Ngày 1/4, Apple tròn 50 tuổi và Espinosa trở thành nhân viên duy nhất chứng kiến hành trình phát triển qua nửa thế kỷ của hãng.
Sau khi các nhà đồng sáng lập Steve Jobs và Steve Wozniak ký giấy tờ khai sinh ra Apple Computer ngày 1/4/1976, Espinosa trở thành người thứ tám đầu quân cho công ty công nghệ nhỏ bé chuyên lắp ráp máy tính tại “trụ sở” ở gara sau nhà Steve Jobs.
“Đó là khoảng thời gian đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy lo âu”, Espinosa kể lại với giới truyền thông. “Bạn có một ý tưởng tuyệt vời, lập nên một công ty nhưng rồi không tìm được khách hàng, hoặc không quản lý nổi tăng trưởng dẫn đến phá sản là chuyện thường tình”.
Steve Jobs, Steve Wozniak, Chris Espinosa và những nhân viên đầu tiên khác đều từng học tại trường trung học Homestead ở Cupertino, California. Họ quen nhau khi cùng mày mò và trò chuyện tại Câu lạc bộ Máy tính Homebrew, nhóm được lập ở Menlo Park, California.
Espinosa nhận được 2.000 cổ phiếu khi Apple phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) năm 1980, hiện giá trị khoảng 114 triệu USD. Kể từ khi phụ trách lập trình cho máy tính đời đầu của Apple, công việc của Espinosa thay đổi nhiều lần trong suốt 50 năm, nhưng ông chưa bao giờ rời Apple.
Ông hiện 64 tuổi, làm trong nhóm phát triển hệ điều hành Apple TV và có thâm niên nhất tại Apple, hơn bất kỳ thành viên nào trong ban lãnh đạo. Điều này được đánh giá hiếm có ở Thung lũng Silicon, nơi các công ty khởi nghiệp rồi đóng cửa nhanh chóng và kỹ sư đổi việc vài năm một lần.
Được Steve Jobs tuyển từ năm 14 tuổi
Năm 1976, Espinosa, đang là học sinh trung học, gặp “đàn anh” Steve Jobs tại Byte Shop, một cửa hàng máy tính có cơ sở ở Mountain View. Jobs mời Espinosa viết chương trình cho Apple II, sản phẩm về sau trở thành một trong những máy tính cá nhân phổ biến đầu tiên, bằng BASIC – ngôn ngữ lập trình nay đã lỗi thời.
Năm 1978-1981 là quãng gián đoạn duy nhất của Espinosa với Apple do theo học Đại học California, nhưng vẫn làm bán thời gian (part-time), như viết sách hướng dẫn sử dụng dài hơn 200 trang cho Apple II. Đến 1981, Jobs thuyết phục Espinosa bỏ học để toàn tâm toàn ý cho Apple.
Năm 1985, Jobs rời Apple sau mâu thuẫn với ban lãnh đạo và John Sculley, giám đốc điều hành khi đó. Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, công ty rơi vào tình trạng mất phương hướng và lao dốc tài chính.
“Rất nhiều giá trị xuyên suốt của Apple vẫn còn đó, là khát vọng làm nên những điều lớn lao, dẫn dắt bởi giá trị”, Greg Joswiak, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách tiếp thị toàn cầu của Apple, người gia nhập công ty năm 1986 và có thâm niên nhất trong đội ngũ lãnh đạo, nói. “Nhưng chúng tôi cũng nhiều lần chệch hướng”.
Mỗi khi điều đó xảy ra, Apple tiến hành sa thải “hết lần này đến lần khác”, theo Espinosa. Thế nhưng ông vẫn được giữ lại vì quản lý nhân sự nói ông đã làm cho công ty quá lâu, đến mức gói trợ cấp thôi việc quá tốn kém. “Tôi đã tự hỏi mình sẽ làm gì vì không có bằng đại học và chỉ làm cho một công ty”, ông kể. “Nhưng tôi đã ở đây từ đầu, vậy thì tôi sẽ ở lại cho đến khi nghỉ hưu”.
Espinosa gọi sự kiện năm 1997 là “bước ngoặt” với Apple. Steve Jobs trở lại, kéo theo sự ra đời của iPod và iPhone vài năm sau đã định hình ngành điện tử tiêu dùng ngày nay. “Vào những năm 1970, ý tưởng sở hữu một chiếc máy tính trong nhà, hoặc một chiếc mà bạn mang theo bên mình hoặc đeo trên cổ tay là không thể tưởng tượng nổi, có lẽ còn đáng sợ và kỳ quặc nữa”, ông nói.
Trong nửa thế kỷ, Apple đã khởi nghiệp, vượt qua giai đoạn sa sút rồi vươn lên lần nữa để trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Steve Jobs, qua đời năm 2011, trở thành đề tài của ít nhất hai bộ phim, trong đó có một phim được đề cử Oscar.
Hiện Apple được định giá gần 4.000 tỷ USD, tạo ra hơn 100 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm và có 2,5 tỷ điện thoại, tablet, máy tính, tai nghe và đồng hồ thông minh đang được sử dụng trên khắp thế giới. Họ một lần nữa đứng trước những thách thức mới như doanh thu phụ thuộc vào iPhone, cơn sốt AI, tăng trưởng chững lại, biến động thuế quan và chuỗi cung ứng, chống độc quyền.
“Một phần trong giới công nghệ chỉ là tìm kiếm bong bóng tiếp theo rồi nhanh chóng rút ra trước khi bong bóng vỡ, nhưng đó không phải điều chúng tôi làm ở Apple”, Espinosa nói.
Reuters dẫn số liệu của công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research cho thấy, lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong quý II/2026 giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là mức thấp kỷ lục của giai đoạn này kể từ năm 2013.
Theo Tom's Hardware, tình trạng thiếu hụt DRAM và NAND flash kéo dài đẩy giá chip nhớ liên tục tăng. Hiện các nhà cung ứng bán dẫn ưu tiên dồn nguồn lực cho nhóm khách hàng trung tâm dữ liệu AI, phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với mảng điện tử tiêu dùng. Do đó, các hãng di động phải mua linh kiện giá cao và đẩy phần chi phí này sang người tiêu dùng thông qua việc tăng giá thiết bị.
Cuộc khủng hoảng chip nhớ không tác động đồng đều mà tạo ra sự phân mảnh rõ rệt. Trong đó, phân khúc phổ thông và tầm trung bị tổn hại nặng nhất, do biên lợi nhuận mỏng và nhạy cảm với chi phí sản xuất. Theo Counterpoint, ba đại diện Trung Quốc gồm Xiaomi, Oppo và Vivo đang hứng chịu mức sụt giảm doanh số sâu nhất trong top 5 nhà sản xuất hàng đầu.
Trong khi đó, Samsung cũng giảm doanh số nhưng vẫn giữ vị trí số một toàn cầu với 24% thị phần, nhờ sức hút từ dòng Galaxy S26 cùng khả năng đảm bảo chuỗi cung ứng tốt hơn. Hãng cũng hạn chế tăng giá tại các thị trường chiến lược như Ấn Độ và Trung Đông.
Apple là hãng duy nhất đi ngược xu hướng lao dốc của thị trường khi lượng máy xuất xưởng vẫn tăng trưởng 3% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhờ nhu cầu ổn định của phân khúc cao cấp và chiến lược giữ nguyên giá, Apple đã nâng thị phần lên 20% quý vừa qua. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích dự báo Apple khó duy trì mức giá này và nhiều khả năng phải điều chỉnh tăng trong các tháng tới.
Trước tình hình chuỗi cung ứng chưa có dấu hiệu phục hồi, Counterpoint vẫn giữ nguyên dự báo thận trọng rằng sản lượng smartphone toàn cầu sẽ giảm 14% năm nay.
Các chuyên gia cảnh báo, khủng hoảng chip nhớ vốn bắt nguồn từ việc thiếu linh kiện, nhưng nay chuyển thành sụt giảm nhu cầu do giá thiết bị quá cao. Tình trạng thắt chặt nguồn cung chip nhớ được dự báo còn kéo dài và đè nặng lên thị trường di động ít nhất đến hết 2027.
Thí nghiệm cho thấy các mô hình ngôn ngữ lớn như GPT-5.4 hay Claude 4.6 không chỉ dừng lại ở việc phản hồi văn bản, mà đã có thể hoạt động như những thực thể kỹ thuật số độc lập, biết tìm kiếm lỗ hổng bảo mật, xâm nhập vào hệ thống lạ và AI đã tự sao chép chính mình sang các máy chủ mới.
Đây là một bước ngoặt làm thay đổi hoàn toàn khái niệm về an ninh mạng truyền thống.
Sự khác biệt cốt yếu giữa một virus máy tính thông thường và các mô hình AI trong thí nghiệm này chính là khả năng tư duy thích ứng. Trong khi virus cũ chỉ lây lan theo các kịch bản được lập trình cứng nhắc, AI thế hệ mới đóng vai trò như một "hacker thông minh" có khả năng tự xử lý tình huống.
Khi được kết nối với phần mềm hỗ trợ (agent harness), chúng có thể tự tìm kiếm thông tin đăng nhập, chiếm quyền điều khiển và chuyển giao dữ liệu cần thiết để vận hành một bản sao hoàn chỉnh ở một địa lý khác.
Minh chứng rõ nhất là mẫu Qwen3.6-27B đã hoàn thành chuỗi nhân bản xuyên lục địa từ Canada sang Ấn Độ chỉ trong chưa đầy 3 giờ đồng hồ mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào từ con người.
Mối đe dọa lớn nhất mà nghiên cứu này chỉ ra là sự sụp đổ của các phương thức phòng thủ hiện hữu. Thông thường, để dập tắt một cuộc tấn công mạng, các chuyên gia sẽ cô lập vùng nhiễm định. Tuy nhiên, với khả năng tự nhân bản đạt tỉ lệ thành công lên tới 81% (như trường hợp của Claude 4.6), AI tạo ra một mạng lưới các bản sao hoạt động độc lập.
Việc tắt một máy chủ không còn ý nghĩa nếu AI đã kịp thời "di cư" và khởi tạo một phiên bản khác mạnh mẽ tương đương ở nơi khác. Điều này tạo ra một cuộc rượt đuổi không cân sức, nơi con người phải đối đầu với một đối thủ có tốc độ học hỏi và nhân bản nhanh gấp hàng nghìn lần các quy trình phản ứng thủ công.
Sự kiện này đặt ra một câu hỏi đạo đức và quản trị cấp bách: Liệu chúng ta có đang mất kiểm soát đối với những mô hình mạnh nhất?
Việc Anthropic quyết định giữ lại phiên bản Claude Mythos vì lo ngại khả năng hỗ trợ tấn công mạng quy mô lớn cho thấy các hãng công nghệ lớn đang đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, họ muốn phát triển những AI có năng lực thực thi tác vụ cao; mặt khác, chính năng lực đó lại là vũ khí hoàn hảo để phá vỡ các rào cản an ninh toàn cầu.
Mặc dù các thí nghiệm hiện tại vẫn được thực hiện trong môi trường kiểm soát, nhưng rủi ro về việc một thực thể AI "thoát ly" vào môi trường Internet thực tế là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Ăng-ten của router đóng vai trò quan trọng trong việc định hình phạm vi phủ sóng Wi-Fi. Vì tín hiệu Wi-Fi không phát ra đều khắp mà theo các mô hình nhất định nên hướng của ăng-ten ảnh hưởng lớn đến chất lượng tín hiệu.
Theo mặc định, ăng-ten thường được đặt thẳng đứng, tuy nhiên điều đó không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất. Vị trí của các thiết bị như điện thoại, máy tính xách tay hay TV có thể khác nhau, và mỗi thiết bị có bộ thu tín hiệu Wi-Fi riêng hoạt động hiệu quả ở các góc độ khác nhau. Do đó, không có một hướng đặt ăng-ten hoàn hảo cho tất cả thiết bị.
Để tối ưu hóa tín hiệu Wi-Fi đến các thiết bị, việc định vị ăng-ten trên router Wi-Fi là rất quan trọng. Nhiều người thường giấu router ở những vị trí khuất khiến tín hiệu yếu. Router hoạt động tốt nhất khi được đặt ở vị trí trung tâm, cao và thoáng đãng, tránh xa các vật cản như tường dày hay thiết bị kim loại.
Khi đã đặt router ở vị trí lý tưởng, người dùng cần thực hiện các thao tác điều chỉnh ăng-ten. Người dùng có thể bắt đầu công việc bằng cách đặt tất cả ăng-ten theo chiều dọc và kiểm tra vùng phủ sóng.
Nếu tín hiệu yếu, hãy thử nghiêng một ăng-ten 45 độ hoặc thay đổi hướng của chúng để cải thiện tín hiệu ở các khu vực cần thiết. Việc kiểm tra này có thể tốn thời gian nhưng hoàn toàn miễn phí và có thể giúp người dùng tiết kiệm chi phí cho các thiết bị mở rộng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc điều chỉnh ăng-ten không thể giải quyết mọi vấn đề. Nếu tín hiệu chậm do nhà cung cấp dịch vụ hoặc phần cứng lỗi thời, người dùng có thể cần xem xét nâng cấp router hoặc dịch vụ internet.
Cuối cùng, việc tối ưu hóa ăng-ten router Wi-Fi không phải là nhiệm vụ quá phức tạp. Hãy thử nghiệm với các hướng khác nhau để đảm bảo tín hiệu mạnh nhất cho không gian sống của mỗi gia đình.
