Trong bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/6, Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ và Iran đã ngừng đàm phán.
“Các bản tin giả cho rằng Iran và Mỹ đã ngừng đàm phán vài ngày trước là sai sự thật và không chính xác. Các cuộc đối thoại giữa chúng tôi vẫn diễn ra liên tục, bao gồm cả 4 ngày trước, 3 ngày trước, 2 ngày trước, 1 ngày trước và cả hôm nay”, ông Trump nêu rõ.
Tổng thống Mỹ cũng ra “tối hậu thư” với Iran, yêu cầu quốc gia Trung Đông phải đạt được thỏa thuận.
“Không ai biết các cuộc đối thoại sẽ đi đến đâu, nhưng tôi đã nói với Iran rằng: Đã đến lúc, bằng cách này hay cách khác, các ông phải đạt được một thỏa thuận. Các ông đã làm như vậy trong 47 năm rồi, và không thể để nó tiếp diễn thêm nữa!”, ông Trump nhấn mạnh.
Trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ hôm 2/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng nêu rõ các điều kiện cho 2 giai đoạn đàm phán với Iran.
Ông Rubio nói với các nhà lập pháp rằng Iran phải chấm dứt lập trường hiếu chiến trong khu vực.
“Họ phải tuyên bố rất rõ ràng rằng eo biển (Hormuz) hiện đã mở cửa, chúng tôi không thu phí, chúng tôi sẽ giúp gỡ bỏ các quả mìn mà họ đã đặt ở đó, và họ sẽ không bắn vào tàu thuyền”, ông Rubio nói.
“Ngoài việc mở lại eo biển, đó là điều kiện tiên quyết mở ra cánh cửa cho giai đoạn hai. Giai đoạn hai là họ phải cam kết đàm phán rất cụ thể về uranium làm giàu cao – việc xử lý uranium làm giàu cao vẫn còn được chôn sâu trong một ngọn núi nào đó”, ông Rubio nhấn mạnh, nói thêm rằng Iran sẽ phải đồng ý với những hạn chế dài hạn đối với chương trình hạt nhân của mình.
Tổng thống Trump ngày 1/6 tuyên bố “các cuộc đàm phán với Iran vẫn tiếp tục, với tốc độ nhanh chóng”.
Mặc dù hãng tin Tasnim cho biết Iran đã thông báo đình chỉ các cuộc đàm phán với Mỹ thông qua trung gian do tình trạng leo thang các hành động thù địch tại Li Băng, nhưng Tổng thống Trump khẳng định Iran vẫn chưa chính thức thông báo cho Washington về việc chấm dứt tiến trình đàm phán.
Đồng thời, ông cũng làm rõ rằng tình hình hiện tại không đồng nghĩa với việc Mỹ tự động quay trở lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn chống lại Iran. Thay vào đó, Washington vẫn duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với Iran.
Trước đó, các báo cáo truyền thông cho thấy Mỹ và Iran đã tiến gần hơn đến một thỏa thuận khung bao gồm lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày, khôi phục hoạt động vận tải hàng hải qua eo biển Hormuz và bắt đầu các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.
Cùng lúc đó, ông Trump đã gia tăng áp lực lên Tehran khi tuyên bố sẵn sàng nối lại các cuộc không kích nếu các yêu cầu của Mỹ không được đáp ứng. Trong số các điều kiện cốt lõi của Mỹ có việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz và việc Iran từ bỏ các nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân.
Vấn đề eo biển Hormuz và uranium làm giàu của Iran vẫn là những điểm nghẽn lớn trong các cuộc đàm phán.
Kho uranium của Iran được cho là nằm bên dưới đống đổ nát của các cơ sở tại Natanz, Fordow và Isfahan, vốn đã bị hư hại nặng sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào năm ngoái. Mỹ nghi ngờ Iran sử dụng số vật liệu này để phát triển vũ khí hạt nhân, bất chấp Tehran nhiều lần lên tiếng phủ nhận.
Tuần trước, ông Trump nói rằng lượng uranium làm giàu cao của Iran phải được bàn giao cho Mỹ, bị tiêu hủy tại chỗ hoặc được chuyển đến “một địa điểm phù hợp khác dưới sự giám sát của cơ quan năng lượng nguyên tử”.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, về cơ bản đã bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát. Trong khi đó, Mỹ cũng phong tỏa các cảng của Iran.
Theo báo Washington Post, trong thư gửi các nghị sĩ ngày 1-5, ông Trump khẳng định xung đột với Iran thực chất đã kết thúc từ đầu tháng 4, sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.
"Không có bất kỳ cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7-4-2026. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28-2 đã chấm dứt", ông viết, cho rằng điều này cho phép chính quyền có thêm thời gian mà không cần xin phép Quốc hội.
Theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973, Tổng thống chỉ được tiến hành chiến dịch quân sự tối đa 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, hoặc có thể xin gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho lực lượng khi rút quân.
Tuy nhiên Nhà Trắng dường như không tìm kiếm phương án gia hạn, mà thay vào đó lập luận rằng quy định này không áp dụng, hoặc thậm chí vi hiến - quan điểm từng được nhiều đời Tổng thống ở cả hai đảng đưa ra, nhưng chưa được tòa án phân xử dứt điểm.
Lập luận của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phe Dân chủ. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (bang New Hampshire) cho rằng tuyên bố của ông Trump "không phản ánh thực tế" khi binh sĩ Mỹ vẫn đang đối mặt nguy hiểm trong khu vực, chính quyền liên tục đe dọa leo thang xung đột, eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và giá cả trong nước tăng vọt. Theo bà, xung đột này vẫn đang tiếp diễn, chứ chưa hề kết thúc.
"Sau 60 ngày, Tổng thống vẫn không có chiến lược hay lối thoát cho cuộc chiến này", bà nói, gọi đây là "ngưỡng pháp lý rõ ràng" buộc Nhà Trắng phải hành động.
Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Charles E. Schumer cũng chỉ trích lập luận của Tổng thống là điều "vớ vẩn".
Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, nhiều tiếng nói cũng coi mốc 60 ngày là ranh giới quan trọng. Thượng nghị sĩ Susan Collins khẳng định nếu xung đột kéo dài, Quốc hội cần phải phê chuẩn. Đồng quan điểm, thượng nghị sĩ John Curtis tuyên bố sẽ không ủng hộ thêm ngân sách cho chiến dịch nếu chưa có tuyên chiến chính thức.
Áp lực từ Quốc hội thể hiện rõ qua việc Thượng viện vừa bác bỏ, với tỉ lệ 50-47, một nghị quyết yêu cầu Tổng thống rút quân khỏi Iran - đánh dấu lần thứ sáu phe Dân chủ thúc đẩy bỏ phiếu về vấn đề này kể từ khi chiến sự bùng phát.
Theo Hãng tin Reuters, trong trường hợp chiến sự Trung Đông bùng phát trở lại, chính quyền ông Trump có thể lập luận rằng một "chu kỳ 60 ngày" mới sẽ bắt đầu - cách tiếp cận được nhiều Tổng thống trước đây từng sử dụng.
Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla hôm 27/4 tới Mỹ, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày. Tổng thống Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đón tiếp và cùng vợ chồng Vua Charles dự tiệc trà tại Nhà Trắng.
Vợ chồng Tổng thống Trump sau đó đưa Vua Charles và Hoàng hậu Camilla tham quan khu vườn Nhà Trắng và tổ ong mới trong vườn. Bà Melania tuần trước công bố mở rộng chương trình nuôi ong tại Nhà Trắng, với điểm nhấn là một tổ ong được chế tác theo hình dáng đặc trưng của công trình này.
Tổ ong bổ sung vào hai đàn ong đã tồn tại từ năm 2009 trên bãi cỏ phía Nam. Vào cao điểm mùa hè, các đàn ong có thể lên tới khoảng 70.000 con, tạo ra khoảng 90-102 lít mật mỗi năm.
Số mật ong này được sử dụng trong các hoạt động của Nhà Trắng, như tiệc chiêu đãi và đóng gói làm quà tặng ngoại giao, trong khi một phần được quyên tặng cho các tổ chức hỗ trợ thực phẩm địa phương. Các vị khách thăm cấp nhà nước đến Mỹ cũng sẽ được tặng một hũ mật ong Nhà Trắng.
Hoạt động tiếp đón vợ chồng Vua Charles III diễn ra chỉ hai ngày sau vụ nổ súng tại bữa tiệc có sự tham dự của Tổng thống Trump ở thủ đô Washington. Lãnh đạo Mỹ cũng giới thiệu bức tranh về vụ ám sát hụt nhằm vào ông hồi năm 2024 cho nguyên thủ Anh.
Vua Charles III dự kiến phát biểu trước quốc hội Mỹ ngày 28/4, trong bối cảnh ông tìm cách hàn gắn rạn nứt xuyên Đại Tây Dương liên quan xung đột Trung Đông, do London đã từ chối hỗ trợ Washington.
Vua Charles cũng dự kiến phát biểu ngắn tại quốc yến ở Nhà Trắng tối cùng ngày. Ông sẽ tới New York ngày 29/4 để thăm đài tưởng niệm các nạn nhân trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001.
Tổng thống Trump thời gian qua nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì lập trường phản đối chiến sự Trung Đông, cũng như các chính sách nhập cư và năng lượng của chính phủ Anh. Dù công khai phản đối cuộc chiến, Thủ tướng Starmer vẫn ủng hộ chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III.
Trong thông báo ngày 21-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Israel, ông Oren Marmorstein, cho biết "tất cả các nhà hoạt động nước ngoài" trên đội tàu đến Gaza đã bị trục xuất. Ông này kế đó cảnh báo Israel sẽ không dung thứ cho bất kỳ hành động nào vi phạm lệnh phong tỏa trên biển đối với Dải Gaza, một hành động mà ông khẳng định là "đúng luật".
Hôm 19-5, hải quân Israel cho hay đã chặn bắt con tàu cuối cùng thuộc nhóm khoảng 50 tàu của Tổ chức Global Sumud Flotilla đang chở một lượng hàng viện trợ mang tính tượng trưng đến Gaza.
Theo truyền thông quốc tế, nhóm tàu này muốn thách thức lệnh phong tỏa "phi lý" của Israel với Gaza, đồng thời thu hút sự chú ý quốc tế đối với khủng hoảng nhân đạo tại dải đất này.
Đài Al Jazeera cho biết có khoảng 430 nhà hoạt động đến từ 40 quốc gia khác nhau tham gia đội tàu nói trên. Họ bị bắt giữ trên biển hôm 18-5, sau đó được chuyển đến một trại giam trên đất liền.
Sự chỉ trích xuất hiện sau khi Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir đăng tải một video trên X hôm 20-5. Trong đó, ông chế giễu các nhà hoạt động đang bị bắt quỳ trên sàn nhà với hai tay bị trói ra sau lưng kèm dòng chữ "Chào mừng đến với Israel".
Cách hành xử của ông Ben-Gvir khiến Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng phải lên tiếng chỉ trích gay gắt, cho rằng hành động này không phù hợp với các giá trị và chuẩn mực của Tel Aviv.
Nhiều nước, trong đó có Mỹ, Pháp, Ý, Canada, Anh và Ireland đã lên tiếng phản đối, bày tỏ quan ngại về điều kiện giam giữ những người bị bắt. Một số nước đã triệu tập đại sứ Israel, yêu cầu giải thích và xin lỗi.
Theo Al Jazeera, những người bị trục xuất sẽ rời Israel bằng máy bay từ sân bay Ramon ở miền nam Israel. Chỉ có số ít trong nhóm khởi hành từ sân bay Ben Gurion ở Tel Aviv.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan xác nhận nước này đang thực hiện 3 chuyến bay đặc biệt để đưa công dân Thổ Nhĩ Kỳ cũng như những người tham gia từ nước thứ ba đến Thổ Nhĩ Kỳ.
Mặc dù đã đạt thỏa thuận ngừng bắn với lực lượng Hamas ở Dải Gaza từ tháng 10-2025, Israel vẫn duy trì lệnh phong tỏa trên biển và chặn bắt một số đội tàu mang tiếp tế đến dải đất này.
Theo Al Jazeera, đây là vụ trục xuất nhanh nhất từ trước tới nay, khi Israel đang nỗ lực hạn chế thiệt hại về hình ảnh do video của ông Ben-Gvir gây ra. Nhiều người Palestine tin rằng sự việc đã thu hút nhiều sự chú ý của quốc tế hơn trước do những người bị bắt thuộc nhiều quốc tịch.
