“Đồng tính là vô sinh” là một trong những hiểu lầm phổ biến mà bác sĩ thường gặp khi tư vấn cho người thuộc cộng đồng LGBT và gia đình. Theo TS.BS Lê Vũ Tân, Bệnh viện Bình Dân, xu hướng tính dục chỉ phản ánh trường hợp bị hấp dẫn về mặt tình cảm hoặc tình dục, không quyết định chức năng sinh sản của một người.
“Nhiều người vô tình tạo áp lực tâm lý cho bản thân vì nghĩ rằng thuộc cộng đồng LGBT đồng nghĩa không thể có con. Về mặt sinh học, đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau”, bác sĩ Tân giải thích.
Nam giới đồng tính hoặc song tính vẫn có thể sản xuất tinh trùng bình thường, trong khi nữ giới đồng tính hoặc song tính vẫn có buồng trứng, tử cung và khả năng tạo trứng như người dị tính nếu không mắc bệnh lý sinh sản. Với người chuyển giới, khả năng sinh sản có thể bị ảnh hưởng bởi hormone hoặc phẫu thuật, song vẫn có cơ hội làm cha mẹ nếu chủ động bảo tồn tinh trùng, trứng hoặc phôi từ sớm.
Người LGBT có con ruột bằng cách nào?
Tùy đặc điểm sinh học và hoàn cảnh từng người, bác sĩ chỉ định các giải pháp hỗ trợ sinh sản khác nhau.
Với cặp đôi nam đồng tính, để có con cùng huyết thống thường cần kết hợp nhiều kỹ thuật y học như lấy tinh trùng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF hoặc ICSI), sử dụng trứng hiến tặng và người mang thai hộ. Em bé sinh ra sẽ mang ADN của người cung cấp tinh trùng.
Trong khi đó, cặp đôi nữ đồng tính có nhiều lựa chọn hơn do cả hai đều có khả năng mang thai. Một số trường hợp sử dụng tinh trùng hiến tặng để thụ tinh nhân tạo (IUI). Trường hợp khác có thể thực hiện IVF, lấy trứng từ một người để tạo phôi rồi chuyển sang tử cung người còn lại mang thai.
Một kỹ thuật được áp dụng cho các cặp đôi nữ đồng tính là phương pháp ROPA (IVF nhận trứng từ bạn đời). Theo đó, một người cung cấp trứng, người còn lại mang thai, giúp cả hai cùng tham gia vào quá trình sinh con về mặt sinh học và cảm xúc.
Với người chuyển giới, TS.BS Lê Vũ Tân khuyến nghị nên tư vấn bảo tồn sinh sản trước khi sử dụng hormone hoặc can thiệp phẫu thuật chuyển giới nếu vẫn mong muốn có con trong tương lai. Người chuyển giới nữ có thể trữ tinh trùng, còn người chuyển giới nam có thể trữ trứng hoặc phôi trước điều trị.
“Đây là bước nhiều người bỏ qua khi còn trẻ, đến khi muốn có con mới nhận ra khả năng sinh sản đã suy giảm đáng kể”, bác sĩ nói.
Xu hướng tính dục không làm giảm chất lượng tinh trùng hay trứng
Đến nay chưa có bằng chứng khoa học cho thấy xu hướng tính dục ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tinh trùng hoặc trứng. Quá trình sinh tinh và sinh trứng được điều khiển chủ yếu bởi hormone, tuổi tác, yếu tố di truyền và tình trạng sức khỏe tổng thể.
Những yếu tố ảnh hưởng nhiều hơn đến khả năng sinh sản gồm hút thuốc lá, rượu bia, căng thẳng kéo dài, béo phì, bệnh lý nội tiết hoặc viêm nhiễm cơ quan sinh dục.
Trong nam khoa, tình trạng vô tinh – không có tinh trùng trong tinh dịch – có thể xảy ra ở bất kỳ nam giới nào, không riêng cộng đồng LGBT. Với những trường hợp này, bác sĩ có thể cân nhắc kỹ thuật micro-TESE, tức vi phẫu tích tìm tinh trùng trong tinh hoàn dưới kính hiển vi, nhằm tăng cơ hội tìm thấy tinh trùng phục vụ thụ tinh trong ống nghiệm.
Việt Nam hỗ trợ tới đâu?
Nhiều kỹ thuật như IVF, ICSI, trữ đông tinh trùng, trứng hay phôi hiện đã được triển khai tại Việt Nam, giúp mở rộng cơ hội làm cha mẹ cho người LGBT.
Tuy nhiên, vẫn tồn tại những giới hạn pháp lý nhất định. Chẳng hạn, với cặp đôi nam đồng tính, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo hiện chưa áp dụng cho các cặp cùng giới, khiến hành trình có con gặp nhiều rào cản hơn.
Trong khi đó, phụ nữ độc thân tại Việt Nam có thể tiếp cận một số hình thức hỗ trợ sinh sản theo quy định, mở ra cơ hội cho phụ nữ đồng tính muốn làm mẹ.
Bác sĩ Tân khuyến cáo phụ huynh không nên mặc định con thuộc LGBT là “không thể sinh con” hoặc mất cơ hội xây dựng gia đình. “Y học đã tiến rất xa, điều quan trọng là người trẻ cần được tiếp cận thông tin đúng và tư vấn sớm để không bỏ lỡ cơ hội làm cha mẹ trong tương lai”, bác sĩ nói.
Các chuyên gia cho rằng việc ngủ riêng không đồng nghĩa tình cảm rạn nứt mà có thể mang lại lợi ích hoặc bất lợi, tùy vào nguyên nhân và cách vợ chồng duy trì sự gắn kết.
Ngủ ngon hơn nhờ giảm gián đoạn giấc ngủ
Ngủ đủ giấc giúp giảm căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung và giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính liên quan đến thiếu ngủ. Một trong những lý do phổ biến khiến các cặp đôi ngủ riêng là bạn đời làm gián đoạn giấc ngủ. Tiếng ngáy, trở mình liên tục, thức dậy nhiều lần, lịch sinh hoạt khác nhau, chênh lệch nhiệt độ phòng mong muốn hoặc phải chăm con nhỏ đều có thể khiến người còn lại ngủ không sâu giấc.
Khi những yếu tố này được loại bỏ, nhiều người ngủ ngon hơn, ít thức giấc giữa đêm và cảm thấy tỉnh táo hơn vào ngày hôm sau. Với những cặp đôi có giờ giấc sinh hoạt khác nhau hoặc một người ngáy lớn, ngủ riêng có thể giúp ngủ ngon hơn.
Giúp giảm căng thẳng và hạn chế xung đột do thiếu ngủ
Thiếu ngủ kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà đôi khi còn tác động đến mối quan hệ vợ chồng. Khi mệt mỏi, một người có xu hướng dễ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn và khó kiểm soát cảm xúc hơn.
Ngược lại, khi cả hai đều được nghỉ ngơi đầy đủ, việc giao tiếp, giải quyết mâu thuẫn và đồng cảm với bạn đời cũng trở nên dễ dàng hơn. Vì vậy, với một số cặp đôi, ngủ riêng không làm giảm chất lượng hôn nhân mà còn hạn chế những xung đột bắt nguồn từ việc thiếu ngủ.
Có khả năng làm giảm sự gần gũi
Mặc dù có một số lợi ích, ngủ riêng không phải lựa chọn phù hợp với mọi cặp đôi. Thói quen ngủ riêng có thể khiến hai người ít trò chuyện, âu yếm hoặc ít có những cử chỉ thân mật vốn góp phần duy trì sự gắn kết. Nếu không chủ động dành thời gian cho nhau, một số cặp vợ chồng có thể cảm thấy xa cách hoặc cô đơn hơn.
Nếu quyết định ngủ riêng, hai vợ chồng vẫn nên duy trì những khoảng thời gian trò chuyện hoặc gần gũi trước khi về phòng ngủ riêng để tránh ảnh hưởng đến đời sống tình cảm.
Ngủ riêng có thể là giải pháp đáng cân nhắc nếu một trong hai người thường xuyên ngáy lớn, mắc chứng ngưng thở khi ngủ, trở mình nhiều, làm việc theo ca hoặc có lịch sinh hoạt quá khác biệt khiến người còn lại liên tục mất ngủ. Tuy nhiên, không phải ai cũng ngủ ngon hơn khi ở một mình.
Một số nghiên cứu cho thấy ngủ cùng bạn đời có thể mang lại cảm giác an toàn, thoải mái và hỗ trợ sức khỏe tinh thần. Với nhiều người, sự hiện diện của người bạn đời giúp họ thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Các chuyên gia cho rằng không có mô hình ngủ nào phù hợp với tất cả các cặp đôi. Điều quan trọng nhất là cả hai đều có giấc ngủ chất lượng và cảm thấy thoải mái với lựa chọn của mình.
Ngày 25-6, ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay sau một tháng triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân, nhiều xã, phường, đặc khu đã có những bước bứt phá về tiến độ, tạo khí thế thi đua sôi nổi trên toàn địa bàn.
Kết quả bước đầu cho thấy chương trình đang đi đúng hướng, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu các địa phương còn chậm cần khẩn trương tăng tốc để hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026.
Theo số liệu cập nhật trên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng đến ngày 24-6, trong 31 ngày đầu triển khai (từ ngày 25-5 đến 24-6), toàn TP đã có 108.895 người dân được khám sức khỏe, trung bình 3.378 người mỗi ngày.
Đáng chú ý, tiến độ triển khai đang có xu hướng tăng nhanh qua từng tuần. Nếu như những ngày đầu chương trình mới được khởi động, số người được khám còn khiêm tốn thì từ ngày 17 đến 24-6, nhiều xã, phường, đặc khu đã đồng loạt tổ chức các đợt khám tập trung, đưa số lượng người được khám mỗi ngày duy trì ở mức từ 4.700 đến 7.700 người.
Riêng ngày 24-6, toàn TP ghi nhận 7.725 người được khám sức khỏe, mức cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai.
Qua thống kê, nhiều địa phương đã nổi lên là những đơn vị triển khai quyết liệt và đạt kết quả nổi bật. Top dẫn đầu toàn TP là An Nhơn Tây với 8.100 người được khám sức khỏe, tiếp theo là Bà Điểm với 7.887 người.
Bên cạnh nhóm dẫn đầu, nhiều xã, phường, đặc khu cũng đã đạt kết quả tích cực với trên 1.000 người được khám sức khỏe như Hồ Tràm, đặc khu Côn Đảo...
Ngoài ra còn có gần 30 xã, phường đạt từ 500 đến dưới 1.000 người được khám sức khỏe.
Tuy nhiên bên cạnh những tín hiệu tích cực, số liệu cập nhật cũng cho thấy sự chênh lệch khá lớn giữa các địa phương.
Một số xã, phường hiện vẫn có số lượng người được khám sức khỏe rất thấp, chưa tương xứng với yêu cầu tiến độ của chương trình.
Nhóm đứng cuối bảng là: Phước Thành mới chỉ có 3 người được khám sức khỏe; Minh Thạnh có 4 người; An Long có 5 người; Trừ Văn Thố có 7 người; Phú Giáo có 13 người; Hòa Hiệp có 17 người; Bình Châu có 20 người...
Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh đây là những địa phương cần khẩn trương rà soát nguyên nhân, xây dựng kế hoạch tăng tốc trong thời gian tới. Nếu không có các giải pháp quyết liệt hơn, nguy cơ không hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe toàn dân trong năm 2026 là rất lớn.
Thực tế sau một tháng triển khai cho thấy nơi nào người đứng đầu địa phương trực tiếp quan tâm chỉ đạo, nơi đó tiến độ được cải thiện rõ rệt. Ngược lại, ở những địa phương chưa thực sự chủ động phối hợp với các cơ sở y tế hoặc chưa huy động tốt các nguồn lực tại chỗ, kết quả còn rất khiêm tốn.
Sở Y tế đề nghị 168 xã, phường, đặc khu tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám sức khỏe, đồng thời cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời kết quả khám lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.
Bayer hợp tác cùng Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp nhằm thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh - Ảnh: DNCC
Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm đang trở thành một trong những mục tiêu quan trọng của y học hiện đại. Trong xu hướng đó, chẩn đoán hình ảnh không chỉ hỗ trợ xác định bệnh lý mà còn góp phần theo dõi tiến triển bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị, giúp bác sĩ lựa chọn phương án phù hợp cho từng người bệnh.
Vai trò của chẩn đoán hình ảnh ngày càng được thể hiện rõ trong nhiều chuyên ngành lâm sàng. Đối với đột quỵ, CT và MRI giúp bác sĩ nhanh chóng xác định vùng não bị tổn thương để lựa chọn phương án can thiệp phù hợp.
Trong tim mạch, các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại hỗ trợ phát hiện sớm những bất thường của hệ mạch, giúp đánh giá nguy cơ trước khi xảy ra các biến cố nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim.
Ở lĩnh vực ung thư, đặc biệt là ung thư gan, việc phát hiện tổn thương từ giai đoạn sớm có thể mở rộng cơ hội điều trị.
Một trong những giải pháp đang được ứng dụng là kỹ thuật cộng hưởng từ sử dụng thuốc đối quang từ đặc hiệu tế bào gan Gadoxetate Disodium (EOB-MRI), hỗ trợ bác sĩ phát hiện và đánh giá chính xác hơn các tổn thương gan ở nhóm bệnh nhân nguy cơ cao, từ đó lựa chọn chiến lược điều trị và theo dõi bệnh phù hợp.
Đồng thời, nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam về tác động ngân sách của Gadoxetate Disodium trong chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan và ung thư di căn gan cũng góp phần bổ sung bằng chứng về giá trị lâm sàng và kinh tế của giải pháp này trong thực hành.
Một kết quả chẩn đoán chính xác, nền tảng của phác đồ điều trị cá thể hóa, chỉ thực sự đạt được khi có sự kết nối đồng bộ giữa thiết bị hiện đại, thuốc cản quang và hệ thống bơm tiêm, quy trình thao tác an toàn, ứng dụng công nghệ tiên tiến và năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ, kỹ thuật viên.
Trong bối cảnh đó, Bayer Việt Nam vừa ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp nhằm thúc đẩy đổi mới và hiện đại hóa lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh.
Đây đều là những cơ sở y tế tuyến trung ương và tuyến tỉnh có vai trò quan trọng trong khám chữa bệnh, đào tạo và chuyển giao chuyên môn cho hệ thống y tế Việt Nam.
Với cam kết chung trong thúc đẩy đổi mới và hiện đại hóa lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh, Bayer Việt Nam và các đối tác sẽ triển khai các sáng kiến nhằm hỗ trợ đội ngũ y tế, tăng cường năng lực chẩn đoán hình ảnh, nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong sàng lọc giai đoạn sớm, chẩn đoán và theo dõi tiến triển bệnh.
Qua đó, góp phần xây dựng các kế hoạch điều trị phù hợp theo định hướng lấy người bệnh làm trung tâm.
Theo biên bản ghi nhớ, các nội dung hợp tác tập trung vào ba lĩnh vực chính: tối ưu hóa quy trình chẩn đoán và nâng cao hiệu quả điều trị; thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển y tế bền vững; đồng thời hỗ trợ đào tạo, giáo dục y khoa, phát triển năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế và kết nối với các chuyên gia quốc tế.
Phát biểu tại buổi ký kết, TS.BS Lê Anh Thư, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo và Nghiên cứu Y dược Bạch Mai nhấn mạnh: "Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác thể hiện cam kết chung của hai bên trong việc thúc đẩy phát triển bền vững, ứng dụng các thành tựu khoa học tiên tiến vào công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Bệnh viện Bạch Mai cam kết phối hợp chặt chẽ với Bayer Việt Nam để triển khai hiệu quả các nội dung hợp tác trên tinh thần minh bạch, trách nhiệm, tuân thủ pháp luật và phát huy thế mạnh của mỗi bên".
Ông Kelvin Wong, Giám đốc Ngành hàng Chẩn đoán hình ảnh khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Bayer, cho biết các hợp tác lần này đánh dấu một bước tiến trong hành trình chuyển đổi của Bayer từ nhà cung cấp giải pháp chẩn đoán hình ảnh trở thành đối tác chiến lược của ngành y tế.
Việc thúc đẩy chẩn đoán chính xác, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị mà còn đồng hành cùng chủ trương ‘Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh’ do Bộ Y tế phát động tại Ngày Sức khỏe Toàn dân tháng 4 vừa qua.
Đây cũng là định hướng xuyên suốt trong các hợp tác giữa Bayer và các bệnh viện nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Trong những năm gần đây, Bayer cũng mở rộng hoạt động trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh tại Việt Nam thông qua việc giới thiệu các giải pháp như hệ thống bơm tiêm thuốc cản quang tự động MEDRAD® Centargo, đồng thời phối hợp với các bệnh viện triển khai các chương trình đào tạo và hợp tác chuyên môn nhằm thúc đẩy áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong thực hành chẩn đoán hình ảnh.
"Bayer hướng tới xây dựng một hệ sinh thái chẩn đoán hình ảnh đồng bộ, kết hợp các giải pháp như thuốc cản quang, hệ thống tiêm thuốc cản quang tự động, công nghệ số và hợp tác chuyên môn nhằm nâng cao trải nghiệm người bệnh.
Thông qua việc kết hợp chuyên môn toàn cầu với các hợp tác tại địa phương, doanh nghiệp kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và hướng tới một cuộc sống khỏe mạnh hơn cho người dân Việt Nam", ông Kelvin Wong cho biết thêm.
