Trực thăng đưa bệ Pantsir chống UAV lên nóc nhà cao tầng ở Moskva

Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan ngày 22/4 tới Đồi Capitol, gặp gỡ các nghị sĩ để thảo luận về kế hoạch đóng một lớp chiến hạm mới được đặt theo tên của Tổng thống Donald Trump, cũng như đệ trình đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc.

Thiết giáp hạm lớp Trump là điều mà Tổng thống Mỹ mong muốn nhất từ Phelan, nhà đầu tư và sưu tầm nghệ thuật được ông chọn làm Bộ trưởng Hải quân sau khi đắc cử nhiệm kỳ hai.

"Chúng sẽ là những con tàu nhanh nhất, lớn nhất và mạnh hơn gấp 100 lần so với bất kỳ chiến hạm nào từng được chế tạo", ông Trump tuyên bố tại cuộc họp báo ở khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago hồi tháng 12/2025.

Phelan được giao nhiệm vụ phải bàn giao thiết giáp hạm lớp Trump đầu tiên vào năm 2028. Song đây là một mốc thời gian gần như bất khả thi và chương trình chế tạo thiết giáp hạm lớp Trump cũng đã gây ra nhiều bất đồng bên trong Lầu Năm Góc.

5 quan chức am hiểu vấn đề từ Lầu Năm Góc cho biết trong khi Phelan kiên trì với ý tưởng xây dựng những chiến hạm khổng lồ tốn kém hàng tỷ USD, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Thứ trưởng Steve Feinberg lại muốn chuyển hướng sang các tàu mặt nước không người lái nhỏ gọn, có giá thành rẻ và linh hoạt hơn.

Chiến hạm đầu tiên thuộc lớp Trump có giá dự kiến 17 tỷ USD, đắt hơn 4 tỷ USD so với siêu tàu sân bay lớp Ford. Những con tàu đắt đỏ như vậy sẽ khiến Bộ Quốc phòng tiêu tốn hàng tỷ USD chỉ riêng cho khâu phát triển, chúng "hoàn toàn không phù hợp với định hướng mà ông Hegseth và Feinberg mong muốn", một nguồn tin cho hay.

Trong khi Phelan thuyết trình trước các nghị sĩ về dự án này, một cuộc họp khác đang diễn ra tại Nhà Trắng nhằm quyết định về chiếc ghế Bộ trưởng Hải quân của ông, theo các quan chức Mỹ.

Trong cuộc họp, Bộ trưởng Hegseth và Thứ trưởng Feinberg lập luận rằng Phelan không hành động đủ nhanh đối với ưu tiên đóng tàu mà Tổng thống Trump đặt ra. Họ xác định rằng hải quân Mỹ cần một đội ngũ lãnh đạo mới.

Phelan sau đó nhận được cuộc gọi từ Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth, yêu cầu ông từ chức.

Trong nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn sự nghiệp, Phelan đã gọi nhiều cuộc điện thoại, gồm cả cho trợ lý của Tổng thống, nói rằng ông cần nói chuyện với ông Trump.

Sau đó Phelan đi đến Nhà Trắng và ngồi ở sảnh Cánh Tây hơn một giờ vào tối 22/4. Ông muốn chờ xem liệu Tổng thống Trump, người bạn và người hàng xóm lâu năm của mình, có thể giúp ông giữ lại chiếc ghế Bộ trưởng Hải quân hay không.

Khi gặp Tổng thống, Phelan đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng cuối cùng phải ra về trong nỗi thất vọng, các quan chức Mỹ giấu tên nói với WSJ.

Tổng thống Trump đã đứng về phía Bộ trưởng Hegseth thay vì người bạn lâu năm từng gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông trước đây. Các quan chức chính quyền cho biết ông Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc trực tiếp xử lý việc sa thải Phelan.

Phát biểu tại Nhà Trắng vào hôm 23/4, Tổng thống Trump thừa nhận Phelan "đã có một số xung đột với những người khác, chủ yếu là về việc đóng và mua tàu. Tôi đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình đóng tàu mới và bằng cách nào đó ông ấy đã không hòa hợp được với họ".

Ông Phelan là Bộ trưởng Hải quân đầu tiên bị buộc rời khỏi Bộ Quốc phòng trong chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ này. Ông cho biết việc phục vụ trên cương vị Bộ trưởng Hải quân là "vinh dự của cuộc đời tôi".

Việc Phelan cố gắng nói chuyện trực tiếp với ông Trump trước khi chấp nhận quyết định từ Bộ trưởng Quốc phòng đã chỉ ra một lý do khiến ông mất chức: Ông đã hành động vượt cấp mà không tuân thủ chuỗi chỉ huy, theo những người am hiểu vấn đề. Tổng thống Mỹ xem đó là điều khó có thể chấp nhận.

WSJ trước đó đã đưa tin rằng Bộ trưởng Hegseth và Thứ trưởng Feinberg vài tháng trước đã đặc biệt khó chịu khi ông Phelan trực tiếp đề xuất ý tưởng về chiến hạm lớp Trump với Tổng thống mà không thông qua cấp trên.

Theo những người am hiểu vấn đề, ông Hegseth và Feinberg đã nỗ lực gạt ông Phelan sang một bên trong những tháng gần đây bằng cách tước đi một số quyền hạn vốn thuộc về Bộ trưởng Hải quân.

Năm ngoái, Feinberg đã bổ nhiệm "đặc phái viên" về thu mua tàu ngầm, báo cáo trực tiếp với ông, trong khi vấn đề này thông thường nằm trong quyền hạn của hải quân. Ngoài ra, Feinberg thường không mời Phelan tham dự các cuộc họp với các giám đốc điều hành hãng đóng tàu hàng đầu.

Ông Phelan từng đóng vai trò nổi bật trong việc thuyết phục ông Trump về các con tàu mới và việc phục hưng ngành đóng tàu của Mỹ. Ông cho Tổng thống xem các bức tranh sơn dầu về những chiến hạm vĩ đại của hải quân từ thời kỳ trước.

Tổng thống Mỹ sau đó nhiều lần nói về kế hoạch xây dựng đội thiết giáp hạm lớp Trump mới. Trong trí tưởng tượng của ông Trump, chiến hạm này sẽ có lượng giãn nước 40.000 tấn và trang bị đầy đủ hệ thống laser và tên lửa siêu vượt âm. Chính quyền của ông đang yêu cầu 65,8 tỷ USD cho việc đóng tàu trong tổng ngân sách quốc phòng trị giá 1,5 nghìn tỷ USD.

Nhưng các quan chức quốc phòng cấp cao cho biết chương trình này đối mặt nhiều thách thức, vì ngành công nghiệp Mỹ vốn không đủ năng lực để đóng những con tàu như vậy.

Ông Phelan gần đây gợi ý Mỹ có thể dựa vào các xưởng đóng tàu châu Âu để kịp tiến độ, nhưng ông Trump đã bác bỏ ý tưởng này. Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố các con tàu sẽ được chế tạo tại Mỹ và bằng thép của nước này.

Nhà của Phelan ở Florida và nằm ngay cùng con phố với khu dinh thự Mar-a-Lago của ông Trump, nơi hai người thường xuyên dùng bữa tối cùng nhau. Năm ngoái, Phelan từng nói với các nhà lập pháp rằng ông đã nhắn tin thảo luận với Tổng thống về vấn đề đóng tàu vào giữa đêm.

Tuy nhiên, mối quan hệ thân thiết đó không đủ để giúp cứu vãn công việc của Phelan. Ông Trump đã đăng một bài viết trên mạng xã hội ngày 23/4 dường như để xoa dịu cảm xúc của người bạn tỷ phú.

"John Phelan là người bạn lâu năm, người đã làm một công việc xuất sắc", ông Trump viết.

Tin Gốc: Vnexpress

"Chúng tôi sẽ giữ quyền kiểm soát và có lẽ sẽ tiếp quản eo biển (Hormuz). Chúng tôi sẽ trở thành người bảo vệ eo biển. Có thể gọi chúng tôi là “thiên thần hộ mệnh bảo vệ eo biển”. Và chúng tôi cần được trả thù lao cho việc đó", Tổng thống Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 13/7.

Việc kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận tải huyết mạch đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - đã trở thành một trong những mặt trận chính của cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.

"Chúng tôi sẽ bảo vệ eo biển. Và chúng tôi sẽ được trả tiền cho việc bảo vệ nó - một khoản tiền rất lớn. Chúng tôi sẽ được hoàn trả, bởi các quốc gia khác đều rất giàu có. Họ đứng về phía chúng tôi và không thể kỳ vọng chúng tôi làm điều đó miễn phí”, ông Trump nói thêm.

"Chúng tôi đã có một thỏa thuận. Mọi chuyện đã hoàn tất, nhưng rồi họ phá vỡ nó. Họ lúc nào cũng phá vỡ các thỏa thuận. Chúng tôi đã có tới 10 thỏa thuận với họ, vì vậy chúng tôi sẽ đáp trả họ thật mạnh", Tổng thống Mỹ cảnh báo Iran.

Tổng thống Trump cho rằng Iran đang bị tấn công rất mạnh trong cuộc xung đột với Mỹ. Ông khẳng định hải quân, không quân và năng lực tên lửa của Iran đã “gần như bị xóa sổ”, đồng thời liệt kê một số lãnh đạo cấp cao của Iran mà ông nói đã thiệt mạng.

Ông cũng cho biết quân đội Mỹ vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn với Tehran đã “chấm dứt” vào cuối tuần vừa qua.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố cách duy nhất để khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường qua eo biển Hormuz là Mỹ phải chấm dứt các hoạt động can thiệp quân sự tại khu vực này.

IRGC cũng cảnh báo "sự can thiệp kéo dài có thể dẫn đến những sự cố nghiêm trọng hơn đối với ngành dầu khí toàn cầu".

Vào ngày 12-13/7, lực lượng Mỹ và Iran đã liên tiếp tiến hành các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn. Tehran tuyên bố đã tập kích các cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp khu vực Vùng Vịnh, đồng thời tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu tiếp tục tăng.

Khi Mỹ và Israel tấn công vào ngày 28/2, Iran cảm thấy "không còn gì để mất" và đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các phương tiện ngoại trừ phương tiện của chính họ, gây ra sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu lớn nhất trong lịch sử.

Đáp lại, Mỹ triển khai lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran vào tháng 4. Cuối cùng, chi phí của việc phong tỏa Hormuz đã tăng cao đến mức cả hai bên đều đồng ý với thỏa thuận.

Iran hiện tập trung vào Hormuz nhiều hơn là vấn đề hạt nhân. Tehran tin rằng Washington đã chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran và việc pha loãng các kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao hiện có ở trong nước.

Vấn đề hạt nhân từng là nguồn gốc tranh chấp lớn nhất giữa Iran và Mỹ trong gần 25 năm, là nguyên nhân dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế lớn đối với Iran, và là lý do chính được tuyên bố cho cuộc chiến của ông Trump.

Dù vậy, các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran đã bị gạt xuống thành các cuộc thảo luận tiếp theo trong thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt xung đột.

Iran đã từ chối thậm chí là bắt đầu các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến khi Mỹ chấp nhận quyền quản lý hoàn toàn eo biển Hormuz của họ.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) mở rộng đã khai mạc tại thủ đô New Delhi, Ấn Độ, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ, nước Chủ tịch BRICS năm 2026.

Tham dự hội nghị có bộ trưởng, thứ trưởng ngoại giao các nước thành viên BRICS và các nước đối tác. Trong khuôn khổ hội nghị, trưởng đoàn các nước thành viên BRICS và các nước đối tác đã chào xã giao Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi.

Đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng dẫn đầu đã có nhiều hoạt động tại hội nghị.

Phát biểu tại phiên thảo luận về “Xây dựng các nền tảng tự cường, đổi mới sáng tạo, hợp tác và phát triển bền vững”, Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng nhấn mạnh không một quốc gia nào có thể đứng vững trước những cú sốc bên ngoài nếu thiếu một nền tảng tự cường thực sự vững chắc và hợp tác quốc tế.

Bà chia sẻ những định hướng về xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam, đồng thời đề xuất một số định hướng hợp tác giữa BRICS và các nước đối tác.

Thứ nhất, đẩy mạnh hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng các sản phẩm thiết yếu.

Trong đó cần tăng cường hỗ trợ lẫn nhau về nguồn cung năng lượng, mở rộng hợp tác về năng lượng tái tạo và chuyển đổi năng lượng, cần có các cơ chế hỗ trợ lẫn nhau trước các cú sốc bên ngoài.

Thứ hai, phát triển hạ tầng logistics và kết nối liên châu lục, bảo đảm tự do, an toàn hàng hải và hàng không.

Trong đó ưu tiên các dự án hạ tầng chiến lược kết nối các trung tâm kinh tế, thúc đẩy bảo đảm tự do, an ninh và an toàn hàng hải, hàng không phù hợp với luật pháp quốc tế.

Thứ ba, hợp tác bảo đảm dòng chảy thông suốt của thương mại, đầu tư và đẩy mạnh hợp tác khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, công bằng và bao trùm, khuyến khích các cơ chế hợp tác, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ xanh.

Thứ tư, kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới thông qua đột phá về thể chế và quản trị, với con người là chủ thể và là động lực chính. Khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm và mô hình phát triển, đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực cụ thể như bảo đảm an ninh lương thực, nguồn nước, dược phẩm và y tế, qua đó tăng cường năng lực chống chịu, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ