Tôi cho rằng việc bỏ được cờ bạc hay không phần lớn vẫn phụ thuộc vào bản thân mỗi người, đặc biệt là nhận thức và khả năng kiểm soát chính mình. Cờ bạc không khó bỏ như nhiều người nghĩ. Điều khó nhất là chiến thắng lòng tham và những ham muốn bên trong mình.
Tôi từng có khoảng thời gian sa vào cờ bạc, từ năm 2020 đến 2021. Ngay từ khi bắt đầu dính vào, tôi đã hiểu đây là một trò chơi mà người tham gia khó có thể thắng lâu dài. Dù vậy, tôi vẫn lao vào với suy nghĩ mình có thể kiểm soát được mọi thứ, kịp rút chân khi có lời nhẹ.
Ban đầu, tôi tự đặt ra những nguyên tắc rất chặt chẽ. Mỗi ngày, nếu thắng khoảng 10 triệu đồng là tôi dừng ngay. Ngược lại, nếu thua 10 triệu đồng tôi cũng nghỉ chơi, không cố gỡ. Có những giai đoạn, tôi thắng tới 20 ngày trong một tháng. Chính những lần thắng ấy khiến tôi càng tin rằng mình là “vua cờ bạc” đang làm chủ cuộc chơi.
Nhưng rồi đại dịch Covid-19 ập đến. Thời gian ở nhà nhiều hơn, công việc bị gián đoạn, tôi có quá nhiều thời gian rảnh. Từ chỗ chơi có chừng mực, tôi bắt đầu chơi nhiều hơn. Mức cược cũng tăng dần theo thời gian. Những nguyên tắc tôi từng đặt ra cho bản thân dần bị phá vỡ lúc nào không hay.
Khi lòng tham lớn hơn sự tỉnh táo, mọi thứ nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát. Chỉ trong giai đoạn dịch bệnh đó, tôi thua hơn một tỷ đồng. Tôi vẫn nhớ như in ngày cuối cùng mình tham gia cờ bạc. Hôm ấy, tôi mất hơn 500 triệu đồng chỉ trong một ngày. Tài khoản của tôi khi đó vẫn còn tiền, nghĩa là tôi vẫn có thể tiếp tục chơi để tìm cách gỡ gạc. Nhưng chính khoảnh khắc ấy, tôi quyết định dừng lại.
>> Đứa bạn học giỏi, lương cao bỗng báo nợ trăm triệu, phải bán đất
Tôi tự nhủ số tiền đã mất sẽ là học phí cho một bài học đắt giá. Nếu muốn lấy lại những gì đã mất, tôi phải kiếm bằng công việc chân chính chứ không phải tiếp tục lao vào một vòng xoáy cờ bạc không có điểm dừng.
Thời gian đầu từ bỏ cờ bạc quả thực không hề dễ dàng. Trong đầu tôi luôn xuất hiện một tiếng nói khác, thúc giục rằng chỉ cần chơi thêm một lần nữa là có thể gỡ lại toàn bộ số tiền đã mất. Tôi tin rằng bất kỳ ai từng sa vào cờ bạc cũng sẽ hiểu cảm giác đó. Nếu nhận thức không đủ mạnh, nếu lý trí không thắng nổi ham muốn, có lẽ tôi đã quay lại con đường cũ.
Cờ bạc vốn là một vòng luẩn quẩn. Khi thắng, người ta muốn thắng nhiều hơn nữa vì không bao giờ thấy đủ. Khi thua, người ta lại càng lao vào để gỡ. Đến lúc gỡ được thì lại tiếp tục muốn thắng thêm. Cứ như vậy, lòng tham dần che mờ lý trí, khiến người chơi đánh mất bản thân lúc nào không hay.
Điều tôi nhận ra sau tất cả là tiền kiếm được từ cờ bạc thường không mang lại nhiều giá trị. Đó là khoản tiền đến quá dễ dàng nên người ta cũng tiêu đi rất dễ dàng. Trong khi đó, những gì mất đi lại chính là đồng tiền được tạo ra từ công sức, thời gian và mồ hôi của mình.
Hơn một tỷ đồng tôi từng mất là cái giá rất đắt. Nhưng đổi lại, tôi học được một điều quan trọng: không có cách nào làm giàu bền vững ngoài lao động và công việc chân chính. Và chỉ khi chấp nhận từ bỏ ý nghĩ “gỡ lại”, người ta mới thực sự bước ra khỏi cờ bạc.
Trước đây tôi có thời gian gần một năm làm việc tại một xí nghiệp chế biến thủy sản ở tỉnh nhà.
Mặc dù tôi có bằng trung cấp chế biến thủy sản nhưng không được ký hợp đồng chính thức và làm mỗi ngày quá 12 tiếng nhưng không được tính tăng ca, không được đóng bảo hiểm xã hội.
Vì vậy, tôi quyết định rời quê hương lên Bình Dương (cũ) làm bảo vệ. Tôi cũng như nhiều người khác lên Bình Dương với giấc mộng thoát nghèo. Mỗi tháng tôi đều gửi tiền về quê phụ gia đình, giúp em trai học cao đẳng sư phạm.
Sau đó bốn năm, tôi đã nghỉ làm bảo vệ và chuyển sang làm công nhân cho công ty trong khu công nghiệp. Sau 14 năm làm việc, tôi đã mua được nhà ở xã hội tại phường Bình Dương, TP HCM, gửi tiết kiệm được 100.000.000 đồng cùng với 13 chỉ vàng.
Hiện tại, tôi đã nghỉ công ty và muốn về quê trồng trọt, rời xa phố thị.
Tôi đang hưởng trợ cấp thất nghiệp và năm sau tôi sẽ được rút bảo hiểm xã hội một lần. Tôi không biết là nên đóng tiếp để được hưởng lương hưu hay là nên rút một lần? Nếu chờ lãnh lương hưu thì hơn chục năm nữa tôi mới đến tuổi.
Bây giờ tôi cũng chưa biết là đã đạt được "giấc mơ Bình Dương" chưa, mong các bạn cho thêm ý kiến?
Mỗi khi Hà Nội bước vào những đợt nắng nóng gay gắt, câu hỏi thường được đặt ra là làm thế nào để thành phố có thêm cây xanh, mặt nước và không gian mở để giảm nhiệt.
Tuy nhiên, có lẽ ít người để ý rằng ngay phía tây thủ đô đang tồn tại một không gian tự nhiên rất lớn mà nếu được quy hoạch hợp lý, có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề của Hà Nội trong tương lai. Đó là lưu vực sông Đáy.
Trong nhiều năm qua, sông Đáy chủ yếu được nhìn nhận như một tuyến tiêu thoát nước hoặc hành lang phân lũ khi cần thiết. Nhưng khi các dự án đập dâng trên sông Hồng được triển khai, dòng sông này có cơ hội được hồi sinh với nguồn nước ổn định hơn quanh năm.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để nhìn sông Đáy theo một cách khác: Là hạ tầng sinh thái chiến lược của vùng Thủ đô Hà Nội.
Hãy hình dung chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 30-40 phút di chuyển là một vùng đô thị sông nước rộng lớn. Dọc hai bên sông Đáy là những khu dân cư ven nước được xây dựng trên nền đất cao, kết nối với nhau bằng các tuyến đường ven sông, quảng trường công cộng, công viên và ga tàu điện. Xen giữa các khu dân cư là hồ sinh thái, đầm nước, công viên ngập nước và các hành lang cây xanh kéo dài hàng chục kilomet.
Người dân có thể đi bộ dọc bờ sông vào mỗi buổi chiều, đạp xe dưới những hàng cây, chèo thuyền trên các tuyến kênh kết nối với sông Đáy hoặc đơn giản là tận hưởng một không gian thoáng đãng mà ngày càng khó tìm thấy trong nội đô Hà Nội.
Thay vì những khu đô thị bê tông hóa dày đặc, lưu vực sông Đáy có thể phát triển theo mô hình các "Cù lao đô thị sinh thái". Mỗi khu dân cư được xây dựng trên nền đất cao hơn mực nước lũ thiết kế, trong khi phần lớn diện tích xung quanh vẫn được dành cho mặt nước, hồ điều hòa và cây xanh. Cách làm này không chỉ tạo ra môi trường sống hấp dẫn mà còn cho phép thành phố giữ lại không gian cho nước.
Đây chính là điểm quan trọng để Hà Nội có thể tận dụng lưu vực sông Đáy như một vùng trữ nước tự nhiên quy mô lớn. Khi mưa lớn, nước từ hệ thống sông Nhuệ và các khu vực đô thị có thể được điều tiết về đây. Khi mùa khô đến, lượng nước được giữ lại sẽ góp phần duy trì dòng chảy cho toàn bộ lưu vực từ Hà Nội xuống Hà Nam và Ninh Bình.
Hàng trăm triệu mét khối nước khu vực này cũng có thể đóng vai trò như một "Máy điều hòa tự nhiên" cho phía tây thủ đô bằng việc cung cấp độ ẩm cho các luồng gió Tây Nam khô nóng làm hạ bớt nhiệt trước khi thổi tới nội đô. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, giá trị của những vùng mặt nước và đất ngập nước sẽ ngày càng trở nên quan trọng.
Điều đáng chú ý là mô hình này không làm mất đi cơ hội phát triển kinh tế. Ngược lại, những khu đô thị ven nước thường có sức hấp dẫn lớn đối với người dân, nhà đầu tư và du khách. Các hoạt động du lịch sinh thái, dịch vụ, thương mại, thể thao dưới nước, nghỉ dưỡng hay nông nghiệp công nghệ cao hoàn toàn có thể phát triển song song với mục tiêu bảo tồn môi trường.
Ở nhiều vùng quê hiện nay, mâm cỗ đang dần trở thành một cuộc chạy đua hình thức. Người ta không còn chỉ ăn cỗ để gặp gỡ, chia sẻ niềm vui hay nỗi buồn, mà còn mang theo áp lực "không được thua kém". Hệ quả là cả gia chủ lẫn khách mời đều mệt mỏi, tốn kém, thậm chí ảnh hưởng sức khỏe.
Bố tôi nghỉ hưu chưa lâu nhưng gần như tuần nào cũng đi ăn cỗ. Trung bình cứ ba ngày lại có một đám cưới, giỗ chạp, tân gia hay đám tang. Một mâm cỗ chỉ sáu người nhưng có thể dùng tới khoảng 3-4 kg thịt các loại: gà, heo, bò, chả, giò... Rau xanh rất ít, món chiên, xào và dầu mỡ lại quá nhiều.
Chỉ vài tháng sau, sức khỏe ông giảm rõ rệt. Mỡ máu tăng, huyết áp cao hơn trước. Đi khám, bác sĩ yêu cầu bố phải hạn chế ăn thịt đỏ và đồ dầu mỡ. Nhưng ở quê, việc từ chối đi ăn cỗ gần như không thể. Người lớn tuổi còn giữ nhiều quan hệ họ hàng, làng xóm nên "có đám là phải đi".
Nghịch lý là trong khi ngành y tế liên tục khuyến cáo giảm tiêu thụ thịt đỏ, hạn chế dầu mỡ và ăn cân bằng dinh dưỡng, thì văn hóa cỗ bàn ở nhiều nơi lại đi theo chiều ngược lại. Gia chủ sợ bị chê keo kiệt nên cố làm thật nhiều món, còn khách đi ăn cũng mặc nhiên coi việc ăn no, ăn nhiều là thước đo của sự chu đáo.
>> 10 năm tôi ăn phở không thêm đẫm tương ớt, chanh, giấm
Theo tôi, đây không còn là chuyện riêng của từng gia đình mà nên được nhìn như một vấn đề văn hóa - sức khỏe cộng đồng. Nếu tính toán khoảng 200 gram thịt mỗi người, kết hợp canh, rau và trái cây thì đã đủ dinh dưỡng, ngon miệng mà vẫn tiết kiệm. Điều quan trọng hơn là thay đổi tư duy: đi ăn cỗ chủ yếu để gặp gỡ và chia sẻ tình cảm, chứ không phải để ăn cho đẫy.
Thực tế, nhiều người nghỉ hưu đang chịu áp lực tài chính từ văn hóa cỗ bàn. Đi đám thì phải đưa tiền mừng. Đưa ít sợ mất lòng, đưa nhiều thì hụt cả khoản sinh hoạt trong tháng. Đến lượt nhà mình có việc lại phải cố làm cỗ lớn vì sợ bị đánh giá. Một vòng xoáy hình thức mà ai cũng than mệt nhưng ít người dám thay đổi trước.
Tôi từng dự tang lễ của một người bác họ. Gia đình đang đau buồn vì mất người thân nhưng vẫn phải lo ba bữa cỗ liên tiếp, mỗi bữa khoảng 35 bàn đầy thịt và bia rượu. Sau tang lễ, tiền phúng viếng không đủ bù chi phí cỗ bàn. Người sống vừa mất người thân, vừa mang thêm áp lực nợ nần. Vậy có đáng không?
