Sau giai đoạn ồ ạt đầu tư vào AI, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu hoài nghi về những khoản chi khổng lồ cho công nghệ này có thực sự mang lại giá trị tương xứng hay không.
Các công ty từng nhanh chóng triển khai AI hiện đang phải đối mặt với chi phí công nghệ tăng vọt, trong khi mức độ cải thiện năng suất vẫn chưa rõ ràng và sự hoài nghi từ chính nhân viên liên tục gia tăng.
Một ví dụ gây chú ý là trường hợp một doanh nghiệp đã tiêu tốn tới 500 triệu USD chỉ trong một tháng sau khi cấp quyền sử dụng Claude cho nhân viên nhưng không thiết lập giới hạn mức sử dụng.
Những trường hợp hóa đơn AI tăng vọt ngoài dự kiến không phải là hiếm. Tháng 4 vừa qua, một khách hàng của Google Cloud bất ngờ nhận hóa đơn hơn 18.000 USD dù ngân sách ban đầu chỉ khoảng 7 USD, sau khi một khóa API bị lộ và bị kẻ xấu khai thác.
Tương tự, đầu tháng 5, nhà phát triển dự án OpenClaw cho biết hệ thống của mình đã tiêu tốn tới 1,3 triệu USD tiền token API của OpenAI chỉ trong vòng một tháng.
Nhiều tập đoàn lớn cũng bắt đầu cảm nhận sức ép từ làn sóng chi tiêu cho AI.
Theo tờ The Verge, Microsoft đã hủy phần lớn giấy phép sử dụng Claude Code trong nội bộ do những lo ngại về chi phí.
Giám đốc vận hành Uber cho biết các khoản chi cho AI ngày càng trở nên khó biện minh hơn.
Áp lực tài chính từ AI cũng phần nào tác động đến thị trường lao động. Nhiều doanh nghiệp viện dẫn AI với khả năng tự động hóa là lý do cho các đợt cắt giảm nhân sự.
Tuy nhiên, ông Anuj Kapur, CEO của CloudBees, cho rằng việc sa thải có thể đơn giản là giải pháp duy nhất mà doanh nghiệp còn có thể sử dụng để bù đắp các hóa đơn AI ngày càng lớn.
Ông Ali Ansari, CEO của Micro1, nhấn mạnh các doanh nghiệp đang trải qua sự điều chỉnh sau giai đoạn lạm dụng AI.
Ông gọi xu hướng trước đó là “tokenmaxxing”, tức cố gắng sử dụng càng nhiều token AI càng tốt mà không quan tâm đầy đủ đến hiệu quả thực tế.
Theo vị CEO, sự điều chỉnh có thể giúp doanh nghiệp tập trung hơn vào những ứng dụng AI thực sự mang lại giá trị thay vì chạy theo mức độ sử dụng.
Ông cho biết nhiều doanh nghiệp đang đánh giá quá cao khả năng của AI khi cho rằng công nghệ này có thể hoạt động hiệu quả trong mọi bộ phận. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, AI mới chứng minh được hiệu quả rõ rệt nhất trong lĩnh vực lập trình.
Những rào cản khi triển khai
Các chuyên gia nhận thấy nhiều doanh nghiệp đang gặp phải bốn rào cản lớn khi triển khai AI.
Trước hết là lựa chọn sai bài toán ứng dụng. Bà Sophia Velastegui, cựu Giám đốc AI của Microsoft và hiện là CEO Velastegui Ventures, chỉ ra thực trạng nhiều nhân viên thường dùng AI để tự động hóa những công việc mình không thích làm thay vì các nhiệm vụ có giá trị cao nhất cho doanh nghiệp.
Kết cục là khiến AI không tạo ra tác động đáng kể đến doanh thu hay hiệu quả kinh doanh.
Đồng thời, chi phí sử dụng AI ngày càng đắt đỏ. Một giám đốc công nghệ tiết lộ rằng nhân viên tại công ty của ông thậm chí dùng các mô hình AI tiên tiến chỉ để xem thông tin thời tiết.
Nhưng những nhân viên này không biết rằng các truy vấn tưởng chừng đơn giản vẫn phát sinh chi phí token đáng kể khi được thực hiện trên quy mô lớn.
Tại Amazon, áp lực chứng minh hiệu quả ứng dụng AI cũng tạo ra những hệ quả ngoài mong muốn. Theo Financial Times, một số nhân viên bị phát hiện cố tình tăng mức sử dụng các công cụ AI để đáp ứng các chỉ tiêu nội bộ.
Trước tình trạng này, Amazon đã hủy bảng xếp hạng sử dụng AI nhằm ngăn việc nhân viên thực hiện những tác vụ không cần thiết chỉ để cải thiện thứ hạng.
Bên cạnh đó, rào cản khi triển khai AI còn đến từ con người. Nhiều doanh nghiệp cấp hàng loạt tài khoản AI cho nhân viên song lại không có chiến lược sử dụng rõ ràng.
Họ mang theo tâm lý “cứ triển khai rồi xem điều gì hiệu quả”. Các chuyên gia đánh giá cách tiếp cận này thường dẫn đến chi phí tăng nhanh nhưng khó đo lường được giá trị thực tế.
Một trong những vấn đề khác là dữ liệu. Do lo ngại rò rỉ thông tin nội bộ, nhiều doanh nghiệp không cho phép các tác nhân AI tiếp cận đầy đủ dữ liệu độc quyền, khiến hiệu quả hoạt động kém hơn so với kỳ vọng.
Trong bối cảnh chi phí leo thang và áp lực chứng minh hiệu quả ngày càng lớn, các chuyên gia đang tiếp tục theo dõi liệu các doanh nghiệp sẽ xây dựng được các quy tắc sử dụng AI chặt chẽ hơn hay sẽ cắt giảm đầu tư vào công nghệ trong thời gian tới.
Theo Xinhua, Ning Yuan Dian Kun là tàu container thông minh chạy hoàn toàn bằng điện hạng 10.000 tấn đầu tiên của Trung Quốc, cũng là tàu lớn nhất thế giới thuộc loại này. Con tàu chính thức đi vào hoạt động thương mại hôm 15/4, đánh dấu giai đoạn mới trong công cuộc phát triển vận tải container ven biển bằng điện và thân thiện với môi trường tại Trung Quốc.
Trong chuyến đi đầu tiên, Ning Yuan Dian Kun rời cảng Ninh Ba - Chu Sơn để đến cảng Gia Hưng, cả hai đều nằm ở tỉnh Chiết Giang, miền đông Trung Quốc. Tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp này trước đây do các tàu chạy bằng nhiên liệu hóa thạch thống trị, nhưng đang dần điện khí hóa.
Ning Yuan Dian Kun do Viện Nghiên cứu và Thiết kế Tàu Thương mại Thượng Hải phát triển, trang bị hệ thống đẩy hoàn toàn bằng điện, vận hành thông minh với hiệu suất cao. Tàu dài 127,8 m, rộng 21,6 m, mớn nước thiết kế là 6,2 m, có thể chở 742 TEU (container tiêu chuẩn cỡ 6 m), dự kiến giúp tiết kiệm 580 tấn nhiên liệu và giảm 1.462 tấn khí thải CO2 mỗi năm.
Phương tiện mới trang bị 10 bộ pin dạng container với tổng dung lượng khoảng 20.000 kWh, tương đương dung lượng pin của khoảng 300 xe điện gia đình, và sử dụng hai động cơ đẩy đồng bộ nam châm vĩnh cửu 875 kW. Nó cũng đạt tiêu chuẩn không phát thải, không gây ồn và ô nhiễm trong quá trình hoạt động.
Ngoài ra, Ning Yuan Dian Kun còn trang bị hệ thống động cơ và định vị thông minh, cho phép tránh va chạm tự động, đi đúng tuyến đường với độ chính xác cao, điều khiển tích hợp tàu - bờ - đám mây. Tàu sử dụng hệ thống sạc hai chế độ, khai thác nguồn điện cao áp từ bờ và khả năng thay pin nhanh, giúp bổ sung năng lượng hiệu quả và linh hoạt. Thiết kế boong mở giúp nâng cao hiệu quả xếp dỡ hàng hóa, trong khi hình dạng mũi tàu làm giảm lực cản không khí 15-20%.
Chữ "Kun" trong tên tàu xuất phát từ tác phẩm cổ Trang Tử của Trung Quốc, chỉ loài cá thần thoại khổng lồ. Tàu "chị em" Ning Yuan Dian Peng, với "Peng" là một loài chim khổng lồ trong cùng tác phẩm, dự kiến chạy thử nghiệm trên biển vào tháng 5 và bàn giao vào tháng 6.
Khi cả hai tàu đi vào hoạt động, chúng sẽ trở thành hệ thống vận tải biển thân thiện với môi trường, chạy trên các tuyến đường cố định. "Dự án thể hiện cam kết của chúng tôi với quá trình chuyển đổi xanh của ngành vận tải biển và mục tiêu carbon kép của Trung Quốc", Chen Xiaofeng, Chủ tịch Công ty Vận tải biển Ninh Ba, đơn vị vận hành hai con tàu, cho biết.
Theo AFP, máy gia tốc hạt lớn (LHC), đường hầm hình tròn dài 27 km nằm ở độ sâu khoảng 100 m dưới biên giới Pháp - Thụy Sĩ, là máy gia tốc hạt lớn và mạnh nhất thế giới. Trong hầm, nam châm siêu dẫn và các cấu trúc gia tốc đẩy các hạt proton lên mức năng lượng cực cao, sau đó cho chúng va chạm ở tốc độ phi thường. Cỗ máy do Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) vận hành, nổi tiếng với việc chứng minh sự tồn tại của hạt Higgs boson, hay "hạt của Chúa".
"Từ 29/6, chúng ta sẽ bước vào giai đoạn mới", Markus Zerlauth, trưởng dự án nâng cấp LHC, nhận xét. Mục tiêu là tăng "độ sáng", tức tổng số vụ va chạm xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi cải tiến, cỗ máy mang tên mới là Máy gia tốc hạt lớn độ sáng cao (HL-LHC), dự kiến bắt đầu vận hành vào tháng 6/2030 và tiếp tục hoạt động khoảng một thập kỷ.
Tổng chi phí nâng cấp dự kiến lên tới 1,5 tỷ USD, trích từ phí thành viên của CERN cùng đóng góp hiện vật từ những nước như Mỹ, Nhật Bản, Canada, Trung Quốc.
Quá trình nâng cấp đòi hỏi phải thay thế hoàn toàn thiết bị trong một đoạn hầm dài 1,2 km. Các nam châm siêu dẫn mới, có khả năng tập trung chùm hạt tốt hơn, sẽ được lắp đặt để tăng số vụ va chạm. Cuối cùng, khoảng 140-200 vụ va chạm sẽ xảy ra mỗi khi hai nhóm hạt gặp nhau, tăng mạnh so với 60 vụ hiện nay. Zerlauth cho biết, số vụ va chạm tăng lên, có thể tới vài tỷ vụ mỗi giây, sẽ cho phép họ thu thập lượng dữ liệu nhiều gấp 100 lần.
Việc phát hiện hạt Higgs boson năm 2012 đã mở rộng sự hiểu biết của con người về cách các hạt nhận khối lượng, đồng thời mang lại cho nhà vật lý Peter Higgs và Francois Englert giải Nobel Vật lý năm 2013. Kể từ khi vận hành, LHC đã tìm thấy 55 triệu hạt. Cỗ máy nâng cấp dự kiến tạo ra khoảng 380 triệu hạt Higgs boson trong suốt thời gian hoạt động, giúp giới khoa học hiểu thêm về loại hạt này.
Thêm vào đó, CERN hy vọng có thể lần đầu tiên tạo ra đồng thời hai hạt Higgs boson và quan sát chúng tương tác. Theo Nedaa-Alexandra Asbah, nhà vật lý tại CERN, điều này có thể cung cấp manh mối về cách vũ trụ tiến hóa ngay sau vụ nổ Big Bang.
Khi quan sát các thiết bị điện tử trong nhà hoặc trên người, nhiều người có thể chú ý vào màn hình và các nút bấm, cổng sạc, cổng USB hoặc loa, nhưng lại bỏ qua nhiều ký hiệu quan trọng. Trong số các ký hiệu này, một ký hiệu có biểu tượng thùng rác và dấu gạch chéo (X) lớn ở trên nó.
Đây là một ký hiệu không phổ biến trên toàn cầu, mà chủ yếu xuất hiện trên các sản phẩm được phân phối tại châu Âu. Biểu tượng này liên quan đến cách thức người dùng nên xử lý thiết bị khi không còn cần đến hoặc khi nó không còn hoạt động. Cụ thể, ký hiệu này như muốn nhắc nhở người dùng không nên vứt thiết bị điện tử vào thùng rác thông thường.
Viết tắt của Waste Electrical and Electronic Equipment (tạm dịch Thiết bị điện và điện tử thải, hay WEEE), yêu cầu người dùng không được tự ý xử lý các thiết bị này mà phải mang đến các cơ sở thu gom chuyên dụng. Chương trình đã được áp dụng tại châu Âu từ năm 2003 nhằm giảm thiểu lượng rác thải điện tử.
Tại châu Âu, việc dán nhãn WEEE là bắt buộc đối với nhiều thiết bị gia dụng lớn như tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa, cũng như các sản phẩm nhỏ hơn như đèn, máy hút bụi và máy dò khói. Khi hết vòng đời sử dụng, những sản phẩm này sẽ được đưa đến các cơ sở thu gom để xử lý và tái chế một cách có trách nhiệm.
Số liệu từ Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, vào năm 2022, khoảng 5,5 triệu tấn rác thải điện tử đã được thu gom, tương đương 11,2 kg mỗi người. Chính những nỗ lực này giúp châu Âu trở thành khu vực dẫn đầu thế giới về tỷ lệ tái chế rác thải điện tử với 42,8%.
Trong thực tế, mặc dù không phải quốc gia nào cũng có chương trình tái chế rác thải điện tử bắt buộc, nhưng người dùng vẫn có thể tái chế đồ điện tử của mình. Ví dụ như Việt Nam, nhiều tổ chức đã kêu gọi triển khai các chương trình tái chế, cùng với các công ty năng lượng và nhà bán lẻ lớn. Để tìm hiểu về các chương trình tái chế rác thải điện tử, người dùng có thể tham khảo website từ các chương trình, chẳng hạn Việt Nam Tái Chế là chương trình thu gom rác thải điện tử đang triển khai tại hai thành phố lớn là TP.HCM và Hà Nội.
