“Ban đầu chỉ là cảm giác nôn nao, hơi nghẹn ở cổ họng. Nhưng chỉ cần chậm ăn khoảng 15 phút, cơn đau như một bàn tay vô hình bóp nghẹt rồi vặn xoắn dạ dày”, nữ quản lý truyền thông nhíu mày nói.
Hiền mắc viêm loét dạ dày hơn một năm, từ khi trở thành nhân viên chính thức của một tập đoàn. Mỗi lần áp lực công việc dồn dập, dạ dày lại “biểu tình” dữ dội. Cảm giác ậm ạch, trào ngược lên cổ họng khiến cô nuốt nước bọt liên tục, cố nhấp ngụm nước ấm tự nhủ “chắc vài phút là qua”.
Năm phút sau, bụng lại nóng hừng hực. Đỉnh điểm là đợt chạy chiến dịch cho nhãn hàng lớn, khách hủy hợp đồng sát ngày, khiến cô phải nhập viện cấp cứu. Ở tuổi 28, hộc bàn làm việc của Hiền không chứa mỹ phẩm hay đồ ăn vặt mà chỉ toàn gói thuốc bọc dạ dày, hộp tinh bột nghệ, bánh mì khô.
Tương tự, Hoàng Nam, 30 tuổi, lập trình viên tại Hà Nội, mô tả cơn đau như “một chuỗi tra tấn cả thể xác lẫn tinh thần”. Bụng anh căng cứng như quả bóng bơm căng, hơi đẩy ngược lên ức, vị đắng nghẹn ứ ở cổ. Anh không thể ngồi thẳng lưng, phải gập đôi người để giảm áp lực. Giữa phòng họp bật điều hòa 22 độ, mồ hôi lạnh vẫn túa ra ướt đầm thái dương và lưng áo.
“Tai tôi ù đi vì đau. Mọi sự tập trung chỉ còn là chịu đựng cú quặn thắt tiếp theo. Bị dạ dày thì sợ ăn, mà cũng sợ cả đói, không biết vượt qua bằng cách nào”, anh kể.
Hiền và Nam là hai trong số nhiều người lao động trẻ tại Việt Nam đang gánh chịu hậu quả của “hội chứng dạ dày công sở”. Số liệu từ Hội Khoa học Tiêu hóa Việt Nam chỉ ra một thực trạng đáng báo động khi có tới 70% dân số nước ta có nguy cơ mắc bệnh dạ dày và nhiễm vi khuẩn Helicobacter Pylori (HP) – tác nhân hàng đầu dẫn đến ung thư dạ dày. Đáng ngại hơn, độ tuổi của các bệnh nhân ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ, trong đó nhóm đối tượng dưới 40 tuổi hiện đã chiếm tỷ lệ khoảng 20% đến 25%.
Dù chưa có một thống kê độc lập về số người trẻ bị viêm loét dạ dày, các cơ sở y tế trên cả nước đều ghi nhận sự gia tăng đột biến của nhóm bệnh nhân này, hầu hết đều là dân văn phòng chịu áp lực công việc cao.
Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1 tại Bệnh viện K Trung ương, gốc rễ của hội chứng này phần lớn bắt nguồn từ tình trạng áp lực tâm lý kéo dài. Dưới góc độ sinh học, ông Cao Trần Thành Trung, Giám đốc Điều hành Trung tâm Tham vấn Trị liệu Tâm lý Lumos, giải thích rằng khi cơ thể gặp stress, hệ thần kinh giao cảm và trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận sẽ lập tức kích hoạt, giải phóng ồ ạt các hormone cortisol và adrenaline. Trạng thái báo động thường trực này làm co thắt mạch máu, giảm lưu lượng máu đến nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày, đồng thời kích thích cơ quan này tiết ra lượng axit HCl vượt mức cho phép.
Bên cạnh phản ứng sinh học, lối sống công sở đặc thù càng đẩy nhanh quá trình tàn phá hệ tiêu hóa. Quỹ thời gian nghỉ trưa quá ngắn ngủi khiến nhiều nhân viên văn phòng hình thành thói quen ăn nhanh, nhai không kỹ, khiến thức ăn trôi xuống dạ dày ở dạng thô và ép cơ quan này phải hoạt động quá công suất. Thói quen vừa ăn vừa nhìn màn hình máy tính để xử lý công việc hoặc lướt điện thoại vô tình phân tán sự tập trung của não bộ, làm gián đoạn quá trình tiêu hóa tự nhiên.
Thêm vào đó, nhịp sinh học bị đảo lộn do thói quen ăn trưa muộn vào lúc 13h đến 14h, ăn tối quá muộn với lượng thức ăn lớn, kết hợp với việc lạm dụng trà đặc, cà phê hoặc bia rượu trong các buổi tiếp khách càng làm cho các vết viêm loét lan rộng, dẫn đến nguy cơ xuất huyết tiêu hóa. Việc ngồi liên tục nhiều giờ liền tại văn phòng cũng làm giảm nhu động ruột, khiến dịch vị ứ đọng và gây ra các triệu chứng đầy hơi, trào ngược thường thấy.
Hệ quả đáng lo không chỉ dừng ở đau bụng hay ợ chua. Viêm loét nếu không điều trị có thể tiến triển thành xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày, và trong bối cảnh nhiễm khuẩn HP chưa được kiểm soát, nguy cơ ung thư dạ dày là hiện hữu.
Bác sĩ Nam khuyến nghị thiết lập lại thói quen ăn uống theo giờ cố định, chia nhỏ bữa ăn, cắt giảm cà phê và chất kích thích, dành 30 đến 60 phút mỗi ngày vận động thể chất. Với người đã có bệnh, chế độ ăn cần khắt khe hơn như tránh thực phẩm cay nóng, ăn chậm, cắt thức ăn thành miếng nhỏ để giảm gánh nặng cho dạ dày.
Tuy nhiên, thay vì tìm kiếm sự can thiệp y tế chuyên sâu, nhiều người trẻ vẫn chấp nhận cắn răng chịu đựng hoặc tự điều trị bằng các phương pháp tạm thời do áp lực chạy đua với deadline và nỗi sợ bị tụt lại phía sau trong sự nghiệp. Mỗi khi cơn đau bụng xuất hiện, Hiền vẫn chọn cách xé nhanh một gói thuốc gel, nuốt vội rồi nằm gục xuống bàn làm việc, tiếp tục trì hoãn việc đi khám để hoàn thành nốt những báo cáo còn dang dở.
Bệnh viện Radboudumc hôm 12/5 thông báo cách ly phòng ngừa 12 nhân viên y tế sau khi các mẫu máu và nước tiểu của một bệnh nhân nhiễm Hantavirus được xử lý không đúng quy trình nghiêm ngặt, theo Reuters. Sự cố xảy ra trong bối cảnh các cơ quan y tế toàn cầu đang nỗ lực ngăn chặn sự lây lan của đợt bùng phát dịch bệnh liên quan đến tàu du lịch MV Hondius.
Trong thông cáo báo chí, bệnh viện Radboudumc cho biết các nhân viên sẽ phải cách ly trong 6 tuần. Cơ sở y tế này khẳng định nguy cơ lây nhiễm là rất thấp và việc chăm sóc bệnh nhân vẫn diễn ra bình thường. Bệnh nhân trên nhập viện vào ngày 7/5.
Phát biểu trước quốc hội, Bộ trưởng Y tế Hà Lan Sophie Hermans cho biết bệnh viện đã tuân thủ các quy trình thông thường nhưng chưa áp dụng mức độ kiểm soát cao nhất dành riêng cho chủng Hantavirus này. "Khả năng nhân viên y tế bị lây nhiễm là rất thấp nhưng vì biết đây là một loại virus nguy hiểm, phía bệnh viện đã quyết định chọn giải pháp an toàn nhất", bà nói, cho biết tình hình hiện tại thực sự khác biệt so với thời điểm dịch Covid-19. "Với những hiểu biết hiện có cùng các biện pháp đang triển khai, chúng tôi tin tưởng rằng có thể kiểm soát hoàn toàn loại virus này".
Đến nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xác nhận tổng cộng 9 ca nhiễm trong đợt bùng phát này, tăng 2 ca so với ngày trước đó. Ngoài ra, WHO cũng ghi nhận 2 ca nghi nhiễm, gồm một người tử vong trước khi được xét nghiệm và một trường hợp tại đảo Tristan da Cunha, vùng đảo hẻo lánh ở Nam Đại Tây Dương vốn không có sẵn thiết bị xét nghiệm.
Hiện tất cả ca bệnh đều được xác định có nguồn gốc lây nhiễm từ chuyến hải trình trên tàu Hondius. Tổng giám đốc WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, cảnh báo số ca nhiễm có thể tiếp tục tăng do thời gian ủ bệnh của Hantavirus kéo dài và sự tiếp xúc gần giữa các hành khách trước khi dịch bệnh được phát hiện. Tuy nhiên, ông khẳng định đây không phải là một đại dịch. Loại virus này có nguy cơ tử vong cao nhưng chúng không dễ lây từ người sang người.
Dịch tễ học cho thấy Hantavirus thường lây truyền qua động vật gặm nhấm hoang dã, việc lây truyền từ người sang người là rất hiếm và chỉ xảy ra khi có tiếp xúc gần. Kể từ khi dịch bùng phát, đã có 3 trường hợp tử vong bao gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một công dân Đức. Hiện tàu Hondius trên hải trình trở về Hà Lan với 25 thủy thủ đoàn cùng đội ngũ y tế, dự kiến cập cảng vào ngày 17/5 sau khi các hành khách khác đã rời tàu tại quần đảo Canary (Tây Ban Nha) hôm 10/5.
Sự việc cũng đang đặt hệ thống điều phối quốc tế vào tình trạng báo động. Tại Italy, các chuyên gia đang xét nghiệm mẫu sinh học của một người đàn ông từng tiếp xúc với nạn nhân người Hà Lan đã tử vong. Tại Tây Ban Nha, một trường hợp dương tính đã được xác nhận trong khi 13 người khác đang cách ly tại Madrid có kết quả âm tính.
Tại Mỹ, 18 hành khách trở về từ tàu Hondius đã được cách ly, trong đó một trường hợp có kết quả dương tính yếu đang được theo dõi tại đơn vị cách ly sinh học ở bang Nebraska. Các chuyên gia dịch tễ từ Viện Pasteur (Pháp) nhận định dù quá trình truy vết có thể kéo dài nhiều tháng do thời gian ủ bệnh lên đến 6 tuần, với đặc tính khó lây lan, số lượng ca nhiễm dự kiến sẽ không tăng quá mạnh.
Các bác sĩ Bệnh viện K (Hà Nội) mới đây tiếp nhận bệnh nhân L.Đ.T vào viện do vùng mặt có khối u to vỡ loét, chảy dịch.
Trước nhập viện lần này, bệnh nhân T. đã 2 lần phẫu thuật tại địa phương. Năm 2025, khối u tiếp tục tái phát nhưng do hoàn cảnh khó khăn, gia đình thuộc hộ cận nghèo, bệnh nhân T. trì hoãn nhập viện điều trị.
Khi khối u phát triển nhanh hơn, kích thước lớn (7 cm) gây biến dạng vùng mặt, T. mới nhập viện Bệnh viện K.
TS-bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu cổ (Bệnh viện K), cho biết, qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân T. là trường hợp ung thư da vỡ loét. Khối ung thư da vùng thái dương nếu kéo dài không điều trị có thể xâm lấn mắt, nguy cơ bỏ nhãn cầu, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, chất lượng sống của bệnh nhân.
"Chúng tôi cho rằng phẫu thuật là chỉ định can thiệp cần sớm thực hiện để đảm bảo về sức khỏe, thẩm mỹ cho người bệnh", bác sĩ Quý nhận định.
Ngày 19.5, bệnh nhân T. đã được phẫu thuật. Bệnh nhân được phẫu tích cắt rộng khối u, đảm bảo triệt căn, đồng thời bảo tồn được mắt. Để đảm bảo an toàn và tối ưu điều trị, các bác sĩ đã lên phương án kiểm soát tốt nguy cơ mất máu trong mổ; khuyết hổng do khối được tái tạo bằng vạt xoay da đầu đảm bảo thẩm mỹ cho người bệnh.
Ca mổ thành công. Bệnh nhân hồi phục tốt, tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Với ung thư da, các bác sĩ Bệnh viện K khuyến cáo, một số dấu hiệu thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường, vì vậy, mọi người không nên chủ quan nếu thấy vết loét không lành, nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước, hình dạng, mảng da bong tróc sần sùi, tổn thương dạng nốt, dạng loét; dạng mảng đỏ...
Ngay khi vùng da trên cơ thể xuất hiện thay đổi về màu sắc, hình thái, nên đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám, đánh giá và điều trị kịp thời, bởi nếu được phát hiện sớm, ung thư da hoàn toàn có thể kiểm soát, điều trị khỏi.
Anh Sơn mắc bệnh vảy nến thể mảng đã 10 năm nay. Dù đã kiên trì điều trị các loại thuốc bôi tại chỗ cũng như thuốc toàn thân cổ điển nhưng bệnh tình không tiến triển. Năm 2024, anh được chuyển tới Bệnh viện 19-8 điều trị với tình trạng vảy da trên nền da đỏ rải rác toàn thân.
ThS.BSCKII Phạm Ngọc Hảo, Trưởng Khoa Da liễu - Dị ứng - Miễn dịch, Bệnh viện 19-8, cho biết, thời điểm mới nhập viện, bệnh nhân rơi vào trạng thái rất bi quan, mặc cảm. Anh không dám hòa nhập với cộng đồng, thậm chí không dám bắt tay người khác do cơ thể liên tục xuất hiện những mảng da dày sừng, tróc vảy.
“Rất may bệnh nhân chưa có biểu hiện đau khớp. Sau khi làm các xét nghiệm, chúng tôi quyết định cho bệnh nhân sử dụng thuốc sinh học. Sau 6 tháng sử dụng , tình trạng bệnh đã tiến triển rõ rệt”, BS Hảo chia sẻ.
Thuốc sinh học điều trị bệnh vảy nến là liệu pháp mới điều trị cho người mắc bệnh vảy nến từ nhẹ đến nặng.
Ca bệnh được bác sĩ Hảo chia sẻ tại hội thảo khoa học: "Tối ưu hóa hiệu quả của phòng khám chuyên đề vảy nến - từ bằng chứng khoa học đến thực tế điều trị" diễn ra chiều 27/5.
Theo BS Hảo, bệnh vảy nến không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Thời gian cần thiết để điều trị các tổn thương da hoặc da đầu có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống. Nhiều bệnh nhân cảm thấy mặc cảm, tự ti, thậm chí có trường hợp bi quan, muốn tìm đến cái chết.
Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, điều trị sớm bằng các biện pháp tiên tiến, bệnh nhân sẽ gần như trở về cuộc sống bình thường, kéo dài thời gian tái phát, không có nguy cơ mắc các bệnh lý kèm theo.
Khoảng 2% dân số Việt mắc bệnh vảy nến
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8, cho biết, vảy nến là bệnh da mãn tính, ảnh hưởng nặng nề tới chất lượng cuộc sống của người bệnh. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thế giới có khoảng 125 triệu người mắc bệnh vảy nến, chiếm khoảng 2-3% dân số toàn cầu.
Tại Việt Nam, ước tính khoảng 2% dân số mắc bệnh vảy nến. Số lượng người bệnh có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.
Không chỉ gây tổn thương ngoài da, vảy nến còn liên quan đến nhiều bệnh lý đồng mắc như viêm khớp vảy nến, tim mạch, rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường, béo phì và các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm.
Nhiều nghiên cứu cho thấy có tới 30% bệnh nhân vảy nến có thể tiến triển thành viêm khớp vảy nến nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
“Trong những năm gần đây, chuyên ngành da liễu đã có nhiều bước tiến quan trọng với sự ra đời của các thuốc sinh học, các chiến lược điều trị cá thể hóa và mô hình quản lý bệnh nhân theo chuyên đề. Điều này đã mở ra cơ hội giúp người bệnh đạt được mục tiêu điều trị cao hơn, kiểm soát bệnh bền vững hơn và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống”, PGS Quang nói.
PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết, bệnh viện đã hỗ trợ cơ sở y tế tuyến dưới thành lập các phòng khám chuyên đề. Hiện có gần 30 phòng khám vảy nến ở các tỉnh thành. Đến nay, đã có gần 30 phòng khám chuyên đề trên cả nước.
Nhờ vậy, bệnh nhân vảy nến được quản lý và điều trị ngay tại tuyến cơ sở, không còn phải vượt hàng trăm cây số mỗi lần tái khám.