Từ nhiều năm nay, TP.HCM được biết đến là địa phương có nề nếp tổ chức thi cử nghiêm túc, chặt chẽ ở tất cả các kỳ thi. Tuy nhiên, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm nay mang ý nghĩa đặc biệt.
Đây là lần đầu tiên học sinh của TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) cùng tham dự một kỳ thi chung. Đồng thời cũng là lần đầu tiên đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của 3 khu vực cùng thực hiện một kỳ thi dưới sự chỉ đạo thống nhất của Sở GD-ĐT TP.HCM.
Với 151.269 thí sinh dự thi tại 6.443 phòng thi thuộc 242 điểm thi rải đều ở 3 khu vực, Sở GD-ĐT TP.HCM đã quán triệt đến 17.000 công chức, viên chức làm công tác thi một nguyên tắc. Đó là: không có giáo viên vi phạm quy chế coi thi, không có thí sinh vi phạm quy chế thi.
Để thực hiện nguyên tắc trên, Sở GD-ĐT TP.HCM đã tiến hành tập huấn trực tiếp về công tác thi tại 3 khu vực với 3 ngày khác nhau. Bên cạnh đó là các văn bản hướng dẫn cán bộ coi thi phải quán triệt tinh thần 4 đúng (đúng quy chế, đúng quy trình, đúng thời gian, đúng trách nhiệm); 3 không (không lơ là chủ quan, không căng thẳng quá mức, không tự ý xử lý tình huống).
Sở GD-ĐT TP.HCM đặc biệt lưu ý cán bộ coi thi phải nhắc nhở, ngăn ngừa thí sinh, không để thí sinh vi phạm quy chế thi dẫn đến việc bị đình chỉ thi và hủy bỏ kết quả bài thi, ảnh hưởng đến tương lai của các em.
“Trong khi sinh hoạt quy chế thi đối với thí sinh, giám thị cần động viên, nhắc nhở các em tuyệt đối không gian lận, không mang tài liệu, không để quên điện thoại trong người, không dùng thiết bị để gian lận.
Trước khi phát đề thi, giám thị coi thi phải nhắc nhở thí sinh thêm một lần nữa, yêu cầu các em kiểm tra kỹ lần cuối xem còn thiết bị thu phát sóng, điện thoại, tài liệu… trong người, trên bàn, trong hộc bàn hay không.
Vì quyền lợi của các em học sinh là trên hết, các thầy cô giáo cần nhắc nhở liên tục để ngăn ngừa thí sinh vi phạm, thực hiện một kỳ thi an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế”, văn bản của Sở GD-ĐT TP.HCM gửi các trưởng điểm thi lớp 10 nêu rõ.
Sáng 31-5, trong lúc chờ con hoàn tất thủ tục dự thi lớp 10 tại điểm thi Trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn, chị Mai Thị Phượng chia sẻ một “giao kèo” khá đặc biệt của chị với con trai: khi đón con sau buổi thi, chị không được hỏi câu: “Con làm bài được không?”.
Theo chị Phượng, từ năm lớp 8, cậu bé đã đề nghị mẹ như vậy. Trước đó, sau mỗi kỳ kiểm tra cuối học kỳ, chị thường hỏi han kết quả bài làm vì nghĩ đó là cách thể hiện sự quan tâm. Tuy nhiên, con trai chị tâm sự với cha rằng con cảm thấy áp lực và không thoải mái mỗi khi nghe câu hỏi ấy, nhất là những lần làm bài chưa được như mong muốn.
Câu chuyện của chị Phượng nhanh chóng thu hút sự tham gia của nhiều phụ huynh. Trong đó, đa số các phụ huynh đều cho rằng câu hỏi tưởng là bình thường ấy nhưng lại gây áp lực nặng nề cho con trẻ.
“Học sinh làm bài được hay không phải chờ kết quả chấm thi. Mình có hỏi thì con cũng khó mà xác định được chính xác số điểm. Thế nên, tốt nhất là không nên hỏi câu này”, chị Nguyễn Thu Vân, phụ huynh có con học Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, bày tỏ.
“Ngay từ đầu học kỳ 2 lớp 9, thấy con thức khuya học bài đến 1h sáng, tôi đã nói chuyện với con về áp lực phòng thi. Rằng con đừng quá căng thẳng mà phải giữ gìn sức khỏe trước đã. Nếu không đậu được trường THPT tốp đầu thì mình học trường THPT tốp giữa. Nếu không đậu được trường THPT công lập thì mình học trường THPT tư thục. Việc học tập có nhiều con đường mà”, chị Vân kể.
Chị Vân cho biết trước kỳ thi, chị đã hỏi con gái muốn được mẹ đón như thế nào sau mỗi buổi làm bài. Câu trả lời của con khiến chị khá bất ngờ: “Mẹ không cần hỏi gì cả, cũng không cần nói gì nhiều. Mẹ chỉ cần cười thật tươi khi đón con là đủ rồi”.
Trong khi đó, chị Thanh Phương, một phụ huynh ở phường Xóm Chiếu, kể rằng con mình lại có một “yêu cầu” khác. “Con bảo sau mỗi buổi thi, mẹ phải ôm con một cái rồi hỏi xem con có mệt không. Chỉ vậy thôi, tuyệt đối không được hỏi gì về bài thi. Thi xong rồi thì chờ sở GD-ĐT công bố điểm, cháu không muốn bố mẹ truy vấn việc làm được mấy câu, đúng hay sai”, chị Phương nói.
Từ những trải nghiệm của bản thân và kinh nghiệm học hỏi từ các nhóm phụ huynh có con thi vào lớp 10 trên mạng xã hội, chị Phương nhận ra rằng việc nhắc nhở quá nhiều về kỳ thi đôi khi không mang lại tác dụng như mong muốn. Những câu nói tưởng chừng là động viên như “Cố gắng thi tốt nhé” hay “Cố lên con” có thể vô tình khiến thí sinh cảm thấy áp lực hơn.
“Trong những ngày này, điều cha mẹ có thể làm tốt nhất là chăm lo cho con ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và đưa đón đúng giờ. Chỉ cần như vậy thôi cũng đã là nguồn động viên rất lớn đối với các con rồi”, chị Phương đúc kết.
Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
"Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới", Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
"Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim", Hà Anh kể. "Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát".
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng "sơn ăn", song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là "kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người".
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm "tần số chung" với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
"Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh", anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
"Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm", cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.
Thủ tướng Chính phủ vừa ký quyết định phê duyệt đề án phát triển một số cơ sở giáo dục đại học lớn ở vùng Đông Nam Bộ theo hướng đạt trình độ tiên tiến của nhóm các trường đại học hàng đầu châu Á giai đoạn 2026 - 2035.
Ba trường được lựa chọn gồm Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), Trường đại học Y Dược TP.HCM và Trường đại học Việt Đức.
Đề án đặt mục tiêu ba cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn cùng với Đại học Quốc gia TP.HCM hình thành các trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ hàng đầu khu vực; tạo động lực phát triển giáo dục đại học, đồng thời góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của TP.HCM cũng như vùng Đông Nam Bộ.
Theo mục tiêu đến năm 2030, UEH phấn đấu nằm trong nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á về lĩnh vực kinh doanh và quản lý theo các bảng xếp hạng quốc tế uy tín, tăng cường hiện diện và đóng góp học thuật trong khu vực Đông Nam Á.
Trường đại học Y Dược TP.HCM hướng tới vị thế hàng đầu trong đào tạo và nghiên cứu khoa học sức khỏe, đáp ứng các tiêu chí của nhóm 150 cơ sở giáo dục đại học uy tín nhất châu Á trong lĩnh vực này.
Trong khi đó Trường đại học Việt Đức tiếp tục phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu, vận hành theo chuẩn của các trường đại học hàng đầu Đức.
Đề án cũng đưa ra các chỉ tiêu cụ thể về quy mô đào tạo, công bố khoa học quốc tế, trình độ đội ngũ giảng viên, mức độ quốc tế hóa chương trình đào tạo và năng lực đổi mới sáng tạo của từng trường.
Sáng 18.5, trao đổi với Thanh Niên bên lề lễ ký biên bản ghi nhớ giữa ĐH Keiser Việt Nam (KUV), Trường Kinh doanh Sài Gòn (SBS) và Trường quốc tế Sedbergh Vietnam ở TP.HCM, ông J. David Armstrong, Jr., Chủ tịch ĐH Keiser Việt Nam, cho biết việc du học đang ngày càng trở nên thách thức, một phần vì phí di chuyển, sinh hoạt phí tăng cao sau những ảnh hưởng của giá xăng dầu - đặc biệt ở Mỹ.
Báo cáo Emerging Futures (Xu hướng tương lai) phiên bản thứ 9 công bố bởi IDP hồi giữa tháng 5 cũng chỉ ra rằng, top 3 lý do khiến học sinh, sinh viên không muốn du học nữa đều liên quan tới yếu tố tài chính, nổi bật là học phí hiện nay vượt quá khả năng tài chính (50% người khảo sát đồng tình), sinh hoạt phí trở nên quá đắt đỏ (35%) và lệ phí xin visa du học quá cao (27%).
Hai nguyên do còn lại là việc xin visa du học khó khăn (26%) và các lựa chọn học tập trong nước ngày càng hấp dẫn hơn (14%).
Đây là kết quả khảo sát hơn 5.800 người học từ 118 quốc gia, vùng lãnh thổ được thực hiện từ đầu tháng 3 tới cuối tháng 4 vừa qua. Nhóm tham gia khảo sát gồm người học tiềm năng, bị từ chối, đang ứng tuyển chương trình đào tạo ở nước ngoài, đang du học và đã tốt nghiệp. Trong nhóm này, có 150 học sinh và sinh viên Việt Nam.
Kết quả khảo sát cũng chỉ ra thêm rằng, khả năng xin visa hiện đã trở thành yếu tố sàng lọc ứng viên tiềm năng ngay từ đầu, thay vì là trở ngại ở cuối con đường nộp hồ sơ du học. "Các rào cản về visa cũng đang gia tăng khi thủ tục khó khăn và lệ phí tăng cao, làm nhiều sinh viên phải thay đổi điểm đến hoặc trì hoãn quyết định du học, thậm chí góp phần gia tăng tỷ lệ học sinh, sinh viên từ bỏ hoàn toàn ý định du học", báo cáo nêu.
Báo cáo mới do Studyportals, Oxford Test of English và NAFSA công bố thì cung cấp góc nhìn từ hơn 250 trường ĐH trên toàn cầu. Trong đó, cơ sở giáo dục tại các điểm đến truyền thống gồm Mỹ, Canada, Úc, Anh đều ghi nhận số lượng tuyển sinh kỳ xuân sụt giảm, cả ở bậc ĐH và sau ĐH.
Khi được hỏi cụ thể, 73% trường cho rằng các chính sách hạn chế từ chính phủ và khó khăn trong việc xin visa là lý do chính dẫn tới tình cảnh này, trong khi 49% nêu lý do liên quan tới học phí và phí sinh hoạt chưa hợp lý trong bối cảnh hiện nay. "Sự bất ổn liên quan đến visa, chi phí gia tăng và các chính sách thiếu ổn định đã gây ảnh hưởng đáng kể", báo cáo nêu.
Các yếu tố trên thúc đẩy KUV - chương trình liên kết đào tạo với ĐH Keiser tại Florida (Mỹ) - năm ngoái ra mắt lộ trình 4 năm đào tạo ngay ở Việt Nam, thay vì chỉ dừng ở việc 2 năm học tại Việt Nam và 2 năm chuyển tiếp tới Mỹ như trước để nhận bằng cử nhân từ trường này. Phương án trên giúp sinh viên tiết kiệm tới 70-80% chi phí nếu so với việc sang Mỹ học 4 năm liền, theo ông Armstrong.
Báo cáo của IDP cũng chỉ ra xu hướng tương tự, cho biết các chương trình giáo dục xuyên quốc gia (TNE) đang ngày càng được người học tiềm năng quan tâm. Trong đó, 52% người tham gia khảo sát chia sẻ sẵn sàng chọn học ở cơ sở quốc tế của các trường ĐH nước ngoài, theo sau là các chương trình liên kết đào tạo (51%). Báo cáo của Studyportals cũng cho biết, có tới 30% ĐH đang tìm cách mở rộng các chương trình trực tuyến - một hình thức TNE khác.
Các phương án nêu trên đều giúp học sinh, sinh viên lấy bằng cấp quốc tế ngay ở Việt Nam.
Ông Armstrong chia sẻ thêm, học sinh hiện nay dù tốt nghiệp ở các trường công lập hay tư thục và quốc tế đều có khả năng thích nghi khá tốt với chương trình đào tạo của nước ngoài. Tuy nhiên, điểm hạn chế của một số bạn là năng lực tiếng Anh chưa phù hợp với môi trường học thuật, bởi yêu cầu của bậc phổ thông sẽ khác biệt so với ĐH quốc tế. Ngoài ra, các bạn cũng cần phải trau dồi kiến thức nền tảng của một số môn khoa học cơ bản và toán.
