Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 4-4, Chỉ huy Công an phường Yên Hòa (Hà Nội) cho biết cơ quan chức năng đã ra quyết định khởi tố đối với tài xế ô tô Lexus tông liên hoàn 6 xe trên phố Trung Kính.
Nam tài xế này là Vũ Quang Chiến (sinh năm 1987, trú tại Cầu Giấy, Hà Nội). Chiến bị khởi tố để điều tra tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, theo Điều 260 Bộ luật Hình sự.
Trước đó khuya 25-3, Chiến lái xe Lexus biển số ở Hà Nội đi trên đường Trung Kính hướng đi Dương Đình Nghệ.
Khi đi đến khu vực nút giao Trung Kính - Hạ Yên Quyết (phường Yên Hòa), xe này xảy ra va chạm với một ô tô con.
Sau va chạm, xe Lexus tiếp tục lao sang phần đường ngược chiều rồi tông liên hoàn vào 4 ô tô và 1 xe máy khác.
Vụ tai nạn làm tài xế xe máy bị thương nặng, được đưa đi cấp cứu. Nạn nhân được xác định là anh C.T.H. (sinh năm 1992, trú tại phường Đông Ngạc, Hà Nội).
Ngày 16-5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã khởi tố bị can, bắt tạm giam ông Hồ Quang Lộc (52 tuổi, trú phường Thành Nhất - người lái xe Jeep truy đuổi tài xế xe ôm trên phố) để điều tra về tội "gây rối trật tự công cộng".
Theo điều tra ban đầu, khoảng 5h30 ngày 26-4, ông Lộc lái xe Jeep từ đường Nguyễn Thị Định về nhà trên đường Phan Bội Châu, phường Thành Nhất.
Khi đến gần nhà, thấy ông K. (63 tuổi, chạy xe ôm) dựng xe máy trên vỉa hè gần bên hông nhà mình nên ông Lộc dừng xe, bấm còi và lớn tiếng chất vấn. Ông K. không trả lời mà lên xe rời đi.
Thấy vậy, ông Lộc lái xe Jeep đuổi theo, chạy ngược chiều một đoạn trên đường 10 Tháng 3.
Đến khu vực trước siêu thị GO! (phường Thành Nhất), hai bên xảy ra cự cãi. Trong lúc lời qua tiếng lại, tài xế xe Jeep đã rút chìa khóa xe máy của người chạy xe ôm rồi lái ô tô rời khỏi hiện trường.
Toàn bộ sự việc được người dân quay lại, đăng lên mạng xã hội và thu hút nhiều sự quan tâm.
Theo kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã chiếm đoạt tiền của 493 bị hại thông qua việc yêu cầu người dân nộp tiền mua kỳ nghỉ, nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ, với tổng số tiền hơn 181,4 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, Công an TP.Hà Nội đã khám xét nơi ở, nơi làm việc của các đối tượng, thu giữ hơn 16,6 tỷ đồng tiền mặt; phong tỏa hơn 59,7 tỷ đồng trong tài khoản; tạm giữ 7 ô tô, 10 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và 3 sổ tiết kiệm trị giá 12 tỷ đồng.
Theo cơ quan công an, các đối tượng sử dụng 2 thủ đoạn chính để chiếm đoạt tiền của người dân, gồm bán "sở hữu kỳ nghỉ du lịch" và môi giới chuyển nhượng kỳ nghỉ.
Thủ đoạn phổ biến của nhóm lừa đảo là đưa ra các lời quảng cáo hấp dẫn như "kỳ nghỉ 5 sao", "nghỉ dưỡng sang trọng", "ưu đãi đặc biệt", "chỉ còn vài suất" hoặc "chỉ áp dụng trong hôm nay". Người dân khi tham gia hội thảo được giới thiệu các gói kỳ nghỉ dưỡng giá rẻ, có thể sử dụng trong nhiều năm, thậm chí được hứa hẹn chuyển nhượng dễ dàng hoặc sinh lời.
Khi mời chào, chúng cam kết khách hàng không cần mua hàng, không cần mang tiền mặt, chỉ cần mang căn cước công dân để xác nhận thân phận.
Tuy nhiên, khi khách đến theo lịch hẹn, nhân viên chăm sóc khách hàng sẽ giới thiệu về các gói "sở hữu kỳ nghỉ du lịch", có giá dao động khoảng 200-900 triệu đồng, tùy thời gian nghỉ dưỡng và thời hạn hợp đồng từ 5-40 năm.
Để thúc ép khách hàng xuống tiền, nhân viên tư vấn đưa ra nhiều chính sách ưu đãi, giảm giá lớn nếu ký hợp đồng, đặt cọc ngay tại sự kiện.
Đồng thời, các đối tượng hứa hẹn khách hàng có thể chuyển nhượng kỳ nghỉ cho người khác để sinh lời khi không có nhu cầu sử dụng. Cơ quan công an xác định những cam kết này chủ yếu được nhân viên tư vấn nói bằng miệng, không thể hiện trong hợp đồng và cũng không có trong bất kỳ văn bản nào.
Cuối cùng, chúng dùng nhiều thủ đoạn để tạo áp lực, buộc khách hàng ký hợp đồng và thanh toán ngay với số tiền lớn.
Nhân viên kinh doanh được hứa trả hoa hồng cao, từ 2-12% phí môi giới tùy vị trí, với mục tiêu lôi kéo khách nộp tiền đặt cọc giữ chỗ và ký hợp đồng môi giới.
Khi tiếp cận khách, nhân viên kinh doanh không sử dụng tên thật, dùng các số điện thoại "sim rác" và đưa ra thông tin không có thật về việc liên kết với các đối tác bán kỳ nghỉ.
Để trốn tránh trách nhiệm, các đối tượng liên tục thay đổi tên công ty hoặc thành lập công ty mới, né tránh khách hàng cũ đến kiến nghị, tố giác, đồng thời tiếp tục dụ dỗ, lừa khách hàng mới.
Theo cơ quan điều tra, hành vi phạm tội có sự câu kết giữa nhiều đối tượng, phân công vai trò cụ thể, từ người chỉ đạo, người gọi điện lôi kéo khách đến người trực tiếp tiếp xúc, lừa gạt khách hàng. Các đối tượng hoạt động có kế hoạch, thống nhất mục đích chiếm đoạt tài sản.
Thực tế, các công ty này không thực hiện việc chuyển nhượng, cho thuê kỳ nghỉ cho bất kỳ khách hàng nào. Số tiền thu được bị dùng để trả lương, thưởng cho nhân viên và phục vụ chi tiêu cá nhân.
Công an cảnh báo, người dân nên cẩn trọng với các doanh nghiệp chi hoa hồng, môi giới cao bất thường, như từ 20% đến 40% nhằm lôi kéo tham gia vào hệ thống.
