Hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 và ngày Quốc tế thiếu nhi 1.6, sáng 29.5, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức chương trình “Lãnh đạo thành phố gặp gỡ, lắng nghe thiếu nhi” với chủ đề “Thiếu nhi thành phố Bác vững bước tiến vào kỷ nguyên mới”.
Chỉ ra một thực trạng rất đáng lo ngại nhưng đang tồn tại phổ biến trong đời sống của thanh thiếu niên, Cao Quỳnh Thư, lớp 8A4, Trường THCS Thái Văn Lung, P.Tam Bình, chia sẻ: “Hiện nay trong cuộc sống và học tập, những bạn trẻ như chúng em thường gặp phải các vấn đề về tâm lý; không biết ai để chia sẻ, không có người để tâm sự. Nếu chia sẻ với ba mẹ, chúng em bị khoảng cách thế hệ và gặp vấn đề về cách nói chuyện với nhau; nói với bạn bè thì không đủ trải nghiệm, thấu hiểu và đồng điệu về tính cách; tâm sự với thầy cô, chúng em ngại ngùng, lo sợ”.
Từ thực tiễn đó, Thư cho biết khi tâm tư không được giải quyết kịp thời, nhiều bạn có xu hướng tìm đến những hội, nhóm trên mạng xã hội hoặc nhờ AI để chia sẻ nhưng những lời khuyên đó không đến từ thế giới thật sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy đi kèm. Thư mong: “Trước khi để học sinh tìm đến thế giới ảo, hãy cho chúng em cánh tay đủ vững tin, đủ thấu hiểu, đủ lắng nghe để chúng em chia sẻ hết tâm sự của mình”.
Cũng quan tâm về vấn đề sức khỏe tinh thần của học sinh, Nguyễn Ngọc Bảo An, lớp 6/1, Trường THCS Thông Tây Hội, P.Thông Tây Hội, đề xuất “Hệ thống cảnh báo cảm xúc trực tuyến”.
Bảo An cho rằng khi trẻ em tham gia mạng xã hội, hệ thống này sẽ dùng AI để nhận diện cảm xúc qua cách viết hoặc hành vi. Nếu phát hiện trẻ em đang buồn, bị bắt nạt, hoặc có dấu hiệu căng thẳng, hệ thống sẽ gửi cảnh báo cho cha mẹ hoặc thầy cô để kịp thời hỗ trợ. Ví dụ, nếu một bạn nhỏ viết nhiều câu buồn bã, hệ thống sẽ nhắc nhở người lớn quan tâm…
Cậu học trò Nguyễn Khang, lớp 5/2, Trường tiểu học Phú Lợi, P.Phú Lợi, thì cho rằng trong kỷ nguyên mới học sinh cần học những bộ môn như công dân số, STEM và các bộ môn khoa học tự nhiên khác. Nhưng ở các địa phương xa trung tâm như Bình Dương hay Bà Rịa-Vũng Tàu cũ, thường học sinh chỉ được xem mô hình, xem qua sách giáo khoa, hoặc qua hình mẫu chứ không được tiếp xúc trực tiếp và không được làm.
Và Khang chia sẻ rất xúc động: “Mặc dù có thể chạm vào, có thể sờ vào nhưng đó không phải sản phẩm của chúng em. Chúng em muốn học, muốn làm, mặc dù sai, mặc dù xấu cũng được. Nhưng chúng em lại không có đủ vật dụng, giáo viên cũng không có đủ kinh nghiệm để trao đổi về những vấn đề đó”.
Không chỉ là các câu chuyện về học hành, phát triển thể chất, sức khỏe tinh thần, mà những vấn đề “nóng” trong đời sống xã hội được các em rất quan tâm và gửi gắm kiến nghị, đề xuất giải pháp.
Mang đến kiến nghị về bảo tồn bản sắc di sản dân tộc trong lòng đô thị, Hoàng Minh Phước, lớp 9D2, Trường Việt Anh 3, P.Thủ Dầu Một, tâm huyết gửi gắm: “Em mong muốn thành phố hãy đầu tư vào những không gian văn hóa mở, nơi di sản trở thành nguồn dinh dưỡng tinh thần, giúp chúng em lớn lên với một định danh rõ ràng: là những công dân toàn cầu mang trong mình dòng máu và niềm tự hào của một thành phố có chiều sâu lịch sử và bản sắc riêng biệt”.
Ngoài ra, Minh Phước còn đề xuất các kiến nghị nhằm tối ưu hóa nguồn nhân lực tương lai. Theo Phước, các trường học cần có lộ trình hướng nghiệp sớm hơn, ngay từ lớp 7, 8, xem đây là “ngã rẽ vàng” để học sinh định vị bản thân và chọn đúng hướng: vừa học nghề vừa học văn hóa khi kết thúc bậc THCS; hoặc chọn đúng tổ hợp môn học phù hợp với sở trường, thay vì để đến lớp 12 mới được tư vấn.
Ngô Thị Khánh Vân, lớp 8/7, Trường THCS Vĩnh Lộc A, lại rất quan tâm đến vấn đề thực phẩm bẩn hiện nay. Khánh Vân cho rằng để giải quyết vấn đề thực phẩm bẩn, thành phố có thể áp dụng giải pháp “Tem đổi màu thông minh” hoạt động dựa trên cơ chế cảm biến sinh học và cảm biến nhiệt độ. Bên trong tem có chứa các chất phản ứng an toàn với khí và vi khuẩn sinh ra khi thực phẩm bắt đầu hư hỏng. Người mua chỉ cần quan sát màu sắc trên tem là có thể nhận biết mức độ an toàn của sản phẩm mà không cần dùng máy móc kiểm tra phức tạp.
“Giải pháp này thực tế vì tem có thể dán trực tiếp lên hộp sữa, thịt, cá, thức ăn chế biến sẵn hoặc suất ăn học đường. Nhờ đó, người dân, phụ huynh và học sinh sẽ dễ dàng phát hiện thực phẩm không an toàn trước khi sử dụng, góp phần hạn chế các vụ ngộ độc thực phẩm”, Khánh Vân tâm huyết chia sẻ.
Lê Huỳnh Trâm, lớp 8I4, Trường THCS Hoa Lư, P.Tăng Nhơn Phú, thì cho rằng hiện nay, nhiều trường học đã bắt đầu triển khai “Thư viện số”, giúp học sinh tra cứu sách và tài liệu thuận tiện hơn. Từ mô hình “Thư viện số” này, Trâm có ý tưởng tích hợp thêm nhiều ứng dụng hơn nữa.
“Em mong muốn thư viện số này có những chuyên mục để học sinh chia sẻ ý tưởng về bảo vệ môi trường, phân loại rác, giảm nhựa và cải tạo kênh rạch xanh – sạch – đẹp; không xả rác xuống cống, chia sẻ sáng kiến chống ngập và bảo vệ môi trường sống; học kỹ năng tham gia giao thông văn minh, góp phần giảm ùn tắc và tai nạn giao thông…”, Trâm bày tỏ.
Mang những tâm tư từ đặc khu Côn Đảo, Đỗ Ngọc Hà Phương, lớp 8E, Trường THCS Lê Hồng Phong, đề xuất: “Em mong muốn lãnh đạo thành phố nghiên cứu xây dựng một ứng dụng hoặc trang web mang tên “Digiwave – Làn sóng số” dành riêng cho học sinh tại các khu vực vùng sâu vùng xa nói chung và Côn Đảo nói riêng nhằm tăng cường kết nối học tập giữa học sinh nơi đây với học sinh và giáo viên tại trung tâm thành phố”.
Phát biểu kết luận chương trình, ông Võ Văn Minh, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho biết được nghe những mong muốn, ước mơ và suy nghĩ của các cháu thiếu nhi, lãnh đạo thành phố thật sự vui mừng, xúc động và bất ngờ trước sự chân thành, tự tin và trưởng thành của các cháu; cũng như bất ngờ với những ý kiến sâu sắc, mới mẻ thể hiện sự quan tâm và quan sát tinh tế đối với đời sống xã hội.
Ông Minh cho biết trong các ý kiến hôm nay có những đề xuất có thể triển khai ngay nhưng cũng có những mong muốn cần sự chuẩn bị và kiên trì trong nhiều năm tới. Nhắn gửi đến các em thiếu nhi, ông Võ Văn Minh nói: “Hôm nay là những đội viên xuất sắc, ngày mai các cháu sẽ là những đoàn viên ưu tú, những công dân toàn cầu am hiểu và có tình yêu, niềm tự hào sâu sắc về đất nước; sẵn sàng gánh vác sứ mệnh xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc”.
Ông Minh cũng mong các phụ huynh hãy dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe con trẻ bằng sự thấu hiểu. Đồng thời mong muốn các thầy cô giáo, cán bộ phụ trách Đội sẽ dành cho các em không chỉ tri thức mà còn cả tình yêu, sự kiên nhẫn và trách nhiệm. Mỗi nhà trường cần thật sự trở thành nơi các em cảm thấy an toàn, được tôn trọng, được sáng tạo và phát triển toàn diện.
Bởi việc chọn nghề vẫn cần dựa trên năng lực thực tế, trải nghiệm và sự hiểu rõ bản thân thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào trio1 tuệ nhân tạo (AI).
AI không còn đơn thuần là một công cụ công nghệ mà dường như đã đi sâu vào đời sống. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm thông tin, AI còn trở thành "cố vấn", "chuyên gia gỡ rối" trong chuyện tình cảm, công việc, chọn nghề hay gợi ý phong cách ăn mặc, ăn gì cho hợp với tâm trạng... Điều gì chưa rõ, chưa biết hoặc cần tư vấn, không ít người tìm đến ChatGPT hay Gemini. Trong đó, việc hỏi AI về nghề nghiệp phù hợp đang trở thành một xu hướng được nhiều bạn trẻ hưởng ứng.
Nguyễn Nhất Huy, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), cho biết bản thân không thể bỏ qua trào lưu nhờ ChatGPT tư vấn chọn nghề, nhất là khi Huy cũng đang định hướng nghề nghiệp tương lai cho mình. Huy nhập sở thích, tính cách cùng nguyện vọng 1 là Trường ĐH Bách khoa TP.HCM - trường yêu thích và khá gần nhà, rồi hỏi AI đâu là ngành học phù hợp nhất để xem thế nào.
Huy gõ: "nguyện vọng 1 của em với tính cách thích khám phá, vui vẻ, gợi ý cho tôi nghề (ngành) phù hợp theo học". Kết quả, ChatGPT gợi ý một loạt ngành như: "logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật hàng không hay quản lý công nghiệp".
Nhưng thực tế Huy lại thích Khoa học máy tính. "Dù em đã định hướng sẵn ngành muốn theo học nhưng vẫn muốn thử xem AI có đoán đúng nghề mà mình đang thích hay không, vừa vui vừa gợi mở thêm", Huy nói.
Cũng chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, Nguyễn Trần Bảo Hân, học sinh lớp 12 (ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM), dự định đăng ký vào Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, theo học ngành ngôn ngữ Nhật vì yêu thích ngôn ngữ này và văn hóa Nhật Bản. Tuy nhiên, Hân vẫn "nhờ" ChatGPT phân tích xem bản thân có phù hợp với ngành này không như một cách để "bắt trend" và giải trí.
Hân nhập: "Yêu văn hóa Nhật Bản, hãy gợi ý cho tôi nghề phù hợp nhất". Kết quả không có ngành ngôn ngữ Nhật mà lại ra biên – phiên dịch tiếng Nhật, hướng dẫn viên du lịch…". Hân chỉ biết cười.
Là một lập trình viên, anh Mai Thiên Vũ (26 tuổi, ngụ P.Vĩnh Hội, TP.HCM), cho biết ChatGPT hỗ trợ rất nhiều trong việc tìm hiểu kiến thức mới cũng như phục vụ công việc hằng ngày. Công cụ AI nói chung cũng giúp anh đưa ra một số giải pháp trong quá trình lập trình và xử lý thông tin.
Theo Vũ, các công cụ AI có khả năng tổng hợp dữ liệu và đưa ra nhiều gợi ý khá thú vị, gợi mở để tham khảo. "Mình cũng có quan tâm đến các trend nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hay phong cách cá nhân như ăn mặc, mua sắm, tuy nhiên việc lựa chọn nghề nghiệp vẫn phải dựa trên sự thấu hiểu bản thân và định hướng cá nhân, bởi mỗi người đều có đam mê khác nhau ở từng giai đoạn cuộc sống", Vũ chia sẻ.
Khi nói về các xu hướng nhờ AI gợi ý nghề nghiệp hoặc phong cách phù hợp, Nguyễn Trí Dũng (27 tuổi, ngụ P.Vườn Lài, TP.HCM), cho biết Dũng cũng tham gia trend này nhưng chỉ xem chúng là thông tin tham khảo. "Con người vẫn phải là người tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình thay vì phụ thuộc vào AI", Dũng nói.
Theo PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng đào tạo Khoa Du lịch học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ hiện nay đang thay đổi để thích ứng với thời đại AI. Sự tiện lợi của các công cụ như ChatGPT giúp người dùng nhanh chóng nhận được câu trả lời cho những thắc mắc hay nhu cầu tư vấn làm đẹp, đi chơi, mua sắm, học hành, chọn nghề... Tuy nhiên, ông cho rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ, không nên tin tưởng tuyệt đối.
"Phải luôn đối chiếu và hoài nghi các thông tin do AI cung cấp để tránh bị sai lệch hoặc phụ thuộc vào công nghệ. Hơn nữa sở thích, cảm xúc của mình vẫn quan trọng nhất. Dù giải trí hay cần kiến thức, người dùng cần biết chọn lọc thông tin và đối chiếu với thực tế thay vì tin tưởng tuyệt đối vào những gợi ý mà AI đưa ra. Bởi AI có thể cung cấp những dữ liệu thiếu chính xác hoặc bị 'phóng tác'", ông Long nhấn mạnh.
Về xu hướng chọn nghề theo gợi ý của ChatGPT, ông Long cho rằng AI chỉ nên là công cụ tham khảo. Mỗi người đều có năng lực và sở trường riêng, vì vậy việc lựa chọn nghề nghiệp cần dựa trên sự phù hợp giữa khả năng cá nhân và nhu cầu thực tế của thị trường lao động. "Khi "cung" là năng lực bản thân và "cầu" là nhu cầu thị trường gặp nhau, đó sẽ là lựa chọn nghề nghiệp phù hợp và bền vững nhất", ông Long nói.
PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp cần dựa trên nhu cầu của thị trường lao động và triển vọng tương lai của ngành đó. Người trẻ nên chọn trường, ngành nghề phù hợp với khả năng cũng như nhu cầu của bản thân.
"Các bạn trẻ nên có lựa chọn phù hợp với từng giai đoạn của bản thân chứ không nên chạy theo số đông mà không tính đến khả năng chính mình và tương lai nghề nghiệp. Gợi ý của Chat GPT chỉ nên để tham khảo, vui vẻ vì đây là xu hướng của giới trẻ hiện nay. AI hữu ích và cung cấp nhiều kiến thức, thông tin, nhưng dù sao nó cũng chỉ là công cụ, không thể hiểu chính xác mình muốn gì hay cần gì", bà Hương nói.
Trong Hội nghị sơ kết 6 tháng thực hiện quy chế phối hợp của 3 đơn vị (Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, Công an P.Đông Hòa, Công an P.Linh Xuân) diễn ra chiều 9.4, nhiều vấn đề 'nóng' về tình hình an ninh, trật tự ở làng đại học được quan tâm.
PCCC là một trong những vấn đề được quan tâm vào thời điểm nắng nóng gay gắt hiện nay. Tại hội nghị, trung tá Hoàng Quốc Việt, Phó đội trưởng Đội PCCC và CNCH Khu vực 33, cho biết Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM với diện tích hàng trăm héc ta, bao gồm nhiều tòa nhà cao tầng, phòng thí nghiệm, nhiều khu chức năng xen kẽ, trong đó 2 khu ký túc xá (KTX) với hàng chục ngàn sinh viên nội trú, các hầm giữ xe… khiến công tác quản lý PCCC gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong việc kiểm soát nguy cơ cháy nổ.
Theo trung tá Hoàng Quốc Việt, các nguyên nhân gây cháy phổ biến là sử dụng điện không an toàn, quá tải, chạm chập gây cháy; bất cẩn trong sinh hoạt, đun nấu; vi phạm quy định về an toàn PCCC; thiết bị điện, phương tiện không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật…
Nhấn mạnh việc xây dựng văn hóa "phòng cháy hơn chữa cháy", ngoài các giải pháp như tuyên truyền, huấn luyện, diễn tập phương án PCCC và CNCH để sinh viên, người dân được trang bị kỹ năng xử lý tình huống, trung tá Việt cho rằng cần đưa ứng dụng khoa học công nghệ vào thực hiện các biện pháp an toàn về PCCC phù hợp với xu thế phát triển đô thị hiện đại như camera, hệ thống báo cháy tự động, thiết bị truyền tin báo cháy… để xây dựng mô hình quản lý an toàn, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Một trong những vấn đề cũng rất nhức nhối là tình trạng đuối nước ở khu vực hồ đá làng đại học. Trình bày tại hội nghị, đại diện Công an P.Đông Hòa cho biết hiện nay số lượng sinh viên, học sinh đang sinh sống và học tập trên địa bàn phường ngày càng lớn trong khi các trường đại học, KTX được bố trí xây dựng quanh các bờ hồ đá trong Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ lớn. Trong đó, nhiều sinh viên đến các hồ đá sâu để câu cá, bơi lội và chụp ảnh check-in mà không màng đến nguy hiểm. Trong những năm gần đây, tình trạng đuối nước tại các hồ đá trong Khu đô thị ĐH Quốc gia đã trở thành vấn đề đáng báo động.
Đại diện Công an P.Đông Hòa cho biết các hồ đá trong Khu đô thị ĐH Quốc gia vốn là những khu vực khai thác đá cũ, sau thời gian dài tích tụ nước mưa đã hình thành nên các hồ nước sâu, có cảnh quan đẹp, thu hút nhiều sinh viên và người dân đến tham quan, chụp ảnh, thậm chí bơi lội. Tuy nhiên, những hồ đá này tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm: độ sâu lớn, thay đổi đột ngột, có nơi sâu hàng chục mét; nước lạnh, dễ gây sốc nhiệt; địa hình đá trơn trượt, khó di chuyển... Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn thương tâm do đuối nước tại đây, phần lớn là do chủ quan, thiếu kỹ năng bơi lội và không lường trước các rủi ro…
Để hạn chế và tiến tới chấm dứt các vụ đuối nước tại hồ đá, đại diện Công an P.Đông Hòa cho rằng cần triển khai đồng bộ các giải pháp tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục; nâng cao kỹ năng phòng chống đuối nước; tăng cường quản lý và kiểm soát khu vực hồ đá như lắp đặt hàng rào, biển cảnh báo rõ ràng tại các khu vực nguy hiểm đồng thời tăng cường lực lượng bảo vệ, tuần tra và phạt nghiêm các trường hợp vi phạm quy định an toàn.
Bên cạnh đó cần cải thiện cơ sở vật chất an toàn: trang bị phao cứu sinh, dây cứu hộ tại các khu vực gần hồ; lắp đặt camera giám sát để kịp thời phát hiện và xử lý sự cố.
Trung tá Nguyễn Quốc Phong, Trưởng công an P.Linh Xuân, cho biết Khu đô thị ĐH Quốc gia có phần đông cư dân là sinh viên nên phát sinh rất nhiều vấn đề an ninh, trật tự liên quan: thiếu chấp hành pháp luật, bị lừa đảo qua mạng… Trung tá Phong cũng cho biết thời gian qua công an phường đã giải cứu nhiều trường hợp sinh viên bị bắt cóc online. Bên cạnh đó, một vấn đề cũng rất nhức nhối là vay nặng lãi. Nhiều sinh viên khi không có tiền đóng học phí hay gặp áp lực tài chính nên tìm đến các app cho vay nặng lãi, từ đó phát sinh lãi không trả được, dẫn đến đường cùng… Trung tá Phong kiến nghị lãnh đạo ĐH Quốc gia có thể quan tâm thêm về việc hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí để giảm bớt áp lực kinh tế, đồng thời phối hợp chặt chẽ hơn với công an phường để đảm bảo công tác an ninh sinh viên.
Bên cạnh đó, trung tá Đỗ Thành Thắng, Phó đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông Rạch Chiếc, cho biết sẵn sàng phối hợp với công an 2 phường để tuyên truyền cho sinh viên về những nguyên nhân gây tai nạn giao thông. Theo trung tá Thắng, có rất nhiều lỗi vi phạm luật giao thông mà sinh viên ở làng đại học thường mắc phải và rất chủ quan, đây cũng là những nguyên nhân rất dễ gây ra tai nạn. Trung tá Thắng còn chỉ ra: "Chỉ cần tối tối đi ăn vài trứng vịt lộn rồi làm vài ly với bạn bè sau đó điều khiển phương tiện giao thông. Sinh viên cứ nghĩ chỉ uống vài ly thôi nhưng đây là lỗi này rất nặng, cha mẹ ở quê gửi tiền vào cũng không đủ tiền để đóng phạt cho những hành vi vi phạm này…".
Ông Tăng Hữu Thủy, Giám đốc Trung tâm quản lý KTX và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết với những điểm đặc thù, yêu cầu đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM luôn ở mức cao và ngày càng phức tạp.
Theo ông Thủy, qua 6 tháng triển khai, việc thực hiện quy chế phối hợp của trung tâm và công an 2 phường đã đi vào thực chất, không dừng ở ký kết mà đã chuyển thành cơ chế vận hành thường xuyên trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, tuyên truyền, tuần tra và xử lý vụ việc ngay từ cơ sở. Các lực lượng đã phối hợp tổ chức 130 cuộc tuyên truyền, triển khai 894 cuộc tuần tra, kiểm soát với hơn 4.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia, trong đó riêng Trung tâm tổ chức hơn 800 lượt tuần tra nội bộ; thực hiện nhắc nhở 662 trường hợp; giải tán hơn 176 nhóm tụ tập gây mất an ninh trật tự và nhắc nhở hơn 580 trường hợp có nguy cơ phát sinh vi phạm, tội phạm... Ngoài những chuyển biến tích cực đã đạt được, vẫn còn nhiều điểm cần khắc phục và đẩy mạnh hơn nữa việc phối hợp hiệu quả giữa các bên để đảm bảo tốt nhất về an ninh cho sinh viên.
Chính vì thế, Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM đã được ra đời để đảm bảo tốt hơn về an ninh, trật tự tại địa bàn.
PGS-TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Trung tâm quản lý KTX và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết Trạm an ninh là ước mơ của ĐH Quốc gia hơn 10 năm nay. Theo PGS-TS Nguyễn Minh Tâm, từ nhiều năm trước, ĐH Quốc gia cũng làm việc với Công an tỉnh Bình Dương để có một đồn công an triển khai an ninh trật tự, an toàn giao thông, nhưng khi tổ chức thực hiện lại vướng nhiều quy định về hành lang pháp lý, chưa đủ điều kiện để thành lập. Vì thế, Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM được khánh thành là tiền đề rất tốt trong công tác giữ vững an ninh trật tự, đảm bảo môi trường học tập và lưu trú tốt nhất cho sinh viên, giảng viên…
Hơn một thập kỷ đồng hành cùng chương trình Tiếp sức mùa thi, chị Nguyễn Thị Thanh Xuân (cựu sinh viên Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) xem đây là một phần thanh xuân không thể tách rời. Từ năm 2005 đến 2018, chị đi qua nhiều vai trò, từ tình nguyện viên đến đội phó rồi đội trưởng đội hình tại bến xe Chợ Lớn (TP.HCM).
Đến với chương trình từ năm nhất đại học, khi ấy lý do đơn giản chỉ vì yêu thích hoạt động xã hội, tình nguyện. Nhưng càng tham gia, sự gắn bó càng sâu đậm. Chị Xuân cho biết là người con của tỉnh Bình Định cũ, chị từng khăn gói vào TP.HCM dự thi nên hiểu rõ những bỡ ngỡ, lo lắng của thí sinh tỉnh lẻ. Sự đồng cảm ấy trở thành động lực để chị ở lại với chương trình lâu dài.
Chị Xuân kể những năm đầu, đội hình chị tham gia chỉ khoảng hơn 40 người, hoạt động tại bến xe Chợ Lớn, nơi đón nhiều thí sinh đổ về mỗi mùa thi. Công việc cụ thể là hướng dẫn đường đi, chỉ tuyến xe buýt đến nhà trọ, điểm thi cho thí sinh…
“Nhìn bạn nào vừa bước xuống xe trông giống thí sinh là chúng tôi tiếp cận và hỗ trợ ngay để tránh bị chèo kéo”, chị kể và cho biết vào những ngày cao điểm, khi thí sinh từ các tỉnh đổ về TP.HCM ôn và dự thi đông, các đội hình gần như hoạt động liên tục.
“Chúng tôi túc trực tại bến xe từ sáng đến chiều, ngày cao điểm thì đi sớm và về muộn hơn. Ai rảnh giờ nào thì đăng ký ca trực giờ đó. Có lúc vừa học, vừa thi và đi hỗ trợ thí sinh, cảm giác như ‘chạy show’ vậy. Việc dang nắng, dầm mưa cũng là điều hết sức bình thường. Dù vất vả, nhưng không khí lúc đó rất sôi nổi”, chị kể.
Trong ký ức của chị Xuân, mỗi mùa thi là một câu chuyện riêng, nhưng đều đọng lại cảm xúc rất thật. Một trong những kỷ niệm khiến chị nhớ mãi là lần hỗ trợ một thí sinh bị thất lạc giấy tờ.
“Hôm đó bạn ấy đi làm thủ tục dự thi bằng xe buýt, xuống xe mới phát hiện bỏ quên giấy tờ nhưng không nhớ xe nào. Bạn hoảng loạn rồi bật khóc. Tụi mình vừa trấn an, vừa chia nhau đi tìm. Có nhóm liên hệ ban tổ chức, có nhóm ra khu điều hành bến xe nhờ hỗ trợ, có người đứng ở điểm đậu xe để hỏi các bác tài. May mắn cuối cùng cũng kịp tìm lại được giấy tờ cho bạn”, chị kể.
Không chỉ là công việc hỗ trợ thí sinh, với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi còn là nơi gắn kết những con người xa lạ thành một tập thể thân thiết. “Ban đầu là người lạ, nhưng khi vào đội thì như một gia đình. Hầu như 2/3 thành viên năm trước sẽ tiếp tục tham gia ở năm sau. Chúng tôi có nhiều năm gắn bó với nhau nên đến bây giờ vẫn còn giữ liên lạc và gặp gỡ”, chị nói.
Tham gia chương trình ở những năm đầu tiên, chị Xuân cho biết thời điểm ấy điều kiện còn nhiều thiếu thốn. “Hồi đó chưa có hỗ trợ cơm cho tình nguyện viên nên chúng tôi mang theo nồi cơm điện ra bến xe nấu, ai ở gần thì nấu thêm đồ ăn, rồi trưa quây quần lại ăn với nhau. Những bữa cơm giản dị ấy lại trở thành ký ức ấm áp, gắn kết cả đội", chị Xuân chia sẻ.
Việc hỗ trợ thí sinh cũng không dễ dàng như hiện nay. Theo chị Xuân, thời đó không có điện thoại thông minh hay internet phổ biến, các tình nguyện viên phải tự học thuộc lịch trình các tuyến xe buýt để hướng dẫn thí sinh chính xác. “Chỉ cần thí sinh hỏi là trả lời ngay, nhanh nhưng vẫn phải chính xác. Sau này khi làm đội trưởng, tôi còn in lịch trình ra cho các bạn học, lâu lâu ‘dò bài’, hỏi lại xem nhớ chưa, vì chỉ sai một chút là ảnh hưởng đến thí sinh”, chị Xuân kể.
Việc liên lạc khi ấy cũng hạn chế, theo chị Xuân nhiều thành viên chỉ dùng điện thoại “cục gạch”, thậm chí không có điện thoại nên thường có thông báo gì sẽ nhắn qua Yahoo. Việc di chuyển thì chủ yếu bằng xe buýt. “Hồi đó tôi ở trọ bên Q.2 cũ, sáng nào cũng dậy sớm đi bộ ra trạm xe buýt đến bến xe Chợ Lớn đi trực. Cực nhưng vui, lúc nào cũng háo hức”, chị nhớ lại.
Giờ đây, khi không còn trực tiếp tham gia, chị Xuân và một số thành viên khi ấy vẫn đều đặn có mặt trong các buổi lễ ra quân của chương trình Tiếp sức mùa thi. Mỗi lần như vậy, những ký ức cũ lại ùa về, nguyên vẹn và sống động.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị không giấu được niềm tự hào. Theo chị, chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. “Bây giờ các bạn có điều kiện tốt hơn chúng tôi ngày xưa, đỡ tốn công sức, thời gian hơn”, chị nói.
Với chị Xuân, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một hoạt động tình nguyện, mà là một phần ký ức thanh xuân tươi đẹp, nơi những ngày vất vả lại trở thành những ngày đáng nhớ nhất và những con người xa lạ trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời.
