Công ty hàng không và công nghệ vũ trụ SpaceX vừa thông báo về một chuyến bay được đặt riêng bởi tỷ phú tiền số Vương Thuần, nhà sáng lập của nền tảng khai thác tiền điện tử F2Pool.
Chuyến bay này sẽ sử dụng siêu tên lửa Starship V3 do SpaceX phát triển để đưa Vương Thuần và nhóm khách hàng do tỷ phú này lựa chọn bay ngang qua Sao Hỏa, trong đó Vương Thuần sẽ đóng vai trò chỉ huy cho chuyến bay.
“Đây sẽ là sứ mệnh bay ngang qua Sao Hỏa. Nhiều người đã nói về Sao Hỏa và tôi thích hành tinh này. Chúng ta sẽ hạ cánh và xây dựng thành phố trên Sao Hỏa. Nhưng hãy bắt đầu bằng một chuyến bay ngang qua”, Vương Thuần chia sẻ về chuyến đi.
“Mặc dù chỉ là chuyến bay ngang qua, nó sẽ là chuyến bay lịch sử và sẽ được thử nghiệm rất nhiều thứ chưa từng được thực hiện trước đây”, Vương Thuần háo hức chia sẻ về chuyến bay lên Sao Hỏa.
Tuy nhiên, chưa rõ thời điểm chuyến bay được thực hiện, khi siêu tên lửa Starship V3 vẫn đang trong giai đoạn phát triển và chỉ mới phóng thử thành công lần đầu tiên vào ngày 22/5 vừa qua. Vương Thuần cũng không tiết lộ những thành viên phi hành đoàn mà mình sẽ lựa chọn để tham gia chuyến đi.
Đây không phải là lần đầu tiên Vương Thuần bay lên không gian.
Trước đó vào tháng 3/2025, vị tỷ phú này đã bay lên không gian trên sứ mệnh Fram2 của SpaceX, là chuyến bay có người lái đầu tiên trong lịch sử đi qua các vùng cực của Trái Đất. Chuyến bay kéo dài trong 3,5 ngày và toàn bộ 4 thành viên trong phi hành đoàn đều là người làm việc trong các lĩnh vực dân sự, không liên quan đến khoa học và vũ trụ.
Vương Thuần, sinh năm 1982 tại thành phố Thiên Tân (Trung Quốc), là một thợ đào Bitcoin và nhà đầu tư tiền kỹ thuật số kỳ cựu. Vương Thuần là nhà sáng lập nền tảng khai thác tiền số F2Pool.
Những kế hoạch dang dở của SpaceX
Vương Thuần không phải là tỷ phú đầu tiên sẵn sàng chi ra số tiền lớn để thuê SpaceX đưa lên Mặt Trăng hoặc Sao Hỏa. Tuy nhiên, đến nay SpaceX vẫn chưa thể đáp ứng được yêu cầu nào từ các khách hàng của mình.
Năm 2018, tỷ phú người Nhật Bản Yusaku Maezawa đã công bố sứ mệnh mang tên dearMoon, trong đó ông sẽ cùng 8 người dân thường, được SpaceX đưa lên Mặt Trăng bằng tên lửa Starship. Sứ mệnh này dự kiến sẽ được diễn ra vào năm 2023.
Tuy nhiên, sứ mệnh dearMoon đã không được diễn ra như dự kiến do sự chậm trễ trong tốc độ phát triển tên lửa Starship. Yusaku Maezawa quyết định hủy thỏa thuận với SpaceX vào năm 2024.
Năm 2021, vị tỷ phú này đã chi khoảng 80 triệu USD để được đưa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) bằng tàu vũ trụ Soyuz của Nga, nhằm thỏa mãn niềm đam mê khám phá không gian của mình.
Năm 2022, tỷ phú người Mỹ Dennis Tito đã ký thỏa thuận với SpaceX để được đưa lên Mặt Trăng cùng người vợ của mình bằng tên lửa Starship. Trước đó, Tito đã từng tạo nên lịch sử vào năm 2001, khi chi ra 20 triệu USD để được đưa lên ISS bằng tàu vũ trụ Soyuz của Nga, trở thành khách du lịch vũ trụ đầu tiên trên thế giới.
Tuy nhiên, đến nay SpaceX vẫn chưa thể thực hiện được chuyến bay để đưa Dennis Tito lên Mặt Trăng như đã thỏa thuận.
Với khoảng cách từ Trái Đất lên Sao Hỏa xa gấp 580 lần so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trăng, do vậy chắc hẳn Vương Thuần sẽ phải chờ đợi một thời gian khá dài nữa mới có thể thực hiện được chuyến bay ngang qua Sao Hỏa như kỳ vọng.
Starship V3 là tên lửa lớn và mạnh nhất từng được chế tạo, với chiều cao 124,4m, đường kính 9m. Tầng đẩy của tên lửa được trang bị 33 động cơ Raptor 3, cung cấp lực đẩy khoảng 10.000 tấn khi cất cánh, mạnh hơn 10% so với các thế hệ tên lửa trước đây. Tầng đẩy thứ 2 của tên lửa gồm 6 động cơ Raptor 3, cho lực đẩy khoảng 1.600 tấn.
Tên lửa Starship V3 được phát triển nhằm thực hiện mục tiêu bay đến Sao Hỏa, bắt đầu bằng những chuyến bay không người lái, trước khi đưa con người bay ngang qua và cuối cùng là đổ bộ lên hành tinh này.
Nước vo gạo thường có màu trắng đục và được đổ bỏ trước khi nấu. Vậy thực chất người dùng đang rửa trôi những gì, và việc vo gạo có thực sự cần thiết?
Câu hỏi này đã được nhiều nghiên cứu khoa học tìm hiểu, tập trung vào tác động của việc vo gạo đối với kết cấu cơm sau khi nấu, giá trị dinh dưỡng cũng như khả năng loại bỏ các chất không mong muốn như bụi bẩn, asen và vi nhựa.
Lúa thường được trồng trên các cánh đồng ngập nước. Sau khi thu hoạch, thóc được xay bỏ lớp vỏ trấu để tạo thành gạo lứt. Nếu tiếp tục xay xát để loại bỏ lớp cám và phôi, sản phẩm thu được là gạo trắng.
Trong quá trình xay xát, một phần tinh bột trên bề mặt hạt gạo có thể bị bong ra. Khi vo gạo, lượng tinh bột này sẽ được rửa trôi theo nước.
Một nghiên cứu công bố năm 2017 từng đưa ra giả thuyết rằng việc loại bỏ lớp tinh bột bề mặt có thể làm thay đổi độ dính của cơm sau khi nấu. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau đó cho thấy việc vo gạo hầu như không ảnh hưởng đến đặc tính này.
Theo Giáo sư Evangeline Mantzioris, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Adelaide (Úc), độ dính của cơm không chủ yếu được quyết định bởi lượng tinh bột trên bề mặt hạt gạo.
Một nghiên cứu năm 2019 cho thấy độ dính của cơm liên quan nhiều hơn đến amylopectin - một dạng tinh bột nằm bên trong hạt gạo. Trong quá trình nấu, amylopectin được giải phóng ra ngoài và ảnh hưởng đáng kể đến kết cấu cơm.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy lượng amylopectin giải phóng trong quá trình nấu không phụ thuộc vào việc gạo có được vo trước đó hay không. Thay vào đó, giống gạo mới là yếu tố quyết định.
Trong các thử nghiệm với mẫu 10g của ba loại gạo khác nhau, tất cả đều được vo trong cùng khoảng thời gian với lượng nước tăng dần và nấu trong 30 phút, nhóm nghiên cứu nhận thấy gạo nếp cho độ dính cao nhất, trong khi gạo tẻ và gạo thơm ít dính hơn.
Bên cạnh yếu tố kết cấu, nhiều người vẫn duy trì thói quen vo gạo vì lý do vệ sinh.
Theo Giáo sư Mantzioris, việc vo gạo có thể giúp loại bỏ bụi bẩn, côn trùng, đá nhỏ hoặc các mảnh vỏ trấu còn sót lại sau quá trình chế biến.
Tuy nhiên, Giáo sư Bo Wang, nhà khoa học thực phẩm tại Đại học Adelaide, cho biết phần lớn gạo được bán tại các siêu thị và nhà bán lẻ uy tín hiện nay đều trải qua quy trình làm sạch nghiêm ngặt trước khi đến tay người tiêu dùng.
Theo ông, gạo thường được làm sạch bằng máy móc, sấy khô, tách vỏ, xay xát, phân loại và đóng gói theo các tiêu chuẩn chất lượng. Đặc biệt, công đoạn sấy giúp giảm độ ẩm, hạn chế sự phát triển của vi sinh vật trong quá trình bảo quản. Vì vậy, sản phẩm nhìn chung đã đạt mức độ an toàn cao và việc vo gạo không còn là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm vệ sinh thực phẩm.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng việc vo gạo vẫn mang lại một số lợi ích nhất định.
Giáo sư Permal Deo, nhà khoa học thực phẩm có chuyên môn về sinh học phân tử tại Đại học Adelaide, cho biết một số loại gạo có thể chứa asen vô cơ tự nhiên do hấp thụ từ đất và nguồn nước trong quá trình canh tác.
Theo ông, việc vo gạo có thể giúp loại bỏ một phần asen bám trên bề mặt hạt. Tuy nhiên, biện pháp này không thể loại bỏ hoàn toàn lượng asen đã tích tụ bên trong hạt gạo.
Ngoài ra, theo Giáo sư Mantzioris, việc vo gạo còn có thể giúp giảm lượng vi nhựa. Một nghiên cứu công bố năm 2021 cho thấy việc vo gạo trước khi nấu có thể làm giảm khoảng 20-40% lượng vi nhựa hiện diện trong sản phẩm.
Tác động của vi nhựa đối với sức khỏe con người vẫn đang được nghiên cứu. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các hạt vi nhựa có thể gây ảnh hưởng bất lợi nếu tích tụ trong cơ thể.
Ở chiều ngược lại, việc vo gạo cũng làm thất thoát một lượng nhỏ các vi chất hòa tan trong nước như đồng, sắt, kẽm và vanadi. Dẫu vậy, các chuyên gia nhận định mức suy giảm này không đáng kể do gạo không phải nguồn cung cấp chính các vi chất kể trên trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Tổng hợp các bằng chứng hiện có cho thấy việc vo gạo không tạo ra khác biệt đáng kể về chất lượng cơm sau khi nấu. Tuy nhiên, vo nhẹ một hoặc hai lần trước khi nấu có thể giúp loại bỏ bụi bẩn, giảm một phần vi nhựa và lượng nhỏ asen bám trên bề mặt hạt gạo.
"Đối với phần lớn người tiêu dùng, chỉ cần vo nhẹ một hoặc hai lần trước khi nấu là đủ", Giáo sư Wang khuyến nghị.
NASA xác nhận quả cầu lửa xuất hiện trên bầu trời khu vực New England vào chiều 30/5. Dù chỉ có đường kính khoảng 1,6m, vật thể này lao vào khí quyển với tốc độ gần 67.000km/h, tạo ra ma sát cực lớn trước khi vỡ vụn.
Theo phân tích ban đầu, vật thể phân rã ở độ cao khoảng 50km, tạo ra sóng xung kích siêu âm và mưa mảnh vỡ rơi xuống khu vực Cape Cod.
Không có thương vong hay thiệt hại tài sản nào được ghi nhận. Tuy nhiên, nhiều người dân tại các bang vùng đông bắc nước Mỹ cho biết họ nghe thấy tiếng nổ lớn và cảm nhận được rung chấn từ các tòa nhà khi sự kiện xảy ra vào khoảng 14h06 (giờ EDT).
NASA ước tính vật thể có khối lượng khoảng 5,6 tấn trước khi phân rã. Cơ quan này cho biết những thiên thể nhỏ như vậy rất khó phát hiện từ trước, nhưng phần lớn sẽ bị phá hủy trong khí quyển nên hiếm khi gây nguy cơ đáng kể đối với khu vực dân cư.
Nguy hiểm hơn là các tiểu hành tinh gần Trái Đất có đường kính trên 140m. Những vật thể này, đôi khi được gọi là "kẻ hủy diệt thành phố", có khả năng sống sót sau khi xuyên qua khí quyển và gây thiệt hại nghiêm trọng nếu va chạm với khu vực đông dân cư.
Hiện NASA đang theo dõi hơn 40.000 tiểu hành tinh gần Trái Đất. Dù vẫn còn hàng nghìn vật thể chưa được phát hiện, các hệ thống quan sát thế hệ mới được kỳ vọng sẽ giúp thu hẹp khoảng trống này trong thập kỷ tới.
Sự kiện tại New England là một trong nhiều hiện tượng quả cầu lửa được ghi nhận gần đây. Cuối tháng 5, một quả cầu lửa màu xanh lục xuất hiện phía sau Núi lửa Mayon khi ngọn núi lửa này đang phun trào.
Trước đó, một mảnh thiên thạch đã xuyên thủng mái nhà của một gia đình tại Texas, trong khi một quả cầu lửa khác phát nổ trên bầu trời bang Ohio, tạo ra tiếng nổ siêu âm lớn.
Trong nhiều năm qua, tham vọng đưa con người lên Sao Hỏa luôn được xem là bước tiến vĩ đại tiếp theo của nhân loại sau các sứ mệnh Apollo. Tuy nhiên, thực tế đang cho thấy hành trình này phức tạp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu, khi các kế hoạch liên tục bị trì hoãn và ưu tiên dần chuyển dịch sang các nhiệm vụ gần hơn như Mặt Trăng.
Trong bối cảnh đó, một đề xuất đáng chú ý đã được đưa ra: lấy ngày 10/11/2084 làm cột mốc cho việc đặt chân lên Sao Hỏa. Đây không chỉ là một mốc thời gian mang tính kỹ thuật, mà còn gắn liền với một hiện tượng thiên văn đặc biệt - quá cảnh của Trái Đất nhìn từ Sao Hỏa.
Hiện tượng quá cảnh, về bản chất, là khi một hành tinh đi ngang qua trước Mặt Trời từ góc nhìn của một hành tinh khác. Trên Trái Đất, con người từng quan sát các quá cảnh của Sao Thủy và Sao Kim, những sự kiện hiếm hoi nhưng đóng vai trò quan trọng trong lịch sử khoa học.
Từ thế kỷ XVII, nhà thiên văn Johannes Kepler đã dự đoán thành công các hiện tượng này, góp phần xác nhận các định luật chuyển động hành tinh. Sau đó, Edmund Halley nhận ra rằng việc quan sát quá cảnh từ nhiều vị trí khác nhau trên Trái Đất có thể giúp tính toán khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời, từ đó xác định quy mô của toàn bộ Hệ Mặt Trời.
Một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho tầm quan trọng của quá cảnh là chuyến thám hiểm năm 1769 của James Cook. Nhiệm vụ ban đầu nhằm quan sát quá cảnh Sao Kim từ Tahiti, nhưng cuối cùng đã dẫn đến việc lập bản đồ chi tiết bờ biển phía đông Australia, mở ra một chương mới trong lịch sử khám phá.
Tại sao lại là mốc 2084?
Quay trở lại với Sao Hỏa, hiện tượng quá cảnh Trái Đất từ hành tinh này là cực kỳ hiếm. Sự kiện gần nhất diễn ra vào năm 1984, trong giai đoạn mà con người chưa có bất kỳ thiết bị thăm dò nào hoạt động tại đó. Cơ hội tiếp theo sẽ đến vào năm 2084, và sau đó phải chờ đến năm 2163.
Chính sự hiếm hoi này đã khiến ngày 10/11/2084 trở thành một cột mốc mang ý nghĩa đặc biệt. Nếu con người có thể đặt chân lên Sao Hỏa trước thời điểm đó, việc trực tiếp chứng kiến Trái Đất đi qua trước Mặt Trời sẽ không chỉ là một thành tựu khoa học, mà còn mang giá trị biểu tượng sâu sắc.
Trong thời đại mà công nghệ robot ngày càng phát triển, việc ghi lại hình ảnh từ xa không còn là điều khó khăn. Tuy nhiên, trải nghiệm trực tiếp của con người vẫn mang lại giá trị tinh thần khác biệt. Hình ảnh các phi hành gia đứng trên bề mặt Sao Hỏa, quan sát Trái Đất từ khoảng cách hàng chục triệu km, có thể trở thành biểu tượng mới cho sự đoàn kết và nhận thức chung của nhân loại về vị trí của mình trong vũ trụ.
Dù vậy, con đường đến với cột mốc này không hề dễ dàng. Ngay cả SpaceX, công ty từng đặt mục tiêu đầy tham vọng về Sao Hỏa, cũng đang chuyển trọng tâm sang các sứ mệnh Mặt Trăng. Điều này phản ánh thực tế rằng những thách thức về công nghệ, tài chính và chính trị vẫn còn rất lớn.
Ngoài ra, cũng tồn tại những kịch bản khiến giấc mơ Sao Hỏa không bao giờ trở thành hiện thực. Nếu các robot phát hiện sự sống trên hành tinh đỏ, nhân loại có thể lựa chọn không can thiệp để tránh ô nhiễm sinh học. Hoặc tệ hơn, những khủng hoảng trên Trái Đất có thể khiến nguồn lực cho khám phá không gian bị cắt giảm.
Tuy nhiên, nếu các sứ mệnh có người lái chỉ bị trì hoãn chứ không bị hủy bỏ, việc đặt ra một mục tiêu cụ thể như năm 2084 có thể đóng vai trò định hướng quan trọng. Không giống như lời kêu gọi “trước khi thập kỷ này kết thúc” của Tổng thống Mỹ John F. Kennedy trong chương trình Apollo, mốc thời gian này mang tính dài hạn hơn, phù hợp với quy mô và độ phức tạp của hành trình đến Sao Hỏa.
Ý tưởng về việc chứng kiến quá cảnh Trái Đất từ Sao Hỏa không phải là mới. Nhà văn khoa học viễn tưởng Arthur C. Clarke từng đề cập đến điều này trong một truyện ngắn vào năm 1971, khi ông tưởng tượng một phi hành gia mắc kẹt trên hành tinh đỏ quan sát sự kiện. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, người ta tin rằng con người có thể đến Sao Hỏa chỉ trong vòng hơn một thập kỷ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, và nhân loại vẫn chưa vượt qua được ranh giới Mặt Trăng. Điều này cho thấy khoảng cách giữa tham vọng và thực tế lớn đến mức nào. Nhưng đồng thời, nó cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì những mục tiêu dài hạn.
Nếu năm 2084 thực sự trở thành cột mốc cho hành trình Sao Hỏa, đó sẽ không chỉ là thành tựu của khoa học và công nghệ, mà còn là minh chứng cho khả năng kiên trì và hợp tác của toàn nhân loại.
Và biết đâu, vào ngày đó, hình ảnh Trái Đất nhỏ bé đi ngang qua Mặt Trời từ bầu trời Sao Hỏa sẽ trở thành khoảnh khắc khiến cả thế giới cùng nhìn lại chính mình.