Theo quy hoạch xử lý chất thải rắn Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Hà Nội dự kiến bố trí 26 bãi xử lý phế thải xây dựng trên diện tích khoảng 108 ha, phân bố tại ba khu vực phía Bắc, Nam và Tây. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm, phần lớn các bãi này chưa thể triển khai.
Cụ thể, thành phố có bãi chôn lấp tại Vân Nội (huyện Đông Anh cũ) đã dừng tiếp nhận từ năm 2021. 5 bãi khác từng được phê duyệt đầu tư tại Hoài Đức, Đan Phượng và Thường Tín nhưng chưa triển khai do vướng hành lang thoát lũ, quy định đê điều, chi phí giải phóng mặt bằng lớn. Một số dự án sau đó đã xin dừng.
Hai dự án tại Đông Anh và Mê Linh đang làm thủ tục nhưng kéo dài nhiều năm vì tranh chấp đất, giải phóng mặt bằng và lựa chọn nhà đầu tư. 16 bãi còn lại trong quy hoạch vẫn chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư, chủ yếu do khó khăn về quỹ đất, vốn đầu tư lớn và công nghệ chôn lấp không hấp dẫn doanh nghiệp, khó khăn về kinh phí giải phóng mặt bằng.
Trong khi đó Hà Nội đang giải phóng mặt bằng 1.428 dự án, trong đó có nhiều dự án giao thông lớn như 4 cầu vượt sông Hồng (Hồng Hà, Mễ Sở, Vân Phúc và Ngọc Hồi); khép kín các đường vành đai 1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4, mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 6, đường nối đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội – Hòa Bình…
Theo tính toán của Sở Nông nghiệp và Môi trường, mỗi ngày bình thường Hà Nội phát sinh khoảng 2.100 tấn chất thải rắn xây dựng, bằng 1/3 so với chất thải sinh hoạt. Với tốc độ giải phóng mặt bằng nhanh như hiện nay, khối lượng phế thải tăng gấp 4-5 lần, khoảng 10.000 tấn mỗi ngày. Trong khi đó 4 điểm xử lý ở xã Nguyên Khê, phường Yên Sở, phường Phúc Lợi và xã Thư Lâm chỉ có thể chôn lấp, nghiền tái chế khoảng 1.670 tấn/ngày.
Tại bãi nghiền phế thải xây dựng gần nút giao Pháp Vân – Cầu Giẽ, phường Yên Sở, diện tích 6,5 ha đã quá tải. Toàn bộ diện tích lấp đầy phế thải và cốt liệu sau nghiền. Hàng chục xe và máy xúc đang được huy động để di dời cốt liệu tồn đọng để tiếp nhận phế thải về xử lý.
Cách đó hơn 20 km, bãi chôn lấp phế thải xây dựng Nguyên Khê (huyện Đông Anh cũ) cũng đang dần đầy. Bãi đổ thải là khu đất trống, nằm xen kẽ với nhiều nhà máy, xung quanh rào tôn. Hiện bãi mới lấp đầy được một góc, vẫn có khả năng chứa thêm, song không nhiều.
Rào cản tái chế chất thải rắn xây dựng
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2014 cùng Nghị định 38 và Thông tư 08/2017 của Bộ Xây dựng, các công trình phát sinh chất thải xây dựng phải phân loại tại nguồn. Tuy nhiên, sau khi Luật Bảo vệ môi trường 2020 có hiệu lực từ năm 2022, Thông tư 08 hết hiệu lực, trong khi Nghị định 08/2022 hướng dẫn luật mới lại chưa quy định cụ thể trách nhiệm phân loại tại công trường.
Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, chủ công trình phải bố trí mặt bằng để phân loại chất thải rắn xây dựng, bố trí công nhân, thiết bị nghiền tại chỗ. Song thực tế mặt bằng công trình tại đô thị bị hạn chế, không có chỗ để phân loại. Khoảng trống này khiến phần lớn phế thải từ các công trình thường bị đổ lẫn bêtông, gạch, đất, kim loại và bùn thải. Khi đưa về cơ sở xử lý, doanh nghiệp phải tốn thêm nhân công và chi phí phân loại lại, đẩy giá thành sản phẩm tái chế tăng cao.
Theo ông Nguyễn Văn Hoan, chuyên gia Viện Chuyên ngành Xi măng bêtông (Viện Vật liệu xây dựng), do chất lượng đầu vào không đồng đều, phần lớn vật liệu sau nghiền chỉ được sử dụng cho san lấp hoặc nền đường, giá trị gia tăng rất thấp, chưa thể tái chế sâu thành sản phẩm giá trị cao hơn.
Một trở ngại khác là hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật chưa hoàn thiện. Dù đã có khoảng 8 tiêu chuẩn liên quan đến vật liệu tái chế, nhiều tiêu chuẩn quan trọng vẫn còn thiếu, như cát tái chế từ phế thải xây dựng, vật liệu san lấp từ bùn đất nạo vét hay bêtông nhựa sử dụng cốt liệu tái chế.
Bên cạnh đó, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật còn thiếu. Việt Nam hiện mới một số tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến vật liệu tái chế từ chất thải xây dựng, chủ yếu cho lớp móng đường, san lấp và cốt liệu lớn cho bêtông. Các tiêu chuẩn quan trọng khác như cốt liệu nhỏ tái chế cho bêtông và vữa, hướng dẫn kỹ thuật thi công hay cơ chế xác định giá vật liệu vẫn chưa hoàn thiện.
Doanh nghiệp muốn đầu tư tái chế nhưng vướng thủ tục
Theo giới chuyên môn, nút thắt không chỉ nằm ở thủ tục môi trường mà còn ở quy hoạch đất đai. Hiện Hà Nội cũng như phần lớn địa phương chưa có quy hoạch riêng cho chất thải rắn xây dựng mà chỉ quy hoạch chung cho chất thải sinh hoạt và công nghiệp hoặc quy hoạch vị trí thu gom, xử lý ngoài đê sông khiến doanh nghiệp khó thực hiện dự án.
Quy mô đơn vị xử lý chất thải rắn trên 500 tấn/ngày phải đánh giá tác động môi trường, phê duyệt báo cáo tác động và có giấy phép môi trường, hệ thống quan trắc tự động… cũng gây khó khăn cho doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp cho biết mất 2-3 năm để được chấp thuận chủ trương đầu tư, sau đó tiếp tục chờ nhiều năm cho các thủ tục đất đai, xây dựng và môi trường.
Ngoài ra, đầu ra sản phẩm tái chế vẫn tiêu thụ hạn chế mặc dù giá vật liệu tái chế thấp hơn 20-50% so với vật liệu tự nhiên cũng khó thu hút doanh nghiệp đầu tư. Ông Nguyễn Hải Sơn, phụ trách dự án Công ty Cổ phần dịch vụ sản xuất Toàn Cầu, đơn vị vận hành bãi xử lý ở gần Pháp Vân – Cầu Giẽ, cho biết dây truyền xử lý chất thải rắn của công ty có thể nghiền bêtông để sản xuất gạch không nung và bêtông tái chế song do chất lượng bêtông đầu vào thấp, giá thành sản xuất cao nên khó tiêu thụ.
Ngoài ra, nhiều chủ công trình còn có tâm lý e ngại khi sử dụng các sản phẩm tái chế, nhất là sản phẩm yêu cầu cao nên đầu ra còn hạn chế, đa số là vật liệu đắp nền có giá trị thấp. Nhiều chủ đầu tư và nhà thầu vẫn ưu tiên vật liệu tự nhiên do vật liệu tái chế chưa có nhiều công trình mẫu để tạo niềm tin về độ bền.
Đổ trộm tràn lan
Thiếu bãi tiếp nhận, xử lý phế thải xây dựng cùng hàng loạt rào cản đã gây nhiều hệ lụy, rõ nhất là nạn đổ trộm. Đầu năm 2026, tại một số khu đất trống ở xã An Khánh (huyện Hoài Đức cũ), nhiều bãi tập kết phế thải xây dựng tự phát xuất hiện. Gạch vụn, bêtông vỡ, đất đá và bùn thải đổ thành đống lớn, tràn ra mặt đường, phát tán bụi, ảnh hưởng việc đi lại và sinh hoạt của người dân.
Nhằm ngăn chặn xe tải liên tục chở phế thải đổ vào khu vực đất trống, người dân phải tự dựng biển cấm, căng băng rôn cảnh báo và phối hợp với chính quyền rào chắn lối ra vào.
Tương tự ngoài bãi sông Hồng cũng ghi nhận tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng với khối lượng tính hàng tấn. Chính quyền nhiều năm qua từng có nhiều đợt xử lý, song không thể chấm dứt khi việc đổ trộm thường diễn ra vào buổi tối, hoặc thời điểm vắng bóng lực lượng chức năng.
Theo ông Nguyễn Văn Hoan, chất thải rắn xây dựng thường chứa đất, đá, bêtông, gạch vỡ, bùn thải. Nếu đổ bừa bãi sẽ phát tán bụi, cản trở giao thông, ảnh hưởng sinh hoạt dân cư. Nghiêm trọng hơn, nhiều nơi đổ xuống ao hồ, kênh mương, gây cản dòng chảy và tăng nguy cơ ngập úng mùa mưa.
“Đổ trộm phế thải không chỉ gây mất mỹ quan mà còn tạo sức ép lớn lên hạ tầng đô thị”, ông Hoan nói.
UBND thành phố thừa nhận tình trạng phế thải xây dựng đổ không đúng nơi quy định, đổ trộm ra lòng đường vỉa hè, các khu đất công, đất trống, xen kẹp, ruộng lúa hoa màu là do hệ thống quản lý còn nhiều bất cập. Việc phổ biến quy định pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động xây dựng chưa hiệu quả, nhiều chủ công trình, đơn vị vận chuyển chưa tuân thủ trách nhiệm xử lý chất thải.
Bên cạnh đó, quy định về thu gom, vận chuyển, phân công trách nhiệm kiểm tra, xử lý vi phạm giữa các đơn vị chưa rõ ràng, dẫn đến khó kiểm soát. Và quan trọng khác hạ tầng tiếp nhận phế thải chưa đáp ứng nhu cầu. Số lượng trạm trung chuyển, khu xử lý còn thiếu, khiến nhiều phương tiện chọn đổ trộm để giảm chi phí vận chuyển và tránh phí xử lý.
Chiều 21.7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng cho biết đang điều tra vụ án vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ xảy ra trên tuyến cao tốc La Sơn - Hòa Liên và phát thông báo tìm người chứng kiến, hình ảnh, video liên quan để phục vụ công tác điều tra.
Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 16 giờ 15 phút ngày 4.1 tại Km42 cao tốc La Sơn - Hòa Liên (thuộc địa phận phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng).
Kết quả điều tra ban đầu xác định vụ tai nạn liên quan đến xe ô tô tải biển số 74C-034.99 do Nguyễn Đức Dụng (35 tuổi, ở tỉnh Quảng Trị) điều khiển.
Trong quá trình lưu thông, xe tải đã va chạm với nhiều phương tiện đang dừng chờ phân luồng cùng chiều phía trước, khiến 9 phương tiện bị hư hỏng.
Để phục vụ công tác điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng đề nghị các cá nhân, tổ chức trực tiếp chứng kiến vụ việc hoặc có hình ảnh, video ghi lại diễn biến vụ tai nạn từ camera hành trình, camera giám sát cũng như các thông tin liên quan thì phối hợp cung cấp cho cơ quan điều tra.
Người dân có thể gửi thông tin đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng (khu vực 2) tại địa chỉ 298 Cách Mạng Tháng Tám, phường Cẩm Lệ (thành phố Đà Nẵng), hoặc liên hệ điều tra viên Trần Quốc Thanh qua số điện thoại 0905.322.113.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố cho biết mọi thông tin do người dân cung cấp sẽ được tiếp nhận, kiểm tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật và chỉ phục vụ công tác điều tra, giải quyết vụ án.
Trước đó, chiều 4.1, trên cao tốc La Sơn - Hòa Liên xảy ra vụ tai nạn liên hoàn. Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, xe ô tô tải biển số 74C-034.99 do Nguyễn Đức Dụng điều khiển, lưu thông theo hướng bắc - nam khi đến khu vực trên đã va chạm với nhiều ô tô đang dừng chờ phân luồng.
Vụ tai nạn không gây thiệt hại về người, tuy nhiên nhiều phương tiện bị hư hỏng nặng, nằm ngổn ngang trên mặt đường và dưới mương thoát nước, gây ùn ứ giao thông trong nhiều giờ.
Tại cuộc làm việc, lãnh đạo USABC, đại diện Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam và các doanh nghiệp Mỹ đánh giá cao thành tựu phát triển kinh tế xã hội và môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam.
Các doanh nghiệp Mỹ sẵn sàng hợp tác, đầu tư tại Việt Nam trong các lĩnh vực: năng lượng, công nghệ và đổi mới sáng tạo, dịch vụ tài chính và quản lý quỹ, hàng không vũ trụ và ô tô, logistics và sản xuất tiên tiến, y tế và khoa học sự sống, thực phẩm và nông nghiệp, hàng tiêu dùng, du lịch và lữ hành, kinh tế sáng tạo và dịch vụ tư vấn...
Lắng nghe các ý kiến, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Việt Nam đang nỗ lực phát triển nhanh với tốc độ cao nhưng bền vững hơn, nâng cao toàn diện đời sống nhân dân, củng cố tự chủ chiến lược.
Đồng thời, chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa vào tài nguyên và lao động sang dựa vào tri thức, công nghệ và năng suất…
Việt Nam nhất quán coi Mỹ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu; mong muốn thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ phát triển lành mạnh, ổn định, bền vững, vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp hai nước, đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
Việt Nam sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó có doanh nghiệp Mỹ tiếp tục mở rộng kinh doanh, đầu tư thành công tại Việt Nam.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định Việt Nam đang khẩn trương cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Trong quý 2, các bộ, ngành phải cắt giảm 50% chi phí tuân thủ, 50% thời gian thực hiện thủ tục và cấp bộ không thực hiện quá 30% tổng số thủ tục thuộc lĩnh vực quản lý).
Đồng thời, sửa đổi các luật, quy hoạch, quy định để huy động mạnh mẽ các nguồn lực cho phát triển, trong đó có nguồn vốn của nhà đầu tư; trong quá trình này sẽ cầu thị lắng nghe ý kiến cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp Mỹ. Những việc này chắc chắn phải làm và làm rất nhanh, Thủ tướng nêu rõ.
Thủ tướng cũng đề nghị phía Mỹ sớm xem xét công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường đầy đủ và sớm đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước hạn chế về xuất khẩu (D1-D3).
Việt Nam hoan nghênh, coi trọng công nghệ của Mỹ và sẵn sàng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp viễn thông có năng lực của Mỹ tiếp cận thị trường nhằm nghiên cứu đầu tư, chuyển giao công nghệ và phát triển hạ tầng viễn thông, 5G, cáp quang biển tại Việt Nam...
Tháng 2 vừa qua, Bộ KH-CN đã cấp giấy phép cung cấp dịch vụ internet vệ tinh Starlink tại Việt Nam. Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Mỹ tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam, thực hiện chuyển giao công nghệ, nhất là những công nghệ lõi, hỗ trợ Việt Nam gắn kết sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Thủ tướng cũng đề nghị USABC và các doanh nghiệp Mỹ với tầm ảnh hưởng của mình đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam trong tổ chức thành công Năm APEC 2027, tạo động lực để Việt Nam tiếp tục mở cửa thị trường, thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Ông Nguyễn Văn Hưng - cựu Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Công ty Nam Triệu - bị truy tố về các tội tham ô tài sản và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Ông Lê Tiến Quý - cựu Giám đốc Xí nghiệp X30 - bị truy tố về tội tham ô tài sản.
Trả lời thẩm vấn, ông Lê Tiến Quý cho biết việc sản xuất hơn 3.000 ghế thẩm vấn được thực hiện theo chỉ đạo trực tiếp của Nguyễn Văn Hưng.
Theo lời khai, dù Xí nghiệp X30 được giao thực hiện hợp đồng nhưng thực tế không đủ máy móc, nhân lực để tự sản xuất nên phải thuê doanh nghiệp bên ngoài gia công. Công ty Phố Hòa Long được giao thực hiện phần khung ghế rồi chuyển về Xí nghiệp X30 để hoàn thiện, lắp ráp và bàn giao sản phẩm.
Tuy nhiên, theo ông Quý, ngay từ đầu Nguyễn Văn Hưng đã yêu cầu phải nâng khống giá thành sản xuất để tạo nguồn tiền chênh lệch.
"Anh Hưng chỉ đạo thu chênh lệch từ 10 - 13%, ngoài ra còn yêu cầu phải có thêm khoảng 5 tỉ đồng để anh Hưng và ban giám đốc có quà, có chi phí ngoại giao", Quý khai.
Những lời khai này phù hợp với nội dung cáo trạng mà viện kiểm sát công bố tại phiên tòa. Theo đó, dù biết rõ Xí nghiệp X30 không đủ điều kiện sản xuất ghế thẩm vấn nhưng Nguyễn Văn Hưng vẫn giao đơn vị này thực hiện. Đổi lại, Hưng yêu cầu phải nâng khống chi phí sản xuất để tạo nguồn tiền phục vụ việc "ngoại giao, bồi dưỡng".
Cụ thể, chi phí sản xuất mỗi chiếc ghế thẩm vấn bị nâng từ khoảng 15,8 triệu đồng lên 19 triệu đồng. Đối với hợp đồng sản xuất 1.000 hàng rào cơ động, chi phí từ khoảng 4 triệu đồng một sản phẩm cũng được nâng lên hơn 5,2 triệu đồng.
Để hợp thức hóa khoản chênh lệch này, hàng loạt hồ sơ, phương án sản xuất và bảng lương nhân công được lập khống.
Theo cáo trạng, riêng hợp đồng sản xuất ghế thẩm vấn đã gây thiệt hại gần 17 tỉ đồng. Trong số này, Nguyễn Văn Hưng được xác định hưởng lợi hơn 7,1 tỉ đồng, còn Lê Tiến Quý hưởng lợi hơn 9,6 tỉ đồng.
Nếu cáo trạng làm rõ cách thức tạo ra dòng tiền thì phần xét hỏi tại tòa lại hé lộ cách số tiền đó được quản lý và sử dụng.
Theo lời khai của Lê Tiến Quý, sau khi nhận tiền chênh lệch từ các doanh nghiệp gia công, cung cấp vật tư, bị cáo là người trực tiếp giữ và chi theo chỉ đạo của Nguyễn Văn Hưng.
Từ tháng 5-2022 đến đầu năm 2023, Quý đã 6 lần trực tiếp giao tiền cho Hưng với tổng số khoảng 4,8 tỉ đồng. Theo lời khai tại tòa, gần như lần nào việc giao tiền cũng bắt đầu bằng những cuộc điện thoại từ cấp trên.
Có khi Hưng gọi điện thông báo sắp có đoàn công tác hoặc đoàn kiểm tra từ cấp trên xuống làm việc nên cần tiền để "ngoại giao". Có khi doanh nghiệp vừa thanh toán khoản tiền chênh lệch thì ngay ngày hôm sau Hưng đã gọi điện yêu cầu mang tiền đến.
"Doanh nghiệp đó làm ăn lâu năm với anh Hưng nên hôm trước họ thanh toán, hôm sau anh Hưng gọi bị cáo đòi tiền luôn", Quý khai.
Số tiền Hưng yêu cầu mỗi lần dao động từ 500 triệu đồng đến 2 tỉ đồng. Đáng chú ý, khi được chủ tọa hỏi vì sao vẫn thực hiện dù biết sai, Quý cho rằng bản thân chỉ là cấp dưới nên phải chấp hành.
"Cấp trên chỉ đạo thì cấp dưới phải phục tùng, chống là bị kỷ luật", ông Quý phân trần nói.
Cựu giám đốc Xí nghiệp X30 còn khai nhiều lần bị thúc ép phải có tiền dù chưa có nguồn thu. Có lần Quý nói chưa có tiền để đưa thì Hưng yêu cầu "ký đại một hợp đồng nào đó để lấy tiền ra".
"Anh Hưng nói nếu không có thì sẽ cách chức", Quý trình bày trước tòa.
Theo lời khai, không chịu nổi áp lực từ những cuộc điện thoại liên tiếp, có thời điểm ông Quý phải lấy cả tiền cá nhân để giao cho cấp trên. Một lần như vậy, Quý chuẩn bị 20 cọc tiền, mỗi cọc gồm 100 tờ mệnh giá 500.000 đồng, tổng cộng 1 tỉ đồng rồi mang sang phòng làm việc của Hưng.
"Khi tôi đưa, anh Hưng đếm tiền rồi mang vào phòng nghỉ cất", cựu giám đốc Xí nghiệp X30 khai.
Thậm chí, ông Quý khai chi tiết lần nào tiền được bỏ trong túi ni lông màu xanh, lần nào trong túi màu đỏ hay lần nào được đựng trong cặp da. Theo lời kể, sau khi nhận tiền, Hưng đều trực tiếp kiểm đếm rồi mang vào phòng riêng cất giữ.
Viện kiểm sát xác định Nguyễn Văn Hưng giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, là người trực tiếp chỉ đạo cấp dưới thực hiện các hành vi nâng khống giá trị hợp đồng, lập hồ sơ khống và quản lý nguồn tiền ngoài sổ sách.
