Một cậu bé 14 tuổi, con trai duy nhất trong gia đình khá giả, được đưa đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám vì cha mẹ không thể tiếp tục chịu được sự đòi hỏi của con.
Từ nhỏ, cậu bé đã được cha mẹ cưng chiều gần như tuyệt đối. Điều kiện duy nhất gia đình đặt ra là học giỏi. “Ban đầu chỉ là đòi mua đồ chơi, điện thoại. Sau đó các yêu cầu ngày càng lớn hơn. Có lúc em đòi mua xe hơi, căn hộ để ra ở riêng, đòi hàng tỉ đồng và xem đó là chuyện bình thường” – bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên, Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM – kể.
Đỉnh điểm là khi cậu bé yêu cầu cha mẹ mua cho mình bộ sưu tập nước hoa đắt tiền giống một người nổi tiếng. Khi bị từ chối, cậu bé dọa tự tử. Gia đình hoảng loạn đưa con đi khám nhiều nơi, chụp chiếu thần kinh, kiểm tra não bộ nhưng không phát hiện bất thường. Sau cùng, họ được giới thiệu đến chuyên khoa tâm thần nhi.
“Cha mẹ đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực. Nhưng vấn đề không xuất hiện trong một ngày. Đó là kết quả của quá trình nuông chiều kéo dài”, bác sĩ Tiên nói.
Bác sĩ Tiên cho biết hiện mỗi tháng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM tiếp nhận khoảng 2.000-3.000 trẻ đến khám vì bị chứng rối loạn bướng bỉnh chống đối do được gia đình chiều chuộng quá mức.
Theo bác sĩ Nguyễn Thanh Sang – Trưởng khoa tâm lý lâm sàng – phục hồi chức năng – y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2, thời gian gần đây số lượng trẻ đến khám vì tình trạng này ngày càng nhiều, trung bình mỗi tháng tiếp nhận hơn 100 trường hợp.
Bác sĩ Tiên cho hay tình trạng “trẻ làm chủ cả gia đình” đang trở thành vấn đề đáng báo động trong xã hội hiện đại, nhất là ở các gia đình ít con, có điều kiện kinh tế hoặc chỉ có một con trai duy nhất.
Tại phòng khám, bác sĩ Tiên gặp nhiều trường hợp trẻ đi khám cùng cả đại gia đình. Người cầm đồ chơi, người cầm thức ăn, người cầm quạt, người cầm điện thoại để phục vụ riêng cho trẻ, thậm chí dù bệnh nhi ở tỉnh, cách xa TP.HCM nhưng cả đại gia đình bệnh nhi cùng đặt vé máy bay để đưa “con cưng”, “cháu cưng” đi khám.
Không ít phụ huynh đến bệnh viện trong trạng thái kiệt sức và bất lực vì không còn kiểm soát được con nhưng vẫn khó chấp nhận rằng chính cách nuôi dạy của mình đã tạo ra vấn đề. Có những em bé khiến cả nhà kiệt sức vì phải xoay quanh cảm xúc của trẻ suốt ngày.
Trẻ không chịu được việc bị từ chối dù là chuyện nhỏ nhất, nếu không sẽ có biểu hiện bỏ học, đập phá, dọa tự tử hoặc sử dụng hành vi cực đoan để gây áp lực tâm lý với cha mẹ. Ở tuổi lớn hơn, một số trường hợp bắt đầu liên quan đến cờ bạc online, chất kích thích hoặc các hành vi lệch chuẩn khác.
Bác sĩ Sang cho biết rối loạn bướng bỉnh chống đối (ODD) là rối loạn hành vi và cảm xúc thường khởi phát ở trẻ nhỏ, chủ yếu trước 8 tuổi, với các biểu hiện như hay cáu gắt, chống đối, không nghe lời, dễ nổi nóng và khó kiểm soát cảm xúc. Trẻ mắc rối loạn bướng bỉnh chống đối thường chống đối ở một hoặc nhiều môi trường khác nhau như ở nhà và ở trường học.
Tuy nhiên điều khiến nhiều bác sĩ lo ngại hiện nay là nhiều trẻ lại được “nuôi lớn” bởi chính sự nuông chiều kéo dài của gia đình. Ban đầu trẻ chỉ đòi hỏi những điều nhỏ nhặt như món đồ chơi mới, điện thoại, được đáp ứng mọi sở thích cá nhân. Mỗi lần bị từ chối, trẻ la hét, lăn lộn hoặc đập phá. Thay vì thiết lập giới hạn, người lớn lại tìm cách dỗ dành hoặc nhượng bộ để trẻ “nín cho yên nhà”.
Lâu dần trẻ hình thành suy nghĩ chỉ cần phản ứng là sẽ đạt được yêu cầu, trong khi nhiều gia đình tin rằng trẻ “chưa biết gì”, lớn lên tự nhiên sẽ ngoan. “Thực tế lâm sàng cho thấy điều ngược lại. Nếu một đứa trẻ không được dạy giới hạn từ sớm thì càng lớn càng khó điều chỉnh”, bác sĩ Tiên khẳng định.
Hiện nay các gia đình sinh ít con hơn, điều kiện kinh tế tốt hơn nhưng cha mẹ lại bận rộn hơn. Cảm giác thiếu thời gian cho con khiến nhiều người chọn cách bù đắp bằng vật chất hoặc nhượng bộ. Ở nhiều gia đình châu Á, đặc biệt với con trai duy nhất hoặc cháu đích tôn, áp lực kỳ vọng càng lớn. Đứa trẻ được xem như “trung tâm” của cả gia đình, dẫn đến việc mọi nhu cầu đều được ưu tiên tuyệt đối.
“Yêu thương không sai. Nhưng nếu tình thương đi kèm việc xóa bỏ mọi giới hạn thì hậu quả cuối cùng chính đứa trẻ sẽ gánh”, bác sĩ Tiên khuyến cáo.
Nhiều phụ huynh thường né tránh việc thiết lập nguyên tắc vì sợ con buồn, khóc hoặc nghĩ rằng yêu thương đồng nghĩa với đáp ứng mọi nhu cầu của trẻ. Trong khi đó trẻ em cần được học cách chờ đợi, chấp nhận thất vọng và hiểu rằng không phải điều gì mình muốn cũng sẽ có được.
“Nếu từ nhỏ trẻ luôn được phục vụ và ưu tiên tuyệt đối, các kỹ năng kiểm soát cảm xúc sẽ không phát triển đầy đủ”, bác sĩ Tiên phân tích.
Đó là câu nói của Hoa khôi Nét đẹp Thầy thuốc trẻ - Miss HYPA 2026 - bác sĩ Thái Minh Ngọc, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.
Tiếng bánh xe băng ca dội trên nền gạch, gấp gáp và nặng nề; tiếng bước chân gần như chạy của bác sĩ, y tá; tiếng máy móc vang lên lạnh lẽo, dứt khoát. Người bệnh được đưa vào với chẩn đoán nhồi máu cơ tim nặng. Người nhà bối rối, gần như chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Trước mắt họ là 2 lựa chọn: điều trị bảo tồn bằng thuốc hoặc can thiệp đặt stent. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, họ không thể tự đưa ra quyết định, mà phải đặt trọn niềm tin vào bác sĩ - người đưa ra “câu trả lời thay”.
“Trong cấp cứu, chúng tôi chỉ có vài phút để giành giật sự sống. Vai trò của bác sĩ là tư vấn chính xác, dựa trên chuyên môn và bằng chứng mới nhất, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích - nguy cơ; còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Giữa áp lực thời gian và sự hoang mang của người nhà, bác sĩ Minh Ngọc vẫn giữ được sự bình tĩnh, kiên trì giải thích từng phương án điều trị. Cuối cùng, gia đình lựa chọn can thiệp; ca bệnh sau đó được ê kíp tim mạch của bệnh viện xử trí thành công.
“Mỗi người bệnh có mỗi hoàn cảnh và khả năng tuân thủ điều trị khác nhau. Chỉ khi đủ bình tĩnh, bác sĩ mới nhận ra những khác biệt đó để điều chỉnh cách tư vấn cho phù hợp”, bác sĩ Ngọc nói.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Quang, Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân 115, nhận xét: “Bác sĩ Minh Ngọc rất nhiệt huyết, luôn tận tâm với người bệnh. Việc gì cần nhanh thì xử lý dứt khoát, nhưng khi cần tỉ mỉ, Ngọc cũng làm rất kỹ. Đặc biệt, cách giao tiếp rất ‘đời’. Phần lớn bệnh nhân ở Khoa Cấp cứu là người lao động, nên điều này giúp Ngọc trao đổi hiệu quả hơn. Tôi đánh giá Ngọc đã và đang đảm đương rất tốt vai trò của mình”.
Làm việc tại Khoa Cấp cứu - nơi được ví như “đầu sóng ngọn gió” của bệnh viện - hơn 2 năm, bác sĩ trẻ Thái Minh Ngọc cho biết những ngày đầu từng “stress đến mức về nhà chỉ muốn ngủ, chưa kịp thích nghi với nhịp làm việc khốc liệt”. Thế nhưng, chính môi trường áp lực ấy lại trở thành động lực để Ngọc dấn thân vào thử thách mới, khi quyết định tham gia cuộc thi Miss HYPA 2026 do Hội Thầy thuốc trẻ TP.HCM tổ chức.
“Trước khi là hoa khôi, tôi là một bác sĩ. Danh hiệu Miss HYPA 2026 với tôi không chỉ là vinh dự, mà còn giúp tôi bền bỉ và kiên cường hơn. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc việc khám bệnh, kê toa, thì truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng là một phần vận dụng chuyên môn cực kỳ quan trọng. Tôi muốn làm cầu nối, giúp người dân hiểu đúng về y tế giữa ‘ma trận’ thông tin trên mạng xã hội”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, bác sĩ Thái Minh Ngọc chia sẻ về định hướng “sức khỏe ứng dụng” mà cô đang ấp ủ: Thông tin y tế hiện nay không thiếu, nhưng điều quan trọng là nhiều người dân chưa biết cách sử dụng đúng.
Vì vậy, các dự án của Miss HYPA 2026 tập trung vào việc “đơn giản hóa” kiến thức y khoa, giúp người dân dễ hiểu và có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày. Mục tiêu không chỉ dừng ở điều trị mà còn nâng cao nhận thức, hướng đến phòng bệnh từ sớm.
Theo dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành 6 mức từ 30% đến 100%. Các mức này tính trên mức lương theo chức danh nghề nghiệp cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Nhóm được đề xuất hưởng mức cao nhất 100% gồm nhân viên y tế trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Đây là các vị trí được đánh giá có áp lực đặc biệt cao, thường xuyên tiếp xúc ca bệnh nặng, nguy cơ rủi ro nghề nghiệp lớn và dễ xảy ra bạo hành y tế. Việc điều chỉnh nâng phụ cấp ưu đãi nghề nhằm bảo đảm chế độ đãi ngộ, khuyến khích và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong ngành.
Cả nước hiện có gần 17.000 nhân sự làm việc tại các khoa hồi sức tích cực, chống độc và cấp cứu. Nếu nâng phụ cấp nhóm này lên 100%, tổng kinh phí tăng thêm hơn 570 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước phải bổ sung gần 160 tỷ đồng.
Một nhóm khác cũng được đề xuất nâng phụ cấp tối đa là viên chức y tế tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Hai nhóm hưởng 100% này sẽ tăng theo lộ trình: từ năm 2026 hưởng 80%, năm 2027 hưởng 90% và từ năm 2028 đạt 100%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, năm 2026 tổng chi phí phụ cấp tăng thêm khoảng 5.961 tỷ đồng. Trong đó, các đơn vị tự đảm bảo khoảng 825 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách nhà nước chi bổ sung. Chi phí này dự kiến tăng lên hơn 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và khoảng 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Mới đây, các bác sĩ được tăng lương khởi điểm, theo Nghị quyết 72. Cụ thể, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc hai ngay khi được tuyển dụng thay vì bậc một như hiện nay. Bộ Y tế đánh giá việc tăng lương, phụ cấp sẽ giúp cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực ngành y trong bối cảnh nhiều bệnh viện thiếu nhân sự, đặc biệt ở các chuyên khoa áp lực cao như cấp cứu, hồi sức.
Thời gian qua, Bộ Y tế và cử tri các tỉnh thành liên tục kiến nghị tăng lương, phụ cấp nghề cho y bác sĩ. Nhân viên y tế làm việc không có ngày nghỉ, làm việc cường độ cao trong thời gian kéo dài trong khi lương và phụ cấp chỉ đảm bảo một phần nhu cầu cuộc sống, không tương xứng với đặc thù làm việc cũng như quá trình đào tạo.
Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước có gần 10.000 nhân viên y tế nghỉ việc, trong đó nhiều nhất là ở TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đà Nẵng. Một trong những nguyên nhân chính là áp lực kinh tế, thu nhập thấp và mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tốt hơn.
Ngày 3.5, tin từ Bệnh viện đa khoa Sóc Trăng (phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ) cho biết, các bác sĩ của bệnh viện cấp cứu thành công nam bệnh nhân tên T. (59 tuổi, quê ở phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp) nuốt nắp chai bia vào bụng.
Theo thông tin từ bệnh viện, trong lúc nhậu cùng người thân tại thành phố Cần Thơ, 1 nắp chai bia rơi vào ly, ông T. không thấy nên uống cạn ly và nuốt luôn dị vật này vào bụng. Ngay lập tức, ông được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Sau khi thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ Khoa Thăm dò chức năng nhanh chóng chỉ định nội soi cấp cứu để lấy dị vật, đảm bảo an toàn tính mạng cho người bệnh. Hiện tại, sức khỏe ông T. đã ổn định.
Đánh giá về ca bệnh, các bác sĩ cho biết đây là một trường hợp rất rủi ro. Nắp chai bia là vật liệu kim loại có nhiều răng cưa và sắc cạnh, nếu không được gắp ra kịp thời sẽ gây tổn thương nghiêm trọng cho đường tiêu hóa như rách thực quản, thủng dạ dày hoặc gây xuất huyết nội.
Các bác sĩ khuyến cáo, trong trường hợp không may nuốt phải dị vật, người bệnh cần bình tĩnh, không tự ý dùng tay móc họng hay cố nuốt thêm thức ăn để đẩy dị vật xuống, vì điều này có thể khiến vết thương thêm trầm trọng. Thay vào đó, cần nhanh chóng đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp chuyên môn kịp thời.
