Apple phát hành bản vá bảo mật từng bị FBI khai thác để đọc tin nhắn đã xóa

Báo New York Times đưa tin các nhà nghiên cứu tại Đại học Toronto (Canada) vừa tìm ra cách sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra một loại "sâu máy tính" có khả năng nhắm vào bất kỳ lỗ hổng nào trên máy tính và nhanh chóng lây lan khắp Internet mà không cần sự can thiệp của con người.

Trong bài báo công bố hôm 2-6, nhóm nghiên cứu do giáo sư kỹ thuật máy tính Nicolas Papernot dẫn đầu xác nhận đã thử nghiệm thành công một mẫu thử nghiệm trong mạng nội bộ cách ly. Mẫu sâu này có thể chạy trên cả hệ điều hành Windows lẫn Linux.

Tuy đòi hỏi một máy cấu hình mạnh để vận hành do tính phức tạp, nó vẫn có thể tấn công các thiết bị yếu hơn trong cùng mạng như laptop, máy in và máy ảnh.

Điểm vượt trội của biến thể sâu AI này so với các mã độc như SQL Slammer, WannaCry là khả năng tự "tư duy" để đưa ra chiến lược phù hợp cho từng máy tính mà nó chạm trán.

Giáo sư Papernot cảnh báo: "Điều này khiến việc ngăn chặn mã độc trở nên khó khăn hơn đáng kể. Không còn một bản vá phần mềm duy nhất nào có thể áp dụng cho mọi thiết bị để bảo vệ máy tính khỏi con sâu này".

Công nghệ AI vận hành con sâu này là mã nguồn mở (open source) được chia sẻ tự do trên Internet, đồng nghĩa với việc không ai có thể hạn chế cách nó được sử dụng. Nhóm tác giả đã tăng cường một hệ thống mã nguồn mở sẵn có để tối ưu hóa sức mạnh của nó, song không tiết lộ cụ thể tên hệ thống này.

Trước đó, nhiều chuyên gia nhận định các mô hình nguồn mở chưa đủ mạnh để vận hành sâu tự nhân bản. Sản phẩm của các hệ thống AI hàng đầu như Anthropic hay OpenAI dù rất mạnh nhưng không phải là mã nguồn mở và có dung lượng quá lớn để nén thành sâu máy tính.

Vào tháng 4-2026, Anthropic từng giới hạn quyền tiếp cận mô hình Claude Mythos của mình cho khoảng 40 tổ chức có cơ sở hạ tầng máy tính trọng yếu. OpenAI sau đó một tuần cũng có động thái hạn chế tương tự với công nghệ của mình.

Một số chuyên gia độc lập nhận định mối đe dọa trước mắt có thể bị giới hạn do các hệ thống AI vẫn hay mắc lỗi. Tuy nhiên, giáo sư khoa học máy tính David Lie tại Đại học Toronto nhận định: "Người ta có thể sửa đổi con sâu này để nó tự vá các lỗ hổng mà nó tìm thấy. Sức mạnh của công nghệ hoàn toàn phụ thuộc vào cách bạn sử dụng nó".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nhà phân tích nổi tiếng Gene Munster của công ty quản lý tài sản Deepwater Asset Management (Mỹ), nhận định trên CNBC, nếu Steve Jobs được coi là một trong những nhà sáng tạo sản phẩm vĩ đại nhất trong lịch sử hiện đại của Mỹ, Tim Cook có một vai trò rất khác. Thay vì đi theo con đường sản phẩm với độ tinh tế và tiên phong, ông chọn khai thác những gì hiện có, nhưng nâng tầm chúng trở thành biểu tượng, là sản phẩm nhiều người muốn sở hữu và khiến họ gắn bó nếu đã sử dụng.

Cook nổi tiếng ở Thung lũng Silicon với vai trò chuyên gia vận hành, người đã cải tổ chuỗi cung ứng của Apple sau khi gia nhập công ty năm 1998 với tư cách phó chủ tịch điều hành phụ trách bán hàng và vận hành toàn cầu. Khi ông đến, Apple đang trên bờ vực phá sản. Khi ông trở thành CEO năm 2011, giá trị công ty đạt 350 tỷ USD. Còn hiện tại, con số là hơn 4.000 tỷ USD.

"Rất ít người dám đi theo bước chân của Jobs, nhưng cũng không nhiều người làm được điều Cook đã làm, đó là đưa Apple lên tầm cao mới", Business Insider bình luận.

Kế thừa những gì hiệu quả nhất

Cook đã bảo vệ những giá trị cốt lõi mà Jobs đã truyền đạt tại Apple. Nói với CBS Sunday Morning, ông cho biết vẫn coi Apple là đứa con tinh thần của Jobs và bản thân chỉ là người kế thừa.

"Dấu ấn của ông ấy thấm đẫm trong công ty này", Cook nói. "Chúng tôi rất kính trọng ông ấy, luôn là như vậy".

Thực tế, sau 15 năm lãnh đạo, sản phẩm chủ lực của Apple vẫn là iPhone, iPad và máy Mac - những thứ có từ thời Jobs. Di sản của Jobs là trở thành gương mặt đại diện của Apple, tích cực thúc đẩy sự đơn giản, tinh tế trong thiết kế hướng đến người dùng.

Còn Cook biến chúng trở thành biểu tượng địa vị và sự gắn bó, theo Cnet. Các sản phẩm Apple rất được ưa chuộng và bán rất chạy khi ông lên nắm quyền CEO. Tuy nhiên, ông vẫn tập trung vào iPhone, xem đây là trung tâm của tăng trưởng và sử dụng nó như bàn đạp cho hệ sinh thái thiết bị thống nhất mới. Khi iPhone đã nằm trong túi của người dùng, bằng giao diện iOS dễ sử dụng, tính tương thích cao với macOS, watchOS và các nền tảng khác của công ty, người dùng càng gắn bó với dòng điện thoại thông minh này hơn.

Năm 2017, iPhone X mở ra kỷ nguyên mới với thiết kế điện thoại không có nút Home, màn hình tràn viền nhưng giá cao hơn. Lần đầu tiên, giá iPhone chạm mốc 1.000 USD. Các sản phẩm về sau cũng mang dấu ấn riêng, như cụm camera hình vuông, màn hình "tai thỏ" và Dynamic Island. Hàng loạt công ty Android nhanh chóng tung ra sản phẩm tương tự, góp phần lan tỏa iPhone đến nhiều người hơn.

"Nếu bắt chước là hình thức tâng bốc thực tế nhất, giai đoạn của Cook chứng kiến nhiều sản phẩm ra đời với thiết kế công khai giống hệt sản phẩm của Apple", Cnet bình luận. "Xu hướng đó vẫn chưa dừng lại".

iPhone dù không nhiều nâng cấp đột phá vẫn duy trì vị thế thống trị trong gần hai thập kỷ trên thị trường điện thoại thông minh vốn biến động theo từng tháng. Tại nhiều quốc gia, iPhone vẫn là thiết bị bán chạy dù là sản phẩm đắt đỏ.

Năm 2014, Apple giới thiệu Apple Watch, gọi là "sản phẩm cá nhân hóa nhất từng tạo ra". Năm 2016, AirPods ra đời. Trong cả hai trường hợp, Apple đều tham gia vào phân khúc thị trường quen thuộc, nhưng vẫn có thể định giá cao hơn cho một sản phẩm chủ yếu nhắm đến người dùng iPhone và cung cấp những cải tiến vượt trội so với các sản phẩm hiện có.

Dù vẫn có thất bại, chẳng hạn với kính thông minh Vision Pro đắt tiền, nhìn chung mảng thiết bị đeo mang lại thành công lớn cho Apple dưới thời Cook. Doanh thu của bộ phận này đạt hơn 41 tỷ USD trong năm tài chính 2022, chiếm 10% tổng doanh thu và tăng từ 25 tỷ USD ba năm trước đó. Dù giảm xuống còn 35,7 tỷ USD trong năm tài chính 2025, đây vẫn là con số mà các đối thủ mơ ước.

Mảng dịch vụ của Apple cũng thăng hoa dưới thời Cook. Tỷ suất lợi nhuận gộp của Apple, vốn luôn ở mức 38%, đã tăng dần trong những năm qua, đạt 48% trong quý tài chính kết thúc vào tháng 3, có sự đóng góp lớn từ mảng dịch vụ. Doanh thu năm tài chính 2025 của quảng cáo, dịch vụ đám mây, nội dung số và thanh toán tăng 14% lên 109,2 tỷ USD, chiếm 26% tổng doanh thu.

"Thế mạnh cốt lõi của Apple dưới thời Cook là khả năng tích hợp chặt chẽ phần cứng, phần mềm và dịch vụ thành một trải nghiệm người dùng liền mạch", Nitin Seth, CEO công ty tư vấn Incedo và cựu CEO Flipkart, nói với CNBC. "Đó vẫn là một trong những yếu tố khác biệt lớn nhất của công ty".

Bậc thầy ngoại giao

Trong quãng thời gian điều hành Apple, Cook được biết đến là người "lão luyện" về chuỗi cung ứng. Ông đã vạch ra kế hoạch chuyển hướng sản xuất sang Trung Quốc khoảng 25 năm trước và thiết lập quan hệ đối tác với Foxconn. Chuỗi cung ứng vững chắc là yếu tố cho phép công ty sản xuất sản phẩm với quy mô và giá cả đủ để đáp ứng nhu cầu, đặc biệt khi iPhone trở nên phổ biến. Kể cả khi biến động thị trường, Apple vẫn luôn được đối tác ưu tiên.

Ông cũng tìm ra cách để Apple phát triển mạnh mẽ giữa cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Mối quan hệ của ông với Tổng thống Donald Trump vốn không hề êm đẹp trong nhiệm kỳ đầu. Nhưng ở nhiệm kỳ thứ hai, ông tham gia quyên góp và cùng với các giám đốc điều hành công nghệ hàng đầu khác tham dự lễ nhậm chức năm 2025. Apple cũng là một trong những nhà tài trợ doanh nghiệp cho dự án phòng khiêu vũ của Nhà Trắng.

Yếu tố then chốt để duy trì thiện cảm của Trump là cam kết trong việc xây dựng nhà máy. Tháng trước, Apple công bố mở rộng chương trình sản xuất tại Mỹ, bổ sung bốn đối tác gồm Bosch, Cirrus Logic, TDK và Qnity Electronics vào chuỗi cung ứng nội địa. Các công ty này sẽ sản xuất vật liệu và linh kiện thiết yếu cho loạt sản phẩm của Apple bán trên toàn thế giới, với kế hoạch đầu tư 400 triệu USD cho chương trình mới này đến năm 2030.

"Tôi luôn là một người hâm mộ lớn của Tim Cook, và cả Steve Jobs nữa", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 21/4 sau khi Cook thông báo rời vị trí CEO. "Nếu Steve không ra đi sớm và vẫn điều hành công ty thay vì Tim, công ty có lẽ cũng sẽ phát triển tốt, nhưng không thể tốt bằng dưới thời Tim".

Lựa chọn phù hợp của Apple

Dù đạt được thành tựu, chiến lược sản phẩm của Apple thường bị nhận xét là đi sau đối thủ. Trong làn sóng AI, công ty được đánh giá chỉ tích hợp âm thầm vào hệ điều hành thay vì tung ra sản phẩm AI mang tính bước ngoặt, gần như không có phản ứng tức thời đủ mạnh ở cấp độ sản phẩm, khiến hãng tụt nhịp trong cuộc đua định hình trải nghiệm AI mới.

Một vấn đề khác nằm ở cách Apple gắn AI vào hệ sinh thái hiện có thay vì xây dựng một nền tảng AI độc lập đủ sức cạnh tranh. Siri ra mắt sớm nhưng chậm cải tiến so với các mô hình trợ lý ảo dạng chatbot hiện đại. Việc thiếu một mô hình ngôn ngữ lớn mang dấu ấn riêng khiến Apple phụ thuộc vào đối tác.

Tuy nhiên, cách tiếp cận thận trọng cũng phản ánh triết lý nhất quán của Cook: ưu tiên quyền riêng tư và kiểm soát chất lượng. Apple tránh thu thập dữ liệu quy mô lớn như các đối thủ, dẫn đến hạn chế tốc độ phát triển AI. Hãng cũng thường chờ đợi công nghệ đủ chín muồi mới áp dụng. Trong bối cảnh AI đang trở thành lớp giao diện mới của công nghệ, chiến lược này đặt công ty trước áp lực phải chứng minh họ sẽ sớm bắt kịp, hoặc sẽ tái định nghĩa cuộc chơi.

Theo Tripp Mickle, tác giả cuốn After Steve, Tim Cook chú trọng phương pháp hơn là phép màu. "Trong khi Jobs được coi là một nhà đổi mới vĩ đại, người đã giới thiệu những sản phẩm làm thay đổi cả ngành công nghiệp, Cook nổi tiếng với việc dẫn dắt sự thành công về kinh doanh".

Nhiều chuyên gia đánh giá, Cook là lựa chọn đúng đắn của Apple thời hậu Steve Jobs. "Tài năng của Cook không nằm ở việc thiết kế chiếc iPhone tiếp theo, mà ở việc xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả nhất trên thế giới và biến một công ty phần cứng thành một đế chế dịch vụ định kỳ", Chris Ballard, CEO Check Capital Management, nói với Business Insider.

Andrés Avila Páez, nhà đồng sáng lập của Arturito AI, đánh giá di sản của Cook là "kỹ thuật vận hành thuần túy". "Steve Jobs có ý tưởng và tạo ra iPhone. Tim Cook hình dung và thiết kế một thứ thậm chí còn khó hơn: cỗ máy sản xuất và tiêu thụ 200 triệu chiếc mỗi năm mà không gặp sự cố", ông nói.

"Nhiệm vụ của Cook không chỉ là phát triển Apple sau khi Jobs rời đi", Ben Bajarin, CEO công ty nghiên cứu công nghệ tiêu dùng Creative Strategies, viết trên X. "Ông ấy còn bảo tồn càng nhiều bản sắc cốt lõi, giá trị và văn hóa hoạt động của Apple ngày càng tốt lên, dẫn dắt công ty vượt qua một kỷ nguyên hoàn toàn khác".

Tin Gốc: Vnexpress

Đang "chạy deadline" thì hỏng file

Gia Bảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, mới chuyển từ máy tính dùng hệ điều hành Windows sang MacBook. Trước đây, anh quen sử dụng một số phần mềm crack trên Windows.

Khi chuyển sang hệ điều hành mới, do nhu cầu công việc cần dùng Word, PowerPoint và Excel, Bảo tiếp tục tìm tải về bộ phần mềm này cho máy MacBook.

Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, máy tính của anh thường xuyên bị treo, phần mềm đóng đột ngột. Có lần, khi đang hoàn thiện tài liệu, ứng dụng bất ngờ thoát ra khiến phần nội dung chưa kịp lưu bị mất.

“Tôi nghĩ chỉ cần dùng các ứng dụng văn phòng cơ bản, không cần trả tiền mua phần mềm bản quyền. Nhưng khi phần mềm thoát đột ngột giữa lúc làm việc thì rất bất tiện, mất hết công việc đang xử lý, nhất là những việc sát deadline”, Bảo nói.

Thanh, 22 tuổi, sống tại Hà Nội, cũng cho biết bản thân trước đây sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh bản crack nhưng cũng đã phải chuyển sang dùng phần mềm bản quyền. Công cụ này chủ yếu phục vụ nhu cầu chỉnh ảnh cá nhân, đôi khi được dùng cho một số buổi chụp dịch vụ nhỏ lẻ.

“Mình chụp và chỉnh sửa ảnh vì sở thích, thỉnh thoảng mới nhận chụp dịch vụ nên thu nhập từ việc này không nhiều.Bỏ ra một khoản lớn để mua phần mềm chính hãng, mình phải cân nhắc rất kỹ. Tuy nhiên phí mua là trọn đời sản phẩm nên mình đã quyết định mua. Phần mềm bản quyền chạy mượt mà hơn rất nhiều”, Thanh chia sẻ.

Không chỉ người làm nội dung bán chuyên, phần mềm bản quyền cũng là bài toán với nhiều sinh viên ngành truyền thông, thiết kế, mỹ thuật hoặc công nghệ đa phương tiện. Các ngành học này thường yêu cầu sinh viên sử dụng nhiều công cụ cùng lúc như phần mềm dựng video, chỉnh sửa ảnh, thiết kế đồ họa hoặc xử lý âm thanh.

Tiến, sinh viên năm cuối tại Hà Nội, cho biết trong quá trình học, anh thường xuyên phải quay, dựng video, thiết kế poster và chỉnh sửa ảnh. Điều đó đồng nghĩa với việc cần sử dụng nhiều phần mềm khác nhau.

“Việc bỏ nhiều tiền để mua phần mềm là quá sức với mình", Tiến nói. Giải pháp sinh viên này đưa ra là tìm những ứng dụng miễn phí, được cộng đồng đánh giá cao.

Ở góc nhìn của Hưng, một nhiếp ảnh gia tự do, vấn đề không chỉ nằm ở ý thức bản quyền mà còn liên quan tới khả năng chi trả của người trẻ. "Với người làm nghề tự do, chi phí phần mềm cao cũng có thể khiến họ phải tăng giá dịch vụ, trong khi thị trường cạnh tranh rất mạnh”, Hưng nhận định.

Rủi ro khi sử dụng phần mềm không bản quyền

Thanh cho biết việc dùng phần mềm không bản quyền không hề thuận tiện. Trong quá trình sử dụng, phần mềm thường lỗi, bị văng khỏi ứng dụng hoặc phải tắt mạng để tránh bị kiểm tra bản quyền.

“Có lúc đang chỉnh ảnh thì phần mềm bị lỗi, rất mất thời gian. Đôi khi chỉ cần quên bật lại mạng, phần mềm crack bị quét và bị đăng xuất, mất hết các phần đang làm dở”, Thanh chia sẻ.

Theo một số người dùng, phần mềm lậu trước đây phổ biến vì dễ tìm, dễ cài đặt và không mất chi phí ban đầu. Tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều rủi ro như phần mềm hoạt động thiếu ổn định, mất dữ liệu, máy tính nhiễm mã độc hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân.

Trong bối cảnh nhiều website phim lậu, phần mềm crack, game crack bị rà soát hoặc tự đóng cửa, người dùng cũng bắt đầu thận trọng hơn với các nguồn tải không chính thống. Một số trang web lậu còn chứa quảng cáo cờ bạc, đường link độc hại hoặc các nội dung có nguy cơ lừa đảo.

Theo Tiến, anh đã tìm được cách thích ứng phù hợp. Phần mềm miễn phí có thể xử lý được các tác vụ phổ thông, ngoài ra anh tận dụng bản dùng thử, mua gói sinh viên và chỉ đăng ký công cụ thật sự cần thiết trong từng giai đoạn.

Hưng cho rằng việc siết chặt phần mềm lậu là xu hướng khó tránh. Khi thị trường sáng tạo nội dung phát triển, người làm nghề cũng cần sử dụng công cụ hợp pháp, để bắt kịp xu thế.

Thay đổi thói quen sử dụng nội dung số

Không chỉ phần mềm, câu chuyện bản quyền còn liên quan đến phim, nhạc, game, báo chí, truyền hình và nhiều loại nội dung số khác trên môi trường mạng.

Với nhiều người trẻ, đợt siết bản quyền lần này không chỉ khiến họ nhìn lại việc sử dụng các công cụ quen thuộc, mà còn đặt ra câu hỏi về thói quen tiêu thụ nội dung số trên Internet.

Từ phần mềm chỉnh ảnh, dựng video đến phim, nhạc, game và các tài khoản chia sẻ giá rẻ, những lựa chọn từng được xem là “tiện đâu dùng đó” nay đang dần trở thành vấn đề cần cân nhắc kỹ hơn.

Trong bối cảnh đó, nhiều bạn trẻ cho rằng cần thêm các gói bản quyền linh hoạt, mức giá phù hợp với sinh viên, người mới bắt đầu làm nghề hoặc người dùng cá nhân. Đây có thể là cách giúp người dùng chuyển dần sang công cụ hợp pháp, thay vì phụ thuộc vào phần mềm không bản quyền như trước.

Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi.

Tin Gốc: Dân Trí