Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân năm 2026 với mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, vừa được UBND TP HCM ban hành. Theo đó, công dân Việt Nam thực tế cư trú trên địa bàn thành phố, gồm cả thường trú và tạm trú có xác nhận qua VNeID, đều thuộc diện thụ hưởng chương trình khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần mỗi năm.
Chương trình sẽ được triển khai thành nhiều đợt đến hết năm, hướng tới thay đổi thói quen từ “khám khi có bệnh” sang chủ động phòng bệnh và phát hiện sớm nguy cơ sức khỏe. Mỗi nhóm tuổi sẽ có gói khám riêng, tập trung vào phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, quản lý sức khỏe liên tục và cập nhật kết quả vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Trẻ nhỏ được theo dõi tăng trưởng, sàng lọc nguy cơ tự kỷ
Với trẻ dưới 6 tuổi, gói khám tập trung theo dõi sự phát triển toàn diện, phát hiện sớm suy dinh dưỡng, rối loạn phát triển và bất thường thường gặp.
Các nội dung gồm khai thác tiền sử bệnh, dinh dưỡng, tiêm chủng; đo cân nặng, chiều dài, vòng đầu; kiểm tra dấu hiệu sinh tồn; đánh giá phát triển tinh thần, vận động và khám toàn thân. Trẻ từ 16 đến 30 tháng tuổi còn được thực hiện trắc nghiệm phát hiện nguy cơ tự kỷ.
Nhóm từ 6 đến dưới 18 tuổi được khám theo hướng phát hiện sớm các bệnh học đường như tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, vấn đề dinh dưỡng hoặc rối loạn tâm lý.
Ngoài đo chiều cao, cân nặng, chỉ số BMI và dấu hiệu sinh tồn, học sinh còn được khám các chuyên khoa nội, mắt, răng hàm mặt, tai mũi họng nhằm sàng lọc bệnh lý thường gặp.
Nội dung khám cũng bao gồm đánh giá sức khỏe tâm thần, tư vấn dinh dưỡng, vệ sinh, giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản vị thành niên.
Người lớn được xét nghiệm máu, kiểm tra gan thận, chụp X-quang phổi
Với người từ 18 tuổi trở lên, gói khám sức khỏe có nhiều nội dung cận lâm sàng hơn, nhằm phát hiện sớm bệnh mạn tính và yếu tố nguy cơ.
Ngoài khai thác tiền sử bệnh, đo chiều cao, cân nặng, BMI và các dấu hiệu sinh tồn, người dân sẽ được khám chuyên khoa và làm một số xét nghiệm cơ bản như tổng phân tích tế bào máu, đường huyết, chức năng gan, chức năng thận, xét nghiệm nước tiểu và chụp X-quang ngực thẳng.
Lao động nữ được khám phụ sản theo hướng dẫn chuyên môn, đồng thời được tư vấn và sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú, ung thư cổ tử cung.
Người dân không thể đến bất kỳ bệnh viện nào để khám miễn phí mà phải thực hiện tại các cơ sở đủ điều kiện do Sở Y tế công bố. Hiện thành phố có 65 bệnh viện, trung tâm y tế và phòng khám đa khoa tham gia chương trình. Ngoài việc được địa phương thông báo hoặc mời đến các điểm khám lưu động tại phường, xã, người dân cũng có thể chủ động đăng ký tại các cơ sở trong danh sách.
Khi đi khám, người dân cần mang theo điện thoại đã đăng nhập ứng dụng VNeID hoặc căn cước công dân gắn chip để xác thực thông tin và cập nhật dữ liệu sức khỏe điện tử.
Sau khám, kết quả sẽ được cập nhật lên nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng và đồng bộ về ứng dụng Công dân số TP HCM để người dân tra cứu. Trường hợp phát hiện bất thường, cơ sở y tế sẽ hướng dẫn người dân khám chuyên sâu hoặc điều trị tiếp theo. Kết quả dự kiến được trả trong vòng 24-48 giờ.
Học sinh, sinh viên, người lao động và một số nhóm đặc thù sẽ được tổ chức khám theo hình thức riêng thông qua trường học, doanh nghiệp hoặc hệ thống y tế ngành. Với người lao động tự do, nội trợ và các nhóm không thuộc diện được cơ quan, đơn vị tổ chức khám, kinh phí sẽ do ngân sách thành phố chi trả.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nutrients vào năm 2026 đã phân tích 84 nghiên cứu và 14 thử nghiệm lâm sàng về vỏ cam. Kết quả cho thấy các thành phần từ vỏ cam có thể hỗ trợ tim mạch và hệ tiêu hóa. Phát hiện này mở ra cách nhìn mới trong việc tận dụng thực phẩm, khi phần vỏ vốn bị xem là phế phẩm lại mang giá trị dinh dưỡng cao, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Bà Lauren Panoff, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc sử dụng vỏ cam đúng cách không chỉ giúp bổ sung dưỡng chất mà còn góp phần giảm lãng phí thực phẩm trong sinh hoạt hằng ngày.
Vỏ cam chứa nhiều hợp chất sinh học quan trọng. Flavonoid như hesperidin và narirutin giúp chống oxy hóa, giảm viêm và hỗ trợ mạch máu.
Pectin là chất xơ hòa tan giúp làm chậm tiêu hóa, nuôi lợi khuẩn và kiểm soát đường huyết.
Tinh dầu trong vỏ cam, đặc biệt là limonene, có khả năng kháng viêm và kháng khuẩn.
Carotenoid như beta-carotene giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ hệ miễn dịch. Hàm lượng các chất này trong vỏ cao hơn phần múi.
Vỏ cam có thể giúp giảm mỡ máu xấu và hỗ trợ ổn định huyết áp. Những hợp chất trong vỏ còn góp phần cải thiện độ nhạy insulin và hạn chế tình trạng viêm.
Việc bổ sung flavonoid từ vỏ cam cũng giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Pectin trong vỏ cam giúp kích thích nhu động ruột và giảm táo bón. Chất này còn hỗ trợ giảm viêm và stress oxy hóa trong ruột.
Cạnh đó, vỏ cam giúp bảo vệ hàng rào ruột. Khi hàng rào này suy yếu, nguy cơ bệnh tiêu hóa và tự miễn có thể tăng. Chất xơ trong vỏ cam khi lên men sẽ tạo axit béo chuỗi ngắn, giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột. Tác dụng này tương đồng với cách dùng vỏ quýt khô trong y học cổ truyền để hỗ trợ tiêu hóa.
Bạn có thể bào nhỏ vỏ cam và thêm vào sữa chua, yến mạch. Phần cùi trắng bên dưới vỏ cam chứa nhiều pectin.
Ăn cam nguyên quả giúp giữ lại tối đa dưỡng chất vì nước ép thường loại bỏ phần vỏ và cùi. Vỏ cam có thể đem sấy khô hoặc làm mứt để dùng dần, vừa dễ ăn vừa tiện bổ sung dưỡng chất.
Việc đun vỏ cam sạch với nước nóng tạo thành trà, giúp chiết xuất các hợp chất có lợi.
Khi sử dụng vỏ cam, cần lưu ý rửa thật kỹ và ưu tiên cam hữu cơ vì lớp vỏ có thể chứa dư lượng thuốc trừ sâu hoặc chất bảo quản sau thu hoạch; theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ.
Người tiêu dùng nên chà rửa dưới vòi nước chảy và có thể ngâm nước muối hoặc dung dịch chuyên dụng để giảm tồn dư hóa chất. Ngoài ra, không nên dùng quá nhiều vỏ cam vì tinh dầu và hợp chất đậm đặc có thể gây kích ứng dạ dày ở người nhạy cảm; đồng thời tránh dùng vỏ đã bị mốc hoặc xử lý hóa chất tạo bóng, theo Cleveland Clinic.
Bà Chitra BK, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện KIMS (Ấn Độ), cho biết bản thân chuối không phải là nguyên nhân gây tăng cân. Theo bà, tăng cân xảy ra khi lượng calo nạp vào cơ thể trong thời gian dài vượt quá lượng calo tiêu hao.
Vì vậy, nếu ăn chuối với lượng vừa phải và vẫn nằm trong nhu cầu năng lượng hằng ngày, loại trái cây này khó có thể gây tăng cân mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như sau.
Chuối xanh chứa tinh bột kháng (resistant starch) - một dạng chất xơ hoạt động như prebiotic (chất xơ nuôi lợi khuẩn đường ruột). Loại chất xơ này không được tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống đại tràng, trở thành nguồn thức ăn cho các vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
Bên cạnh đó, chất xơ có trong cả chuối xanh và chuối chín có thể giúp phòng ngừa táo bón, làm mềm phân và hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Chất xơ hòa tan trong chuối còn giúp làm chậm quá trình tiêu hóa, tạo cảm giác no lâu hơn.
Chuối là nguồn cung cấp kali dồi dào - một khoáng chất có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát huyết áp. Kali giúp cơ thể đào thải bớt natri qua nước tiểu, bởi natri dư thừa là một trong những yếu tố làm tăng huyết áp. Ngoài ra, kali còn giúp thành mạch máu thư giãn, từ đó góp phần hạ huyết áp, theo TheHealthSite (Ấn Độ).
Theo chuyên gia, tình trạng mất khối cơ do tuổi tác là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu kết hợp chuối với các thực phẩm giàu protein và tập luyện sức mạnh có thể sẽ cải thiện khối lượng cơ.
Chuối còn giúp bổ sung carbohydrate sau khi tập luyện và cung cấp kali - khoáng chất tham gia vào quá trình dẫn truyền thần kinh và co cơ, từ đó hỗ trợ chức năng cơ bắp.
Đối với phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh, chuyên gia Chitra BK gợi ý có thể ăn chuối cùng sữa chua Hy Lạp hoặc bơ hạt sau khi tập để hỗ trợ phục hồi cơ bắp. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh rằng tập luyện sức mạnh và bổ sung đủ protein vẫn là 2 yếu tố quan trọng nhất để duy trì khối cơ.
Khi lớn tuổi, nhiều người dễ bị giữ nước ở chân, tay hoặc vùng bụng do khả năng điều hòa dịch và tuần hoàn của cơ thể suy giảm.
Theo chuyên gia, lượng kali trong chuối giúp cân bằng natri trong cơ thể và có thể thúc đẩy quá trình bài tiết nước tiểu nhẹ ở những người có chức năng thận bình thường. Nhờ đó, chuối có thể hỗ trợ giảm tình trạng giữ nước, đặc biệt ở phụ nữ trong hoặc sau giai đoạn thay đổi nội tiết tố, hoặc sau khi ăn nhiều muối.
Chuối giàu vitamin B6, đây là loại vitamin tham gia vào quá trình tổng hợp serotonin và dopamine - 2 chất dẫn truyền thần kinh có vai trò điều hòa tâm trạng và động lực. Ngoài ra, chuối còn cung cấp carbohydrate cùng các chất chống oxy hóa, góp phần hỗ trợ hoạt động của não bộ.
