Bên cạnh các phím điều khiển âm thanh, đàm thoại rảnh tay hay trợ lý lái xe… trên vô-lăng ô tô đời mới hiện nay, các nhà sản xuất còn tích hợp các nút liên quan đến hệ thống kiểm soát tốc độ. Trong đó, hai nút chức năng phổ biến nhất là Cruise Control (kiểm soát hành trình) và nút LIM (giới hạn tốc độ).
Tuy nhiên, không ít người dùng ô tô, đặc biệt là tài xế mới, vẫn chưa hiểu rõ công dụng cách sử dụng… của Cruise Control và LIM. Thậm chí, nhiều người còn nhầm lẫn giữa hai hệ thống này, do đó thường bỏ qua, ít sử dụng hoặc dùng không phù hợp khi lái xe. Thực tế, dù đều liên quan đến việc kiểm soát tốc độ xe, nhưng Cruise Control và LIM lại hoạt động theo những nguyên lý hoàn toàn khác nhau.
Nút có ký hiệu LIM tích hợp trên vô-lăng một số mẫu ô tô là viết tắt của cụm từ "Speed Limiter", tức tính năng giới hạn tốc độ. Khi kích hoạt chức năng này, người lái có thể cài đặt một mức tốc độ tối đa mà xe được phép đạt tới.
Ví dụ, trong trường hợp lái ô tô trên đường quốc lộ có giới hạn tốc độ 90 km/giờ, nếu người lái nhấn LIM và thiết lập giới hạn ở mức 90 km/giờ, hệ thống sẽ ngăn không cho xe vượt quá ngưỡng tốc độ này dù tài xế tiếp tục đạp ga. Khi chạm đến giới hạn đã cài đặt, xe sẽ không tăng tốc thêm.
Trên nhiều mẫu xe hiện nay của BMW, Mitsubishi, Hyundai, Ford hay KIA... nút LIM thường được bố trí ngay trên vô-lăng, gần cụm điều khiển để người lái dễ dàng thao tác. Điểm đáng chú ý là LIM không tự động duy trì tốc độ xe. Người lái vẫn phải chủ động điều khiển chân ga như bình thường, hệ thống chỉ đóng vai trò "hàng rào" ngăn xe vượt quá tốc độ đã thiết lập.
Trong khi đó, Cruise Control hay còn gọi là hệ thống kiểm soát hành trình với một số nút để kích hoạt, cài đặt… có nhiệm vụ tự động duy trì tốc độ mà người lái mong muốn. Sau khi kích hoạt và cài đặt tốc độ, người lái có thể rời chân khỏi bàn đạp ga nhưng xe vẫn tiếp tục vận hành ở tốc độ đã chọn. Hệ thống sẽ tự động điều chỉnh lượng nhiên liệu hoặc công suất động cơ để duy trì vận tốc ổn định. Ví dụ, khi chạy trên cao tốc ở tốc độ 90 km/giờ, tài xế có thể bật Cruise Control để xe tự giữ mức tốc độ này mà không cần giữ chân ga liên tục. Trên các mẫu xe hiện đại, Cruise Control còn được nâng cấp thành Adaptive Cruise Control (kiểm soát hành trình thích ứng), cho phép tự động tăng hoặc giảm tốc để duy trì khoảng cách an toàn với xe phía trước.
Sự khác biệt lớn nhất giữa hai hệ thống nằm ở cách kiểm soát tốc độ. Với Cruise Control, xe sẽ tự động duy trì tốc độ đã cài đặt mà không cần người lái đạp ga. Trong khi đó, LIM chỉ đặt ra mức tốc độ tối đa, còn việc tăng hay giảm tốc vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác của tài xế.
Nói cách khác, Cruise Control giúp giảm bớt thao tác điều khiển trong những hành trình dài, còn LIM đóng vai trò hỗ trợ người lái tránh chạy quá tốc độ cho phép.
Một điểm khác biệt nữa là Cruise Control thường phát huy hiệu quả trên đường trường hoặc cao tốc, nơi giao thông thông thoáng và ít phải thay đổi tốc độ. Trong khi đó, LIM phù hợp hơn với điều kiện giao thông đô thị hoặc những khu vực có giới hạn tốc độ nghiêm ngặt.
Theo các tài xế có kinh nghiệm lái ô tô lâu năm, LIM đặc biệt hữu ích trong những tình huống người lái cần kiểm soát tốc độ nhưng vẫn muốn chủ động điều khiển xe. Chẳng hạn khi di chuyển trong khu dân cư, khu vực trường học, đường nội đô đông đúc hoặc những tuyến đường có nhiều camera giám sát tốc độ, người lái có thể cài đặt giới hạn ở mức 50 - 60 km/giờ tùy quy định.
Nhờ đó, tài xế không phải liên tục quan sát đồng hồ tốc độ để tránh vô tình vượt quá giới hạn cho phép. Điều này vừa giúp giảm áp lực khi lái xe, vừa hạn chế nguy cơ bị xử phạt vi phạm giao thông. Dù vậy, trong trường hợp cần tăng tốc khẩn cấp để tránh nguy hiểm, đa số hệ thống LIM hiện nay vẫn cho phép tài xế vượt giới hạn tạm thời bằng cách đạp ga hết hành trình (kick-down).
Tóm lại, nếu Cruise Control là trợ thủ đắc lực trên những cung đường dài, thì LIM lại là công cụ hiệu quả giúp kiểm soát tốc độ khi di chuyển trong đô thị và hạn chế nguy cơ vi phạm luật giao thông. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa LIM và Cruise Control sẽ giúp người lái lựa chọn đúng chế độ phù hợp với từng điều kiện vận hành.
Tin Gốc: Thanh Niên
