Chính quyền Romania ngày 29.5 thông báo một UAV đã rơi xuống tòa chung cư tại thành phố Galati, đông nam nước này, trong đợt tấn công của Nga nhắm vào quốc gia láng giềng Ukraine vào rạng sáng, theo Reuters.
Romania là thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU), có đường biên giới trên bộ dài 650 km với Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Romania, từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra vào tháng 2.2022, UAV Nga đã 28 lần xâm nhập không phận Romania nhưng đây là lần đầu tiên thiết bị rơi xuống khu dân cư đông đúc và gây thương tích.
UAV rơi xuống tầng thượng của tòa chung cư 10 tầng, gây ra vụ nổ và khiến 2 người bị thương. Theo Bộ Quốc phòng Romania, thông tin ban đầu cho thấy toàn bộ chiếc UAV Geran 2, có nguồn gốc từ Nga, phát nổ khi va chạm. Hàng chục cư dân đã được sơ tán.
Một căn hộ tại tầng 10 bị cháy sau khi UAV rơi xuống mái và phát nổ. Thứ trưởng Nội vụ Raed Arafat cho biết vụ nổ gây hư hại 2 cầu thang và 5 chiếc ô tô.
Bộ Quốc phòng Romania thông báo đã triển khai 2 chiến đấu cơ F-16 và một trực thăng quân sự để theo dõi vụ tấn công. Các phi công được quyền bắn hạ bất cứ UAV nào. Cư dân tại các huyện Braila, Galati và Tulcea được cảnh báo tìm nơi trú ẩn.
Một UAV khác có sải cánh khoảng 3 m, không mang chất nổ, cũng được tìm thấy tại huyện Maramures ở tây bắc Romania vào cuối ngày 28.5 nhưng chưa rõ nguồn gốc.
Chuẩn tướng Gheorghe Maxim thông tin tại cuộc họp báo rằng chiếc UAV rơi xuống tòa chung cư đã bay tầm thấp trong không phận được 4 phút, khiến cho radar khó có thể phát hiện. Hệ thống chống UAV Merops của Mỹ đang hoạt động tại Romania không thể khai hỏa vì quá rủi ro khi sử dụng trong đô thị.
Các quan chức Ukraine cho hay cảng Izmail tại vùng Odessa ở miền nam đã bị nhiều UAV tấn công vào rạng sáng cùng ngày. Izmail là đô thị gần Romania và là nơi có cảng lớn nhất của Ukraine trên sông Danube.
Ngoại trưởng Oana Toiu gọi đây là hành vi vi phạm luật quốc tế nghiêm trọng và triệu tập đại sứ Nga để phản ứng. Bên cạnh đó, Romania cũng đã yêu cầu các biện pháp nhằm đẩy nhanh chuyển giao năng lực chống UAV của đồng minh cho nước này.
Tổng thống Nicusor Dan cùng ngày tuyên bố đóng cửa Lãnh sự quán Nga tại thành phố Constanta và trục xuất lãnh sự Nga về nước.
Một người phát ngôn NATO lên án “sự liều lĩnh” của Nga và tuyên bố liên minh sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ trước mọi mối đe dọa.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định hành vi của Nga gây nguy hiểm cho toàn bộ liên minh. Ông tuyên bố NATO sẵn sàng bảo vệ từng tấc lãnh thổ và sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine.
Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker lên án vụ xâm phạm không phận Romania và ủng hộ đồng minh, tuyên bố sẽ bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO.
Pháp triệu tập đại sứ Nga để yêu cầu giải thích trong khi Cao ủy đối ngoại EU Kaja Kallas nhấn mạnh không thể để yên cho Nga sau vụ xâm phạm không phận này.
Thủ tướng Robert Fico của Slovakia, người có quan hệ gần gũi với Moscow dù là lãnh đạo một nước NATO, bày tỏ sự đoàn kết với Romania liên quan “sự cố UAV”, kêu gọi tránh đưa ra phát ngôn nặng nề và nên khôi phục đối thoại giữa EU và Nga.
Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chỉ trích Nga đã vượt qua một lằn ranh nữa và tuyên bố đoàn kết với Romania. Bà cho biết sẽ tiếp tục gây sức ép và đang chuẩn bị gói cấm vận thứ 21 của EU lên Moscow.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bày tỏ sự ủng hộ dành cho Romania và nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác để ngăn chặn mối đe dọa. Nhà ngoại giao bổ sung rằng việc tăng cường năng lực phòng không của Ukraine là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ không chỉ Ukraine mà còn giúp giảm nguy cơ cho các nước láng giềng.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tối cùng ngày cho hay ông vừa được báo cáo về sự việc này. Ông Putin đặt nghi ngờ khả năng chiếc máy bay không người lái rơi xuống một khu chung cư ở Romania là của Nga, và cho rằng đó cũng có thể là máy bay không người lái của Ukraine. Tổng thống Nga cũng nhắc đến những trường hợp gần đây, khi máy bay không người lái Ukraine bay vào không phận Ba Lan và các nước Baltic.
Ông Putin đề nghị chuyển giao mảnh vỡ máy bay không người lái cho Nga để Moscow có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Moscow sẽ phản ứng nhanh chóng sau quyết định đóng cửa Lãnh sự quán tại Constanta.
Bà Zakharova cũng nói tất cả các cáo buộc cho rằng UAV Nga bay tại châu Âu là vô căn cứ và không có bằng chứng. “Mọi cáo buộc mà chúng tôi nghe được, đặc biệt là về UAV ở đâu đó tại các nước EU, chúng đều không có căn cứ, không một chút sự thật, bằng chứng, vật chứng nào được đưa ra”, bà Zakharova nói.
Trong một diễn biến khác, hãng thông tấn RIA của Nga ngày 29.5 đưa tin quân đội nước này đã giành được quyền kiểm soát thêm 4 khu định cư tại Ukraine, gồm Novopidhirne và Lisne tại tỉnh Dnipropetrovsk và khu Karaichne cùng Budarky tại tỉnh Kharkiv.
Trong khi đó, Không quân Ukraine tố cáo Nga đã phóng 232 UAV và 1 tên lửa đạn đạo sang lãnh thổ. Lực lượng Ukraine bắn rơi 217 UAV trong số đó, theo The Kyiv Independent.
"Tôi không hề diễn. Nếu có diễn, tôi cũng không trông già như vậy", Sharon Simmons, nhân viên hãng giao hàng DoorDash, trả lời Fox News ngày 14/4. "Tôi không phải một diễn viên được trả tiền. Cuộc đời tôi cũng giống như bao người khác vậy".
Simmons, có 10 cháu, khẳng định bà chỉ là một người lao động bình thường được chọn để giao hàng đến Nhà Trắng. Bà đang làm việc để nuôi sống gia đình, trong khi chồng đang chiến đấu với bệnh ung thư.
Bà ngày 13/4 tiến đến cửa Phòng Bầu dục, giao hai túi giấy đựng đồ ăn nhanh của McDonald's cho Tổng thống Donald Trump. Ông chủ Nhà Trắng nhận hàng, sau đó boa cho nhân viên DoorDash 100 USD.
Sự kiện giao hàng diễn ra ngay trước hạn chót 15/4 để người dân Mỹ quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm ngoái. Chính quyền Tổng thống Trump hồi tháng 7/2025 triển khai chính sách "không đánh thuế tiền boa", cho phép những người như bà Simmons có thêm thu nhập. Simmons cho biết bà đã được hoàn hơn 11.000 USD nhờ chính sách này.
Bà Simmons sau đó đối mặt nhiều nghi ngờ rằng bà được trả tiền để diễn cảnh giao hàng đến Nhà Trắng, khiến người phụ nữ đến từ bang Arkansas cảm thấy áp lực. Một số bình luận trên mạng xã hội cho rằng bà không phải nhân viên DoorDash. Số khác đưa ra hình ảnh Simmons từng điều trần trước quốc hội Mỹ và là "đồng minh" của ông Trump.
Simmons xác nhận từng điều trần trước quốc hội Mỹ vào tháng 7/2025 về chính sách "không đánh thuế tiền boa" ở bang Nevada và khẳng định bà là nhân viên DoorDash.
"Tôi không muốn bị cuốn vào những vấn đề gây chia rẽ, vì đó không phải con người tôi. Tôi yêu tất cả mọi người, bất kể họ đứng ở phía nào trong các vấn đề khác nhau, bởi đó là cách cha mẹ nuôi dạy tôi", bà Simmons nói. "Một số điều đọc được trên mạng thực sự khiến tôi thấy khó chịu và nặng nề".
Theo DoorDash, bà Simmons bắt đầu làm việc cho công ty từ năm 2022 và đã hoàn thành hơn 14.000 đơn hàng.
"Rõ ràng đây là sự kiện được lên kế hoạch để đề cập việc triển khai một chính sách mới. Thông tin cho rằng Sharon là người được cài cắm hay diễn viên hoàn toàn sai lệch và không có cơ sở. Bà ấy là tài xế DoorDash, tham gia để ủng hộ chính sách có lợi cho mình", Julian Crowley, lãnh đạo bộ phận quan hệ công chúng của DoorDash, viết trên X.
Truyền thông đưa tin, Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái (UAV) của Iran và tấn công một trạm điều khiển mặt đất dành cho UAV tại thành phố cảng Bandar Abbas ở miền Nam Iran vào hôm 27/5. Các cuộc tấn công diễn ra sau các vụ nổ ở Bandar Abbas vào 25/5.
Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Washington vi phạm lệnh ngừng bắn vốn có hiệu lực kể từ ngày 8/4.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cũng đưa tin các lực lượng Iran đã nổ súng vào một căn cứ không quân của Mỹ trong khu vực để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ gần Bandar Abbas.
Sự leo thang này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố "sẽ không có ai có quyền kiểm soát" eo biển Hormuz.
Bandar Abbas có vị trí chiến lược về quân sự
Bandar Abbas, nơi đặt các lực lượng hải quân chủ lực của Iran, chiếm giữ một trong những vị trí nhạy cảm nhất về mặt chiến lược tại Vùng Vịnh.
Bandar Abbas nằm trên bờ biển phía nam của Iran, ở phía bắc của Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp nối Vùng Vịnh với vịnh Oman và biển Ả rập. Thành phố có hơn 526.000 người dân này nằm cách điểm hẹp nhất của eo biển khoảng 60km đến 70km về phía bắc.
Vị trí này giúp Iran có khả năng giám sát một trong những tuyến đường hàng hải quan trọng nhất thế giới. Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong thời bình.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 8/4, Iran đã tiếp tục kiểm soát hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz trong khi các lực lượng Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Bandar Abbas cũng là trụ sở của cả hải quân chính quy Iran và nhánh hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Hải quân Iran đã sử dụng nơi này làm căn cứ từ năm 1977 khi Iran chuyển phần lớn hạm đội của mình từ Khorramshahr ở rìa phía tây đường bờ biển Vùng Vịnh của Iran đến Bandar Abbas, biến thành phố này thành trung tâm chỉ huy hải quân chính ở phía nam của đất nước.
Theo Viện Trung Đông, hải quân IRGC sau đó đã di dời trụ sở từ Tehran đến Bandar Abbas để cải thiện khả năng kiểm soát tác chiến dọc theo eo biển Hormuz.
Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức Israel tuyên bố năng lực hải quân của Iran đã bị tổn hại nặng nề trong các cuộc tấn công gần đây của họ, Tehran vẫn duy trì một hạm đội tàu tấn công nhanh được vận hành bởi hải quân IRGC.
Các tàu này được thiết kế cho chiến thuật "bầy đàn" và đang được sử dụng chống lại các tàu thương mại không có sự cho phép của Iran để đi qua eo biển Hormuz nhỏ hẹp.
Tầm quan trọng của Bandar Abbas với kinh tế Iran
Eo biển Hormuz không chỉ là một điểm nghẽn quân sự mà còn là huyết mạch kinh tế.
Các nhà phân tích ước tính hơn 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được vận chuyển qua eo biển này.
Điều đó làm cho Bandar Abbas và cơ sở hạ tầng Vùng Vịnh lân cận trở nên quan trọng đối với nguồn thu của chính phủ, bao gồm cả các mạng lưới thương mại giúp Iran né tránh các lệnh trừng phạt.
Samir Puri, một giảng viên thỉnh giảng về nghiên cứu chiến tranh tại Đại học Hoàng gia London, cho rằng lệnh ngừng bắn vẫn chưa chính thức sụp đổ bất chấp các cuộc đấu hỏa lực gần đây giữa Mỹ và Iran.
“Những cuộc tấn công này có thể được đặc trưng là các cuộc giao tranh quân sự ăn miếng trả miếng trực diện giữa lực lượng vũ trang hai bên hơn là các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hoặc sự tàn phá trên diện rộng", ông nói.
Ông nhận định thêm: "Những gì quân đội Mỹ đang cố gắng làm là thăm dò xem liệu họ có thể tước bỏ một cách vật lý khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của IRGC và Iran hay không. Tất nhiên, Iran muốn chứng minh rằng họ không thể bị tước bỏ năng lực đó”.
Các hoạt động ngoại giao và quân sự đang diễn ra đồng thời khi Iran và Mỹ đã trao đổi hàng loạt đề xuất và phản hồi đề xuất hòa bình kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu.
"Điều này đang diễn ra trên các lộ trình song song. Có một lộ trình quân sự và một lộ trình đàm phán đều diễn ra cùng một lúc", ông Puri nói. Do đó, các cuộc tấn công hạn chế này cuối cùng lại được tung ra như một phần của các cuộc đàm phán khi các bên tìm kiếm đòn bẩy.
Ông Puri cho biết cả Washington và Tehran dường như vẫn có động lực để tiếp tục trung gian hòa giải nhưng hai bên đang tiếp cận các cuộc đàm phán với những mục tiêu rất khác nhau.
Theo tờ Korea Times ngày 31-5, tranh cãi bùng lên sau khi một người dùng mạng xã hội đăng tải hình ảnh chiếc bình gốm nhận được trong Lễ hội Gốm sứ Yeoju có dán nhãn "Made in China".
"Tôi thực sự không tin vào mắt mình khi mở gói hàng. Đây là sự kiện Lễ hội Gốm sứ Yeoju, nhưng thứ tôi nhận được lại là một sản phẩm 'Made in China'", người này viết trên Threads.
Lễ hội Gốm sứ Yeoju được tổ chức thường niên tại thành phố Yeoju, tỉnh Gyeonggi, nhằm quảng bá các nghệ nhân địa phương và ngành công nghiệp gốm sứ của khu vực. Đây cũng là một trong những lễ hội gốm sứ nổi tiếng nhất Hàn Quốc.
Trước làn sóng chỉ trích ngày càng gay gắt, Quỹ Du lịch Văn hóa Yeoju Sejong - đơn vị tổ chức lễ hội - đã phải công khai xin lỗi.
"Việc trao tặng các sản phẩm sản xuất tại Trung Quốc dưới danh nghĩa một lễ hội nhằm quảng bá văn hóa gốm sứ Yeoju và hỗ trợ các nghệ nhân địa phương là hoàn toàn không phù hợp", Chủ tịch quỹ Lee Soon Yeol thừa nhận.
Theo ông, sự cố bắt nguồn từ sai sót của một công ty tiếp thị bên ngoài được thuê để vận hành chương trình.
Đơn vị này đã mua trực tuyến hai sản phẩm gốm sứ sản xuất tại Trung Quốc với giá 6.500 won (khoảng 4,7 USD) mỗi sản phẩm và gửi thẳng cho người trúng thưởng mà không trải qua quy trình kiểm tra, thẩm định cần thiết.
Công ty tiếp thị sau đó lên tiếng xin lỗi, thừa nhận đã không xác minh đầy đủ về xuất xứ cũng như chất lượng sản phẩm trước khi phân phát.
Quỹ Du lịch Văn hóa Yeoju Sejong cho biết sẽ siết chặt quy trình kiểm tra và tăng cường giám sát các chương trình quảng bá nhằm ngăn chặn sự cố tương tự tái diễn trong tương lai.
