Làn sóng IPO mới của các doanh nghiệp tiêu dùng đang khiến thị trường sôi động trở lại. Tuy nhiên, nhìn lại lịch sử vận động giá của nhóm cổ phiếu bán lẻ trong năm đầu tiên sau khi lên sàn cho thấy bức tranh không hề đồng nhất.
Thống kê của Tuổi trẻ Online từ 9 cổ phiếu ngành tiêu dùng – bán lẻ gồm FRT (Công ty cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT), CTF (Công ty cổ phần City Auto), DGW (Công ty cổ phần Thế giới số), MWG (Công ty cổ phần Đầu tư Thế giới Di động), TLG (Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long), MSN (Masan), PNJ (Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận), PET (Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí) và HAX (Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh) cho thấy 5/9 trường hợp ghi nhận mức tăng trưởng tích cực sau khoảng 250 phiên giao dịch đầu tiên.
Trong đó, HAX là trường hợp tăng mạnh nhất với mức tăng khoảng 230% sau năm đầu tiên giao dịch. Theo sau là MWG tăng 93%, PNJ tăng 65%, CTF tăng 62% và MSN tăng 36,56%.
Ở chiều ngược lại, không ít cổ phiếu lại trải qua giai đoạn “vỡ kỳ vọng” ngay sau IPO.
DGW giảm tới 56,83%, FRT giảm 40,26%, TLG giảm 32% và PET giảm 27,68% trong năm đầu tiên sau khi niêm yết.
Diễn biến này cho thấy IPO không đồng nghĩa với tăng giá ngay lập tức, đặc biệt trong nhóm bán lẻ – nơi kỳ vọng tăng trưởng thường bị đẩy lên rất cao trước khi lên sàn.
FRT là ví dụ đáng chú ý nhất trong giai đoạn gần đây. Cổ phiếu này lên sàn vào tháng 4-2018.
Sau IPO, FRT liên tục đi xuống và mất gần 2 năm mới tạo đáy vào năm 2020, trong bối cảnh đại dịch COVID-19 khiến ngành bán lẻ chịu áp lực lớn.
Tuy nhiên, cũng từ vùng đáy đó, FRT bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh nhất lịch sử nhờ sự bùng nổ của chuỗi Long Châu và quá trình tái định giá mô hình kinh doanh. So với giá chào sàn ban đầu, thị giá FRT hiện đã tăng khoảng 4 lần.
Điều này phản ánh thực tế rằng diễn biến sau IPO thường phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực mở rộng mô hình và câu chuyện tăng trưởng dài hạn thay vì hiệu ứng niêm yết ngắn hạn.
Nhóm cổ phiếu tiêu dùng – bán lẻ hiện chuẩn bị đón thêm một thương vụ đáng chú ý là IPO Điện Máy Xanh (ĐMX), mô hình được xem có nhiều điểm tương đồng với trường hợp FRT năm 2018.
Theo kế hoạch, ĐMX chào bán 179,5 triệu cổ phiếu phổ thông, tương đương 16,3% vốn điều lệ, với giá chào bán 80.000 đồng/cổ phiếu.
Bên cạnh vận động giá cổ phiếu, Điện Máy Xanh định hướng sẽ chi tối thiểu 50% lợi nhuận sau thuế để trả cổ tức. Sau đợt IPO, ĐMX cho biết sẽ trả cổ tức 4.000 đồng/cổ phiếu, tương đương lợi suất khoảng 5%.
Ông Bùi Văn Huy – Giám Đốc Khối Nghiên cứu Đầu tư CTCP FIDT nhận định đây là lần đầu tiên thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến nhiều doanh nghiệp tiêu dùng có độ phủ lớn đồng loạt lên sàn.
Ông Huy cho biết: “Bách Hóa Xanh, Điện Máy Xanh, Highlands Coffee, Golden Gate… đều là những thương hiệu tiếp cận hàng chục triệu người tiêu dùng mỗi ngày. Điều này giúp thị trường có thêm hàng hóa mới, nhưng đồng thời cũng tạo áp lực lớn lên khả năng hấp thụ dòng tiền”.
Ông Huy cho rằng “spin-off” đang trở thành mô hình chủ đạo của làn sóng IPO thứ ba tại Việt Nam. Hàng loạt doanh nghiệp đều được tách ra từ các tập đoàn mẹ.
Dù vậy, vị chuyên gia cũng lưu ý vấn đề định giá. Nhiều thương vụ đang được định giá dựa trên kỳ vọng tương lai thay vì hiệu quả hiện hữu.
“Trong môi trường lãi suất chưa rẻ, các mức định giá này hoàn toàn có thể bị điều chỉnh”, ông Huy lưu ý.
Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Anh Quân, Chuyên gia Nghiên cứu và Tư vấn đầu tư, CTCP Chứng khoán DNSE cho rằng thị trường hiện chưa thực sự bước vào trạng thái thuận lợi cho một chu kỳ IPO bùng nổ.
Theo ông Quân, dù câu chuyện nâng hạng thị trường của FTSE vẫn còn, nhưng thanh khoản thực tế đang suy yếu đáng kể trong khi khối ngoại liên tục bán ròng. Dòng tiền lớn cũng có xu hướng phòng thủ và tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn.
“Để các doanh nghiệp mới lên sàn có thể hút tiền và cạnh tranh với nhóm dẫn sóng hiện nay, họ cần hai yếu tố cốt lõi: một câu chuyện tăng trưởng đủ hấp dẫn và minh bạch, cùng mức định giá IPO thực sự hợp lý”, ông Quân nhận định.
Tại đại hội cổ đông thường niên ngày 16/4, ông Phan Chiến Thắng, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Masan High-tech Materials (MSR), cho rằng sau làn sóng tỷ phú nhờ trí tuệ nhân tạo (AI), giới siêu giàu tiếp theo sẽ là những người nắm giữ các vật liệu thiết yếu cho ngành này. Ông nhắc tới vonfram (tungsten), loại vật liệu đóng góp phần lớn trong cơ cấu doanh thu doanh nghiệp.
Do đó, MSR đặt mục tiêu doanh thu năm nay tới 20.300 tỷ đồng, tăng gần gấp 3. Còn lợi nhuận sau thuế khoảng 1.700-2.500 tỷ đồng, tăng hơn 150-220 lần so với năm ngoái.
Nhờ chịu nhiệt trên 3.400 độ C, độ cứng gần bằng kim cương và dẫn điện tốt, vonfram được dùng làm vật liệu kết nối vi mạch, hệ thống điện toán trong ngành bán dẫn và sản xuất đạn lĩnh vực quốc phòng. Vật liệu này hầu như không có giải pháp thay thế hoàn hảo, giá tăng cả chục lần trong một năm qua, biến động mạnh nhất trong hơn hai thập kỷ.
Theo ông Thắng, mức giá ammonium paratungstate (APT, sản phẩm trung gian của vonfram) phản ánh trong báo cáo tài chính năm 2025 trung bình là 500 USD mỗi 10 kg (mtu). Trong khi đó, giá vật liệu này niêm yết tại công ty nghiên cứu thị trường Shanghai Metals Market ở mức 180.000 USD mỗi tấn (khoảng 1.800 USD một mtu) vào trưa ngày 16/4. Vật liệu này từng tăng hơn 3.000 USD vào cuối tháng 3, do xung đột Trung Đông và tình trạng siết xuất khẩu của Trung Quốc - thị trường cung ứng lớn nhất thế giới, theo CNBC.
Ông Danny Le, Chủ tịch HĐQT MSR, cho biết với mỗi 100 USD APT tăng giá, họ có thêm 50 triệu USD doanh thu và 10 triệu USD lợi nhuận sau thuế. "Nếu giá mỗi mtu ở mức 1.500 USD, chúng tôi trả hết nợ trong năm 2028", ông nói. Thời điểm xóa nợ sẽ sớm hơn một năm nếu giá này đạt 2.000 USD. Điều này đồng nghĩa, công ty sẽ có nguồn lực để trả cổ tức cho cổ đông vào 2027.
Tính đến cuối năm 2025, MSR nợ ròng gần 10.400 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ nợ/EBITDA (chỉ số đo lường khả năng trả nợ của doanh nghiệp bằng lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao) là 4,8 lần, cải thiện so với mức 6 lần của năm trước đó.
Năm ngoái, mỏ Núi Pháo (trữ lượng 55 triệu tấn) của công ty được kéo dài thời gian khai thác đến năm 2044. Họ cũng được cấp phép khai thác thêm một mỏ trữ lượng 28 triệu tấn, dự kiến vận hành trong quý tới.
MSR cũng nhập khẩu thêm quặng ngoài để tinh chế, nhằm tối ưu hóa công suất cho nhà máy tinh luyện tại Công ty con Vonfram Masan (MTC). Hiện họ có hơn 20 nhà cung cấp, gồm "ông lớn" Mitsubishi từ Nhật Bản.
Đại diện MSR dẫn các dự báo cho thấy làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI toàn cầu có thể đạt 5.000-8.000 tỷ USD tới năm 2030, thúc đẩy nhu cầu vonfram lên 24.000 tấn. Trong 5 năm qua, công ty nắm giữ trung bình 21% nguồn cung vật liệu này ngoài Trung Quốc.
Ngoài vonfram, quặng đa kim từ mỏ Núi Pháo còn chế biến ra các vật liệu khác gồm fluorspar, tinh quặng đồng, bismuth - các vật liệu quan trọng trong ngành công nghiệp và điện khí hóa.
Ban điều hành cho biết kết quả kinh doanh đầu năm khá thuận lợi. Quý I, họ đạt lợi nhuận sau thuế gần 540 tỷ đồng, tương đương 20 triệu USD. Công ty dự tính chuyển niêm yết từ sàn UPCoM sang Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE), sau khi công ty mẹ Masan bán thêm 2% tổng lượng cổ phiếu, nhằm giảm tỷ lệ sở hữu tại MSR.
Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, người dùng ngày càng coi ứng dụng ngân hàng như một "trợ lý tài chính" thông minh.
Xuất phát từ nhu cầu tối ưu trải nghiệm ngân hàng số, PGBank nâng cấp nền tảng ngân hàng hợp kênh (Omni-channel) với nhiều cải tiến.
Trên nền tảng này, khách hàng sử dụng chung một tài khoản đăng nhập, đồng bộ giao diện và dữ liệu giữa các kênh, qua đó đơn giản hóa thao tác giúp khách hàng tiếp cận dịch vụ tài chính nhanh chóng, thuận tiện và nhất quán trong mọi tình huống.
Tích hợp đa tính năng phục vụ đời sống trên ứng dụng
Phiên bản nâng cấp không chỉ dừng lại ở việc cải tiến giao diện, mà còn tập trung tối ưu toàn diện nền tảng công nghệ và hành trình trải nghiệm của khách hàng.
Dựa trên việc nghiên cứu sâu hành vi và thói quen sử dụng, hệ thống được thiết kế lại nhằm rút ngắn thao tác, tăng tốc độ xử lý và đảm bảo sự liền mạch trong từng bước giao dịch trên mọi điểm chạm.
PGBank tiếp tục định vị ứng dụng như "người bạn đồng hành" với khách hàng, đáp ứng đa dạng nhu cầu cuộc sống khi tích hợp trọn vẹn hệ sinh thái của VNPAY như đặt vé xem phim, vé tàu, máy bay, taxi, thanh toán hóa đơn, mua sắm VnShop… Người dùng có thể thực hiện nhiều nhu cầu trên ứng dụng PGBank App, mà không cần thêm các nền tảng riêng lẻ.
Trong hành trình chuyển đổi số, PGBank hướng tới đáp ứng nhu cầu sử dụng công cụ tài chính tiện lợi và an toàn của người dùng hiện đại.
PGBank App cũng đồng thời bổ sung tính năng gửi tiết kiệm với cơ chế "khóa tất toán online chủ động", giúp tiết kiệm thời gian, tăng tính linh hoạt trong sử dụng.
Ông Nguyễn Văn Hương - Tổng giám đốc PGBank cho biết việc nâng cấp nền tảng ngân hàng số hợp kênh là bước đi tiếp theo trong hành trình chuyển đổi số của PGBank.
"Chúng tôi hướng tới việc mang đến một trải nghiệm tài chính hiện đại, an toàn và linh hoạt, giúp khách hàng chủ động trong mọi giao dịch và tận hưởng cuộc sống theo cách riêng, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng bền vững" - ông Nguyễn Văn Hương chia sẻ.
Ngay từ bây giờ, người dùng có thể trải nghiệm PGBank App phiên bản mới thông qua công nghệ định danh điện tử eKYC để mở tài khoản mà không cần tới quầy giao dịch.
Với những khách hàng hiện hữu, việc cập nhật ứng dụng sẽ giúp khai thác tối đa các tính năng mới phục vụ nhu cầu cá nhân.
Cùng trải nghiệm PGBank App phiên bản mới ngay hôm nay để không bỏ lỡ các tính năng mới cùng nhiều chương trình khuyến mại trong tương lai.
Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật Thuế: thu nhập cá nhân (TNCN), giá trị gia tăng (VAT), thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt.
Theo dự thảo luật, ngưỡng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ sẽ do Chính phủ quy định. Ủng hộ cách tiếp cận này, ông Nguyễn Duy Thanh, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cho rằng việc này sẽ tăng tính chủ động điều hành, phù hợp thực tế khi quy mô hộ kinh doanh rất đa dạng.
Tuy nhiên, ông cho rằng chưa rõ phương án điều chỉnh được Chính phủ tính toán thế nào. "Uỷ ban Kinh tế Tài chính đề nghị ngưỡng doanh thu chịu thuế từ 2 tỷ đồng, nhưng tôi đề xuất 3 tỷ đồng", ông nói.
Ông phân tích, mức 3 tỷ đồng tương ứng với doanh thu 250 triệu đồng mỗi tháng. Theo tính toán của ông, sau khi trừ các chi phí như thuê mặt bằng, lãi suất, nhân công, hộ kinh doanh còn lợi nhuận khoảng 10%, tương đương 20 triệu đồng.
"Mức 20 triệu cho một gia đình có hai vợ chồng và hai con, chia ra khoảng 5 triệu đồng mỗi người là mức thu nhập khá thấp", ông Thanh nói thêm.
Bên cạnh đó, ông đề xuất cần đưa ra tiêu chí, hoặc quy định mức doanh thu tối thiểu và tối đa được miễn thuế để đảm bảo ổn định, rõ ràng. Theo ông Thanh, các tiêu chí này gồm thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư hoặc chỉ số giá tiêu dùng để Chính phủ có cơ sở điều chỉnh minh bạch, dự báo trước.
Tương tự, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội cũng cho rằng cần quy định khung chịu thuế với hộ kinh doanh từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng, sau đó Chính phủ sẽ xác định ngưỡng cụ thể trong mức này.
Ông Hiếu nhìn nhận cách làm này có thể giúp Quốc hội cũng được quyết định ngưỡng chịu thuế tối thiểu và tối đa. "Ngưỡng tối thiểu quá thấp sẽ gia tăng gánh nặng chi phí cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Còn nếu ngưỡng tối đa quá cao, chúng ta phải tính đến bài toán cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí và việc thu ngân sách", ông nói. Theo ông Hiếu, ngưỡng miễn thuế quá cao cũng có thể dẫn đến tình trạng các cơ sở kinh doanh "không muốn lớn".
Trong khi đó, bà Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị mức sàn ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 1 tỷ đồng, còn ngưỡng trần 2 tỷ. Theo bà, ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng hiện nay cao hơn khoảng 4 lần GDP bình quân đầu người - thấp hơn đáng kể so với thông lệ quốc tế.
Bà dẫn số liệu khảo sát tại một số nước có nền kinh tế quy mô tương đồng Việt Nam ở Đông Nam Á, châu Á cho thấy ngưỡng miễn thuế với khu vực kinh tế nhỏ từ 8 đến 15 lần GDP bình quân đầu người. Nếu áp dụng thông lệ này vào Việt Nam, bà Tú Anh ước tính ngưỡng chịu thuế là 1-1,9 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, bà đề nghị giảm chi phí tuân thủ cho người dân và hộ kinh doanh "như một yêu cầu bắt buộc trong thiết kế chính sách". Theo bà, cơ quan thuế cần đơn giản hóa quy trình, cung cấp công cụ thật sự dễ dùng để người dân tiết kiệm thời gian.
Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa đưa ra phương án áp dụng sắc thuế cố định với hộ kinh doanh có doanh thu 1-3 tỷ đồng. Với hộ thu trên 3 tỷ đồng một năm, ông nói cần "bồi dưỡng lên doanh nghiệp".
Lắng nghe ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn dành khoảng 3 phút giải trình, làm rõ thêm các vấn đề. Theo phương án Bộ Tài chính trình Chính phủ, ngưỡng doanh thu miễn thuế với hộ kinh doanh dự kiến từ 1 tỷ đồng - tức cao gấp đối hiện tại.
Ông Tuấn nói rằng ngưỡng này đã được Bộ Tài chính "cân nhắc nhiều mặt và tính toán rất kỹ lưỡng tác động đến thu ngân sách, nhóm nộp thuế".
Theo Bộ trưởng Tài chính, việc tăng gấp đôi ngưỡng miễn thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Trong đó, giảm thu từ hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ lần lượt khoảng 4.800 tỷ và 2.200 tỷ đồng. Dù vậy, ông nói sẽ tiếp tục cân nhắc kỹ, báo cáo trình Quốc hội.
Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách. Riêng năm ngoái, số thu thuế từ khu vực này đạt 32.840 tỷ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.
