụ và ưu tiên tuyệt đối, các kỹ năng kiểm soát cảm xúc sẽ không phát triển đầy đủ”, bác sĩ Tiên phân tích.
Nghiên cứu do nhóm chuyên gia tại Bệnh viện số 2 Trường Y Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) thực hiện, dẫn đầu bởi tiến sĩ Lu-sha Tong. Các nhà nghiên cứu đã phân tích hồ sơ sức khỏe của 482.699 người tham gia trong độ tuổi từ 37 đến 73 tuổi từ Ngân hàng sinh học Anh (UK Biobank), không có tiền sử đột quỵ trong giai đoạn từ 2006 đến 2022.
Tốc độ đi bộ được người tham gia tự báo cáo là chậm, trung bình hoặc nhanh, trong khi lực nắm được đo bằng lực kế cầm tay tiêu chuẩn.
Kết quả đã phát hiện những người đi bộ với tốc độ chậm, có nguy cơ đột quỵ cao hơn đến 64%, theo trang tin y khoa News Medical.
Ngược lại, người đi bộ nhanh hơn có nguy cơ đột quỵ thấp hơn.
Bên cạnh đó, tình trạng mất cơ cũng cho thấy những con số đáng ngại: Người có sức mạnh cơ bắp thấp có nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ tăng 31% và đột quỵ xuất huyết tăng 41%.
Lực nắm tay thấp hơn cũng liên quan đến việc tăng 7% khả năng bị đột quỵ.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng khi già đi, cơ thể thường mất khối lượng và sức mạnh cơ bắp. Sự mất mát này phản ánh sức khỏe thể chất thấp, viêm mạn tính và những thay đổi trong quá trình trao đổi chất. Cơ bắp yếu có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm về nguy cơ đột quỵ cao hơn.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, các bài kiểm tra nhanh về chức năng thể chất, như tốc độ đi bộ và lực nắm tay, có thể giúp xác định những người có nguy cơ đột quỵ cao.
Như vậy, tốc độ đi bộ có thể là một dấu hiệu nói lên sức khỏe tổng thể và sàng lọc những yếu tố này sẽ hỗ trợ các chiến lược phòng ngừa hiệu quả hơn.
Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hung Yung-hsiang), chuyên khoa Thận học, để bảo vệ sức khỏe của cơ quan này, bên cạnh một chế độ ăn giảm muối thì giấc ngủ đầy đủ chính là chìa khóa cốt lõi.
Trong thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân có thói quen thức khuya kéo dài, dẫn đến tình trạng protein niệu (đạm niệu) trở nặng và tốc độ lọc cầu thận sụt giảm. Tuy nhiên, nếu thiết lập được thói quen đi ngủ trước 11 giờ đêm, kết quả tái khám, xét nghiệm máu và nước tiểu sau 3 tháng cho thấy: không chỉ tinh thần phấn chấn hơn, làn da sáng lên, đường huyết ổn định mà ngay cả tình trạng gan nhiễm mỡ cũng được cải thiện rõ rệt.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường chia sẻ trên trang cá nhân rằng, rất nhiều bệnh nhân thận khi quay lại phòng khám được phát hiện có chỉ số protein niệu chuyển biến xấu, tốc độ lọc cầu thận giảm mạnh. Sau khi khai thác sâu hơn về thói quen sinh hoạt, ông nhận ra phần lớn họ đều có điểm chung là thức khuya trong thời gian dài. Vì vậy, vị chuyên gia khuyến cáo người bệnh phải xây dựng lối sống điều độ, tốt nhất là lên giường đi ngủ trước 11 giờ đêm.
Kết quả vô cùng khả quan: Những bệnh nhân nghiêm túc thực hiện thói quen ngủ sớm, dậy sớm, khi trở lại tái khám sau 3 tháng để xét nghiệm máu và nước tiểu, các chỉ số chức năng thận không chỉ được cải thiện mà cơ thể còn đón nhận 10 thay đổi tích cực về sức khỏe dưới đây:
Giảm cảm giác nặng nề, mệt mỏi của cơ thể
Ban đêm là khoảng thời gian vàng để các tế bào trong cơ thể tiến hành sửa chữa và phục hồi. Việc ngủ sớm giúp quá trình đào thải các chất cặn bã chuyển hóa diễn ra thuận lợi. Nhờ đó, cảm giác cơ thể nặng nề do tích tụ độc tố khi thức dậy vào sáng hôm sau sẽ giảm đi rõ rệt.
Huyết áp không còn trồi sụt thất thường
Thói quen thức khuya kinh niên khiến hệ thần kinh giao cảm luôn trong trạng thái hưng phấn quá mức. Nếu bạn duy trì giấc ngủ trước 11 giờ đêm, nhịp tim và mạch máu sẽ được thư giãn, tránh được tình trạng huyết áp tăng giảm thất thường.
Giảm phù nề cực nhanh
Thức khuya gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình bài tiết hormone, dẫn đến tình trạng tích tụ nước trong cơ thể. Ngủ sớm sẽ hỗ trợ cơ thể điều hòa quá trình chuyển hóa nước, giúp bạn không còn bị sưng phù mặt hay tay chân khi thức dậy vào sáng hôm sau.
Tinh thần phấn chấn, minh mẫn hơn
Nếu trước đây bạn thường xuyên rơi vào trạng thái lờ đờ, hay quên vào ban ngày, thì việc duy trì thói quen ngủ sớm sẽ mang lại sự thay đổi lớn. Khi thức dậy vào sáng hôm sau, tư duy của bạn sẽ sắc bén hơn, năng lượng tràn đầy và tinh thần vô cùng sảng khoái.
Hơi thở thơm mát, sảng khoái hơn
Thức khuya bắt buộc gan và thận phải hoạt động quá tải, gây ra tình trạng "tích hỏa" (nóng trong người), dễ dẫn đến khô môi, khát nước và hôi miệng.
Hệ miễn dịch được "nâng cấp" mạnh mẽ
Nhiễm trùng hoặc cảm cúm là "kẻ thù" đáng sợ nhất của bệnh nhân thận. Giấc ngủ trước 11 giờ đêm giúp kích hoạt "đội quân" miễn dịch của cơ thể, chặn đứng các loại virus, vi khuẩn từ môi trường bên ngoài và nâng cao năng lực chiến đấu chống lại bệnh tật.
Làn da sáng khỏe rõ rệt
Sắc mặt trở nên hồng hào, làn da được cấp ẩm mịn màng, và ngay cả những quầng thâm mắt xấu xí cũng dần mờ đi.
Đường huyết ổn định hơn
Thiếu ngủ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng kháng insulin. Ngủ sớm giúp hệ nội tiết quay trở lại quỹ đạo hoạt động bình thường, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Cải thiện tình trạng protein niệu (đạm niệu)
Thức khuya đặt cơ thể vào trạng thái viêm mạn tính kéo dài, làm tăng gánh nặng lọc của các cầu thận. Ngược lại, nếu ngủ trước 11 giờ đêm và ngủ đủ giấc, phản ứng viêm trong cơ thể sẽ giảm xuống, chỉ số protein niệu - vốn biểu hiện qua tình trạng nước tiểu có bọt lâu tan - cũng được cải thiện rõ rệt.
Đảo ngược tình trạng gan nhiễm mỡ
Thức khuya chính là "kẻ tiếp tay" thầm lặng cho việc tích tụ mỡ trong gan. Ban đêm là thời điểm cốt lõi để gan chuyển hóa chất béo và tự phục hồi. Việc ngủ sớm giúp gan vận hành bình thường, từ đó giảm thiểu tối đa sự tích tụ mỡ nội tạng.
6 tháng đầu năm 2026, lực lượng công an đã phát hiện, xử lý 5.992 tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, tăng 102% so với cùng kỳ năm 2025; khởi tố 123 vụ án với 249 bị can.
Công an các địa phương đã khám phá nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng, thu hồi số lượng lớn thực phẩm không đảm bảo an toàn, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực cho sức khỏe cộng đồng. Điển hình như các vụ việc sử dụng thịt lợn nhiễm dịch bệnh để chế biến thực phẩm tại Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh... hay vụ sử dụng hóa chất 6-benzylaminopurine trong sản xuất giá đỗ với số lượng lớn được phát hiện tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; sử dụng hàn the trong trong sản xuất mì, sử dụng hóa chất công nghiệp natri silicate để sơ chế thịt ốc tại TP.HCM, vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung tại Thanh Hóa, Bắc Ninh, Đắk Lắk...
Các thông tin trên được đại tá Trần Viết Phương, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Bộ Công an, cho biết tại diễn đàn Ngăn chặn thực phẩm bẩn - trách nhiệm và hành động, do Báo Công an nhân dân tổ chức sáng 2.7, với sự đồng hành của Công ty Masan.
Đại tá Phương cho rằng, lợi nhuận bất chính từ vi phạm an toàn thực phẩm có thể lên đến 1.000% nhưng xử phạt còn rất nhẹ, trong khi các sản phẩm này ảnh hưởng ghê gớm đến giống nòi, an ninh xã hội, thương hiệu quốc gia.
Đại diện Bộ Công thương cho biết thêm, trong 6 tháng đầu năm nay, riêng lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 2.124 vụ việc vi phạm, xử phạt khoảng 16,9 tỉ đồng; kiểm tra 514 vụ việc trong lĩnh vực thương mại điện tử, xử lý 424 vụ, xử phạt khoảng 7,9 tỉ đồng.
Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm; kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ; không tuân thủ quy định về kiểm nghiệm, quản lý, bảo quản, chế biến, hạn sử dụng; ghi nhãn, công bố, tự công bố sản phẩm không đúng quy định. Đây là nhóm vi phạm tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, cần tiếp tục được kiểm tra thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm.
Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng chỉ ra các hạn chế trong quản lý, kiểm soát vi phạm về an toàn thực phẩm cần có giải pháp hiệu quả.
Luật An toàn thực phẩm cho phép doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm tự công bố và tự chịu trách nhiệm về chất lượng, thành phần các chất, tính năng, công dụng đối với đa số sản phẩm, thiếu cơ chế sàng lọc tiền kiểm, không gắn, quy định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan quản lý nhà nước khi tiếp nhận hồ sơ tự công bố.
Việc hậu kiểm không kiểm tra, phân tích các chỉ tiêu về chất lượng, dẫn đến tình trạng nhiều sản phẩm không đảm bảo chất lượng được lưu hành trên thị trường.
Luật Quảng cáo hiện chưa bao quát được các hình thức biến tướng trong quảng cáo, với chế tài xử phạt thấp không đủ sức răn đe, không tương xứng với số tiền thu lợi bất chính.
Quy định về hàng giả của pháp luật còn nhiều bất cập, nhất là hàng giả về chất lượng và giả về xuất xứ hàng hóa; chưa phân định rõ ràng giữa hàng giả và hàng kém chất lượng; căn cứ để hàng hóa xác định có xuất xứ Việt Nam hay xuất xứ nước ngoài còn chưa rõ ràng, nhiều quy định liên quan, dẫn đến các đối tượng lợi dụng để nhập khẩu hàng hóa dưới dạng bán thành phẩm về ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam hoặc gian lận xuất xứ từ nước thứ 3 gây khó khăn cho công tác xử lý.
Diễn đàn cũng đặt vấn đề cần thiết phải chuyển từ tư duy bảo đảm an toàn thực phẩm sang bảo đảm an ninh dinh dưỡng, giúp người dân được tiếp cận nguồn thực phẩm an toàn.
