Ngày 1/4, Apple tròn 50 tuổi và Espinosa trở thành nhân viên duy nhất chứng kiến hành trình phát triển qua nửa thế kỷ của hãng.
Sau khi các nhà đồng sáng lập Steve Jobs và Steve Wozniak ký giấy tờ khai sinh ra Apple Computer ngày 1/4/1976, Espinosa trở thành người thứ tám đầu quân cho công ty công nghệ nhỏ bé chuyên lắp ráp máy tính tại “trụ sở” ở gara sau nhà Steve Jobs.
“Đó là khoảng thời gian đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy lo âu”, Espinosa kể lại với giới truyền thông. “Bạn có một ý tưởng tuyệt vời, lập nên một công ty nhưng rồi không tìm được khách hàng, hoặc không quản lý nổi tăng trưởng dẫn đến phá sản là chuyện thường tình”.
Steve Jobs, Steve Wozniak, Chris Espinosa và những nhân viên đầu tiên khác đều từng học tại trường trung học Homestead ở Cupertino, California. Họ quen nhau khi cùng mày mò và trò chuyện tại Câu lạc bộ Máy tính Homebrew, nhóm được lập ở Menlo Park, California.
Espinosa nhận được 2.000 cổ phiếu khi Apple phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) năm 1980, hiện giá trị khoảng 114 triệu USD. Kể từ khi phụ trách lập trình cho máy tính đời đầu của Apple, công việc của Espinosa thay đổi nhiều lần trong suốt 50 năm, nhưng ông chưa bao giờ rời Apple.
Ông hiện 64 tuổi, làm trong nhóm phát triển hệ điều hành Apple TV và có thâm niên nhất tại Apple, hơn bất kỳ thành viên nào trong ban lãnh đạo. Điều này được đánh giá hiếm có ở Thung lũng Silicon, nơi các công ty khởi nghiệp rồi đóng cửa nhanh chóng và kỹ sư đổi việc vài năm một lần.
Được Steve Jobs tuyển từ năm 14 tuổi
Năm 1976, Espinosa, đang là học sinh trung học, gặp “đàn anh” Steve Jobs tại Byte Shop, một cửa hàng máy tính có cơ sở ở Mountain View. Jobs mời Espinosa viết chương trình cho Apple II, sản phẩm về sau trở thành một trong những máy tính cá nhân phổ biến đầu tiên, bằng BASIC – ngôn ngữ lập trình nay đã lỗi thời.
Năm 1978-1981 là quãng gián đoạn duy nhất của Espinosa với Apple do theo học Đại học California, nhưng vẫn làm bán thời gian (part-time), như viết sách hướng dẫn sử dụng dài hơn 200 trang cho Apple II. Đến 1981, Jobs thuyết phục Espinosa bỏ học để toàn tâm toàn ý cho Apple.
Năm 1985, Jobs rời Apple sau mâu thuẫn với ban lãnh đạo và John Sculley, giám đốc điều hành khi đó. Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, công ty rơi vào tình trạng mất phương hướng và lao dốc tài chính.
“Rất nhiều giá trị xuyên suốt của Apple vẫn còn đó, là khát vọng làm nên những điều lớn lao, dẫn dắt bởi giá trị”, Greg Joswiak, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách tiếp thị toàn cầu của Apple, người gia nhập công ty năm 1986 và có thâm niên nhất trong đội ngũ lãnh đạo, nói. “Nhưng chúng tôi cũng nhiều lần chệch hướng”.
Mỗi khi điều đó xảy ra, Apple tiến hành sa thải “hết lần này đến lần khác”, theo Espinosa. Thế nhưng ông vẫn được giữ lại vì quản lý nhân sự nói ông đã làm cho công ty quá lâu, đến mức gói trợ cấp thôi việc quá tốn kém. “Tôi đã tự hỏi mình sẽ làm gì vì không có bằng đại học và chỉ làm cho một công ty”, ông kể. “Nhưng tôi đã ở đây từ đầu, vậy thì tôi sẽ ở lại cho đến khi nghỉ hưu”.
Espinosa gọi sự kiện năm 1997 là “bước ngoặt” với Apple. Steve Jobs trở lại, kéo theo sự ra đời của iPod và iPhone vài năm sau đã định hình ngành điện tử tiêu dùng ngày nay. “Vào những năm 1970, ý tưởng sở hữu một chiếc máy tính trong nhà, hoặc một chiếc mà bạn mang theo bên mình hoặc đeo trên cổ tay là không thể tưởng tượng nổi, có lẽ còn đáng sợ và kỳ quặc nữa”, ông nói.
Trong nửa thế kỷ, Apple đã khởi nghiệp, vượt qua giai đoạn sa sút rồi vươn lên lần nữa để trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Steve Jobs, qua đời năm 2011, trở thành đề tài của ít nhất hai bộ phim, trong đó có một phim được đề cử Oscar.
Hiện Apple được định giá gần 4.000 tỷ USD, tạo ra hơn 100 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm và có 2,5 tỷ điện thoại, tablet, máy tính, tai nghe và đồng hồ thông minh đang được sử dụng trên khắp thế giới. Họ một lần nữa đứng trước những thách thức mới như doanh thu phụ thuộc vào iPhone, cơn sốt AI, tăng trưởng chững lại, biến động thuế quan và chuỗi cung ứng, chống độc quyền.
“Một phần trong giới công nghệ chỉ là tìm kiếm bong bóng tiếp theo rồi nhanh chóng rút ra trước khi bong bóng vỡ, nhưng đó không phải điều chúng tôi làm ở Apple”, Espinosa nói.
Trong ngày đầu tiên Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành về xác thực thuê bao chính thức có hiệu lực, thông tin từ các nhà mạng cho biết số lượng đông đảo người dân đến những điểm giao dịch để tiến hành xác thực SIM chính chủ.
Tuy nhiên việc xác thực thông tin thuê bao kéo dài tối đa 2 tháng (từ 15-4 đến 15-6). Sau thời điểm 15-6, theo lộ trình, các số thuê bao chưa tiến hành xác thực sẽ bị tạm dừng dịch vụ một chiều, sau đó hai chiều và có thể bị chấm dứt hợp đồng nếu không bổ sung thông tin.
Vì vậy, người dân có thể chủ động sắp xếp thực hiện xác thực giãn cách cho phù hợp để giảm áp lực cho hệ thống và đảm bảo trải nghiệm thuận tiện hơn.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ông Phan Khải Hoàn (61 tuổi, ngụ tại Hà Nội) đã đến quầy giao dịch từ 7h sáng, mang theo căn cước để được nhà mạng hỗ trợ.
Ông Hoàn cho biết mong muốn được đến quầy giao dịch để được hỗ trợ một cách nhanh chóng và tránh những trường hợp lợi dụng quá trình này để tiến hành lừa đảo.
Theo ghi nhận, các nhà mạng đã chủ động thực hiện các kế hoạch hỗ trợ người dân trong việc chuẩn hóa thông tin.
Cụ thể, từ ngày 12-4, Tổng công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) đã đồng loạt ra quân trên toàn quốc, bố trí các điểm hỗ trợ lưu động tại khu dân cư xa cửa hàng, các địa bàn vùng sâu, vùng xa, qua đó đưa dịch vụ đến gần hơn với người dân, nhất là những nhóm khách hàng gặp khó khăn trong việc di chuyển hoặc thao tác công nghệ.
Công tác hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao được triển khai tại hệ thống siêu thị, cửa hàng trực tiếp, chuỗi bán lẻ được ủy quyền trên toàn quốc...
Chủ thuê bao có thể sử dụng nền tảng số của các nhà mạng hoặc điểm giao dịch cố định để nhanh chóng tuân thủ quy định mới theo cách thuận tiện nhất, nhanh nhất và phù hợp nhất với từng điều kiện thực tế.
Với các trường hợp đăng ký mới thuê bao, thay đổi thông tin thuê bao, đổi thiết bị đầu cuối hoặc cần chuẩn hóa dữ liệu, nhà mạng VinaPhone cho biết có thể thực hiện xác thực sinh trắc học ngay trên ứng dụng của nhà mạng, hoặc đến các điểm giao dịch trên toàn quốc để được hỗ trợ trực tiếp bằng căn cước công dân gắn chip.
Ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng lần lượt theo từng đợt do số lượng thuê bao lớn, nên không phải ai cũng sẽ nhận được thông báo trong ngày đầu.
Trong đợt xác thực SIM này, Viettel Telecom cũng lưu ý người dân, không phải toàn bộ khách hàng đều phải thực hiện lại thao tác xác thực.
Nhóm được xác định là đã hoàn thành xác thực, không cần thực hiện lại, gồm: số điện thoại đã được khách hàng sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2.
Số điện thoại mà người dùng trước đó đã sử dụng các phương thức như quét chip CCCD/Căn cước hoặc chia sẻ dữ liệu từ ứng dụng VNeID mức 2.
Trước đó các nhà mạng đã chủ động gửi tin nhắn thông báo tới nhóm khách hàng này để xác nhận số thuê bao đã được xác thực theo quy định.
Hàng chục robot hình người do Trung Quốc sản xuất tham gia cuộc chạy đua bán marathon (21 km) tổ chức ngày 19/4, với khả năng vận động cải thiện rõ rệt so với năm trước, cho thấy bước tiến nhanh của công nghệ chỉ sau một năm.
Ở lần tổ chức đầu tiên hồi năm ngoái, cuộc đua gặp nhiều sự cố. Nhiều robot không thể xuất phát đúng cách, phần lớn không hoàn thành cự ly. Robot nhanh nhất khi đó mất khoảng 2 giờ 40 phút để về đích.
Sau một năm, sự thay đổi diễn ra rõ rệt. Số lượng robot tham gia chạy đua năm nay tăng gấp nhiều lần năm ngoái chỉ có hơn 20. Một số mẫu robot cạnh tranh nhóm đầu, trong đó robot về nhất hoàn thành đường đua trong 50 phút 26 giây. Thành tích này nhanh hơn vài phút so với kỷ lục thế giới bán marathon của Jacob Kiplimo, vận động viên người Uganda vừa lập tại Lisbon tháng trước.
Robot chiến thắng do Honor - nhà sản xuất điện thoại thông minh nổi tiếng của Trung Quốc phát triển. Dù đạt tốc độ cao, robot này vấp ngã ngay trước vạch đích do va vào lan can và cần đến sự hỗ trợ để đứng dậy. Các robot và vận động viên thi đấu trên hai làn riêng để tránh va chạm.
Dù các ứng dụng thương mại của robot hình người vẫn trong giai đoạn thử nghiệm, màn trình diễn tại cuộc đua cho thấy tiềm năng lớn của công nghệ này, từ thay thế lao động trong môi trường nguy hiểm đến ứng dụng trong quân sự.
Trung Quốc đang thúc đẩy phát triển robot hình người với mục tiêu trở thành cường quốc trong lĩnh vực này, thông qua nhiều chính sách hỗ trợ từ trợ cấp đến đầu tư hạ tầng cho doanh nghiệp trong nước.
Xu hướng cũng được thể hiện tại chương trình Gala Tết Nguyên đán của CCTV hồi tháng 2, khi hơn một chục robot hình người của Unitree Robotics trình diễn các động tác võ thuật phức tạp với kiếm, gậy và nhị khúc côn, phối hợp cùng các diễn viên nhí trên sân khấu.
Theo công ty nghiên cứu thị trường công nghệ Counterpoint Research, Trung Quốc đang giữ vị trí áp đảo về triển khai robot hình người, chiếm hơn 80% trong tổng số 16.000 robot được lắp đặt trên toàn cầu năm 2025. Hai công ty dẫn đầu thị trường nội địa là AgiBot và Unitree, mỗi công ty đã xuất xưởng hơn 5.000 robot hình người năm ngoái, mức cao nhất thế giới. Unitree cũng cam kết tăng năng lực sản xuất mỗi năm lên 75.000 robot.
Các công ty Trung Quốc đang nỗ lực phát triển phần mềm AI nhằm giúp robot hình người đạt hiệu quả làm việc cao hơn trong môi trường thực tế. Họ đầu tư mạnh vào việc thu thập dữ liệu thực quy mô lớn, trang bị cảm biến cho công nhân và triển khai thêm nhiều robot hình người tại các nhà máy.
Trong giới công nghệ, có một quy luật là GPU quyết định độ đẹp của hình ảnh, nhưng CPU mới là thứ quyết định sự ổn định của trải nghiệm. Bước sang năm 2026, khi các công cụ làm game như Unreal Engine 5.x hay các công nghệ AI tích hợp sâu vào trò chơi dần trở nên phổ biến, những mẫu CPU dưới đây chính thức trở thành thứ kìm hãm hoàn toàn sức mạnh của dàn máy.
Từng được mệnh danh là mẫu CPU huyền thoại nhất mà Intel từng sản xuất, i7-4790K (Devil's Canyon) đã có một hành trình phi thường kéo dài hơn một thập kỷ. Tuy nhiên, năm 2026 là dấu chấm hết cho huyền thoại này. Việc sử dụng chuẩn RAM DDR3 cũ kỹ và thiếu hụt các tập lệnh xử lý hiện đại khiến i7-4790K không còn khả năng duy trì độ trễ khung hình ổn định, dẫn đến những cú 'khựng' chí mạng trong các trận giao tranh đỉnh cao.
Ra đời trong thời điểm chuyển giao công nghệ, i5-8400 sở hữu 6 nhân thực nhưng lại thiếu đi công nghệ Hyper-Threading. Ở thời điểm năm 2017, đây là một món hời. Nhưng ở năm 2026, khi các tựa game AAA yêu cầu tối thiểu số luồng xử lý nhiều hơn để vận hành mượt mà, i5-8400 bỗng trở nên hụt hơi. Chỉ số 1% thấp kỷ lục khi xử lý hiệu năng ở mức thấp nhất chính là bằng chứng cho thấy con chip này đã không còn đủ sức gánh vác các tác vụ nặng.
Cách đây vài năm, Ryzen 5 3600 có mức độ phổ biến khá cao. Tuy nhiên, sự phát triển vượt bậc của kiến trúc Zen 4 và Zen 5 đã biến kiến trúc Zen 2 trên mẫu chip này trở nên lỗi thời. So với các phiên bản nâng cấp như Ryzen 5 5600 hay 9600X, Ryzen 5 3600 thiếu hụt trầm trọng bộ nhớ đệm L3 tập trung, khiến hiệu năng thực tế trong game sụt giảm đáng kể so với các đối thủ cùng phân khúc hiện nay.
Nếu i7-4790K được nghỉ hưu trong danh dự, thì i3-10100 lại là một cái tên mà nhiều chuyên gia khuyên nên quên đi. Với bộ nhớ đệm ít ỏi và nền tảng socket LGA 1200 đã bị 'khai tử', việc tiếp tục sử dụng hay nâng cấp xoay quanh mẫu CPU này trong năm 2026 là một sự lãng phí tiền bạc.
Nhiều người dùng vẫn lầm tưởng Ryzen 5 5500 là một món hời vì nó ra mắt năm 2022. Thực tế, đây là một bản 'cắt giảm' đúng nghĩa với bộ nhớ đệm L3 bị chia đôi và chỉ hỗ trợ PCIe 3.0. Trong kỷ nguyên của những chiếc card đồ họa RTX 4000 hay 5000 series vốn cần băng thông PCIe 4.0/5.0 để phát huy sức mạnh, Ryzen 5 5500 vô tình trở thành 'vòng kim cô' thắt chặt hiệu năng của toàn hệ thống.
Đừng để một chiếc CPU cũ kỹ làm hỏng cả bộ PC đắt giá. Việc nâng cấp lên các dòng chip hiện đại như Ryzen 5 9600X không chỉ mang lại tốc độ mà còn là sự đảm bảo cho khả năng chơi game mượt mà trong ít nhất 5 năm tới.
