Tôi và gia đình sống trong một con ngõ nhỏ ở Hà Nội hơn chục năm nay. Nhà không rộng, mùa hè cũng nóng, nhưng tôi luôn cố gắng sống tiết chế nhất có thể. Trừ những hôm oi bức quá mức, tôi hiếm khi bật điều hòa ban ngày. Ban đêm, nếu nhiệt độ quá cao, tôi mới bật vài tiếng để dễ ngủ hơn. Còn lại, tôi thích mở cửa sổ, tận dụng gió trời và ánh sáng tự nhiên.
Mọi chuyện thay đổi từ một năm trước, khi nhà đối diện chuyển tới. Họ sửa sang nhà cửa rất đẹp, rồi lắp liền năm chiếc điều hòa công suất lớn. Chuyện dùng điều hòa vốn là quyền của mỗi gia đình, tôi không có ý kiến gì. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ toàn bộ cục nóng đều được đặt quay thẳng sang phía nhà tôi, đúng hướng cửa sổ phòng khách và phòng ngủ. Từ đó, cuộc sống của tôi bị đảo lộn.
Chỉ cần họ bật điều hòa, luồng khí nóng từ cục nóng phả sang hầm hập như hơi bếp than. Cửa sổ mở ra không còn là gió trời nữa, mà là hơi nóng khô rát. Có hôm đang ăn cơm, tôi phải đứng dậy đóng vội cửa vì hơi nóng hắt vào quá khó chịu. Nhà họ bật điều hòa suốt ngày đêm, còn nhà tôi phải đóng cửa kín mít để tránh hơi nóng và tiếng “ù ù” từ dàn máy.
Tôi từng nói khéo vài lần. Ban đầu là góp ý nhẹ nhàng rằng khí nóng phả sang nhà đối diện rất khó chịu. Sau đó, khi tình trạng kéo dài, tôi đề nghị họ thử xoay hướng cục nóng hoặc che chắn bớt. Đáp lại chỉ là thái độ lạnh nhạt. Từ đó đến nay, hai nhà gần như không còn nhìn mặt nhau.
>> Tôi phải gửi con đi ngủ nhờ vì hàng xóm hát karaoke tra tấn
Sống trong ngõ nhỏ ở đô thị đông đúc, những “chuyện nhỏ” như tiếng ồn, khí nóng, khói bếp hay chỗ để xe lại ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống mỗi ngày. Chỉ cần mỗi người bớt đi một chút tiện cho mình nhưng bất tiện cho người khác, mọi thứ đã dễ chịu hơn rất nhiều.
Nghịch lý là mỗi ngày, báo chí liên tục nhắc đến biến đổi khí hậu, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, chuyện Trái đất nóng lên. Ai cũng than mùa hè ngày càng khắc nghiệt. Nhưng trong đời sống thực tế, rất nhiều người vẫn vô tư đẩy phần nóng bức ấy sang cho người khác, miễn nhà mình mát là được. Có cảm giác chúng ta đang chống nóng cho bản thân theo cách khiến thành phố nóng hơn.
Những cục nóng điều hòa ngày đêm phả hơi ra ngõ nhỏ. Những căn nhà đóng kín cửa rồi xả nhiệt ra bên ngoài. Người này chịu không nổi lại lắp thêm máy mạnh hơn người kia. Cứ như thế, vòng luẩn quẩn tiếp diễn.
Tôi không cực đoan đến mức cho rằng mọi người phải ngừng dùng điều hòa. Trong những đợt nắng hơn 40 độ, điều hòa gần như là vật dụng thiết yếu. Nhưng ít nhất, khi lắp đặt và sử dụng, chúng ta có thể nghĩ thêm một chút đến hàng xóm sống cách mình vài mét.
Tôi vẫn nhớ ngày ba mẹ quyết định bán căn nhà nhỏ ở quê. Giá lúc đó 1,5 tỷ đồng. Với gia đình tôi, đó là tài sản lớn nhất tích góp cả đời ba mẹ. Ba mẹ nói: "Bán nhà cho hai anh em ăn học, sau này có nghề nghiệp ổn định là được". Ai cũng nói học đại học là con đường đổi đời, là cách chắc chắn nhất để có tương lai tốt hơn.
Hai anh em tôi lên thành phố, học những ngành được cho là "có triển vọng". Những năm đại học trôi qua với học phí, tiền trọ, sinh hoạt... tất cả đều từ số tiền bán nhà đó. Tôi chưa từng nghĩ sâu về chi phí, vì trong đầu luôn mặc định: học xong rồi sẽ kiếm lại được.
Nhưng cuộc sống sau khi ra trường không diễn ra như cách tôi từng hình dung. Tôi đi làm với mức lương khởi điểm 6 triệu, rồi tăng dần lên 8 triệu, 10 triệu một tháng. Sau vài năm, thu nhập có nhích lên, nhưng không đáng kể so với chi phí sống ở thành phố. Tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại... mỗi tháng gần như tiêu hết phần lớn thu nhập của tôi. Tiết kiệm được một khoản nhỏ đã là cả một sự cố gắng.
Vừa rồi, tôi về quê cũ, đi ngang qua khu đất ngày xưa là nhà mình, mới biết căn nhà đó giờ đã được bán lại với giá gần 5 tỷ đồng. Nếu ngày đó ba mẹ không bán, tài sản gia đình giờ đã tăng gấp ba lần. Còn hiện tại, sau nhiều năm học đại học và đi làm, thu nhập của tôi vẫn chỉ ở mức đủ sống. Tôi bắt đầu tự hỏi: liệu "khoản đầu tư" năm xưa có thực sự hiệu quả?
Tôi không phủ nhận giá trị của việc học. Đại học cho tôi kiến thức, trải nghiệm, các mối quan hệ. Nhưng nếu nhìn thuần túy dưới góc độ tài chính, bài toán lại không đơn giản. Thu nhập của tôi, sau tất cả thời gian và chi phí bỏ ra, vẫn chưa tạo ra được một giá trị tương đương, chứ chưa nói đến việc "gỡ vốn".
>> 'Đầu tư 1,2 tỷ học đại học nhưng ra trường lương 8 triệu đồng'
Tôi thử làm một phép tính đơn giản. Với mức tiết kiệm lạc quan khoảng 3 triệu mỗi tháng, một năm tôi dành dụm được 36 triệu. Để tích lũy được 1,5 tỷ, tôi cần hơn 40 năm, chưa kể lạm phát hay biến động cuộc sống. Còn khoảng chênh lệch do giá nhà tăng thêm, gần như là một khoảng cách quá xa.
Cảm giác này trong tôi không phải là hối hận, mà là một sự chênh vênh. Chúng ta luôn được dạy rằng học đại học là con đường an toàn. Nhưng ít khi ai đặt câu hỏi: cái giá phải trả là gì, và lợi ích thu về có tương xứng hay không? Đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản tăng nhanh, còn thu nhập của người lao động trẻ lại tăng chậm.
Rất nhiều gia đình sẵn sàng bán tài sản lớn để đầu tư cho con cái học hành, với kỳ vọng "đổi đời". Nhưng thực tế thị trường lao động hiện nay không còn đảm bảo một tấm bằng sẽ mang lại thu nhập cao như trước. Nếu coi việc học là một khoản đầu tư, thì nó cũng cần được cân nhắc như bất kỳ khoản đầu tư nào khác: chi phí, lợi ích, rủi ro, và thời gian hoàn vốn.
Đến giờ, tôi vẫn đang đi làm, vẫn cố gắng tiết kiệm, vẫn tin rằng mình có thể xây dựng lại từ đầu. Nhưng mỗi lần nghĩ đến căn nhà năm xưa, tôi lại tự hỏi: nếu được lựa chọn lại, liệu gia đình tôi có quyết định khác đi không? Tôi không có câu trả lời chắc chắn. Nhưng tôi nghĩ, đó là câu hỏi mà nhiều người nên tự đặt ra trước khi đánh đổi một tài sản lớn cho một kỳ vọng chưa rõ ràng.
Tôi năm nay 35 tuổi, đã lập gia đình và có hai con nhỏ. Thu nhập hiện tại tương đối ổn định, bao gồm cả lương và nguồn thu từ bất động sản cho thuê.
Hiện tôi có một căn chung cư 74 m2 và một lô đất 10 m x 15 m. Hai tài sản này chỉ cách nhau khoảng 3 km, tiện ích xung quanh đều đầy đủ.
Nếu chọn ở chung cư, gia đình tôi sẽ được hưởng môi trường sống tiện nghi, an ninh. Khi đó, lô đất có thể được khai thác theo hướng xây dựng để cho thuê, tối ưu dòng tiền điều mà tôi cũng đã có kinh nghiệm từ các bất động sản khác.
Ngược lại, nếu chọn ở nhà đất, tôi sẽ ưu tiên xây dựng theo nhu cầu sinh hoạt của gia đình, tạo không gian sống rộng rãi, ổn định lâu dài. Căn chung cư khi đó sẽ được cho thuê, tạo nguồn thu nhập đều đặn, nhưng có thể không tối ưu bằng việc khai thác lô đất.
Hiện tôi phân vân như sau:
- Với gia đình có hai con nhỏ, nên ưu tiên chung cư hay nhà đất?
- Ở chung cư lâu dài có thực sự phù hợp khi các con lớn dần?
- Trong bài toán tài chính, nên tối ưu dòng tiền hay ưu tiên chất lượng sống?
Rất mong nhận được những chia sẻ thực tế để có thêm góc nhìn trước khi đưa ra quyết định quan trọng cho gia đình mình.
"Tôi sống cùng bố mẹ chồng nhưng việc rửa bát buổi tối là phần của chồng. Nhiều người nghe vậy thường bảo tôi 'sướng', vì đi làm về chỉ ăn cơm rồi lên tập thể dục, tắm rửa, xem phim nghỉ ngơi. Cuối tuần ở nhà, tôi mới nấu cơm, rửa bát.
Thực ra, tôi hoàn toàn có thể tự làm việc nhà. Nhưng tôi không chấp nhận chuyện mình đi làm như chồng mà chồng lại ngồi chơi, còn mọi việc trong nhà mặc nhiên là của vợ. Với tôi, đó không phải là sự công bằng.
Có lần chồng đùa tôi: 'Em sướng thật, mẹ nấu cơm, chồng rửa bát'. Tôi đáp ngay: 'Nếu anh đưa em 50 triệu đồng mỗi tháng thì đến đánh răng em cũng đánh hộ anh được. Chứ đã không kiếm đủ tiền để một người ở nhà lo hết việc thì việc nhà cũng phải cùng làm'. Thế là chồng lại lặng lẽ đi rửa bát.
Những ngày đầu, mẹ chồng thấy con trai đứng rửa bát nên xót và bảo: 'Thôi để mẹ rửa cho, có một tí là xong'. Tôi chỉ cười và đáp: 'Vì chỉ một tí là xong nên mẹ cứ để anh ấy rửa' Sau đó, mọi người trong nhà cũng dần quen với việc đó. Chẳng biết từ bao giờ, rửa bát buổi tối trở thành việc mặc định của chồng tôi. Không chỉ rửa bát, việc giặt quần áo cũng dần chuyển sang cho chồng tôi đảm nhận.
Tôi nghĩ nhiều phụ nữ tự làm quá nhiều việc nhà rồi dần coi đó là trách nhiệm hiển nhiên của mình. Trong khi cả hai vợ chồng đều đi làm, nếu người vợ vừa gánh công việc kiếm tiền, vừa lo toàn bộ việc nhà và cả chuyện chăm con thì rất khó để họ luôn vui vẻ, hạnh phúc.
>> Tôi không bỏ việc lương 60 triệu để ở nhà chăm mẹ già 80 tuổi
Tôi từng nói với chồng: 'Em phải gánh hết việc nhà và chăm con cái trong khi bản thân cũng đi làm nên rất mệt. Em cần anh cùng chia sẻ để giữ gia đình. Nếu anh không muốn làm thì đưa tiền để em thuê giúp việc'. Chồng tôi đương nhiên không làm thế, chỉ lẳng lặng giúp đỡ vợ những việc trong nhà.
Theo tôi, muốn thay đổi thì chúng ta không nên bắt đầu bằng cãi vã. Hãy nói rõ điều mình cần rồi giao việc cụ thể cho chồng, từ những việc đơn giản như đổ rác, phơi quần áo, quét nhà... Với những việc hằng ngày như nấu cơm, rửa bát thì cứ phân công rõ ràng: một người nấu, một người rửa.
Nếu chồng không làm thì cũng đừng vội làm thay. Cứ để đó. Hết bát, hết nồi thì cả nhà ra ngoài ăn. Chỉ khi mình dám thay đổi thì người kia mới hiểu rằng việc nhà không phải nghĩa vụ mặc định của vợ.
Khi chồng đã chủ động làm, đừng tiếc một lời ghi nhận hay khen ngợi. Ai cũng thích được công nhận, đàn ông cũng vậy. Và nếu có những ngày quá mệt, hãy cho phép bản thân hạ bớt tiêu chuẩn. Nhà cửa bừa một chút cũng không sao, ăn ngoài một bữa cũng không sao. Nếu điều kiện cho phép, bạn có thể thuê người dọn dẹp theo tuần để giảm bớt áp lực làm việc nhà.
Theo tôi, nhà bẩn một chút không đáng sợ. Quan trọng là người phụ nữ lúc nào cũng kiệt sức, bực bội vì phải ôm hết mọi việc lớn bé trong nhà. Một gia đình hạnh phúc không được tạo nên bởi người vợ hy sinh tất cả như thế, mà cần sự chia sẻ của cả hai".
Đó là chia sẻ của độc giả Chiều Thứ Sáu về câu chuyện phân chia trách nhiệm làm việc nhà với chồng. Phụ nữ ngày nay không chỉ đối mặt với áp lực công việc mà còn gánh phần lớn việc nhà và chăm sóc con cái. Nhiều người coi đó là trách nhiệm mặc định của người vợ, người mẹ trong gia đình, trong khi thiếu sự san sẻ từ chồng. Phải chẳng chuyện bếp núc, dọn dẹp là trách nhiệm của riêng người phụ nữ? Có công bằng không khi vợ bắt chồng phải chia sẻ việc nhà với mình?
