“Bây giờ tôi mà quay về thì dang dở”, Phương Nhi, 31 tuổi, sống tại bang Illinois, Mỹ nói.
Năm 2004, bà Tô Thị Hồng (mẹ Nhi) ở phường Phú Định, TP HCM được chị ruột bảo lãnh sang Mỹ định cư theo diện F4 (chị em ruột bảo lãnh nhau). Hồ sơ cho phép chồng và các con dưới 21 tuổi độc thân đi kèm. Lúc đó, gia đình có 6 thành viên, gồm vợ chồng bà Hồng và bốn người con, trong đó Phương Nhi là con út.
Sau 15 năm chờ đợi, năm 2019 hồ sơ của bà Hồng được duyệt nhưng ba người con đã quá tuổi đi kèm. Vợ chồng bà và Phương Nhi, 24 tuổi (được tính dưới 21 tuổi nhờ Đạo luật CSPA) đủ điều kiện định cư.
Để đưa ba người con còn lại sang Mỹ, vợ chồng bà Hồng nộp hồ sơ diện F2B (con trên 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân). Họ dự kiến chờ 5 năm, nhưng đến nay hồ sơ vẫn chưa hoàn tất.
Tại Mỹ, vợ chồng bà Hồng không biết tiếng Anh để giao tiếp, không nghề nghiệp và thu nhập. Họ phụ thuộc hoàn toàn vào tiền từ Việt Nam gửi sang.
Ban đầu, bà Hồng thích không khí trong lành, yên tĩnh của nước Mỹ, nhưng sự hào hứng dần phai. Hàng ngày, bà đi bộ một vòng công viên rồi về nấu ăn, cuối tuần chờ con chở đi siêu thị châu Á. Chồng bà, ông Minh, nhiều lần học lái xe nhưng đều bỏ dở vì sợ tốc độ cao trên cao tốc. Không có bằng lái, ông ví mình như “người mất chân”. Nơi họ sống thưa dân và hiếm người Việt.
Cách đây bốn năm, người chị đứng đơn bảo lãnh qua đời vì ung thư khiến động lực ở lại Mỹ của vợ chồng bà Hồng không còn như trước. Cứ khoảng 6 tháng, họ lại mua vé bay về Việt Nam. Việc rời Mỹ nhiều tháng khiến ông bà bị ngắt quãng chuỗi cư trú liên tục, không đủ điều kiện thi lấy quốc tịch.
Về phần Phương Nhi, sau khi bỏ dở chương trình thạc sĩ tại Việt Nam cô học lại bằng đại học chuyên ngành marketing trong hai năm để tìm việc. Sau giờ làm, cô chỉ xem phim, đọc truyện để lấp đầy khoảng trống.
Ba anh chị của Nhi ở lại Việt Nam hơn 20 năm qua không dám yêu đương, kết hôn vì sợ ảnh hưởng đến việc xét duyệt hồ sơ định cư.
Nhớ Việt Nam, Phương Nhi muốn về nước. Nhưng cuối năm 2022, luật sư thông báo hồ sơ của ba anh chị em đã bước vào giai đoạn xử lý tại Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC). Cô tiếp tục ở lại Mỹ chờ đợi.
Tình cảnh của gia đình Nhi không hiếm gặp trên các hội nhóm của những người chuẩn bị di cư Mỹ. Dữ liệu năm 2025 của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ghi nhận khoảng 2,4 triệu đơn I-130 (công dân hoặc thường trú nhân Mỹ bảo lãnh người thân sang định cư) đang chờ xét duyệt.
Nghiên cứu của Viện Cato (Mỹ) chỉ ra thời gian chờ trung bình cho các diện bảo lãnh gia đình tăng từ 4 năm 3 tháng (năm 1991) lên 8 năm 1 tháng (năm 2018). Trong đó, diện F4 có thời gian chờ lâu nhất, trung bình 14 năm 7 tháng. Chờ đợi khiến nhiều người bỏ lỡ các cột mốc quan trọng cuộc đời như học hành, kết hôn, sinh con, chăm sóc cha mẹ.
Ông José Latour, Luật sư trưởng của Văn phòng Luật di trú LatourLaw, trụ sở ở TP HCM, cho biết nhóm hồ sơ toàn cầu diện F4 hiện mới giải quyết đến các đơn nộp trước năm 2008.
“Trong nền văn hóa coi trọng gia đình như Việt Nam, sự chậm trễ này tạo ra áp lực lớn”, luật sư nói. Trong 33 năm hỗ trợ các gia đình chuẩn bị hồ sơ định cư Mỹ, ông từng chứng kiến nhiều người phải hoãn việc học của con, hoãn nghỉ hưu, đám cưới hay lễ tốt nghiệp. “Họ không biết mình nên chờ đợi cơ hội định cư hay từ bỏ để ổn định cuộc sống tại quê nhà”, ông José Latour nói.
Ông dẫn chứng trường hợp một người cha nộp hồ sơ diện F4, luôn giữ tâm thế sẵn sàng lên máy bay nên dừng mọi kế hoạch đầu tư dài hạn tại Việt Nam với hy vọng các con được sang Mỹ học tập. Khi con ông đã tốt nghiệp đại học, đi làm và quá 21 tuổi khi người cha được cấp thị thực và không còn đủ điều kiện đi cùng. Người con này rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc chờ khiếu nại để giữ cơ hội định cư Mỹ hay kết hôn ở Việt Nam để ổn định cuộc sống và chấp nhận từ bỏ quyền lợi di trú.
Từ thực tế trên, đại diện LatourLaw khuyên các gia đình nên chủ động chuẩn bị kế hoạch học tập, nghề nghiệp và tài chính theo kịch bản thời gian chờ kéo dài, thay vì phụ thuộc vào mốc xét duyệt của cơ quan di trú.
Ông José Latour tin rằng Mỹ sẽ sớm quay lại truyền thống đón nhận người nhập cư hợp pháp và quy trình xử lý hồ sơ bảo lãnh gia đình sẽ hiệu quả hơn trong vài năm tới.
Ngày 24/4, Công an phường Bình Định (tỉnh Gia Lai) cho biết đã bàn giao số tiền 56,8 triệu đồng cho anh Trần Thiện Công (30 tuổi, trú cùng phường) bị thất lạc trong quá trình giao dịch tại cây ATM trên địa bàn.
Trước đó, khoảng 20h40 ngày 22/4, anh Công thực hiện giao dịch nộp tiền tại cây ATM ngân hàng MB Bank trên đường Ngô Gia Tự, phường Bình Định. Do sơ suất, sau khi anh rời đi, số tiền 56,8 triệu đồng vẫn chưa được nộp thành công vào tài khoản.
Anh Công rất lo lắng vì số tiền chưa vào tài khoản. Cùng thời điểm, khi đến rút tiền tại cây ATM trên, anh Trí phát hiện số tiền bị bỏ quên. Do không biết ai là chủ sở hữu, anh Trí đã mang số tiền trên đến Công an phường Bình Định trình báo, nhờ xác minh trả lại cho người mất.
Tiếp nhận thông tin, cán bộ chiến sĩ Công an phường Bình Định vào cuộc xác minh và nhanh chóng liên hệ được với anh Công để trao trả tài sản.
Nhận lại số tiền, anh Công cho biết rất bất ngờ và cảm kích trước hành động của anh Trí. Anh cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cán bộ, chiến sĩ Công an phường Bình Định đã hỗ trợ giúp anh nhận lại tài sản.
Theo Công an phường Bình Định, dù cuộc sống gia đình còn khó khăn, anh Trí chưa có việc làm ổn định nhưng hành động nhặt được của rơi, trả lại người bị mất của anh là một nghĩa cử đẹp, thể hiện phẩm chất trung thực, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.
Chiều cuối tháng 6, tại Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2, TP HCM, chị Quỳnh nắn bóp đôi chân tê cứng của con trai Lý Duy Luân, 12 tuổi. Sau đợt truyền hóa chất lần thứ tư, Luân bị nhiễm trùng máu, sốt cao và mất khả năng vận động.
Ngoài hành lang, anh Lý Hậu, 39 tuổi, chồng chị, cũng vừa bắt xe buýt từ Bệnh viện Ung bướu cơ sở 1 sang để cùng vợ trông con sau mũi xạ trị.
Một năm nay, gia đình chị Quỳnh bị chia cắt. Vợ chồng chị bám trụ ở bệnh viện, còn con gái 16 tuổi ở nhà cùng ông bà nội tại phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ. "Những người quan trọng nhất đời của tôi lại mắc bệnh quái ác, tôi khóc cạn nước mắt", chị nói.
Trước khi đổ bệnh, gia đình phụ thuộc vào thu nhập 8 triệu đồng mỗi tháng từ công việc làm thuê của hai vợ chồng. Tháng 6/2025, anh Hậu ho ra máu, sụt cân và được chẩn đoán mắc ung thư vòm họng di căn não. Chuỗi ngày hóa trị, xạ trị của chồng bắt đầu vắt kiệt khoản tiền tiết kiệm vài chục triệu đồng của gia đình. Khi liệu trình điều trị của chồng mới bước sang tháng thứ ba, chị nhận tin dữ thứ hai.
Ngày chị tranh thủ bắt xe khách về Sóc Trăng để làm thủ tục cho Duy Luân nhập học lớp 6, chị thấy con mặt tái nhợt. Luân thường xuyên ôm đầu kêu đau. Những cơn đau đầu dai dẳng đi kèm triệu chứng buồn nôn, mất thăng bằng khiến cậu bé hay vấp ngã ngay cả khi đi trên mặt phẳng.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, bác sĩ phát hiện một khối u ác tính sâu trong não cháu bé. Luân được phẫu thuật bóc tách 30% khối u, sau đó chuyển sang Bệnh viện Ung bướu cơ sở 2 để tiếp tục hóa trị và xạ trị. Từ đó, hành trình chữa bệnh của gia đình chị Quỳnh là những chuyến xe buýt ngược xuôi giữa các bệnh viện.
Giữa tháng 6, Luân vào thuốc đợt thứ tư tại Bệnh viện Nhi đồng 1. Cơ thể đứa trẻ 12 tuổi không chịu nổi tác dụng phụ của hóa chất liều cao. Luân bị nhiễm trùng máu, lượng bạch cầu giảm sâu, hai chân tê cứng mất khả năng vận động. Thức trắng ba đêm liền để chườm hạ sốt cho con, mắt chị Quỳnh thâm quầng, đôi tay run rẩy khi bón từng thìa cháo loãng.
"Đứng trước lằn ranh sinh tử của con trai, tôi mất đi chỗ dựa vững chắc nhất là người chồng", chị nói. Những đợt hóa - xạ trị song song khiến sức khỏe anh Hậu suy kiệt. Do khác tuyến và khác bệnh viện điều trị, anh tự đi xạ trị một mình. Xong việc, anh lại bắt xe sang viện của con để đổi ca, chạy việc vặt giúp vợ.
Hơn một năm qua, thu nhập của hai vợ chồng mất trắng. Nguồn sống ở viện phụ thuộc vào những bữa cơm từ thiện. Để có tiền lo sinh hoạt phí và mua thuốc ngoài danh mục bảo hiểm, chị Quỳnh phải vay mượn người thân, bạn bè gần 100 triệu đồng.
"Vợ chồng tôi không đủ tiền thuê trọ, anh Hậu thường ngủ nhờ ở hành lang bệnh viện", chị Quỳnh nói.
Tại quê nhà, bố chồng chị cũng đang chống chọi với bệnh ung thư phổi, trong khi mẹ chồng mắc tiểu đường biến chứng. "Nhiều đêm ngồi nhìn chồng và con đầu rụng hết tóc vì hóa trị, xạ trị, tôi phải nén nỗi đau, tự động viên mình phải mạnh mẽ, là điểm tựa cho cả nhà", chị Quỳnh nói.
Hẳn là bạn shipper đó đã trải qua một ngày khó nhọc bởi cuộc vật lộn với miếng cơm manh áo trên từng nẻo đường mưu sinh.
Hạ đổ lửa, nắng rát da, mắt hoa lên vì cơn oi bức dội xuống mặt đường nhựa táp thẳng vào mặt mà bạn đâu được phép dừng lại. Xe vẫn nổ máy, vai gồng lên và chân tiến về phía trước.
Hay cơn mưa nặng hạt tạt qua, cái lạnh tái tê giăng lối, đường ngập lênh láng, tay lái chao nghiêng, bạn gần như bất lực chèo chống giỏ hàng nặng trĩu muốn ngả nghiêng cùng con nước.
Rồi lắm khi ánh mắt xét nét của khách hàng khó tính, câu đãi bôi lẫn dèm pha, lời chì chiết, phỉ báng mấy con số lẻ làm tròn trong đơn hàng làm lòng bạn đau, xót, chua chát lẫn tủi thân, uất nghẹn...
Mỗi ngày chúng ta vẫn đang vật lộn mải miết với vô số áp lực đeo mang, gồng gánh muôn nỗi lo toan, muộn phiền và mệt mỏi. Chẳng lạ gì khi trái tim ta nhức nhối những niềm đau, tâm hồn ta cứ xao xác cơn khốn khổ.
Khó khăn ấy chỉ là nhất thời, ngày mai mọi thứ sẽ tốt hơn hôm nay, chỉ cần bạn còn cố gắng. Đi chậm thôi, mệt thì có thể dừng lại, nghỉ đủ sức lại bước tiếp về phía bình minh. Sau đêm đen mù mịt, ánh bình minh sẽ xé toang bóng tối để chiếu rọi và sưởi ấm vạn vật.
Bạn là nhân vật chính trong cuốn sách mang tên "Cuộc đời tôi". Bạn là người quyết định tô vẽ từng trang viết tươi tắn niềm vui, rạng rỡ hạnh phúc, dung dị nụ cười!
Ai cũng nghĩ cuộc đời mình là khổ nhất, chỉ vì chưa nhìn thấy mái hiên nhà người khác dột nát ra sao! Mong sao ai kia đang ủ dột, rối rắm, bi quan và tuyệt vọng đều nhận ra lẽ thường ấy để thấu cảm điều bình thường mà quý giá: bạn chưa phải là người bất hạnh nhất.
Khi thôi đo đếm hạnh phúc bằng cuộc đời của người khác, bạn sẽ nhận ra những điều bình dị quanh mình - một ngày bình yên, một nụ cười chân thành, một lời cảm ơn thật bụng, một câu hỏi han ấm lòng, một khoảnh khắc được sống trọn vẹn...
Lỡ cả đời không rực rỡ thì sao...
Chẳng sao cả!
Dẫu chỉ là một sợi rễ âm thầm trong lòng đất, bạn phải kiên trì bám trụ tìm mạch nước ngầm, kiếm nguồn dưỡng chất, tiếp thêm nhựa sống cho cây trái trổ bông, kết hạt.
Đừng hoài nghi, lo lắng cả đời không rực rỡ! Bởi bạn vẫn đang tỏa sáng theo cách riêng của mình.
