Giữa tháng 5, nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải An (Quỷ Cốc Tử) đến Thái Nguyên tham dự các hoạt động du lịch “Hồ trên núi – Trà trong mây”. Anh chia sẻ 6 trải nghiệm trong chuyến đi, kết hợp cùng gợi ý của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh.
Đi thuyền hồ Ba Bể
Ba Bể là một hồ nước ngọt ở Thái Nguyên (Bắc Kạn cũ). Đây là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam và thuộc 100 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới.
Hồ nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể, được hình thành cách đây hơn 200 triệu năm, được công nhận là khu du lịch quốc gia Việt Nam.
Giữa tháng 5, nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải An (Quỷ Cốc Tử) đến Thái Nguyên tham dự các hoạt động du lịch “Hồ trên núi – Trà trong mây”. Anh chia sẻ 6 trải nghiệm trong chuyến đi, kết hợp cùng gợi ý của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh.
Đi thuyền hồ Ba Bể
Ba Bể là một hồ nước ngọt ở Thái Nguyên (Bắc Kạn cũ). Đây là hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam và thuộc 100 hồ nước ngọt lớn nhất thế giới.
Hồ nằm trong Vườn quốc gia Ba Bể, được hình thành cách đây hơn 200 triệu năm, được công nhận là khu du lịch quốc gia Việt Nam.
Du khách sẽ ngồi thuyền, lướt chậm trên hồ, hai bên là những vách đá vôi phủ kín cây.
“Ở giữa không gian xanh tự nhiên thấy mình thật nhỏ bé”, Hải An nói và gợi ý đây là trải nghiệm nên thử khi đến Thái Nguyên.
Du khách sẽ ngồi thuyền, lướt chậm trên hồ, hai bên là những vách đá vôi phủ kín cây.
“Ở giữa không gian xanh tự nhiên thấy mình thật nhỏ bé”, Hải An nói và gợi ý đây là trải nghiệm nên thử khi đến Thái Nguyên.
Xem trình diễn chèo xuồng trên hồ Ba Bể
Trước đây người Tày gắn bó với xuồng độc mộc. Mỗi chiếc được đẽo gọt thủ công từ một thân cây gỗ nguyên khối lớn, thường là các loại gỗ nhẹ, dai, có khả năng nổi và chịu nước tốt.
Ngày nay, để hạn chế việc chặt cây rừng và bảo vệ hệ sinh thái Vườn quốc gia Ba Bể, người dân dần chuyển sang dùng xuồng sắt. Thiết kế xuồng thuôn dài, bề ngang hẹp, dẹt và không có mui.
Xem trình diễn chèo xuồng trên hồ Ba Bể
Trước đây người Tày gắn bó với xuồng độc mộc. Mỗi chiếc được đẽo gọt thủ công từ một thân cây gỗ nguyên khối lớn, thường là các loại gỗ nhẹ, dai, có khả năng nổi và chịu nước tốt.
Ngày nay, để hạn chế việc chặt cây rừng và bảo vệ hệ sinh thái Vườn quốc gia Ba Bể, người dân dần chuyển sang dùng xuồng sắt. Thiết kế xuồng thuôn dài, bề ngang hẹp, dẹt và không có mui.
Nghe đàn tính giữa núi rừng
Đàn tính (hay tính tẩu) là nhạc cụ gắn liền với nghệ thuật hát Then của người Tày ở vùng hồ Ba Bể. Đàn truyền thống có thân làm từ quả bầu khô và cần dài bằng gỗ, mang biểu tượng văn hóa của cộng đồng địa phương.
Đàn tính không vang lên đơn độc mà song hành cùng hát Then, một hình thức diễn xướng dân gian tín ngưỡng của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Thực hành Then đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2019.
Trong quan niệm của người Tày, hát Then – đàn tính là cách để giao tiếp với thần linh, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, và cũng là lời tự tình, giao duyên trong cuộc sống đời thường.
Nghe đàn tính giữa núi rừng
Đàn tính (hay tính tẩu) là nhạc cụ gắn liền với nghệ thuật hát Then của người Tày ở vùng hồ Ba Bể. Đàn truyền thống có thân làm từ quả bầu khô và cần dài bằng gỗ, mang biểu tượng văn hóa của cộng đồng địa phương.
Đàn tính không vang lên đơn độc mà song hành cùng hát Then, một hình thức diễn xướng dân gian tín ngưỡng của đồng bào Tày, Nùng, Thái. Thực hành Then đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2019.
Trong quan niệm của người Tày, hát Then – đàn tính là cách để giao tiếp với thần linh, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, và cũng là lời tự tình, giao duyên trong cuộc sống đời thường.
Thu hái chè cổ thụ
Không giống hái chè tại các luống canh tác thấp ngang hông ở vùng Tân Cương, người dân ở vùng chè Bằng Phúc sẽ phải trèo lên cây, hái chè cổ thụ (thường là dòng chè shan hoặc chè rừng). Những thân chè này là cây gỗ lớn, cành vươn cao và phủ rêu mốc, đòi hỏi người hái phải trực tiếp bám cành, leo lên ngọn để thu hoạch những búp chè non.
Du khách trải nghiệm hái chè cổ thụ cùng các thiếu nữ Tày ở xã Đồng Phúc, sau đó xem người bản địa chế biến.
Vùng chè Bằng Phúc được vinh danh là vùng chè thứ 5 của tỉnh Thái Nguyên vào tháng 12/2025.
Vùng đất này sở hữu quần thể chè shan tuyết cổ thụ sinh trưởng tự nhiên trên các triền núi cao, quanh năm mây phủ. Toàn xã hiện có hơn 700 cây chè cổ thụ, nhiều cây có tuổi đời từ 100 đến 300 năm. Đặc biệt, 12 “cụ chè” tại đây đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) cấp bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam vào tháng 12/2025.
Thu hái chè cổ thụ
Không giống hái chè tại các luống canh tác thấp ngang hông ở vùng Tân Cương, người dân ở vùng chè Bằng Phúc sẽ phải trèo lên cây, hái chè cổ thụ (thường là dòng chè shan hoặc chè rừng). Những thân chè này là cây gỗ lớn, cành vươn cao và phủ rêu mốc, đòi hỏi người hái phải trực tiếp bám cành, leo lên ngọn để thu hoạch những búp chè non.
Du khách trải nghiệm hái chè cổ thụ cùng các thiếu nữ Tày ở xã Đồng Phúc, sau đó xem người bản địa chế biến.
Vùng chè Bằng Phúc được vinh danh là vùng chè thứ 5 của tỉnh Thái Nguyên vào tháng 12/2025.
Vùng đất này sở hữu quần thể chè shan tuyết cổ thụ sinh trưởng tự nhiên trên các triền núi cao, quanh năm mây phủ. Toàn xã hiện có hơn 700 cây chè cổ thụ, nhiều cây có tuổi đời từ 100 đến 300 năm. Đặc biệt, 12 “cụ chè” tại đây đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) cấp bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam vào tháng 12/2025.
Xem người Tày se sợi bên khung cửi
Bé gái trong trang phục áo chàm và vòng cổ bạc đặc trưng của người Tày, Nùng, đang se sợi trước hiên một ngôi nhà sàn bằng gỗ truyền thống.
Quay sợi (se sợi) thủ công là một công đoạn cốt lõi trong nghề dệt vải và nhuộm chàm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tại Thái Nguyên, trải nghiệm này không chỉ là một lát cắt sinh hoạt mà còn là một di sản văn hóa.
Nhiếp ảnh gia Hải An cho biết từng nghe câu chuyện người Tày đánh giá sự khéo léo của người con gái trong nhà, đó là nghe tiếng khung cửi. “Một cô gái dệt đều tay, chắc nhịp, không rối sợi là người đủ kiên nhẫn, tinh tế để vun vén gia đình”, anh nói.
Xem người Tày se sợi bên khung cửi
Bé gái trong trang phục áo chàm và vòng cổ bạc đặc trưng của người Tày, Nùng, đang se sợi trước hiên một ngôi nhà sàn bằng gỗ truyền thống.
Quay sợi (se sợi) thủ công là một công đoạn cốt lõi trong nghề dệt vải và nhuộm chàm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tại Thái Nguyên, trải nghiệm này không chỉ là một lát cắt sinh hoạt mà còn là một di sản văn hóa.
Nhiếp ảnh gia Hải An cho biết từng nghe câu chuyện người Tày đánh giá sự khéo léo của người con gái trong nhà, đó là nghe tiếng khung cửi. “Một cô gái dệt đều tay, chắc nhịp, không rối sợi là người đủ kiên nhẫn, tinh tế để vun vén gia đình”, anh nói.
Thưởng thức bánh tro của người Tày
Bánh tro là món bánh truyền thống của người Tày. Để làm bánh, gạo được ngâm trong nước tro lọc từ tro của một số loại cây rừng hoặc cây nông nghiệp. Bánh thường được gói bằng lá dong hoặc lá chuối thành hình chóp nhỏ. Khi bóc ra, bánh có màu vàng nâu nhạt, nếp kết dính, ăn kèm mật mía.
Thưởng thức bánh tro của người Tày
Bánh tro là món bánh truyền thống của người Tày. Để làm bánh, gạo được ngâm trong nước tro lọc từ tro của một số loại cây rừng hoặc cây nông nghiệp. Bánh thường được gói bằng lá dong hoặc lá chuối thành hình chóp nhỏ. Khi bóc ra, bánh có màu vàng nâu nhạt, nếp kết dính, ăn kèm mật mía.
Ngày 8/6, tổ chức Corona Beach 100 (Mỹ) công bố danh sách 100 bãi biển đáng trải nghiệm nhất thế giới năm 2026, trong đó bãi biển Soi Sim (vịnh Hạ Long) là đại diện duy nhất của Việt Nam. Tuy nhiên, hòn đảo nằm trong vùng lõi di sản này hiện vẫn đóng cửa đối với khách du lịch.
Ông Mai Vũ Tuấn, Trưởng Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, cho biết bãi tắm Soi Sim nằm cách cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu khoảng 12 km, là điểm du lịch thuộc hành trình tham quan VHL2 theo Quyết định 2119 của UBND tỉnh Quảng Ninh.
Đây cũng là một hợp phần của dự án Khu bảo tồn động, thực vật vịnh Hạ Long trên đảo Soi Sim do Công ty TNHH MTV Soi Sim làm chủ đầu tư. Ông Tuấn cho biết bãi biển phải dừng đón khách từ năm 2020 do dự án Khu bảo tồn động, thực vật vịnh Hạ Long trên đảo gặp vướng mắc về thủ tục pháp lý.
Theo TTXVN, kết luận thanh tra số 29 ngày 6/11/2020 của Thanh tra tỉnh Quảng Ninh chỉ ra dự án này còn thiếu các quyết định giao đất, giao rừng theo quy định tại Điều 16, Luật Lâm nghiệp năm 2017. Do vậy, Ban Quản lý vịnh Hạ Long không đủ cơ sở để ký hợp đồng cho thuê môi trường rừng trên đảo với Công ty TNHH MTV Soi Sim.
Đồng thời, cơ quan thanh tra cũng chỉ ra sai sót của đơn vị chức năng trong việc tham mưu cho UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư. Theo Luật Di sản văn hóa, không có quy định về đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách tại các khu vực sử dụng đất, sử dụng rừng đặc dụng là rừng tự nhiên trong vùng lõi di sản.
Phía chủ đầu tư cho biết từ năm 2019, đơn vị đã phải dừng các hoạt động thi công dự án, nhằm điều chỉnh một số hạng mục cho thân thiện với môi trường và phù hợp quy định pháp luật.
Hiện Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử đang rà soát hồ sơ, báo cáo UBND tỉnh Quảng Ninh để tháo gỡ các vướng mắc, hướng tới việc sớm đưa bãi tắm trở lại phục vụ du khách. Trong thời gian này, các doanh nghiệp lữ hành được khuyến cáo hướng dẫn khách lựa chọn những điểm tham quan khác trên tuyến.
Việc Soi Sim được vinh danh nhưng chưa thể khai thác du lịch khiến nhiều người tiếc nuối. Nhiếp ảnh gia Nguyễn Việt Hùng, người có nhiều năm ghi hình tại vịnh Hạ Long, nhận xét Soi Sim gây ấn tượng bởi vẻ đẹp nguyên sơ, bãi cát sạch, nước trong và thảm thực vật tự nhiên bao quanh.
Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du Lịch Việt, cho rằng việc vinh danh là tín hiệu tích cực đối với du lịch Quảng Ninh. Dù danh hiệu chưa thể chuyển hóa ngay thành sản phẩm, ông Vũ nhìn nhận khoảng thời gian dừng đón khách có thể giúp địa phương chuẩn bị kỹ hơn về quy hoạch.
"Điều quan trọng là tìm được mô hình phát triển phù hợp để vừa khai thác hiệu quả, vừa giữ được cảnh quan, hệ sinh thái vốn là lợi thế lớn nhất của Soi Sim", ông Vũ nói.
Theo Thạc sĩ Mai Thuận Lợi, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Du lịch bền vững, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, nếu vướng mắc pháp lý được tháo gỡ, Soi Sim nên phát triển theo hướng du lịch sinh thái quy mô vừa phải.
"Do nằm trong vùng di sản thế giới, mọi hoạt động đầu tư và khai thác du lịch cần được tính toán thận trọng, bảo đảm hài hòa giữa phát triển và bảo tồn", ông Lợi nói.
Đảo Soi Sim rộng khoảng 8,7 ha, sở hữu hệ sinh thái rừng tự nhiên với nhiều loài thực vật đặc hữu của vịnh Hạ Long. Quần thể sim cổ thụ phát triển trên các sườn đồi tạo nên dấu ấn riêng cho điểm đến. Khoảng tháng 5 hằng năm, hoa sim nở tím khắp đảo, cũng là nguồn gốc tên gọi Soi Sim.
"Mỏm đá tử thần" hay còn được du khách gọi với cái tên mỏm đá sống ảo là điểm đến thuộc thôn Mã Pí Lèng, xã Đồng Văn (Tuyên Quang). Đây là mỏm đá nhô ra khỏi núi có tầm nhìn đẹp, du khách thường tìm đến để chụp những bức ảnh độc lạ, tạo cảm giác chênh vênh.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online ngày 19-6, ông Phạm Đức Nam - Chủ tịch UBND xã Đồng Văn - cho biết việc tạm dừng tham quan "mỏm đá tử thần" nhằm mục đích đảm bảo công tác quản lý, hoàn thiện các điều kiện để mỏm đá tử thần thành điểm đến du lịch mạo hiểm.
Trong thời gian tới, địa phương sẽ tập trung vào các biện pháp đảm bảo an toàn cho du khách như dựng rào chắn, dây bảo hiểm.
Hiện tại đang bước vào mùa mưa, ảnh hưởng đến quá trình thi công, nên thời gian đón khách tham quan trở lại "mỏm đá tử thần" chưa được xác định.
Từ ngày 1-7-2026, UBND xã Đồng Văn đề nghị du khách không di chuyển, tham quan hoặc tiếp cận khu vực thi cộng, cải tạo để đảm bảo an toàn cho người và tài sản.
Các cơ quan, đơn vị, tổ chức và cá nhân nghiêm túc chấp hành thông báo trên. Mọi hành vi vi phạm, nếu xảy ra sự cố đáng tiếc sẽ do cá nhân, tổ chức đó hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Trước đó năm 2025, UBND xã Đồng Văn đã từng tạm dừng đón khách đến "mỏm đá tử thần" để cải tạo đảm bảo an toàn cho du khách tham quan.
Theo Nghị định 168, du lịch mạo hiểm được định nghĩa là các sản phẩm du lịch có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe của khách du lịch.
Các hoạt động du lịch mạo hiểm gồm: bay dù lượn, khinh khí cầu, nhảy dù, đu dây mạo hiểm hành trình trên cao; đi xe đạp, mô tô, ô tô địa hình trên núi, trên đồi cát; đi trên dây, leo núi, vách đá, đu dây vượt thác; lặn biển với bình khí nén, lướt ván, chèo thuyền vượt ghềnh thác.
Đối với các hoạt động này, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ cần đảm bảo các điều kiện an toàn như: có đủ trang thiết bị an toàn, phương tiện cứu hộ, dụng cụ y tế cơ bản và được kiểm định thường xuyên; hướng dẫn viên và người trực tiếp hỗ trợ phải có giấy chứng nhận chuyên môn nghiệp vụ hoặc chứng chỉ kỹ năng phù hợp.
Đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cảnh báo về mức độ mạo hiểm, các yếu tố sức khỏe/thể lực bắt buộc đối với du khách và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn trước khi bắt đầu.
Bắt buộc xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp và tổ chức lực lượng cứu hộ túc trực. Các du khách không đáp ứng đủ điều kiện sức khỏe hoặc không tuân thủ các quy tắc an toàn không được tham gia.
Công điện của Bộ được phát đi ngay sau vụ lật ca nô chở khách tại Phú Quốc khiến 15 người tử vong. Đây là một trong những thảm kịch đường thủy nghiêm trọng nhất đối với khách quốc tế thời gian gần đây tại Việt Nam.
Công điện nêu rõ, vừa qua, trên cả nước xảy ra một số vụ tai nạn gây mất an toàn trong hoạt động du lịch, ảnh hưởng đến tính mạng của khách du lịch. Những sự cố nghiêm trọng này không chỉ tác động tới hoạt động kinh doanh du lịch mà còn gây hệ lụy không tốt tới hình ảnh điểm đến Việt Nam.
Mùa mưa bão năm nay dự báo diễn biến phức tạp. Để chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại, hạn chế nguy cơ mất an toàn, bảo đảm tính mạng, sức khỏe của khách du lịch, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch yêu cầu các đơn vị trong phạm vi, thẩm quyền, tổ chức rà soát toàn bộ hoạt động vận chuyển khách du lịch bằng ca nô, tàu cao tốc và các phương tiện thủy phục vụ khách du lịch trên địa bàn.
Trong đó, tập trung đối với các địa phương ven biển, hải đảo, khu du lịch, điểm du lịch có hoạt động tham quan bằng đường thủy và các tuyến du lịch trên sông, hồ; kịp thời phát hiện, khắc phục các nguy cơ mất an toàn.
Cùng với đó, tăng cường kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn trong hoạt động du lịch đối với doanh nghiệp lữ hành, đơn vị kinh doanh vận tải khách du lịch bằng đường thủy. Đặc biệt chú trọng kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện quy trình bảo đảm an toàn cho khách du lịch, việc trang bị và sử dụng phương tiện, thiết bị cứu sinh theo quy định; bảo đảm xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Các cơ quan được yêu cầu kiểm tra, gia cố, có phương án bảo đảm an toàn đối với các tuyến, điểm du lịch có nguy cơ sạt lở, lũ lụt mùa mưa bão, bảo đảm quy chuẩn đối với các loại hình du lịch mới như du lịch bay, lặn ngắm san hô, đi bộ dưới biển, du lịch thám hiểm và các hoạt động kinh doanh dịch vụ du lịch khác.
Chính quyền địa phương thường xuyên cập nhật thông tin, dự báo, cảnh báo kịp thời về thời tiết, sự cố; tuyệt đối không tổ chức các chương trình tham quan, du lịch, vận chuyển khách du lịch khi không bảo đảm các điều kiện an toàn theo quy định của pháp luật; chủ động các phương án cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an toàn tính mạng và chăm lo, phục vụ chu đáo khách du lịch trong trường hợp gặp sự cố bất thường hoặc phải lưu lại trong vùng bão, mưa, lũ lụt.
