Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài là nguyên nhân hàng đầu gây áp lực và làm suy giảm chức năng thận. Để giải quyết tình trạng này, bên cạnh cắt giảm gia vị, việc chủ động bổ sung các nhóm thực phẩm lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng giúp nuôi dưỡng hệ bài tiết. Chia sẻ về vấn đề này, ông Hung Tai-hsiung, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Quốc lập Đài Loan, cho hay thận vốn là cơ quan thầm lặng thực hiện chức năng giải độc, điều hòa huyết áp và cân bằng điện giải. Do đó, ông tổng hợp 10 loại thực phẩm bổ dưỡng cho thận gồm dưa chuột, hành tây, tỏi, dầu ô liu, táo, giá đỗ, mộc nhĩ đen, cải xoăn, việt quất và dầu cá, đồng thời khẳng định việc ăn uống khoa học các thực phẩm này có thể giúp kéo dài tuổi thọ của thận thêm nhiều năm.
Trong nhóm rau củ và gia vị quen thuộc, dưa chuột với hàm lượng nước dồi dào mang lại khả năng cấp nước tuyệt vời, hỗ trợ thận chuyển hóa chất thải và đào thải hiệu quả các ion natri. Bên cạnh đó, hành tây đóng vai trò như một chất chống oxy hóa và kháng viêm tự nhiên, giúp ngay cả những bệnh nhân viêm cầu thận mạn tính cũng có thể yên tâm sử dụng, trong khi tỏi khi băm nhỏ và ăn sống sẽ giải phóng allicin, hoạt chất mạnh mẽ giúp kháng khuẩn, tiêu viêm và bảo vệ chức năng thận.
Đối với các loại trái cây, táo được mệnh danh là “vua” của nhóm quả chứa ít kali, sở hữu tiềm năng lớn trong việc chống oxy hóa, hạ cholesterol và phòng ngừa ung thư, còn quả việt quất lại gây ấn tượng với khả năng chống oxy hóa cao gấp 10 lần trà xanh, giúp đẩy lùi hiệu quả tình trạng căng thẳng oxy hóa cùng các phản ứng viêm.
Xét về nguồn chất béo và đạm lành mạnh, dầu ô liu chính là lựa chọn lý tưởng để bảo vệ mạch máu và giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng nếu được ưu tiên chế biến ở nhiệt độ thấp hoặc làm các món trộn; kết hợp với đó là giá đỗ giàu protein thực vật, nguồn đạm được đánh giá là thân thiện và giảm gánh nặng cho thận hơn nhiều so với đạm động vật.
Danh sách thực phẩm bổ trợ này còn có mộc nhĩ đen, một lựa chọn tuyệt vời nhờ hàm lượng phốt pho và kali thấp nhưng lại giàu sắt, giúp người bệnh bổ sung máu và chất xơ một cách an toàn. Riêng với cải xoăn, dù chứa nhiều chất chống oxy hóa rất tốt nhưng loại rau này lại có hàm lượng kali cao.
Do đó, người bệnh thận bắt buộc phải tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn liều lượng phù hợp với thể trạng. Cuối cùng, việc bổ sung thêm dầu cá sẽ giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm mỡ máu và kháng viêm, trở thành giải pháp hỗ trợ “ba trong một” tối ưu cho sức khỏe của thận.
Chuyên gia Hung lưu ý không phải ai cũng phù hợp với việc tiêu thụ thực phẩm giàu kali. Nếu chức năng thận đã bị suy giảm, người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để kiểm soát lượng kali và phốt pho nạp vào cơ thể. Các phương pháp bảo vệ thận cơ bản hàng ngày còn gồm việc uống nhiều nước, kiểm soát lượng protein tiêu thụ, tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều natri, đồng thời xét nghiệm máu và kiểm tra protein niệu định kỳ.
Đồng quan điểm này, bác sĩ chuyên khoa thận với hơn 20 kinh nghiệm Hung Yung-hsiang từng chỉ ra rằng việc ăn đúng loại thực phẩm có thể bảo vệ được thận. Một nghiên cứu tại Australia khi khám phá mối liên hệ giữa thói quen ăn uống và bệnh thận đã phát hiện ra rằng những người thường xuyên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm 30% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính và giảm 23% nguy cơ xuất hiện protein trong nước tiểu.
Ngoài ra, chuyên gia thận nhấn mạnh việc hạn chế protein, phốt pho và kali trong chế độ ăn không đồng nghĩa với việc kiêng tuyệt đối mà là không tiêu thụ vượt quá khả năng đào thải của cơ thể. Ông gợi ý người bệnh căn cứ vào kết quả xét nghiệm máu để điều chỉnh chế độ ăn uống, đồng thời tái khám 3 tháng một lần để kiểm tra nồng độ phốt pho và kali trong máu.
Cao huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận. Bệnh thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ rệt. Các chuyên gia cho biết ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định, duy trì lối sống lành mạnh mỗi ngày có thể giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn
Một trong những thay đổi quan trọng nhất với người cao huyết áp là hạn chế natri. Theo Medical News Today, ăn quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng áp lực lên thành mạch máu và khiến huyết áp tăng cao. WHO khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương khoảng 5 g muối (một thìa cà phê) nhằm giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim mạch
Một số thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp, mì ăn liền, thịt xông khói hay các loại nước chấm quá mặn cũng tiềm ẩn lượng natri, cần hạn chế khẩu phần để cải thiện huyết áp theo thời gian.
Tăng cường thực phẩm có lợi
Bên cạnh việc giảm muối, người cao huyết áp nên bổ sung nhiều thực phẩm giàu kali vì khoáng chất này giúp cân bằng tác động của natri và hỗ trợ đào thải muối dư thừa qua nước tiểu. Các thực phẩm giàu kali bao gồm chuối, cam, dưa lưới, khoai lang, quả bơ, đậu Hà Lan cùng các sản phẩm từ sữa như sữa chua và sữa tươi.
Times of India cũng gợi ý một số thực phẩm điển hình như rau lá xanh, củ dền, yến mạch và tỏi. Trong đó, củ dền chứa nitrat tự nhiên có thể hỗ trợ giãn mạch máu, còn yến mạch giàu chất xơ tốt cho tim mạch.
Duy trì vận động đều đặn
Theo Verywell Health, tập thể dục thường xuyên giúp tim hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm áp lực lên động mạch. Người trưởng thành nên vận động khoảng 150 phút mỗi tuần với các hình thức vừa sức như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga.
Những bài tập nhẹ nhưng duy trì đều đặn cũng có thể giúp huyết áp ổn định hơn và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Kiểm soát cân nặng
Ngoài cân nặng tổng thể, vòng eo lớn cũng liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp và bệnh tim mạch cao hơn. Thừa cân khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch. Theo Medical News Today, chỉ cần giảm một chút trọng lượng cũng có thể góp phần cải thiện huyết áp ở người thừa cân hoặc béo phì.
Giấc ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp. Ngủ không đủ giấc hoặc thường xuyên thức khuya có thể làm tăng hormone stress và khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành nên ngủ khoảng 7-9 tiếng mỗi đêm, đồng thời duy trì thời gian ngủ ổn định, hạn chế sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ.
Kiểm soát căng thẳng
Căng thẳng kéo dài khiến cơ thể tiết nhiều hormone stress, làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, từ đó khiến huyết áp tăng. Những hoạt động như thiền, yoga, hít thở sâu, nghe nhạc hoặc dành thời gian thư giãn mỗi ngày có thể giúp hệ thần kinh ổn định hơn, hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Hạn chế rượu bia và bỏ thuốc lá
Bỏ thuốc lá và hạn chế đồ uống có cồn là một trong những thay đổi mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tim mạch. Nicotine trong thuốc lá có thể làm co mạch máu và khiến huyết áp tăng ngay sau khi hút. Trong khi đó, uống nhiều rượu bia kéo dài cũng làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và giảm hiệu quả của thuốc điều trị.
Ngày 28-4, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị cho hay đơn vị vừa phẫu thuật thành công cho ông H.V.C. (41 tuổi, trú xã A Dơi) bị tai nạn lao động dẫn đến đứt lìa cổ chân trái.
Trong lúc cắt cỏ, lưỡi máy bị gãy, văng trúng khiến bàn chân trái bệnh nhân đứt lìa hoàn toàn, mất nhiều máu, bất tỉnh. Người nhà đã đưa bệnh nhân đến cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa.
Tại đây, trước nguy cơ sốc mất máu và hoại tử chi, các bác sĩ vừa hồi sức, vừa kích hoạt quy trình cấp cứu liên viện với Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị.
Phần chi đứt lìa được xử lý đúng quy trình: bọc gạc vô khuẩn, bảo quản kín và làm lạnh để duy trì khả năng nối lại. Sau sơ cứu, bệnh nhân được chuyển tuyến khẩn cấp.
Ngay khi nhận thông tin, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã kích hoạt "báo động đỏ", hội chẩn liên khoa ngay khi bệnh nhân còn đang trên đường chuyển viện. Ê kíp phẫu thuật, phòng mổ và trang thiết bị sẵn sàng. Khi bệnh nhân nhập viện, chỉ sau 10 phút hoàn tất đánh giá và tiền phẫu, ca mổ được tiến hành ngay.
Theo các bác sĩ, đây là ca vi phẫu đặc biệt phức tạp, đòi hỏi tái tạo đồng thời nhiều cấu trúc như xương, động mạch chày trước, chày sau, gân cơ và thần kinh. Thời gian thiếu máu của bàn chân khoảng 2 giờ - nằm trong "thời gian vàng" nhưng ở ngưỡng rất sát, đòi hỏi xử trí khẩn trương, chính xác.
Ca phẫu thuật kéo dài 4,5 giờ, các bác sĩ đã làm sạch tổn thương, cố định xương bằng đinh Kirschner, khâu nối mạch máu để tái lập tuần hoàn, phục hồi gân cơ và thần kinh. Sau khi tái lập dòng máu, bàn chân hồng ấm trở lại.
Sau một tuần, bệnh nhân tiến triển tích cực: bàn chân duy trì tuần hoàn tốt, các ngón có thể vận động nhẹ.
Đại diện bệnh viện nhận định thành công của ca bệnh là kết quả của sự phối hợp đồng bộ giữa các khoa hồi sức cấp cứu, ngoại chấn thương chỉnh hình, gây mê hồi sức và hệ thống cận lâm sàng, cùng với hiệu quả của mạng lưới cấp cứu liên viện, giúp tối ưu "thời gian vàng", nâng cao cơ hội cứu thành công bộ phận bị đứt lìa cho người bệnh.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cảnh báo thói quen dụi mắt thường xuyên có thể gây tổn thương mắt, thậm chí ảnh hưởng thị lực nếu kéo dài. Ông Taylor Starnes, bác sĩ nhãn khoa và bà Neelam Patadia, chuyên gia đo thị lực tại Mỹ đã chia sẻ về vấn đề này, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Nguyên nhân thường gặp nhất là viêm kết mạc dị ứng. Tình trạng này xảy ra khi mắt tiếp xúc với các tác nhân như phấn hoa, bụi hoặc môi trường ô nhiễm. Mắt dễ đỏ, sưng, ngứa và xuất hiện cảm giác khó chịu ở mí mắt.
Ngoài dị ứng, khô mắt và viêm bờ mi cũng khiến mắt có cảm giác cộm như có dị vật bên trong.
Da vùng mí mắt rất mỏng nên dễ kích ứng bởi môi trường hoặc kính áp tròng. Khi khó chịu kéo dài, phản xạ dụi mắt xuất hiện thường xuyên hơn.
Dụi mắt mạnh và lặp lại nhiều lần có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh giác mạc chóp. Đây là tình trạng giác mạc mỏng dần và biến dạng thành hình chóp thay vì giữ độ cong tự nhiên.
Giác mạc bị biến dạng khiến ánh sáng đi vào mắt không còn hội tụ đúng vị trí. Người bệnh nhìn mờ, dễ bị loạn thị và suy giảm thị lực theo thời gian.
Hiện nay, bác sĩ có thể điều trị bệnh bằng phương pháp liên kết chéo giác mạc nhằm tăng độ bền cho giác mạc và hạn chế bệnh tiến triển. Tuy nhiên, nhiều trường hợp vẫn phải dùng kính áp tròng chuyên dụng để cải thiện thị lực. Khi giác mạc tổn thương nặng, bệnh nhân có thể cần ghép giác mạc.
Dụi mắt quá mạnh còn có thể làm trầy giác mạc. Tình trạng này gây đau nhức dữ dội, chảy nước mắt và nhìn mờ. Móng tay vô tình chạm vào mắt trong lúc dụi cũng dễ làm giác mạc bị tổn thương.
Ngoài ra, dụi mắt còn có thể làm vỡ các mạch máu nhỏ trên bề mặt mắt, khiến mắt đỏ rực. Dù tình trạng này thường tự khỏi sau khoảng một đến hai tuần, mắt vẫn có cảm giác khó chịu và mất thẩm mỹ.
Các chuyên gia cũng cảnh báo dụi mắt làm tăng nguy cơ lây lan viêm kết mạc, còn gọi là đau mắt đỏ. Virus và vi khuẩn dễ phát tán qua tay khi chạm vào mắt nhiều lần.
Theo khuyến nghị, bạn nên dùng nước mắt nhân tạo để làm dịu mắt và giảm cảm giác khô rát. Chườm lạnh cũng giúp giảm ngứa hiệu quả.
Với trường hợp dị ứng, cần hạn chế tiếp xúc với tác nhân gây kích ứng như phấn hoa hoặc bụi.
Thuốc nhỏ mắt chống dị ứng có thể hỗ trợ kiểm soát triệu chứng khi dùng đúng hướng dẫn.
Nếu mắt vẫn ngứa kéo dài dù đã chăm sóc tại nhà, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra và điều trị phù hợp.
