Kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Trung Quốc (gaokao) vừa diễn ra từ ngày 7 đến ngày 10/6. Đây được xem là cuộc chiến khốc liệt quyết định tương lai của hầu hết học sinh trung học tại nước này. Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy học sinh nữ chiếm khoảng một nửa tổng số học sinh trung học trong những năm gần đây. Bên cạnh áp lực thi cử vốn có, các nữ sinh còn phải đối mặt với những thách thức mang tính đặc thù giới.
Theo chuyên gia y tế có sức ảnh hưởng trong lĩnh vực sản phụ khoa, biệt danh là liucenglou, khoảng 30% thí sinh nữ có chu kỳ kinh nguyệt trùng với thời gian diễn ra kỳ thi. Để chủ động ứng phó, nhiều em đã tìm đến các biện pháp trì hoãn kỳ kinh, từ mẹo dân gian đến thuốc hỗ trợ.
Trên mạng xã hội, không ít người chia sẻ trải nghiệm lùi “ngày đèn đỏ” bằng cách uống giấm táo, ăn các loại trái cây như xoài, việt quất, sầu riêng, hoặc tiêu thụ thực phẩm sống, lạnh, cay nóng với niềm tin có thể hoãn kinh. Thậm chí, một thí sinh cho biết đã uống một ly giấm táo mỗi ngày từ hai tuần trước kỳ thi để đảm bảo không xảy ra bất kỳ sai sót nào do kỳ kinh nguyệt làm suy giảm khả năng tư duy.
Tuy nhiên, trong số các phương pháp này, việc uống thuốc tránh thai hàng ngày để chủ động dời “ngày đèn đỏ” vẫn là lựa chọn phổ biến nhất. Trước ngày thi, trên các diễn đàn mạng xã hội, chủ đề “làm thế nào để hoãn kinh nguyệt” trở thành tâm điểm bàn luận của nhiều thí sinh nữ.
Các loại thuốc nội tiết và thuốc tránh thai nhanh chóng là những từ khóa được chia sẻ rộng khắp. Nhiều em đã lựa chọn phương pháp uống thuốc để có được trạng thái chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi.
Dù lo ngại về tác dụng phụ, áp lực phải đạt kết quả cao trong kỳ thi sinh tử đã lấn át những nỗi lo về sức khỏe. Cuối tháng 5 vừa qua, bài đăng của một nữ sinh chụp lại vỉ thuốc tránh thai uống dở kèm dòng trạng thái: “Tôi và gaokao đã có con với nhau” lập tức gây bão mạng xã hội Trung Quốc với hơn 15.000 lượt yêu thích và 1.300 bình luận cho thấy thực tế đầy áp lực.
Dưới góc nhìn y khoa, bác sĩ trưởng Hác Lệ Quyên ở khoa Nội tiết Phụ khoa, Bệnh viện Chăm sóc Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em Trùng Khánh, giải thích kinh nguyệt là hiện tượng bong tróc và chảy máu định kỳ của niêm mạc tử cung theo chu kỳ thay đổi của buồng trứng.
Do sự biến động của nội tiết tố và tình trạng sung huyết vùng chậu, nhiều phụ nữ sẽ gặp phải những cơn đau co thắt ở vùng bụng dưới, thường gọi là đau bụng kinh. Tình trạng này có thể đi kèm triệu chứng buồn nôn, tiêu chảy, chóng mặt, mệt mỏi; trường hợp nghiêm trọng còn gây sắc mặt nhợt nhạt và vã mồ hôi lạnh.
Bác sĩ Hác cho hay nếu tình trạng đau bụng kinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và việc học tập, y học hiện nay hoàn toàn có những biện pháp khoa học để trì hoãn chu kỳ. Về mặt lâm sàng, việc sử dụng các loại thuốc liên quan đến progesterone để hoãn kinh nguyệt dựa trên cơ chế điều hòa phản hồi ngược của hormone này nhằm ức chế quá trình rụng trứng.
Trong đó, thuốc tránh thai phối hợp đường uống liều thấp (thuốc tránh thai hàng ngày) là một trong những loại phổ biến nhất để trì hoãn chu kỳ. Thuốc thường chứa estrogen và progestin tổng hợp, giúp dời ngày đèn đỏ bằng cách điều chỉnh nồng độ hormone trong cơ thể.
Tuy nhiên, việc này bắt buộc phải qua thăm khám với bác sĩ chuyên khoa và dùng thuốc theo đúng chỉ định. Do cơ địa mỗi người khác nhau, thí sinh tuyệt đối không áp dụng các mẹo truyền miệng trên mạng hay tự ý mua thuốc uống để tránh tình trạng phản tác dụng. Phương pháp sử dụng progesterone để hoãn kinh nguyệt cũng chống chỉ định với những người mắc bệnh huyết khối, tiểu đường, u màng não hoặc các bệnh lý liên quan khác.
Các bác sĩ sản phụ khoa cho hay phụ nữ có thể sử dụng thuốc tránh thai để trì hoãn kinh nguyệt. Song để tránh các tác dụng phụ gây khó chịu, người dùng nên uống thuốc trước 2-3 tháng để điều chỉnh thời gian chu kỳ. Bên cạnh đó, các chuyên gia y khoa cũng nhấn mạnh không phải nữ sinh nào cũng cần thiết phải sử dụng thuốc hoãn kinh nguyệt.
Biện pháp này chỉ thực sự được khuyến nghị cho những trường hợp có tiền sử đau bụng kinh dữ dội, lượng máu kinh quá nhiều gây mệt mỏi, suy nhược hoặc gặp các triệu chứng tiền kinh nguyệt nghiêm trọng làm suy giảm khả năng tư duy.
Đối với những nữ sinh có chu kỳ ổn định và không gặp triệu chứng khó chịu đáng kể, việc duy trì tâm lý thoải mái, sinh hoạt điều độ và để cơ thể diễn ra theo đúng chu kỳ sinh học tự nhiên là lựa chọn tối ưu nhất. Việc tự ý lạm dụng thuốc nội tiết do tâm lý lo lắng thái quá không chỉ không giúp cải thiện kết quả thi mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn kinh nguyệt kéo dài về sau.
BS Ngô Quỳnh Trang, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ung thư và quá trình điều trị không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, không ít người bệnh hiện nay vẫn áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan do nghe theo truyền miệng hoặc thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.
Những quan niệm sai lầm này không giúp "bỏ đói" tế bào ung thư mà ngược lại có thể khiến cơ thể suy kiệt nhanh hơn, làm giảm khả năng đáp ứng với điều trị.
Giảm ăn hoặc nhịn ăn để "bỏ đói" khối u
Đây là một trong những quan niệm phổ biến nhất ở người bệnh ung thư. Nhiều người cho rằng cắt giảm tinh bột, ăn rất ít hoặc thậm chí nhịn ăn sẽ khiến tế bào ung thư không có nguồn dinh dưỡng để phát triển. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.
Các chuyên gia cho biết khối u không chỉ sử dụng năng lượng từ đường hay tinh bột mà còn có thể lấy năng lượng từ đạm và mỡ do chính cơ thể người bệnh phân hủy. Khi giảm ăn kéo dài, cơ thể sẽ mất cơ, sụt cân nhanh, suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng chịu đựng các phương pháp điều trị như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, kéo dài thời gian nằm viện và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của người bệnh ung thư. Mục tiêu dinh dưỡng trong điều trị ung thư không phải là "bỏ đói khối u" mà là cung cấp đủ năng lượng để cơ thể có sức chống chọi với bệnh tật và đáp ứng điều trị hiệu quả.
Kiêng hoàn toàn thịt đỏ
Không ít người bệnh loại bỏ hoàn toàn thịt bò, thịt lợn hoặc thịt dê khỏi thực đơn vì lo ngại những thực phẩm này làm khối u phát triển nhanh hơn. Tuy nhiên, thịt đỏ là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng nhiều vi chất quan trọng như sắt, vitamin B12 và kẽm. Đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, duy trì khối cơ, tăng cường miễn dịch và phục hồi sau điều trị.
Nếu kiêng tuyệt đối trong thời gian dài, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ thiếu đạm, thiếu máu, sụt cân, mệt mỏi và giảm khả năng đáp ứng với các phương pháp điều trị.
Theo các khuyến cáo quốc tế, việc hạn chế tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và đặc biệt là thịt chế biến sẵn nhằm giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc người đã mắc ung thư phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ khỏi khẩu phần ăn.
Người bệnh nên sử dụng thịt đỏ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt tươi và các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, hấp hoặc hầm. Đồng thời cần kết hợp đa dạng nguồn đạm từ cá, thịt gia cầm, trứng, sữa, đậu đỗ và các loại hạt.
"Đường nuôi tế bào ung thư" là quan niệm được nhiều người bệnh truyền tai nhau. Vì vậy, không ít người cắt hoàn toàn cơm, cháo, trái cây hoặc các thực phẩm chứa tinh bột với hy vọng làm chậm sự phát triển của khối u. Tuy nhiên, glucose là nguồn năng lượng thiết yếu cho mọi tế bào trong cơ thể, bao gồm cả các tế bào khỏe mạnh. Não, hồng cầu và nhiều cơ quan quan trọng đều cần glucose để hoạt động bình thường.
Khi cắt giảm quá mức tinh bột và đường, cơ thể dễ rơi vào tình trạng thiếu năng lượng, sụt cân, mất cơ, giảm miễn dịch và suy giảm thể trạng. Trong khi đó, tế bào ung thư vẫn có thể sử dụng năng lượng từ các nguồn khác do cơ thể tự phân hủy.
Đặc biệt, đối với người đang hóa trị hoặc xạ trị, thiếu năng lượng kéo dài có thể làm chậm quá trình hồi phục, tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Người bệnh vẫn cần sử dụng carbohydrate với lượng phù hợp, ưu tiên các nguồn tinh bột lành mạnh như cơm, khoai củ, yến mạch, ngũ cốc nguyên hạt, sữa và trái cây. Trong khi đó, nên hạn chế nước ngọt, bánh kẹo nhiều đường và các thực phẩm siêu chế biến.
BS Trang cho hay dinh dưỡng là một phần quan trọng trong điều trị ung thư. Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và phù hợp với tình trạng bệnh không chỉ giúp duy trì thể trạng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Người bệnh không nên tự áp dụng các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Khi có nhu cầu điều chỉnh chế độ ăn, người bệnh nên được tư vấn cá thể hóa để bảo đảm vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa phù hợp với quá trình điều trị.
Theo dữ liệu từ Nền tảng tích hợp thông tin giáo dục thực phẩm và nông nghiệp thuộc Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan, cây vải chủ yếu phân bố tại các vùng cận nhiệt đới và nhiệt đới, trong đó sản lượng của Trung Quốc chiếm hơn 80% toàn cầu, theo sau là Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Madagascar. Tại Đài Loan (Trung Quốc), vải được trồng trọng điểm ở miền trung và miền nam, cho thu hoạch liên tục từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 7.
Về giá trị dinh dưỡng, chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn cho biết quả vải chứa hàm lượng vitamin C cao đạt 52,3 mg giúp bảo vệ tế bào và phục hồi mô, cùng lượng kali 184,7 mg hỗ trợ xoa dịu căng thẳng. Loại trái cây này cũng giàu các axit hữu cơ và axit amin giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất, tuy nhiên do lượng đường chiếm khoảng 16 gram nên người dùng chỉ nên ăn 5-6 quả mỗi lần.
Phân tích sâu hơn về hai giống vải phổ biến tại Đài Loan dựa trên trọng lượng mỗi quả sau khi bóc vỏ, chuyên gia chỉ ra rằng giống vải Yu Her Bao (vải Thanh Hà) có thịt quả mọng nước, sản lượng ít nên giá thành cao, mỗi quả nặng khoảng 18 gram cung cấp 12 kcal; 3,1 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 10,9 mg vitamin C và 34 mg kali. Trong khi đó, giống vải Hắc Diệp nặng khoảng 15 gram mỗi quả, cung cấp 9 kcal; 2,4 gram carbohydrate; 0,1 gram chất xơ; 6,6 mg vitamin C và 27 mg kali.
Hòn đảo này có hơn 30 giống vải, trong đó Hắc Diệp có diện tích canh tác lớn nhất với đặc điểm hạt to, thịt quả giòn và chua nhẹ. Ngoài ra còn có các giống khác như Nhu Mễ Từ hay Quế Vị mà người tiêu dùng có thể phân biệt dựa trên màu sắc vỏ, độ sần của gai, hương vị thịt quả và kích thước hạt. Để chọn được vải ngon, Cơ quan Nông nghiệp Đài Loan khuyến nghị đánh giá qua 3 yếu tố: hình thức bên ngoài, cảm giác cầm chắc tay và có mùi hương. Ví dụ với giống vải Yuhebao, quả có lớp vỏ đỏ hồng xen sắc xanh tươi tắn; khi nắn thấy căng mọng, cầm chắc tay là dấu hiệu của vải ngon. Nếu ngửi thấy hương thơm chứng tỏ vải mới hái.
Tuy nhiên dù bổ dưỡng, vải là loại quả không thể ăn quá nhiều do có hàm lượng đường cao. Chuyên gia Cao Mẫn Mẫn kể từng tiếp nhận một ca cấp cứu lâm sàng khi một cụ bà hôn mê do đường huyết tăng vọt sau khi ăn cả chùm vải mỗi ngày. Chuyên gia khuyến cáo bệnh nhân tiểu đường và người mỡ máu cao cần tuân thủ nguyên tắc không ăn vải khi bụng đói nhằm tránh kích thích insulin tiết ra quá mức gây hạ đường huyết, bủn rủn tay chân. Ngoài ra, không ăn quá nhiều cùng một lúc mà nên giới hạn ở mức 5-6 quả mỗi lần và tối đa 1-2 lần một ngày để tránh biến động đường huyết. Chuyên gia cũng lưu ý không ăn vải chưa chín vì chúng chứa chất ức chế quá trình chuyển hóa glucose của cơ thể.
Để kéo dài thời gian bảo quản vải, chuyên gia mẹo vặt gia đình và dọn dẹp nhà cửa nổi tiếng Đài Loan Trần Ánh Xuân khuyên dùng kéo cắt rời từng quả thay vì bẻ mạnh, sau đó xếp vào hộp bảo quản, đổ nước ngập bề mặt quả rồi đem lưu trữ trong ngăn mát tủ lạnh và thay nước định kỳ 3 ngày một lần. Thử nghiệm thực tế cho thấy sau một tuần áp dụng phương pháp này, lớp vỏ vải vẫn giữ được sắc đỏ tươi, không bị thâm đen hay biến dạng, trong khi phần thịt quả bên trong vẫn mọng nước và tươi ngon.
Ngày 21.5 Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, theo báo cáo từ công ty nhập khẩu sữa nhãn hiệu a2 tại Việt Nam, công ty đã được cấp 6 giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm và thực hiện tự công bố đối với 8 sản phẩm sữa, thực phẩm bổ sung mang nhãn hiệu "a2".
Căn cứ các hồ sơ, tài liệu của công ty nhập khẩu cung cấp, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Ninh Bình (đơn vị quản lý cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm) chưa phát hiện công ty nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh từ 0 - 12 tháng tuổi nhãn hiệu a2 Platinum premium USA, dạng bột có bổ sung sắt (a2 Platinum premium infant formula 0 - 12 months Milk-based powder with Iron) do Công ty Sữa A2 (A2 Milk company) sản xuất, thuộc diện cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm.
Công ty nhập khẩu cũng có báo cáo cho biết, đã gửi 8 mẫu sản phẩm sữa công thức đang lưu hành tại Việt Nam đến Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia để kiểm nghiệm.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy các mẫu sản phẩm đều không phát hiện vi khuẩn bacillus cereus (vi khuẩn sinh độc tố cereulide) và độc tố cereulide có trong các mẫu sản phẩm được kiểm nghiệm.
Qua rà soát toàn bộ hồ sơ nhập khẩu, dữ liệu kho hàng và hệ thống phân phối, công ty xác định không nhập khẩu, không kinh doanh và không lưu thông tại thị trường Việt Nam đối với 3 lô sản phẩm thuộc diện thu hồi tự nguyện tại Mỹ nêu trên.
Các sản phẩm sữa a2 tại Việt Nam nhập khẩu theo cấp phép không thuộc các lô sản phẩm bị cảnh báo tại Mỹ.
Trước đó, ngày 4.5.2026, Cục An toàn thực phẩm thông tin về việc thu hồi tự nguyện một số lô sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh từ 0 - 12 tháng tuổi nhãn hiệu a2 Platinum premium USA, dạng bột có bổ sung sắt (a2 Platinum Premium infant formula 0 - 12 months Milk-based powder with Iron) tại thị trường Mỹ, do phát hiện có chứa cereulide, một loại độc tố bền nhiệt được tạo ra bởi một số chủng vi khuẩn bacillus cereus có thể gây hại cho trẻ nhỏ.
Cục An toàn thực phẩm đã đề nghị các địa phương và cơ quan chức năng rà soát việc cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; việc kinh doanh sản phẩm này tại địa phương và trên các sàn thương mại điện tử.
