Hai sáng kiến gồm Quan hệ Đối tác Thúc đẩy Phát triển Điện gió ngoài khơi Anh – Việt Nam và Cơ chế Tài chính xanh thuộc chương trình UK PACT, theo thông cáo báo chí của Đại sứ quán Anh tại Hà Nội hôm 16.6.
Bộ Công Thương Việt Nam và Đại sứ quán Anh tại Hà Nội hôm 16.6 chính thức công bố quan hệ đối tác giữa Vương quốc Anh và Việt Nam về thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi tại Hội nghị thượng đỉnh Năng lượng gió châu Á – Thái Bình Dương tổ chức ở Hà Nội.
Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng mới trong hợp tác song phương về phát triển điện gió ngoài khơi. Chương trình được thiết kế nhằm hỗ trợ Việt Nam tại thời điểm mang tính bước ngoặt của quá trình phát triển thị trường điện gió, với mục tiêu phát triển đến 17.032 MW công suất điện gió ngoài khơi vào năm 2035.
Chương trình sẽ đưa ra định hướng triển khai cụ thể, kết hợp hỗ trợ kỹ thuật, nghiên cứu và hợp tác quốc tế và tập trung vào ba lĩnh vực ưu tiên. Đó là nâng cao năng lực cho cơ quan chính phủ và ngành công nghiệp; chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, tận dụng chuyên môn của Vương quốc Anh và Hỗ trợ kỹ thuật có mục tiêu trong các lĩnh vực kỹ thuật và chính sách ưu tiên.
Được thiết kế nhằm tạo ra cả tác động ở cấp độ hệ thống lẫn những kết quả cụ thể trên thực tế, chương trình sẽ hỗ trợ xây dựng các khung khổ cần thiết để thúc đẩy phát triển dự án ở giai đoạn đầu, nâng cao khả năng huy động tài chính cho dự án, cũng như các hệ thống phục vụ tích hợp điện gió ngoài khơi vào hệ thống điện của Việt Nam.
Bên cạnh đó, Vương quốc Anh cũng ra mắt Cơ chế Tài chính xanh thuộc chương trình “Chương trình kợp tác thúc đẩy chuyển dịch vì khí hậu” (UK PACT), do chính phủ Anh triển khai cùng KPMG.
Sự ra mắt nhấn mạnh quan hệ Đối tác Đầu tư Xanh Việt Nam – Vương quốc Anh (GIP) như một nền tảng cốt lõi cho hành động chung – huy động tài chính thông qua các tổ chức tài chính phát triển của Anh và các quan hệ đối tác thương mại, củng cố khung pháp lý thông qua hỗ trợ kỹ thuật, và thúc đẩy quá trình chuyển đổi của Việt Nam sang nền kinh tế phát thải thấp, đồng thời tăng cường an ninh năng lượng sạch.
Đây là gói hỗ trợ kỹ thuật của Vương quốc Anh nhằm tăng cường hệ sinh thái tài chính xanh của Việt Nam, tạo điều kiện tiếp cận tốt hơn với nguồn tài chính quốc tế và thúc đẩy phát triển các giải pháp thị trường vững chắc phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Cơ chế này sẽ hỗ trợ mục tiêu xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), bao gồm việc xây dựng các khung pháp lý phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế, tích hợp tài chính xanh và tài chính bền vững ngay từ giai đoạn đầu.
Mục tiêu của chương trình là giúp Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam trở thành một đầu mối đáng tin cậy, tiệm cận chuẩn mực quốc tế, thu hút dòng vốn đầu tư xanh chất lượng cao và điều hướng nguồn vốn tư nhân vào các lĩnh vực kinh tế trọng điểm.
"Sẽ không có phí quá cảnh qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn 60 ngày và sau khi thời hạn này kết thúc, trừ khi chúng được Mỹ áp đặt và phục vụ lợi ích nước Mỹ, nếu thỏa thuận không được hoàn tất", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 20/6.
Ông cho biết phí quá cảnh, nếu được áp đặt, sẽ được thu cho những dịch vụ mà Mỹ cung cấp với vai trò "thiên thần bảo hộ" cho các quốc gia Trung Đông, nhằm hoàn trả các chi phí trong "quá khứ, hiện tại và tương lai".
Một vấn đề chưa được giải quyết trong bản ghi nhớ mà Mỹ và Iran vừa ký là liệu Tehran có duy trì quyền kiểm soát với eo biển Hormuz hay không. Theo nội dung thỏa thuận, tàu thuyền sẽ được đi qua tuyến hàng hải này miễn phí "trong vòng 60 ngày", trong lúc Iran và các nước vùng Vịnh đàm phán một thỏa thuận mới về eo biển, đồng nghĩa Tehran có thể được phép áp đặt phí quá cảnh sau thời hạn trên.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf hôm 17/6 cho biết nước này sẽ thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz sau thời hạn 60 ngày như quy định trong bản ghi nhớ với Mỹ.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần nhấn mạnh rằng eo biển Hormuz phải được mở miễn phí cho tàu thuyền qua lại sau khi chiến sự chấm dứt. Lãnh đạo Mỹ tuần này tiếp tục khẳng định rằng sẽ không có phí quá cảnh ở eo biển Hormuz trong và sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc.
Tuyên bố mới nhất được ông Trump đưa ra sau khi Iran thông báo đóng eo biển Hormuz do Israel tiếp tục tấn công vào miền nam Lebanon, cáo buộc hành động này vi phạm thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, sau đó cho biết Iran không kiểm soát eo biển Hormuz và tàu hàng đang tiếp tục đi qua eo biển này. "Lực lượng Mỹ đang theo dõi tình hình để đảm bảo điều đó tiếp tục được duy trì", đại tá Tim Hawkins, phát ngôn viên CENTCOM, cho hay.
Trong bài đăng trước đó trên mạng xã hội, CENTCOM cho biết tàu thuyền vẫn tiếp tục di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz trong ngày 20/6 và đã vận chuyển lượng lớn hàng hóa, cũng như hơn 17 triệu thùng dầu, đến thị trường toàn cầu.
"Lực lượng Mỹ vẫn hiện diện và duy trì cảnh giác để đảm bảo mọi khía cạnh của thỏa thuận với Iran được tuân thủ, chấp hành và có hiệu lực đầy đủ", CENTCOM cho biết.
Tuyến hàng hải huyết mạch này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu trong thời bình và đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn sau khi xung đột bùng phát.
Trong khi đó, truyền thông Iran ngày 20/6 cho biết phái đoàn nước này, do Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf dẫn đầu, đã đến Zurich, Thụy Sĩ để tham dự cuộc đàm phán với Mỹ. Cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại khu nghỉ dưỡng trên núi Burgenstock.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cũng đã rời căn cứ liên hợp Andrews vào chiều 20/6 để tới tham dự cuộc đối thoại với Iran ở Thụy Sĩ. Ông cho biết ưu tiên hàng đầu của mình là thiết lập cấu trúc đàm phán, đạt tiến triển về vấn đề hạt nhân cũng như lệnh ngừng bắn ở Lebanon.
"Tôi thấy không có lý do gì để gặp mặt. Việc này chỉ nhằm giúp Ukraine chặn đà tiến quân của lực lượng vũ trang chúng tôi. Chỉ vậy thôi. Và chúng tôi cần các thỏa thuận", Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 5/6 phát biểu.
"Hãy để các chuyên gia làm việc, đưa ra một số giải pháp và sau đó chúng ta có thể gặp nhau", ông nói thêm, đồng thời khẳng định cuộc xung đột sẽ chỉ kết thúc khi Nga đạt được những mục tiêu của mình.
"Các hành động quân sự rồi sẽ kết thúc vào một ngày nào đó. Chắc chắn chúng sẽ kết thúc một khi chúng tôi đạt được những mục tiêu đã đề ra", Tổng thống Putin cho hay.
Ông cũng bác bỏ những nhận định cho rằng nền kinh tế Nga đang suy yếu nghiêm trọng dưới áp lực chi phí từ cuộc xung đột.
"Tất nhiên, chúng tôi nghe thấy những lời chỉ trích từ mọi phía rằng mọi thứ đã sụp đổ", ông Putin nói. "Nhưng chúng tôi mới chỉ rơi xuống mức mà các nước thuộc khu vực đồng euro đã phải trải qua trong những năm gần đây".
Trong bức thư ngỏ gửi Tổng thống Putin được công bố hôm 4/6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất lệnh ngừng bắn toàn diện giữa hai nước. "Ukraine đề nghị chấm dứt cuộc chiến này thông qua đối thoại trực tiếp giữa chúng ta, tức là tôi và ngài", ông viết.
Tổng thống Zelensky đề nghị ấn định ngày cụ thể cho cuộc gặp giữa hai lãnh đạo, thêm rằng Ukraine sẵn sàng thiết lập lệnh ngừng bắn toàn diện trong thời gian diễn ra đàm phán.
Phản ứng trước lời khước từ của lãnh đạo Nga, Tổng thống Zelensky cho rằng Tổng thống Putin đã "lại một lần nữa chọn xung đột".
"Tất cả mọi người đã nghe thấy phản hồi từ ông ấy ngày hôm nay. Một câu trả lời yếu ớt. Ông ấy đơn giản là không muốn chấm dứt chiến sự", ông Zelensky nói.
Nỗ lực đàm phán kéo dài nhiều tháng do Mỹ dẫn đầu đến nay vẫn chưa thể giúp Nga và Ukraine tiến gần tới thỏa thuận, trong khi Tổng thống Donald Trump hiện chủ yếu tập trung vào xung đột Trung Đông. Nga yêu cầu Ukraine phải rút toàn bộ lực lượng khỏi vùng Donbass như điều kiện tiên quyết để tiến hành hòa đàm, song Kiev bác bỏ.
Nhiều khu vực rộng lớn ở phía đông và phía nam Ukraine đã bị tàn phá, hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong cuộc xung đột đã kéo dài hơn 4 năm qua.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 29.5, ông Trump nêu rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm vào Iran "giờ sẽ được dỡ bỏ".
“Các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz do lệnh phong tỏa hải quân tuyệt vời và chưa từng có tiền lệ của chúng tôi - mà giờ đây sẽ được dỡ bỏ - có thể bắt đầu hành trình trở về nhà! Hãy chuyển lời chào của tôi tới vợ, chồng, cha mẹ và gia đình của các bạn”, ông viết.
Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa từ ngày 13.4, áp dụng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Hôm 23.5, trên mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã buộc 100 tàu thương mại đổi hướng kể từ khi áp dụng phong tỏa.
Ông Trump ngày 29.5 cũng yêu cầu Iran “phải đồng ý rằng nước này sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hay bom hạt nhân. Eo biển Hormuz phải được mở cửa ngay lập tức, không thu phí và bảo đảm hoạt động hàng hải không bị hạn chế theo cả hai chiều. Tất cả thủy lôi phải bị vô hiệu hóa hoàn toàn".
Theo The War Zone, về bản chất, việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với Iran sẽ không giúp ích gì cho các thủy thủ bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, trừ khi Iran cũng dỡ bỏ các mối đe dọa tấn công các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.
Ông Trump cũng khẳng định Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận liên quan đến nguồn cung uranium làm giàu của Tehran. Dù vậy, truyền thông Iran cho hay hiện hai nước chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng nào.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran và Washington vẫn đang trao đổi nhưng chưa đạt được thỏa thuận, CNN đưa tin.
Sau khi ông Trump kết thúc cuộc họp với các quan chức tại Phòng tình huống, AFP dẫn lời quan chức Nhà Trắng nói rằng Tổng thống Trump chỉ đạt thỏa thuận với Iran nếu Tehran đáp ứng mọi điều kiện.
"Cuộc họp tại Phòng Tình huống đã kết thúc và kéo dài khoảng hai giờ. Tổng thống Trump sẽ chỉ đạt được thỏa thuận nào có lợi cho nước Mỹ và đáp ứng được các lằn ranh đỏ của ông. Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân", quan chức trên nói.
