Đề nghị các nước tôn trọng chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa

Sau gần hai năm điều tra, tòa án quân sự Trung Quốc ngày 7/5 thông báo hai cựu bộ trưởng quốc phòng Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc bị tuyên tử hình, hoãn thi hành án hai năm và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Theo tuyên bố chính thức, ông Ngụy bị kết tội nhận hối lộ, trong khi ông Lý vừa nhận vừa đưa hối lộ.

Án tử hình treo (tử hoãn) là quy định đặc thù chỉ tồn tại trong hệ thống pháp luật hình sự Trung Quốc. Theo Bộ luật Hình sự Trung Quốc, nếu một người bị kết án tử hình nhưng tòa án xét thấy "không bắt buộc phải thi hành án ngay lập tức", người đó sẽ bị tuyên án tử hình kèm theo thời gian thử thách hai năm.

Trong hai năm này, phạm nhân sẽ bị giam giữ và lao động cải tạo. Nếu phạm nhân không cố ý phạm tội mới trong thời gian thử thách, bản án sẽ tự động được giảm xuống thành tù chung thân.

Đây là mức án nặng nhất với các cựu sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát động chiến dịch chống tham nhũng vào năm 2012.

Trường hợp tướng Trung Quốc gần nhất nhận án tử hình treo là Cốc Tuấn Sơn, cựu phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Ông Cốc liên quan tới vụ án tham nhũng hơn 600 triệu nhân dân tệ (khoảng 98 triệu USD) và bị tuyên án vào năm 2015. Ông được cho là đang thụ án tù chung thân trong một nhà tù quân đội.

Vụ án của Cốc Tuấn Sơn đã châm ngòi cho làn sóng điều tra tham nhũng quy mô lớn trong quân đội Trung Quốc (PLA), dẫn đến sự sụp đổ của các cựu phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu. Năm 2017, tổng tham mưu trưởng PLA Phòng Phong Huy cũng bị cách chức.

Ông Từ qua đời trong khi chờ tuyên án, trong khi ông Quách và ông Phòng nhận án chung thân thay vì hình phạt nặng hơn là tử hình treo.

"Bản án tử hình treo đóng vai trò như sự răn đe mạnh mẽ đối với các hành vi tham nhũng và sai phạm công vụ khác", tiến sĩ Zi Yang, nghiên cứu viên tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS) thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) ở Singapore, nói.

Ông Ngụy giữ chức bộ trưởng quốc phòng từ năm 2018 đến 2023. Ông Lý là người kế nhiệm và giữ chức vụ này trong bảy tháng trước khi bị cách chức đột ngột. Tại Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng chủ yếu đảm nhận vai trò đối ngoại quân sự và hợp tác quốc phòng đa phương, còn cơ quan ra quyết định cao nhất là Quân ủy Trung ương do ông Tập làm Chủ tịch.

Hãng thông tấn Xinhua không cho biết chi tiết về các cáo buộc chống lại ông Ngụy và ông Lý, cũng như không nói rõ họ đã nhận tội như thế nào. Khi đảng Cộng sản Trung Quốc công bố quyết định khai trừ hai người này vào năm 2024, họ nói rằng sai phạm của ông Ngụy và ông Lý là "cực kỳ nghiêm trọng, tác động cực kỳ xấu và thiệt hại đặc biệt to lớn".

Đây là hai trong số hàng chục sĩ quan cấp tướng đã bị điều tra, cách chức và kết án trong ba năm qua, khi ông Tập ngày càng chú trọng vào nỗ lực bài trừ nạn tham nhũng trong lực lượng vũ trang Trung Quốc.

Hồi tháng 1, cấp phó hàng đầu của ông Tập trong Quân ủy Trung ương là tướng Trương Hựu Hiệp, cùng một ủy viên khác là tướng Lưu Chấn Lập bị điều tra với cáo buộc sai phạm. Điều này khiến Quân ủy Trung ương Trung Quốc, vốn có 6 thành viên khi bắt đầu nhiệm kỳ hiện tại vào năm 2022, giờ chỉ còn ông Tập và Phó chủ tịch Trương Thăng Dân.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington ước tính khoảng 100 sĩ quan quân đội cấp cao Trung Quốc đã bị cách chức hoặc không xuất hiện trước công chúng trong thời gian dài, cho thấy họ đang bị điều tra.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin trong cuộc họp tháng trước, ông Tập đã chỉ thị rằng chiến dịch chống tham nhũng sẽ tiếp tục.

Điểm chung giữa ông Lý và ông Ngụy là đều từng giữ chức vụ cao trong Lực lượng Tên lửa, vốn được thành lập trong nỗ lực hiện đại hóa quân đội Trung Quốc. Tiền thân của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc là Binh chủng Pháo binh số 2, đơn vị mà ông Ngụy Phượng Hòa từng giữ chức tư lệnh.

Ông Lý Thượng Phúc cũng đã dành phần lớn sự nghiệp của mình trong cơ quan mua sắm vũ khí trang bị và Lực lượng Tên lửa. Lực lượng này chịu trách nhiệm vận hành kho vũ khí tấn công tầm xa và răn đe chiến lược của Trung Quốc, được trang bị các khí tài hiện đại và uy lực nhất của nước này.

Chris Buckley, nhà báo chuyên về Trung Quốc của NY Times, cho rằng các bản án dành cho ông Ngụy và ông Lý sẽ là lời cảnh cáo nghiêm khắc với những người khác trong quân đội về quyết tâm theo đuổi cuộc cải tổ của ông Tập, ngay cả khi điều này khiến ông mất đi những chỉ huy cấp cao.

"Giống như ông Cốc, ông Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc khó có khả năng bị tử hình sau hai năm hoãn thi hành án. Thay vào đó, bản án của họ sẽ được giảm xuống tù chung thân", tiến sĩ Zi Yang của RSIS nhận định.

Tiến sĩ Zi cho rằng các vụ án của ông Ngụy và ông Lý chắc chắn liên quan đến số tiền tham nhũng rất lớn, có khả năng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Lực lượng Tên lửa và Cục Phát triển Trang bị mà họ từng lãnh đạo.

Tuy nhiên, việc áp dụng án tử hình đối với các sĩ quan cao cấp sẽ gây tổn thất lớn cho tinh thần của PLA và có thể làm mất ổn định đội ngũ sĩ quan.

"Do đó, án tử hình treo đại diện cho một giải pháp trung hòa: đủ nghiêm khắc để buộc phải tuân thủ, nhưng không đến mức gây ra những rủi ro không đáng có", tiến sĩ Zi nhận xét.

Tin Gốc: Vnexpress

Di sản thép của Liên Xô

Trong lịch sử thiết giáp thế giới, hiếm có dòng xe tăng nào đạt mức độ phổ biến như T-54/55 của Liên Xô. Với hơn 100.000 chiếc được sản xuất và phục vụ trong quân đội hơn 50 quốc gia, dòng tăng này thường được ví như “AK-47 của xe tăng”.

Ngay cả khi nhiều mẫu tăng hiện đại đã xuất hiện, T-54/55 vẫn tiếp tục tham chiến tại một số khu vực trên thế giới. Đáng chú ý, Nga đã tái triển khai loại xe tăng có nguồn gốc từ thập niên 1950 này trong xung đột Ukraine kể từ năm 2023.

Sự xuất hiện của T-54/55 từng khiến nhiều nhà phân tích phương Tây cho rằng Nga đang cạn kiệt lực lượng tăng thiết giáp hiện đại như T-72 hay T-80. Tuy nhiên, thực tế sau đó cho thấy Moskva nhiều khả năng chỉ sử dụng các mẫu tăng cũ như giải pháp tạm thời trong lúc mở rộng năng lực sản xuất quốc phòng.

Trong giai đoạn đầu xung đột, ngành công nghiệp quân sự Nga gặp nhiều áp lực trong việc đáp ứng nhu cầu chiến trường. Việc đưa các xe tăng thời Liên Xô trở lại hoạt động giúp quân đội Nga duy trì hỏa lực và bổ sung khí tài trong thời gian các dây chuyền sản xuất mới được nâng cấp.

T-54/55 đang được Nga sử dụng ra sao?

Khác với các xe tăng chiến đấu chủ lực hiện đại, T-54/55 hiện không đảm nhiệm vai trò đột kích cơ động tuyến đầu. Thay vào đó, chúng chủ yếu được dùng như pháo tự hành hỗ trợ hỏa lực tầm xa.

Dù lớp giáp và hệ thống điều khiển hỏa lực đã lạc hậu, pháo cỡ nòng 100 mm của T-54/55 vẫn đủ khả năng hỗ trợ bộ binh hoặc tấn công các vị trí phòng thủ từ khoảng cách an toàn.

Một số chuyên gia cho rằng với tầm quan sát và hỏa lực mạnh hơn các xe chiến đấu bộ binh như BMP-2, T-54/55 vẫn có giá trị nhất định trong tác chiến hỗ trợ gián tiếp.

Theo dữ liệu từ các nhóm theo dõi nguồn mở như Oryx, kể từ đầu năm 2026 mới chỉ ghi nhận khoảng 26 xe T-54/55 bị phá hủy tại Ukraine. Tuy nhiên, số lượng thực tế Nga triển khai vẫn chưa được xác nhận.

Trước khi xung đột nổ ra, Moskva được cho là còn lưu kho từ vài nghìn tới hàng chục nghìn xe T-54/55. Vì vậy, tổn thất vài chục chiếc gần như không ảnh hưởng đáng kể tới nguồn dự trữ khổng lồ này.

Nga cũng từng thử nghiệm nhiều cách sử dụng khác thường với dòng tăng cũ. Năm 2023, một số xe T-54 được nhồi thuốc nổ và biến thành phương tiện đánh bom điều khiển từ xa nhằm tấn công các vị trí phòng thủ của Ukraine.

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, các xe tăng này chủ yếu quay lại vai trò hỗ trợ hỏa lực truyền thống. Nhiều chiếc còn được lắp thêm giáp phản ứng nổ và “lồng chống UAV” nhằm tăng khả năng sống sót trước các cuộc tập kích bằng UAV cảm tử.

Từ hậu duệ T-34 tới huyền thoại toàn cầu

T-54 được phát triển từ dòng T-34 nổi tiếng thời Thế chiến II, mẫu xe tăng từng góp phần quan trọng giúp Liên Xô đánh bại phát xít Đức.

Sau chiến tranh, các kỹ sư Liên Xô tiếp tục nâng cấp T-34 để tạo ra T-44 với giáp bảo vệ và khả năng cơ động tốt hơn. Quá trình tích hợp pháo 100 mm lên khung gầm này cuối cùng dẫn tới sự ra đời của T-54.

Trong suốt vòng đời hoạt động, T-54 liên tục được cải tiến với tháp pháo mới, pháo D-10T ổn định theo phương thẳng đứng cùng thiết bị quan sát ban đêm hiện đại hơn.

Biến thể T-55 xuất hiện sau đó có ngoại hình gần như giống hệt T-54 nhưng được trang bị động cơ mạnh hơn, hệ thống ổn định pháo tốt hơn cùng nhiều cải tiến điện tử.

Khi chính thức vào biên chế Hồng quân năm 1958, T-55 được đánh giá là một trong những xe tăng tiên tiến nhất thế giới với khả năng cơ động cao và hỏa lực mạnh hơn nhiều đối thủ NATO cùng thời.

Vì sao T-54/55 được gọi là “AK-47 của xe tăng”?

Danh xưng này không chỉ xuất phát từ số lượng sản xuất khổng lồ mà còn bởi mức độ phổ biến toàn cầu của dòng tăng Liên Xô.

Riêng Liên Xô đã chế tạo khoảng 35.000 xe T-54 và 27.000 xe T-55. Khi tính thêm các phiên bản sản xuất theo giấy phép tại Trung Quốc và các nước thuộc khối Hiệp ước Warsaw, tổng số xe được chế tạo vượt mốc 100.000 chiếc.

Trong thời kỳ đỉnh cao, T-54/55 hiện diện tại hơn 50 quốc gia trải dài từ châu Âu, châu Á tới Trung Đông và châu Phi.

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Liên Xô rồi Nga dần thay thế T-54/55 bằng các mẫu hiện đại hơn như T-72 và T-80. Dù vậy, hàng nghìn chiếc vẫn bị niêm cất trong kho dự trữ suốt nhiều thập kỷ.

Nhiều người từng cho rằng chúng sẽ không bao giờ trở lại chiến trường. Nhưng xung đột Ukraine đã khiến một trong những dòng xe tăng nổi tiếng nhất thế kỷ XX, có thêm lần tái xuất cuối cùng trong lịch sử quân sự hiện đại.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo The Independent dẫn thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine ngày 24.6, hỏa hoạn đã bùng phát tại các cơ sở này sau vụ tập kích. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá.

Giới chức Nga đã tạm thời đình chỉ hoạt động tại sân bay Orenburg, đồng thời áp dụng hạn chế bay tại Orsk và Yasnoye vì lý do an ninh. Thống đốc vùng Orenburg Yevgeny Solntsev xác nhận khu vực này hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn.

Ông nói một số UAV đã bị bắn hạ trên một khu công nghiệp, đồng thời cho biết chưa ghi nhận thương vong. Nhà chức trách cũng cảnh báo người dân không chia sẻ hình ảnh, video liên quan UAV.

Vùng Orenburg nằm ở miền nam Nga, giáp Kazakhstan và cách biên giới Ukraine khoảng 1.500 km. Nhà máy xử lý khí Orenburg là cơ sở quan trọng của Gazprom trong lĩnh vực tinh chế, xử lý khí đốt và sản xuất heli. Theo Kyiv Post, đây là một trong những tổ hợp hóa chất khí lớn nhất thế giới. Cơ sở này cũng tham gia dự án KazRosGaz, chuyên xử lý khí đốt từ mỏ Karachaganak của Kazakhstan, đồng thời là nhà sản xuất duy nhất các chất tạo mùi tự nhiên tại Nga.

Vụ tập kích tại Orenburg diễn ra trong lúc Ukraine tiếp tục gia tăng các đòn tấn công UAV tầm xa nhằm vào hạ tầng năng lượng Nga. Theo Reuters ngày 24.6 dẫn 2 nguồn thạo tin, Nhà máy lọc dầu Moscow, cơ sở cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho khu vực thủ đô Nga, có thể phải ngừng hoạt động ít nhất 6 tháng sau khi bị hư hại nặng.

Nhà máy này nằm ở ngoại ô phía nam Moscow và đã 2 lần bị UAV Ukraine tấn công trong tháng này, buộc phải dừng hoạt động. "Sẽ mất ít nhất nửa năm để sửa chữa", theo Reuters dẫn một nguồn thạo tin. Gazprom Neft, công ty vận hành nhà máy, chưa bình luận về thông tin trên.

Các đợt tấn công thường xuyên của Ukraine đã làm suy giảm một phần đáng kể năng lực lọc dầu của Nga, gây thiếu hụt nhiên liệu, đẩy giá xăng dầu tăng và khiến nhiều trạm xăng ở các khu vực của Nga xuất hiện tình trạng xếp hàng dài.

Trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak ngày 24.6 cho biết nước này đang xem xét cấm xuất khẩu dầu diesel. Báo Vedomosti cũng đưa tin Moscow đang cân nhắc nhập khẩu nhiên liệu để bù đắp thiếu hụt, đặc biệt tại bán đảo Crimea, nơi việc bán xăng cho người dân đã bị tạm dừng.

Ukraine ngày 24.6 cáo buộc Nga phóng tên lửa đạn đạo vào một cơ sở tại thành phố Kryvyi Rih (tỉnh Dnipropetrovsk), khiến ít nhất 4 người thiệt mạng và 30 người bị thương.

Ông Oleksandr Vilkul, người đứng đầu chính quyền quân sự thành phố Kryvyi Rih, cho biết vụ tấn công xảy ra vào khoảng 11 giờ ngày 23.6 theo giờ địa phương. Kryvyi Rih là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của tỉnh Dnipropetrovsk và thường xuyên trở thành mục tiêu bị tập kích, theo The Kyiv Independent.

Theo ông Vilkul, lực lượng Nga đã sử dụng tên lửa đạn đạo Iskander-M mang đầu đạn chùm. Lực lượng cứu hộ đã được điều đến hiện trường sau vụ tấn công.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky lên án vụ tập kích, cho rằng các cuộc tấn công lặp lại của Nga cho thấy sức ép quốc tế lên Moscow vẫn chưa đủ. "Mỗi ngày như vậy và mỗi cuộc tấn công của Nga đều chứng minh rằng áp lực lên đối thủ [Nga] trong cuộc chiến này là không đủ", ông Zelensky viết trên X.

Phía Nga chưa bình luận về cáo buộc trên. Bộ Quốc phòng Nga ngày 24.6 tuyên bố nước này đã kiểm soát khu dân cư Ivolzhanskoye ở vùng Sumy (đông bắc Ukraine). Theo Hãng thông tấn TASS, việc kiểm soát Ivolzhanskoye, nằm gần sông Oleshnya và cách thành phố Sumy khoảng 25 km, giúp mở rộng "vành đai an ninh" dọc biên giới tỉnh Kursk của Nga, đồng thời củng cố vị trí của lực lượng Nga trên hướng Sumy.

Điện Kremlin ngày 24.6 cho biết Nga hy vọng sẽ nối lại liên lạc với các Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner về vấn đề Ukraine. "Chúng tôi hiểu rằng liên lạc sẽ tiếp tục. Hiện tại họ đang bận rộn với những vấn đề khác, nhưng đến một lúc nào đó họ sẽ rảnh và chúng tôi hy vọng sẽ có thêm hợp tác", Reuters dẫn lời ông Peskov nói.

Ông Peskov cho biết Nga đánh giá cao nỗ lực của các đặc phái viên Mỹ về vấn đề Ukraine, gọi cách tiếp cận của họ là "mang tính xây dựng", vì "sẵn sàng lắng nghe tất cả các bên".

Cũng trong ngày 24.6, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nói nước này vẫn tin cuộc xung đột tại Ukraine có thể được giải quyết bằng con đường chính trị và ngoại giao. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh bất kỳ tiến trình nào cũng phải tính đến các yêu cầu an ninh của Nga.

"Tôi tin rằng vẫn có thể giải quyết tình hình xung quanh Ukraine bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao. Tổng thống Putin đã nhiều lần khẳng định điều này", theo Kyiv Post dẫn lời ông Lavrov.

Theo ông Lavrov, một thỏa thuận tiềm năng cần bao gồm các bảo đảm an ninh ràng buộc về pháp lý, dựa trên nguyên tắc "an ninh không thể chia cắt", trong đó có việc bảo đảm an ninh cho Nga ở biên giới phía tây.

Ông cũng cho rằng phương Tây phải từ bỏ các kế hoạch mở rộng quân sự, chính trị và kinh tế trong khu vực mà Moscow xem là lợi ích sống còn. Dù nói sẵn sàng đàm phán, ông Lavrov khẳng định Nga sẽ không đồng ý ngừng giao tranh dọc theo chiến tuyến hiện tại như một điều kiện tiên quyết để mở lại đối thoại với Ukraine.

Tin Gốc: Thanh Niên