Theo quy hoạch xử lý chất thải rắn Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Hà Nội dự kiến bố trí 26 bãi xử lý phế thải xây dựng trên diện tích khoảng 108 ha, phân bố tại ba khu vực phía Bắc, Nam và Tây. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm, phần lớn các bãi này chưa thể triển khai.
Cụ thể, thành phố có bãi chôn lấp tại Vân Nội (huyện Đông Anh cũ) đã dừng tiếp nhận từ năm 2021. 5 bãi khác từng được phê duyệt đầu tư tại Hoài Đức, Đan Phượng và Thường Tín nhưng chưa triển khai do vướng hành lang thoát lũ, quy định đê điều, chi phí giải phóng mặt bằng lớn. Một số dự án sau đó đã xin dừng.
Hai dự án tại Đông Anh và Mê Linh đang làm thủ tục nhưng kéo dài nhiều năm vì tranh chấp đất, giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà đầu tư. 16 bãi còn lại trong quy hoạch vẫn chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư, chủ yếu do khó khăn về quỹ đất, vốn đầu tư lớn và công nghệ chôn lấp không hấp dẫn doanh nghiệp, khó khăn về kinh phí giải phóng mặt bằng.
Trong khi đó Hà Nội đang giải phóng mặt bằng 1.428 dự án, trong đó có nhiều dự án giao thông lớn như 4 cầu vượt sông Hồng (Hồng Hà, Mễ Sở, Vân Phúc và Ngọc Hồi); khép kín các đường vành đai 1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4, mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 6, đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội – Hòa Bình…
Theo tính toán của Sở Nông nghiệp và Môi trường, mỗi ngày bình thường Hà Nội phát sinh khoảng 2.100 tấn chất thải rắn xây dựng, bằng 1/3 so với chất thải sinh hoạt. Với tốc độ giải phóng mặt bằng nhanh như hiện nay, khối lượng phế thải tăng gấp 4-5 lần, khoảng 10.000 tấn mỗi ngày. Trong khi đó 4 điểm xử lý ở xã Nguyên Khê, phường Yên Sở, phường Phúc Lợi và xã Thư Lâm chỉ có thể chôn lấp, nghiền tái chế khoảng 1.670 tấn/ngày.
Tại bãi nghiền phế thải xây dựng gần nút giao Pháp Vân – Cầu Giẽ, phường Yên Sở, diện tích 6,5 ha đã quá tải. Toàn bộ diện tích lấp đầy phế thải và cốt liệu sau nghiền. Hàng chục xe và máy xúc đang được huy động để di dời cốt liệu tồn đọng để tiếp nhận phế thải về xử lý.
Cách đó hơn 20 km, bãi chôn lấp phế thải xây dựng Nguyên Khê (huyện Đông Anh cũ) cũng đang dần đầy. Bãi đổ thải là khu đất trống, nằm xen kẽ với nhiều nhà máy, xung quanh rào tôn. Hiện bãi mới lấp đầy được một góc, vẫn có khả năng chứa thêm, song không nhiều.
Rào cản tái chế chất thải rắn xây dựng
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2014 cùng Nghị định 38 và Thông tư 08/2017 của Bộ Xây dựng, các công trình phát sinh chất thải xây dựng phải phân loại tại nguồn. Tuy nhiên, sau khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 có hiệu lực từ năm 2022, Thông tư 08 hết hiệu lực, trong khi Nghị định 08/2022 hướng dẫn luật mới lại chưa quy định cụ thể trách nhiệm phân loại tại công trường.
Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, chủ công trình phải bố trí mặt bằng để phân loại chất thải rắn xây dựng, bố trí công nhân, thiết bị nghiền tại chỗ. Song thực tế mặt bằng công trình tại đô thị bị hạn chế, không có chỗ để phân loại. Khoảng trống này khiến phần lớn phế thải từ các công trình thường bị đổ lẫn bêtông, gạch, đất, kim loại và bùn thải. Khi đưa về cơ sở xử lý, doanh nghiệp phải tốn thêm nhân công và chi phí phân loại lại, đẩy giá thành sản phẩm tái chế tăng cao.
Theo ông Nguyễn Văn Hoan, chuyên gia Viện Chuyên ngành Xi măng bêtông (Viện Vật liệu xây dựng), do chất lượng đầu vào không đồng đều, phần lớn vật liệu sau nghiền chỉ được sử dụng cho san lấp hoặc nền đường, giá trị gia tăng rất thấp, chưa thể tái chế sâu thành sản phẩm giá trị cao hơn.
Một trở ngại khác là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chưa hoàn thiện. Dù đã có khoảng 8 tiêu chuẩn liên quan đến vật liệu tái chế, nhiều tiêu chuẩn quan trọng vẫn còn thiếu, như cát tái chế từ phế thải xây dựng, vật liệu san lấp từ bùn đất nạo vét hay bêtông nhựa sử dụng cốt liệu tái chế.
Bên cạnh đó, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật còn thiếu. Việt Nam hiện mới một số tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến vật liệu tái chế từ chất thải xây dựng, chủ yếu cho lớp móng đường, san lấp và cốt liệu lớn cho bêtông. Các tiêu chuẩn quan trọng khác như cốt liệu nhỏ tái chế cho bêtông và vữa, hướng dẫn kỹ thuật thi công hay cơ chế xác định giá vật liệu vẫn chưa hoàn thiện.
Doanh nghiệp muốn đầu tư tái chế nhưng vướng thủ tục
Theo giới chuyên môn, nút thắt không chỉ nằm ở thủ tục môi trường mà còn ở quy hoạch đất đai. Hiện Hà Nội cũng như phần lớn địa phương chưa có quy hoạch riêng cho chất thải rắn xây dựng mà chỉ quy hoạch chung cho chất thải sinh hoạt và công nghiệp hoặc quy hoạch vị trí thu gom, xử lý ngoài đê sông khiến doanh nghiệp khó thực hiện dự án.
Quy mô đơn vị xử lý chất thải rắn trên 500 tấn/ngày phải đánh giá tác động môi trường, phê duyệt báo cáo tác động và có giấy phép môi trường, hệ thống quan trắc tự động… cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp cho biết mất 2-3 năm để được chấp thuận chủ trương đầu tư, sau đó tiếp tục chờ nhiều năm cho các thủ tục đất đai, xây dựng và môi trường.
Ngoài ra, đầu ra sản phẩm tái chế vẫn tiêu thụ hạn chế mặc dù giá vật liệu tái chế thấp hơn 20-50% so với vật liệu tự nhiên cũng khó thu hút doanh nghiệp đầu tư. Ông Nguyễn Hải Sơn, phụ trách dự án Công ty Cổ phần dịch vụ sản xuất Toàn Cầu, đơn vị vận hành bãi xử lý ở gần Pháp Vân – Cầu Giẽ, cho biết dây truyền xử lý chất thải rắn của công ty có thể nghiền bêtông để sản xuất gạch không nung và bêtông tái chế song do chất lượng bêtông đầu vào thấp, giá thành sản xuất cao nên khó tiêu thụ.
Ngoài ra, nhiều chủ công trình còn có tâm lý e ngại khi sử dụng các sản phẩm tái chế, nhất là sản phẩm yêu cầu cao nên đầu ra còn hạn chế, đa số là vật liệu đắp nền có giá trị thấp. Nhiều chủ đầu tư và nhà thầu vẫn ưu tiên vật liệu tự nhiên do vật liệu tái chế chưa có nhiều công trình mẫu để tạo niềm tin về độ bền.
Đổ trộm tràn lan
Thiếu bãi tiếp nhận, xử lý phế thải xây dựng cùng hàng loạt rào cản đã gây nhiều hệ lụy, rõ nhất là nạn đổ trộm. Đầu năm 2026, tại một số khu đất trống ở xã An Khánh (huyện Hoài Đức cũ), nhiều bãi tập kết phế thải xây dựng tự phát xuất hiện. Gạch vụn, bêtông vỡ, đất đá và bùn thải đổ thành đống lớn, tràn ra mặt đường, phát tán bụi, ảnh hưởng việc đi lại và sinh hoạt của người dân.
Nhằm ngăn chặn xe tải liên tục chở phế thải đổ vào khu vực đất trống, người dân phải tự dựng biển cấm, căng băng rôn cảnh báo và phối hợp với chính quyền rào chắn lối ra vào.
Tương tự ngoài bãi sông Hồng cũng ghi nhận tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng với khối lượng tính hàng tấn. Chính quyền nhiều năm qua từng có nhiều đợt xử lý, song không thể chấm dứt khi việc đổ trộm thường diễn ra vào buổi tối, hoặc thời điểm vắng bóng lực lượng chức năng.
Theo ông Nguyễn Văn Hoan, chất thải rắn xây dựng thường chứa đất, đá, bêtông, gạch vỡ, bùn thải. Nếu đổ bừa bãi sẽ phát tán bụi, cản trở giao thông, ảnh hưởng sinh hoạt dân cư. Nghiêm trọng hơn, nhiều nơi đổ xuống ao hồ, kênh mương, gây cản dòng chảy và tăng nguy cơ ngập úng mùa mưa.
“Đổ trộm phế thải không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tạo sức ép lớn lên hạ tầng đô thị”, ông Hoan nói.
UBND thành phố thừa nhận tình trạng phế thải xây dựng đổ không đúng nơi quy định, đổ trộm ra lòng đường vỉa hè, các khu đất công, đất trống, xen kẹp, ruộng lúa hoa màu là do hệ thống quản lý còn nhiều bất cập. Việc phổ biến quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động xây dựng chưa hiệu quả, nhiều chủ công trình, đơn vị vận chuyển chưa tuân thủ trách nhiệm xử lý chất thải.
Bên cạnh đó, quy định về thu gom, vận chuyển, phân công trách nhiệm kiểm tra, xử lý vi phạm giữa các đơn vị chưa rõ ràng, dẫn đến khó kiểm soát. Và quan trọng khác hạ tầng tiếp nhận phế thải chưa đáp ứng nhu cầu. Số lượng trạm trung chuyển, khu xử lý còn thiếu, khiến nhiều phương tiện chọn đổ trộm để giảm chi phí vận chuyển và tránh phí xử lý.
Chiều 25.5, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND TP.Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn thủ đô.
Hiện Hà Nội đã hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và đang triển khai khối lượng lớn dự án cho giai đoạn tới. Song người đứng đầu Chính phủ chỉ rõ, phải thẳng thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, đặc biệt là thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu.
Cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế. Một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Thủ tướng yêu cầu phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở: từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.
"Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều", Thủ tướng nói.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, trong đó có chính sách đất đai, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch. Doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.
Phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.
Bên cạnh đó, cần huy động đa dạng nguồn lực, nguồn vốn nhà nước rất quan trọng nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.
Kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê; báo cáo kết quả trong tháng 6. Các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.
Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương.
Đặc biệt, phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6 năm nay; sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành.
Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Xây dựng phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê. Định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách.
Đồng thời, Thủ tướng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15 - 20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê… Cùng với đó, đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và các phương án, hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.
Tài sản của các bộ ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.
Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án. Trường hợp cần thiết, nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại.
Mới đây, Sở Xây dựng TP.HCM có văn bản chấp thuận phương án thí điểm điều chỉnh tổ chức giao thông khu vực vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Tân Định theo đề xuất của Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật.
Theo phương án được thống nhất sau cuộc họp với các đơn vị liên quan như Phòng CSGT Công an TP.HCM, UBND phường Tân Định, Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị… TP.HCM sẽ giữ nguyên hiện trạng vòng xoay nhưng thay đổi cách tổ chức lưu thông.
Cụ thể, khu vực này sẽ không còn vận hành theo dạng vòng xuyến. Cơ quan chức năng sẽ lắp dải phân cách nối từ dải phân cách giữa đường Điện Biên Phủ đến vòng xoay phía đường Đinh Tiên Hoàng nhằm ngăn dòng xe từ cầu Điện Biên Phủ rẽ trái vào đường Nguyễn Bỉnh Khiêm theo hướng chạy vòng tròn như hiện nay.
Đồng thời, cơ quan chức năng cũng lắp thêm dải phân cách từ cầu Điện Biên Phủ đến vòng xoay để tạo riêng một phần đường cho xe rẽ trái từ đường Điện Biên Phủ vào đường Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Theo phương án mới, các phương tiện lưu thông trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm khi đến vòng xoay bắt buộc phải rẽ phải để đi lên cầu Điện Biên Phủ hoặc vào đường bên hông cầu, không được đi vào nhánh rẽ trái từ đường Điện Biên Phủ vào Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Ngoài việc điều chỉnh dòng xe, khu vực vòng xoay Nguyễn Bỉnh Khiêm này cũng sẽ được lắp 2 trụ đèn tín hiệu giao thông hoạt động theo chu kỳ xanh - vàng - đỏ gồm 2 pha.
Trong đó, pha 1 dành cho hướng xe từ cầu Điện Biên Phủ rẽ trái vào đường Nguyễn Bỉnh Khiêm. Pha 2 dành cho dòng xe lưu thông thẳng trên đường Điện Biên Phủ hướng về cầu Điện Biên Phủ.
Theo kế hoạch, thời gian thí điểm sẽ diễn ra từ ngày 23.5 đến hết ngày 23.6.2026.
Sở Xây dựng giao Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật khẩn trương triển khai phương án, lắp đặt đầy đủ biển báo, đèn tín hiệu và băng rôn hướng dẫn từ xa trước khi áp dụng điều chỉnh giao thông.
Đồng thời, các đơn vị liên quan sẽ thường xuyên theo dõi tình hình giao thông thực tế tại khu vực để đánh giá hiệu quả phương án, nghiên cứu điều chỉnh nếu xuất hiện ùn tắc hoặc phát sinh bất cập.
Sở Xây dựng cũng đề nghị Công an TP.HCM, UBND phường Tân Định phối hợp tăng cường lực lượng hướng dẫn, điều tiết giao thông tại khu vực, đặc biệt trong giờ cao điểm khi lưu lượng phương tiện tăng cao.
Tại buổi làm việc do UBND phường Tân Thành chủ trì sáng 29/4, bà Huỳnh Thị Lệ mang theo cá vừa chết và cá làm khô để phản ánh mức độ thiệt hại. Bà cho biết gia đình đầu tư gần 2 tỷ đồng trên diện tích 2 ha nuôi cá chình và cá bống tượng. Thời gian qua, cá chết hàng loạt khiến thiệt hại lớn. "Nếu không được hỗ trợ kịp thời, chúng tôi không biết lấy gì tái sản xuất", bà nói.
Cùng ý kiến, ông Đặng Văn Năm cho biết khoảng 60% sản lượng cá của gia đình đã chết. Phần cá chết đã được vớt bỏ, hiện chỉ còn khoảng 40% đang cố gắng duy trì. Theo ông, cá chết rải rác nhiều ngày nên việc xác định thiệt hại ban đầu gặp khó khăn.
Người dân khóm 3 và 4 cho rằng nguyên nhân có thể do nước bị nhiễm mặn khi đơn vị thi công bơm cát phục vụ công trình. Các hộ đề nghị cơ quan chức năng công khai báo cáo đánh giá tác động môi trường, kết quả phân tích chất lượng nước tại khu vực xung quanh dự án.
Đại diện Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết đã lấy mẫu nước kiểm tra, bước đầu ghi nhận độ mặn khá cao. Cơ quan chuyên môn đang đối chiếu quy chuẩn nước nuôi trồng thủy sản và so sánh với dữ liệu trước đó để có kết luận chính thức.
Ông Nguyễn Trường Giang, Phó chủ tịch UBND phường Tân Thành, cho biết ngày 4/5, các cơ quan liên quan và đơn vị thi công sẽ đến từng hộ dân kiểm tra thực tế, ghi nhận mức độ thiệt hại làm cơ sở đề xuất hướng xử lý.
Khu vực khóm 3, 4 là vùng sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản tập trung của phường Tân Thành. Tổng diện tích nuôi cá chình, bống tượng của khu vực này khoảng 144 ha, năng suất trung bình khoảng 2,5 tấn/ha mỗi năm, tổng sản lượng 360 tấn một năm. Trong bối cảnh cao điểm khô hạn, nguồn nước kênh rạch bị nhiễm mặn càng khiến việc lấy nước phục vụ nuôi cá, trồng trọt gặp khó khăn. Thống kê ban đầu ghi nhận 83 hộ bị ảnh hưởng.
Dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau có tổng vốn đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư. Công trình gồm xây dựng đường cất hạ cánh mới dài 2.400 m, rộng 45 m; đầu tư đường lăn, sân đỗ và mở rộng nhà ga hành khách.
