Bị “sa thải thầm lặng” là một cuộc chơi tâm lý. Hồi trẻ tôi cũng rơi vào tình huống bị sếp “khích tướng” theo kiểu không giao cho việc gì, không cho cơ hội phấn đấu, cô lập khỏi tập thể, đối xử bất công. Rốt cuộc tôi bị chạm vào tự ái và quyết định nộp đơn nghỉ việc ngay.
Nhưng sau này, khi qua một công ty mới vào năm 2015, tôi mới có cơ hội quan sát một người anh đồng nghiệp lớn tuổi, làm lâu năm trong công ty và học hỏi được các phản ứng rất thông minh khi bị “sa thải thầm lặng”. Lúc đó, tôi chỉ là nhân sự mới đến, còn anh đã là người duy nhất còn trụ lại team bán hàng sau nhiều đời thay đổi lãnh đạo.
Anh thuộc thế hệ cũ, cực kỳ chăm chỉ và siêng năng, mặc dù vẫn có những hạn chế như không có những thế mạnh như ngoại ngữ, tin học như lớp trẻ. Các sếp mới về đều muốn tìm cách “đuổi khéo” anh để thay thế đội ngũ nhân sự mới của mình. Vậy là anh bị giao cho những khách hàng không tiềm năng, phụ trách cả những khu vực xa, bị gửi thư cảnh báo “warning” nhiều lần vì không đạt doanh số…
Thế nhưng, thay vì ức chế nghỉ việc như tôi, thời gian cứ trôi, anh vẫn cứ cặm cụi làm việc, còn các sếp của team bán hàng lại lần lượt rời đi. Tôi gắn bó với công ty này được hơn ba năm thì cũng chuyển sang một lĩnh vực mới. Chỉ có anh vẫn kiên trì bám trụ tới cùng.
>> Tôi chờ thời cơ sau một năm bị sếp mới ‘sa thải thầm lặng’
Sau này tôi mới biết, chính nhờ thái độ làm việc ấy mà anh được công ty ghi nhận những đóng góp và sự trung thành. Anh cũng được công ty trao quyền ưu tiên dù không cần giỏi ngoại ngữ – một trong những tiêu chuẩn bắt buộc khi tuyển dụng các lứa nhân sự mới sau này.
Đầu năm nay, anh mới tự xin nghỉ việc. Lý do không phải anh bị sếp mới chèn ép mà vì đã đóng đủ bảo hiểm xã hội suốt 25 năm, trong đó có 17 năm làm cho công ty này. Ngày làm việc cuối cùng của anh, công ty còn tổ chức tiệc chia tay, tri ân rất hoành tráng, mọi người đều vui vẻ chúc tụng.
Nhìn câu chuyện của anh, tôi rút ra một bài học: để đánh giá một nhân sự giỏi hay dở cần rất nhiều góc nhìn. Có thể với nhiều người như tôi, nhảy việc là cách nhanh nhất để có lương cao, môi trường phù hợp. Với tôi, cái gì cũng cần vừa phải, nếu cố sức quá thì mình không có thời gian tận hưởng những cái khác. Nhưng với công ty và khách hàng thì những người như anh mới là một nhân sự giỏi, liêm chính, và là một mắt xích quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp gần hai thập kỷ.
Vợ chồng tôi đều quê gốc Nghệ An, nhưng tính đến nay chúng tôi đã sống và làm việc ở TP HCM gần năm chục năm. Cuộc sống hiện tại của hai vợ chồng có thể coi là tương đối viên mãn với mức lương hưu tổng cộng hơn 30 triệu đồng mỗi tháng.
Chúng tôi may mắn về đường con cái (có đủ cả nếp lẫn tẻ), các con đều đã trưởng thành, có công việc ổn định và đã lập gia đình, tặng cho vợ chồng tôi hai cậu cháu trai nội, ngoại ngoan ngoãn. Nói chung, cuộc sống hiện tại ổn.
Gần đây, câu chuyện đất đai ở quê nhà lại khiến chúng tôi phải suy nghĩ nhiều. Sau khi bố mẹ vợ qua đời, vợ tôi được thừa kế mảnh đất thổ cư rộng khoảng 300 m2 tại Nghệ An. Đây là mảnh đất có vị trí rất đẹp (mặt tiền đường lớn), đã có sổ đỏ chính chủ và nằm ngay sát khu vực tỉnh chuẩn bị xây dựng Trung tâm hành chính mới của tỉnh Nghệ An.
Về phía gia đình tôi, cha mẹ cũng mất từ lâu, tôi cũng được chia lại 100 m2 đất thổ cư, nhưng vị trí kém hơn vì trong hẻm và là đất ao hồ mới được san lấp. Thấy vợ chồng tôi có sẵn đất đai giá trị ở quê, người thân, họ hàng ngoài quê cứ khuyên bảo chúng tôi nên rời Sài Gòn để trở về gốc quán sinh sống.
Mọi người đều giữ quan điểm không nên bán đất đai tổ tiên, bán đi là mất gốc, già rồi thì nên về lại quê cha đất tổ để "lá rụng về cội". Đứng trước những lời bàn ra tán vào ấy, cả tôi và vợ thực lòng đều băn khoăn.
Tuy nhiên, nếu xét về thực tế, chúng tôi lại không muốn thay đổi cuộc sống hiện tại vì ba lý do lớn:
Thứ nhất là tình cảm gia đình. Vợ chồng tôi không muốn sống xa các con và hai đứa cháu nội, ngoại. Quây quần bên con cháu lúc tuổi già là niềm vui lớn nhất hiện tại mà không tiền bạc nào mua được. Nếu về quê, chúng tôi sẽ phải xa cách con cháu hàng nghìn cây số.
Thứ hai là nhu cầu tài chính. Mức lương hưu hơn 30 triệu là quá đủ để hai ông bà già chi tiêu thoải mái tại Sài Gòn. Chúng tôi không có áp lực tiền bạc nên việc bán đất lúc này là không cần thiết, cứ để đó như một tài sản tích lũy cho con cháu sau này, chứ không phải vì ham bán đất mà không muốn về.
Thứ ba là vấn đề y tế và tiện ích. Ở tuổi xế chiều, sức khỏe là quan trọng nhất. Sài Gòn có hệ thống bệnh viện lớn, dịch vụ y tế và mọi tiện ích đều thuận lợi, rất phù hợp cho việc thăm khám, chữa bệnh của người già. Nếu về quê, mỗi lần đau ốm lớn nhỏ sẽ rất vất vả cho cả chúng tôi lẫn các con trong việc đi lại chăm sóc.
Cuộc sống của chúng tôi ở TP HCM đang rất ổn định và thuận tiện. Nhưng mỗi lần nghe người ta nói hoài về chuyện bổn phận với quê hương, về việc giữ đất ông cha, lòng chúng tôi lại có chút gợn sóng và mệt mỏi.
Liệu lựa chọn ở lại Sài Gòn để gần con cháu, tận hưởng dịch vụ y tế tốt lúc tuổi già của chúng tôi có ích kỷ quá không? Mong độc giả cho chúng tôi xin lời khuyên để tâm trạng được thoải mái hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn.
Tôi về quê sống, nhà ngoại ô thị trấn cũ. Đất có sẵn, tôi mạnh dạn đầu tư gần 150 triệu đồng, mua máy móc, làm phòng gym. Chưa tính chi phí xây dựng, san nền.
Những ngày đầu mới khai trương tôi còn thấy tự tin về chuyện làm ăn. Tôi còn chi tiền để được đăng bài quảng cáo trong các nhóm Facebook địa phương, khuyến mãi tháng đầu chỉ 120 nghìn đồng làm hội viên, ai tập lẻ thì 15 nghìn một lần tập.
Nhưng rồi một tháng trôi qua, phòng tập chỉ có đúng 4 người đăng ký, nhưng dự đoán là cũng chẳng bao lâu nữa họ cũng bỏ đi vì mấy hôm nay thấy đóng tiền nhưng không đến tập.
Còn nhóm khách trẻ, đối tượng tôi kỳ vọng nhất, thì lại chia làm hai:
- Thanh niên nào làm lao động chân tay như làm vườn, bốc vác, vác lúa thuê thì không cần vận động nữa mà họ nghỉ ngơi.
- Nhóm thanh niên ở không, tụ tập nhậu nhẹt, cà phê mỗi tối thì tất nhiên là họ không vận động, tập gym.
Tiền điện, tiền khấu hao máy móc, rồi chi phí lặt vặt vẫn đều đều mỗi tháng vẫn phải chi. Nhiều bạn sẽ nói với tôi là nhu cầu tập gym ở quê không giống trên thành phố. Tôi thừa biết điều này. Ở thành phố, người ta ngồi nhiều, ít vận động, nên cần phòng gym. Còn ở quê, nhiều người làm việc tay chân cả ngày, buổi chiều, họ đá bóng rồi đi cà phê buổi tối.
Tôi làm phòng gym vì muốn thay đổi điều gì đó cho thanh niên ở quê, các cụ già cũng được, có chỗ giao lưu, tập luyện. Một số địa phương khác mà tôi có cơ hội đến, thấy phòng gym vẫn sống được. Không biết phòng gym của tôi ế và tại vì tôi cố chấp hay tại thanh niên chỗ tôi quá lười?
Thuận To
Năm 33 tuổi, vợ chồng tôi quyết định rời TP HCM sau nhiều năm cố bám trụ. Đó không phải là một lựa chọn dễ dàng, càng không phải vì chúng tôi chán cuộc sống thị thành. Nhưng tôi hiểu rằng có những giới hạn mà nỗ lực thôi là chưa đủ.
Hai vợ chồng tôi đều là nhân viên văn phòng, tổng thu nhập khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng. Nghe qua, nhiều người nghĩ mức này không đến nỗi tệ. Chính chúng tôi trước đây cũng từng tin như vậy. Nhưng thực tế ở Sài Gòn đã dạy chúng tôi một bài học khác.
Tiền thuê nhà chiếm gần một phần ba thu nhập của chúng tôi. Một căn hộ nhỏ đủ cho bốn người sống đã ngốn khoảng 8-10 triệu đồng mỗi tháng. Chưa kể điện, nước, phí quản lý, gửi xe... mọi thứ cộng lại không hề nhỏ. Hai đứa con tôi còn nhỏ, tiền học thêm, sữa, sinh hoạt là những khoản không thể cắt giảm. Có tháng, chỉ riêng chi phí liên quan đến con đã hơn 10 triệu.
Chúng tôi từng thử "thắt lưng buộc bụng". Cắt bớt ăn ngoài, hạn chế mua sắm, gần như không có giải trí. Nhưng càng tiết kiệm, chúng tôi càng thấy cuộc sống trở nên ngột ngạt. Cuối tháng vẫn không dư được bao nhiêu, thậm chí có lúc phải rút tiền tiết kiệm để bù vào.
>> Vợ chồng một năm tiết kiệm 350 triệu đồng từ lương 40 triệu
Điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất là cảm giác không có tương lai. Với mức thu nhập như vậy, việc mua nhà ở TP HCM gần như là điều không tưởng với chúng tôi. Giá nhà cứ tăng, còn thu nhập của chúng tôi thì gần như đứng yên. Hai vợ chồng tôi thậm chí không dám ốm, không dám thất nghiệp, vì chỉ cần một biến cố nhỏ là mọi thứ có thể sụp đổ.
Sau nhiều đêm bàn bạc, chúng tôi quyết định chuyển về Bình Dương sống và làm việc. Quyết định này đi kèm với không ít lo lắng: thay đổi môi trường sống, công việc, trường học của con. Nhưng đổi lại, chúng tôi có thể thuê một căn nhà rộng rãi hơn với chi phí thấp hơn gần một nửa. Cuộc sống vì thế cũng "dễ thở" hơn. Ở đây, chúng tôi vẫn phải làm việc cật lực, vẫn phải nuôi con, vẫn có những áp lực riêng, nhưng ít nhất không còn cảm giác bị chi phí đè nặng mỗi ngày.
Nhiều người trẻ hiện nay than rằng chi phí sống quá cao, lương không đủ chi tiêu, nói gì đến tiết kiệm. Tôi từng nghĩ đó là sự bi quan. Nhưng khi trải qua rồi, tôi thấy đó là thực tế. Không phải ai cũng có điều kiện để "trụ lại" ở một thành phố đắt đỏ như TP HCM. Chúng tôi không xem việc rời đi là thất bại. Ngược lại, đó là một cách thích nghi. Bởi suy cho cùng, mục tiêu không phải là sống ở đâu, mà là sống thế nào để gia đình không phải chật vật từng ngày.
