Đề nghị các nước tôn trọng chủ quyền của Việt Nam với Hoàng Sa

Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, ngày 8/5 ví eo biển Hormuz như "bom nguyên tử", nhấn mạnh tuyến hàng hải huyết mạch này cho phép Tehran "có thể tác động đến kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định duy nhất".

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.

Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do đảm bảo an ninh. Bất chấp áp lực từ chiến dịch phong tỏa của Washington, Tehran gần như vẫn khóa chặt khu vực và sẵn sàng hành động quyết liệt nhằm duy trì quyền kiểm soát vùng biển này.

Trong vòng 6 tuần xung đột, quân đội Mỹ đã phá hủy phần lớn chiến hạm chủ lực của đối phương, khiến hải quân Iran mất năng lực tác chiến trên biển. Tổng thống Donald Trump và nhiều quan chức hàng đầu của Mỹ cũng nhiều lần khẳng định hải quân Iran "đã bị xóa sổ".

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự phương Tây chỉ ra rằng nòng cốt trong chiến lược phong tỏa Hormuz của Iran hiện nay là hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Lực lượng này không sở hữu những tàu chiến cỡ lớn, mà tập trung vào khí tài giá rẻ và phi truyền thống như máy bay không người lái (UAV), thủy lôi cùng lượng lớn tàu, xuồng cao tốc được ví như "hạm đội muỗi". Đây là những khí tài có khả năng cơ động rất cao, trang bị nhiều loại vũ khí và khó bị phát hiện hơn so với tàu hải quân truyền thống.

Quân đội Mỹ tuyên bố đã đánh chìm một nửa số xuồng cao tốc của Iran, song không nêu con số cụ thể, trong khi các chuyên gia nhận định IRGC còn sở hữu hàng trăm đến hàng nghìn phương tiện như vậy. Nỗ lực xác minh con số cụ thể rất khó khăn, do không thể phát hiện những chiếc xuồng này trên ảnh vệ tinh và chúng cũng có nhiều khu vực ẩn náu.

"Đây vẫn là lực lượng có khả năng gây rối và uy hiếp eo biển Hormuz. Chúng ta sẽ không bao giờ biết được Iran định làm gì và ý định của họ thế nào", đô đốc về hưu Gary Roughead, từng là chỉ huy tác chiến của hải quân Mỹ, nhận xét.

Mỹ sở hữu ưu thế về số lượng khí tài và trình độ công nghệ, cũng là siêu cường hàng đầu thế giới trong tác chiến hàng hải, khiến đối đầu với họ bằng phương thức truyền thống là không khả thi. Do đó, "hạm đội muỗi" của Iran được phát triển cho lối đánh du kích trên biển, tận dụng lợi thế địa hình khi không có tuyến đường thay thế nào cho các tàu đang kẹt bên trong và ngoài eo biển Hormuz.

Xuồng cao tốc Iran có thể đạt tốc độ 150-180 km/h, mang được nhiều loại vũ khí, trong đó có tên lửa hành trình diệt hạm. Lực lượng này có thể triển khai từ nhiều hướng, đồng loạt phóng tên lửa để gây khó khăn cho nỗ lực đánh chặn của đối phương.

Hỏa lực của một nhóm xuồng cao tốc thường tương đương hoặc nhiều hơn tàu mặt nước truyền thống, nhưng khả năng phân tán cao khiến chúng khó bị tấn công và vô hiệu hóa hơn nhiều.

"Số lượng chiến hạm cần để bảo vệ hoạt động vận tải trong khu vực sẽ là rất lớn và tiêu tốn nguồn lực khổng lồ", Sidharth Kaushal, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nêu quan điểm.

Iran hồi năm 2015 tổ chức diễn tập tấn công mục tiêu giả định, mô phỏng tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ bằng xuồng cao tốc. Động thái được đánh giá là nhằm chuẩn bị cho xung đột trên biển với Mỹ trong tương lai, với kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz.

Các xuồng cao tốc cùng phương tiện mặt nước không người lái (USV) của Iran được đánh giá là tương đối kín đáo. Chúng không cao hơn đáng kể so với mặt nước, khiến radar cảnh giới trên chiến hạm chỉ phát hiện được ở khoảng cách tương đối gần.

"Hải quân IRGC còn dùng phương tiện ngụy trang thành tàu dân sự trong các hoạt động bí mật, như rải thủy lôi, gây thêm phức tạp cho nỗ lực theo dõi. Chiến thuật này nhằm bào mòn đối phương, thay vì hướng tới hoặc giành chiến thắng trong một trận đánh mang tính quyết định trên biển", các chuyên gia tại Viện Hudson, có trụ sở tại Mỹ, cho biết trong báo cáo công bố gần đây.

Giới chuyên gia Mỹ cho rằng Iran thiết kế và chế tạo các phương tiện thuộc "hạm đội muỗi" với chi phí ở mức phải chăng, tránh được lệnh trừng phạt và dễ thay thế trong xung đột.

"Cách tiếp cận này giúp họ có thể tấn công tàu nước khác với chi phí tương đối thấp, trong khi vẫn uy hiếp khí tài và phương tiện giá trị cao của đối phương, khiến nền kinh tế hàng hải toàn cầu đối mặt rủi ro", báo cáo của Viện Hudson có đoạn.

Theo chiến lược tác chiến hàng hải nhiều lớp, Iran còn bố trí loạt bệ phóng tên lửa diệt hạm ở vùng đồi núi dài hàng trăm km dọc bờ biển phía nam. Các trận địa tên lửa đều có tính di động cao, khiến đối phương khó phá hủy được chúng.

CNN hồi đầu tháng 4 dẫn các nguồn tin am hiểu tình hình tiết lộ đánh giá tình báo của Mỹ cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực tiến công đáng kể. Lượng lớn tên lửa hành trình chống hạm của Iran vẫn còn nguyên vẹn, phù hợp với thực tế là Mỹ không tập trung tấn công khí tài phòng thủ bờ biển.

"Hạm đội xuồng cao tốc Iran khiến đối phương không thể chắc chắn rằng vành đai phòng thủ là kín tuyệt đối. Khi kết hợp với lực lượng tên lửa bờ, IRGC sẽ tạo ra vấn đề đáng kể với quân đội Mỹ", Nick Childs, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), cho biết.

Childs nhận định các vụ tập kích gây thiệt hại cho tàu hàng gần đây thường do tên lửa và UAV Iran. Tuy nhiên, điều gây lo ngại nhất vẫn là thủy lôi và xuồng tốc độ cao.

"Iran không cần gây ra nhiều thiệt hại, mà chỉ cần đủ để các hãng bảo hiểm và chủ tàu không muốn mạo hiểm cho phương tiện đi qua eo biển Hormuz", Kaushal kết luận.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo AP ngày 19.4, chiếc áo phao nêu trên thuộc về bà Laura Mabel Francatelli, một hành khách ở khoang hạng nhất trên con tàu RMS Titanic chìm vào năm 1912. Trên áo có chữ ký của bà, cùng những người khác trên cùng chiếc xuồng cứu sinh đã may mắn thoát nạn.

Áo phao là món đồ nổi bật nhất trong các món đồ liên quan tàu Titanic, được đơn vị Henry Aldridge & Son đưa ra trong buổi đấu giá tại Anh hôm 18.4. Chủ nhân mới là một người mua qua điện thoại, đã trả giá 906.000 USD (hơn 23 tỉ đồng), cao hơn giá dự kiến khoảng 400.000 USD.

“Những mức giá kỷ lục này minh họa cho sự quan tâm không ngừng đối với câu chuyện về Titanic, cũng như sự tôn trọng dành cho các hành khách và thủy thủ đoàn, với câu chuyện của họ được lưu giữ mãi mãi qua những vật phẩm kỷ niệm này”, nhà đấu giá Andrew Aldridge cho biết.

Được mệnh danh là con tàu biển sang trọng nhất thế giới và được mô tả là “gần như không thể chìm”, Titanic đã đâm phải một tảng băng trôi ngoài khơi Newfoundland (Canada) trong chuyến hải hành đầu tiên từ Anh đến New York (Mỹ). Nó đã chìm chỉ trong vài giờ vào ngày 15.4.1912. Khoảng 1.500 trong số 2.200 hành khách và thủy thủ đoàn đã thiệt mạng.

Món đồ kỷ niệm về tàu Titanic được bán với giá kỷ lục hiện nay là chiếc đồng hồ bỏ túi bằng vàng, với giá gần 2 triệu USD vào năm 2024. Đồng hồ này từng được tặng cho thuyền trưởng của tàu RMS Carpathia, con tàu đã cứu 700 người sống sót đang lênh đênh sau khi Titanic chìm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 2-4, tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, người phát ngôn Phạm Thu Hằng được đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam trước việc Cuba và Mỹ đối thoại gần đây, cũng như Việt Nam có thể đóng góp gì cho quá trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước này.

Trả lời câu hỏi của phóng viên, bà Hằng khẳng định Việt Nam luôn theo dõi tình hình và tin tưởng Cuba sẽ khắc phục và vượt qua những khó khăn, thách thức hiện nay.

"Một lần nữa Việt Nam khẳng định tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em và nhất quán ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc yêu cầu dỡ bỏ bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba", đại diện Bộ Ngoại giao nhấn mạnh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam "hoan nghênh và ủng hộ" việc Cuba và Mỹ tiến hành đối thoại để tìm giải pháp cho các khác biệt trong quan hệ song phương, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.

"Việt Nam mong muốn hai bên sớm đạt được nói chung để đi tới cải thiện và bình thường hóa quan hệ, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển khu vực và trên thế giới", bà Hằng nêu.

Hôm 13-3, phát biểu trên truyền hình, Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel cho biết các quan chức Cuba gần đây đã tiến hành đối thoại với các đại diện Chính phủ Mỹ nhằm tìm kiếm giải pháp thu hẹp những khác biệt giữa hai nước thông qua đối thoại.

Theo Hãng thông tấn Prensa Latina, thông tin được đưa ra sau cuộc họp với của ông Díaz-Canel với các ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư trung ương và Ủy ban điều hành Hội đồng Bộ trưởng.

Nhà lãnh đạo Cuba nhấn mạnh mục đích của các cuộc đàm phán là xác định những vấn đề song phương cần giải quyết, đánh giá thiện chí của hai bên trong việc triển khai các hành động cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước, đồng thời tìm kiếm các lĩnh vực hợp tác nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình trong khu vực Mỹ Latinh và Caribe.

Ông nhấn mạnh La Habana sẵn sàng thúc đẩy tiến trình này "trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng hệ thống chính trị của mỗi quốc gia, cũng như chủ quyền và quyền tự quyết của hai nước", đồng thời bảo đảm tuân thủ luật pháp quốc tế.

Ông Díaz-Canel cũng cho biết tiến trình đối thoại đang được tiến hành một cách nghiêm túc và có trách nhiệm, bởi đây là vấn đề ảnh hưởng đến quan hệ song phương và đòi hỏi nhiều nỗ lực để tạo ra không gian hiểu biết lẫn nhau, qua đó thúc đẩy tiến triển và tránh đối đầu.

Nhà lãnh đạo Cuba khẳng định các yếu tố quốc tế đã tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc trao đổi gần đây, song không cung cấp thêm chi tiết về nội dung cụ thể của các cuộc đàm phán cũng như các đại diện Mỹ tham gia.

Nguồn: https://tuoitre.vn/viet-nam-hoan-nghenh-ung-ho-cuba-va-my-doi-thoai-de-giai-quyet-khac-biet-20260402162611456.htm