Từ nhiều năm nay, TP.HCM được biết đến là địa phương có nề nếp tổ chức thi cử nghiêm túc, chặt chẽ ở tất cả các kỳ thi. Tuy nhiên, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay mang ý nghĩa đặc biệt.
Đây là lần đầu tiên học sinh của TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) cùng tham dự một kỳ thi chung. Đồng thời cũng là lần đầu tiên đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của 3 khu vực cùng thực hiện một kỳ thi dưới sự chỉ đạo thống nhất của Sở GD-ĐT TP.HCM.
Với 151.269 thí sinh dự thi tại 6.443 phòng thi thuộc 242 điểm thi rải đều ở 3 khu vực, Sở GD-ĐT TP.HCM đã quán triệt đến 17.000 công chức, viên chức làm công tác thi một nguyên tắc. Đó là: không có giáo viên vi phạm quy chế coi thi, không có thí sinh vi phạm quy chế thi.
Để thực hiện nguyên tắc trên, Sở GD-ĐT TP.HCM đã tiến hành tập huấn trực tiếp về công tác thi tại 3 khu vực với 3 ngày khác nhau. Bên cạnh đó là các văn bản hướng dẫn cán bộ coi thi phải quán triệt tinh thần 4 đúng (đúng quy chế, đúng quy trình, đúng thời gian, đúng trách nhiệm); 3 không (không lơ là chủ quan, không căng thẳng quá mức, không tự ý xử lý tình huống).
Sở GD-ĐT TP.HCM đặc biệt lưu ý cán bộ coi thi phải nhắc nhở, ngăn ngừa thí sinh, không để thí sinh vi phạm quy chế thi dẫn đến việc bị đình chỉ thi và hủy bỏ kết quả bài thi, ảnh hưởng đến tương lai của các em.
“Trong khi sinh hoạt quy chế thi đối với thí sinh, giám thị cần động viên, nhắc nhở các em tuyệt đối không gian lận, không mang tài liệu, không để quên điện thoại trong người, không dùng thiết bị để gian lận.
Trước khi phát đề thi, giám thị coi thi phải nhắc nhở thí sinh thêm một lần nữa, yêu cầu các em kiểm tra kỹ lần cuối xem còn thiết bị thu phát sóng, điện thoại, tài liệu… trong người, trên bàn, trong hộc bàn hay không.
Vì quyền lợi của các em học sinh là trên hết, các thầy cô giáo cần nhắc nhở liên tục để ngăn ngừa thí sinh vi phạm, thực hiện một kỳ thi an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế”, văn bản của Sở GD-ĐT TP.HCM gửi các trưởng điểm thi lớp 10 nêu rõ.
Sáng 31-5, trong lúc chờ con hoàn tất thủ tục dự thi lớp 10 tại điểm thi Trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn, chị Mai Thị Phượng chia sẻ một “giao kèo” khá đặc biệt của chị với con trai: khi đón con sau buổi thi, chị không được hỏi câu: “Con làm bài được không?”.
Theo chị Phượng, từ năm lớp 8, cậu bé đã đề nghị mẹ như vậy. Trước đó, sau mỗi kỳ kiểm tra cuối học kỳ, chị thường hỏi han kết quả bài làm vì nghĩ đó là cách thể hiện sự quan tâm. Tuy nhiên, con trai chị tâm sự với cha rằng con cảm thấy áp lực và không thoải mái mỗi khi nghe câu hỏi ấy, nhất là những lần làm bài chưa được như mong muốn.
Câu chuyện của chị Phượng nhanh chóng thu hút sự tham gia của nhiều phụ huynh. Trong đó, đa số các phụ huynh đều cho rằng câu hỏi tưởng là bình thường ấy nhưng lại gây áp lực nặng nề cho con trẻ.
“Học sinh làm bài được hay không phải chờ kết quả chấm thi. Mình có hỏi thì con cũng khó mà xác định được chính xác số điểm. Thế nên, tốt nhất là không nên hỏi câu này”, chị Nguyễn Thu Vân, phụ huynh có con học Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, bày tỏ.
“Ngay từ đầu học kỳ 2 lớp 9, thấy con thức khuya học bài đến 1h sáng, tôi đã nói chuyện với con về áp lực phòng thi. Rằng con đừng quá căng thẳng mà phải giữ gìn sức khỏe trước đã. Nếu không đậu được trường THPT tốp đầu thì mình học trường THPT tốp giữa. Nếu không đậu được trường THPT công lập thì mình học trường THPT tư thục. Việc học tập có nhiều con đường mà”, chị Vân kể.
Chị Vân cho biết trước kỳ thi, chị đã hỏi con gái muốn được mẹ đón như thế nào sau mỗi buổi làm bài. Câu trả lời của con khiến chị khá bất ngờ: “Mẹ không cần hỏi gì cả, cũng không cần nói gì nhiều. Mẹ chỉ cần cười thật tươi khi đón con là đủ rồi”.
Trong khi đó, chị Thanh Phương, một phụ huynh ở phường Xóm Chiếu, kể rằng con mình lại có một “yêu cầu” khác. “Con bảo sau mỗi buổi thi, mẹ phải ôm con một cái rồi hỏi xem con có mệt không. Chỉ vậy thôi, tuyệt đối không được hỏi gì về bài thi. Thi xong rồi thì chờ sở GD-ĐT công bố điểm, cháu không muốn bố mẹ truy vấn việc làm được mấy câu, đúng hay sai”, chị Phương nói.
Từ những trải nghiệm của bản thân và kinh nghiệm học hỏi từ các nhóm phụ huynh có con thi vào lớp 10 trên mạng xã hội, chị Phương nhận ra rằng việc nhắc nhở quá nhiều về kỳ thi đôi khi không mang lại tác dụng như mong muốn. Những câu nói tưởng chừng là động viên như “Cố gắng thi tốt nhé” hay “Cố lên con” có thể vô tình khiến thí sinh cảm thấy áp lực hơn.
“Trong những ngày này, điều cha mẹ có thể làm tốt nhất là chăm lo cho con ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và đưa đón đúng giờ. Chỉ cần như vậy thôi cũng đã là nguồn động viên rất lớn đối với các con rồi”, chị Phương đúc kết.
10 chuyên đề ôn tập của môn lịch sử thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: website thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
Các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT do giáo viên Nguyễn Viết Đăng Du, Trường THPT Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa, TP.HCM) thực hiện.
https://www.youtube.com/watch?v=VIvaUQxjPQw
Chuyên đề 1- Trật tự thế giới trong và sau chiến tranh lạnh, cung cấp tóm tắt những kiến thức cơ bản về tổ chức Liên Hiệp Quốc; trật tự thế giới trong chiến tranh lạnh; xu thế và những biểu hiện của trật tự thế giới sau khi chiến tranh lạnh kết thúc.
Vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần từ 20.4 đến 23.5, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Sau ngày đầu tiên mở cổng tuyển sinh lớp 1, lớp 6, nhiều phụ huynh ở TP.HCM cho biết họ đăng ký trực tuyến khá thuận lợi do Sở GD-ĐT TP đã có hướng dẫn cặn kẽ trước đó.
Trong ngày 27-5, Tuổi Trẻ đã nhận được khá nhiều thắc mắc của phụ huynh rằng họ đã hoàn thành việc đăng ký và in phiếu ra, tuy nhiên họ muốn thay đổi nguyện vọng, tức là muốn đăng ký sang trường khác có được không?
Một lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM trả lời: "Trong khoảng thời gian từ 27-5 đến 17h ngày 7-6, phụ huynh được thay đổi nguyện vọng nhiều lần (nếu muốn), hệ thống tuyển sinh đầu cấp của TP sẽ ghi nhận lần thay đổi cuối cùng của phụ huynh".
Về nhu cầu muốn đăng ký cùng lúc hai trường đặc thù, vị lãnh đạo trên khẳng định: "Phụ huynh chỉ được đăng ký vào một trường đặc thù mà thôi.
Song song đó, phụ huynh cũng cần chọn khu vực tuyển sinh, đối tượng tuyển sinh để UBND phường, xã có căn cứ sắp xếp chỗ học cho học sinh vào trường đại trà (nếu không trúng tuyển vào trường đặc thù)".
Được biết, điểm mới nhất trong công tác tuyển sinh đầu cấp năm nay là việc sắp xếp chỗ học sẽ không phân biệt địa giới hành chính cấp xã; cả hai đối tượng ưu tiên 1 và 2 sẽ được công bố kết quả tuyển sinh cùng lúc, trong khi những năm trước TP.HCM công bố kết quả tuyển sinh đầu cấp của học sinh "trong tuyến" trước, học sinh "ngoài tuyến" sau.
Theo kế hoạch của Sở GD-ĐT TP.HCM, kết quả tuyển sinh vào trường đặc thù sẽ được UBND phường, xã và hiệu trưởng các trường đặc thù công bố từ ngày 8 đến 17h ngày 15-6.
Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là "chìa khóa" để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
"Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này", Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng "viễn tưởng" là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể - vốn được coi là "nhà máy năng lượng" của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là "công trình tiên phong" trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang "vận động" trong cơ thể.
"Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc", Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ "giả thuyết lắp ráp tế bào chất" vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
