Bản đồ ánh sáng ban đêm của NASA cho thấy thay đổi rõ rệt trên Trái Đất

Bản đồ ánh sáng ban đêm của NASA cho thấy thay đổi rõ rệt trên Trái Đất

Nghiên cứu mới của NASA dựa trên quan sát vệ tinh từ dự án Black Marble trong giai đoạn 2014-2022 đã hé lộ một bức tranh phức tạp về cách các hoạt động của con người sau khi trời tối.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu thu thập từ các thiết bị VIIRS trên vệ tinh Suomi-NPP, NOAA-20 và NOAA-21 và đưa ra kết luận tổng cường độ ánh sáng ban đêm trên toàn cầu tăng 34% dù nhiều khu vực đông dân cư lại trở nên tối hơn.

Theo NASA, các bản đồ cho thấy độ sáng ban đêm thay đổi không đồng đều: những khu vực nằm cạnh nhau có thể sáng lên hoặc tối đi theo các hướng khác nhau, trong khi một số nơi dù vẫn duy trì hệ thống chiếu sáng nhưng lại ghi nhận mức phát sáng giảm.

Một số khu vực trở nên sáng hơn rõ rệt do đô thị hóa và mở rộng khả năng tiếp cận điện. Trong khi đó, những nơi khác lại tối đi vì sử dụng hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, suy thoái kinh tế, tác động của chiến tranh hoặc những thay đổi về chính sách năng lượng của các quốc gia.

“Chẳng hạn tại Hoa Kỳ, các thành phố ở bờ Tây trở nên sáng hơn khi dân số gia tăng, trong khi phần lớn khu vực bờ Đông lại tối đi. Nhóm nghiên cứu cho rằng nguyên nhân là việc sử dụng đèn LED tiết kiệm năng lượng ngày càng phổ biến và một phần do những thay đổi của kinh tế, xã hội”, đại diện NASA cho biết.

Châu Âu cũng ghi nhận mức suy giảm đáng kể về độ sáng ban đêm, một phần do các chính sách bảo tồn, biện pháp tiết kiệm năng lượng và nỗ lực hạn chế ô nhiễm ánh sáng. Trong khi đó, nhiều khu vực khác tối đi rõ rệt do xung đột và khủng hoảng năng lượng.

Ở chiều ngược lại, nhiều nền kinh tế mới nổi tại khu vực châu Phi cận Sahara và Đông Nam Á trở nên sáng hơn đáng kể khi mạng lưới điện và các dự án cơ sở hạ tầng được mở rộng.

Theo NASA, châu Á ghi nhận một số mức tăng mạnh nhất, đặc biệt tại Trung Quốc và miền bắc Ấn Độ.

Dữ liệu Black Marble của NASA được xử lý để loại bỏ những yếu tố gây nhiễu như ánh trăng, mây, tuyết và các hiệu ứng khí quyển, từ đó tách riêng nguồn ánh sáng ban đêm do con người tạo ra.

Dải quan sát ngày – đêm của thiết bị VIIRS có thể phát hiện ánh sáng ở các bước sóng từ màu xanh lục đến cận hồng ngoại. Nhờ đó, các nhà khoa học có thể theo dõi ánh sáng đô thị, hoạt động công nghiệp từ quỹ đạo nhờ một trong những kho dữ liệu dài hạn chi tiết nhất thế giới về ánh sáng nhân tạo vào ban đêm.

Theo trang giới thiệu dự án, Black Marble xử lý các quan sát hằng ngày, giúp các nhà nghiên cứu có cái nhìn linh hoạt và liên tục hơn về sự biến đổi của cảnh quan Trái Đất vào ban đêm, khác với các bản đồ trước đây vốn được tổng hợp từ những bộ dữ liệu thu thập cách nhau nhiều năm.

Các nhà khoa học cho biết những dữ liệu này có giá trị vượt xa việc tạo ra các bản đồ đẹp mắt.

Các phép đo ánh sáng ban đêm có thể giúp các nhà nghiên cứu theo dõi tốc độ đô thị hóa, quá trình phục hồi sau thiên tai, tình trạng mất điện, hoạt động công nghiệp và xu hướng di cư. Dữ liệu cũng cung cấp thông tin về sự lan rộng của ô nhiễm ánh sáng, vấn đề ngày càng gây lo ngại đối với các nhà thiên văn học, sinh thái học và chuyên gia y tế công cộng.

Các nhà nghiên cứu đưa ra cảnh báo, tình trạng chiếu sáng quá mức vào ban đêm có thể làm rối loạn nhịp sinh học của con người và khiến phần lớn dân số thế giới ngày càng khó quan sát bầu trời đêm; đồng thời ánh sáng nhân tạo vào ban đêm được cho là có liên quan đến những thay đổi tiêu cực trong hệ sinh thái và hành vi của động vật, bao gồm tác động đối với chim di cư, côn trùng và rùa biển.

Tin Gốc: Dân Trí