Nhiều người tin rằng uống càng nhiều nước thì cơ thể càng khỏe mạnh. Thế nhưng, trường hợp của một bé trai 10 tuổi tại Mỹ đã cho thấy điều ngược lại: chỉ trong vòng một giờ, việc uống quá nhiều nước đã khiến em rơi vào hôn mê và suýt mất mạng.
Ray Jordan, 10 tuổi, sống tại bang Nam Carolina, Mỹ, vừa trải qua một biến cố mà gia đình em sẽ không bao giờ quên.
Trong kỳ nghỉ cùng gia đình tại Columbia, thời tiết oi bức khiến cậu bé liên tục vận động và thường xuyên cảm thấy khát nước. Giống như nhiều bậc phụ huynh khác, bố mẹ Ray không quá lo lắng. Họ cho rằng uống nhiều nước chỉ có lợi cho sức khỏe, đặc biệt trong những ngày nắng nóng.
Tuy nhiên, đến khoảng 22h30 cùng ngày, cha của Ray bất ngờ nhận thấy con trai có những biểu hiện bất thường. Cậu bé kêu đau đầu dữ dội, nói năng không tỉnh táo và dần mất khả năng kiểm soát các cử động của cơ thể. Lo sợ tình trạng của con chuyển biến xấu, gia đình lập tức gọi cấp cứu.
Trên đường đến bệnh viện, Ray liên tục buồn nôn, tinh thần rối loạn. Khi được đưa vào phòng cấp cứu của bệnh viện nhi đồng, cậu bé đã rơi vào trạng thái hôn mê.
Sau khi thăm khám các bác sĩ xác định Ray bị ngộ độc nước nghiêm trọng sau khi uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn.
Tình trạng này khiến thận của cậu bé bị quá tải, nồng độ natri trong máu giảm mạnh và xuất hiện phù não biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.
“Bác sĩ phải dùng thuốc để giúp Ray đào thải lượng nước dư thừa ra khỏi cơ thể càng nhanh càng tốt. Chúng tôi được giải thích rằng cơn đau đầu dữ dội của con là do não bị sưng phù. Khi ấy mới hiểu mức độ nguy hiểm của tình trạng này lớn đến mức nào”, mẹ của Ray, bà Stacy Jordan, chia sẻ.
Nhớ lại khoảnh khắc đó, người mẹ vẫn không giấu được xúc động. Bà cho biết cả gia đình chưa từng nghĩ rằng nước thứ tưởng như vô hại lại có thể khiến con trai mình đứng giữa ranh giới sinh tử. May mắn thay, sau khoảng 8 giờ điều trị tích cực, Ray đã tỉnh lại và dần hồi phục.
Theo lời kể của cậu bé, từ 20h30 đến 21h30 tối hôm đó, em đã uống liên tục khoảng 6 chai nước, tương đương hơn 3 lít. Chưa kể, trước đó trong ngày Ray cũng đã uống khá nhiều nước do thời tiết nắng nóng.
Nước đóng vai trò thiết yếu đối với mọi hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, giống như bất kỳ thứ gì khác, quá nhiều cũng có thể trở thành nguy hiểm.
Khi lượng nước đưa vào vượt quá khả năng đào thải của thận, nồng độ natri trong máu bị pha loãng. Đây là tình trạng được gọi là hạ natri máu.
Natri là chất điện giải quan trọng giúp duy trì sự cân bằng dịch trong và ngoài tế bào. Khi natri giảm quá thấp, nước sẽ tràn vào bên trong tế bào khiến chúng sưng lên.
Điều đáng lo ngại là tế bào não cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Não bị phù sẽ gây đau đầu, lú lẫn, buồn ngủ, rối loạn ý thức. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị co giật, hôn mê hoặc tử vong.
Các chuyên gia cho biết ngộ độc nước xảy ra khi lượng nước nạp vào cơ thể vượt quá khả năng xử lý của thận. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, thận thường chỉ có thể đào thải khoảng 0,8-1 lít nước mỗi giờ.
Theo Tiến sĩ Lewis Nelson, Trưởng khoa Cấp cứu tại Trường Y khoa Rutgers New Jersey, ngộ độc nước có thể xuất hiện khi một người uống hơn 3-4 lít nước chỉ trong vòng 1-2 giờ.
Các triệu chứng ban đầu gồm:
Buồn nôn, nôn.
Suy giảm trí nhớ tạm thời.
Mệt mỏi bất thường.
Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng có thể tiến triển thành:
Nói khó, nói lắp.
Chuột rút cơ bắp.
Yếu cơ nghiêm trọng.
Rối loạn chức năng não.
Câu chuyện của Ray Jordan là lời nhắc nhở rằng ngay cả những thói quen được cho là lành mạnh nhất cũng cần thực hiện đúng cách. Uống đủ nước giúp cơ thể khỏe mạnh, nhưng uống quá nhiều trong thời gian ngắn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng mà ít người ngờ tới.
Nước đóng vai trò thiết yếu đối với mọi hoạt động của cơ thể, nhưng uống thế nào cho đúng lại là điều không phải ai cũng hiểu rõ. Uống thiếu nước gây mệt mỏi, ảnh hưởng trao đổi chất, nhưng uống quá nhiều hoặc sai cách cũng có thể gây hại.
– Uống nước ngay cả khi chưa khát: Cảm giác khát thường xuất hiện khi cơ thể đã mất khoảng 2-5% lượng nước. Vì vậy, bạn không nên chờ đến khi khát mới uống, mà cần bổ sung nước đều đặn trong ngày để duy trì sự cân bằng cho cơ thể và hỗ trợ quá trình trao đổi chất.
– Uống từ từ, không uống quá nhiều một lúc: Mỗi lần uống chỉ nên khoảng 150-200ml và uống chậm, từng ngụm nhỏ. Việc uống quá nhiều nước cùng lúc có thể khiến nước hấp thụ nhanh, làm loãng máu tạm thời, tăng áp lực cho thận và gây mất cân bằng điện giải.
– Không uống quá nhiều ngay sau khi vận động mạnh: Sau khi tập luyện hoặc chơi thể thao, cơ thể cần thời gian để hồi phục. Nếu uống quá nhiều nước ngay lúc tim còn đập nhanh và cơ thể chưa “hạ nhiệt”, có thể gây áp lực lên hệ tim mạch và làm cơ thể khó thích nghi.
– Hạn chế uống nước trong bữa ăn: Uống quá nhiều nước khi ăn có thể làm dạ dày bị căng, đồng thời làm loãng dịch vị, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa thức ăn.
-Tránh nước quá nóng hoặc quá lạnh: Nhiệt độ nước lý tưởng là khoảng 15-30°C. Nước quá lạnh có thể gây co mạch, ảnh hưởng tiêu hóa; trong khi nước quá nóng dễ làm tổn thương niêm mạc miệng và thực quản.
– Không uống nước đun đi đun lại nhiều lần: Nước đun sôi nhiều lần có thể làm tăng lắng cặn khoáng chất, không có lợi cho sức khỏe nếu sử dụng lâu dài.
– Không uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn: Cơ thể chỉ có thể xử lý một lượng nước nhất định trong mỗi giờ. Uống quá nhiều có thể khiến thận quá tải, làm loãng natri trong máu và dẫn đến tình trạng thừa nước hoặc thậm chí ngộ độc nước trong trường hợp nặng.
Anh Nguyện, 32 tuổi, cho biết phát hiện chiếc túi xách lạ trong quán, chiều 30/4. Anh hỏi những người xung quanh nhưng không ai nhận nên đoán là của khách trước đó để quên. Kiểm tra túi, anh thấy có giấy tờ tùy thân, tiền mặt và một số vật dụng cá nhân.
Lúc này, một phụ nữ tại quán xưng là người quen của chị Oanh và ngỏ ý nhận hộ, nhưng anh Nguyện từ chối.
"Tôi không đưa vì không xác minh được danh tính. Nếu không tìm được chủ nhân, tôi sẽ giao nộp công an địa phương", anh nói. Vợ anh sau đó chụp ảnh chiếc túi cùng giấy tờ tùy thân, đăng lên mạng xã hội để tìm người.
Một khách hàng tại quán kể lại sự việc cho anh Lê Minh Châu, 41 tuổi, tài xế ở xã Xuân Mai (Hà Nội). Anh Châu lập tức chia sẻ thông tin lên các diễn đàn giao thông và nhờ bạn bè, đồng nghiệp cùng tìm kiếm.
Đến 21h, anh Châu liên lạc được với chị Oanh, chủ nhân chiếc túi, qua số điện thoại do cộng đồng mạng cung cấp. Lúc này, người phụ nữ mới biết mình để quên tài sản dọc đường.
Chị Oanh cho biết ngày 30/4 cùng gia đình đi du lịch từ Hà Nội lên Mộc Châu (Sơn La). Chiều hôm đó chị dừng nghỉ chân tại một quán nhỏ ven đường trên đỉnh đèo Đá Trắng và để quên túi xách.
Do đang ở Mộc Châu, cách đèo Đá Trắng gần 100 km, chị Oanh hẹn quay lại quán nước vào hôm về Hà Nội. Trong hai ngày này, chủ quán giúp bảo quản túi xách.
"Anh Châu không chỉ báo tin mà còn theo sát, kết nối liên tục với tôi và chủ quán cho đến khi tôi nhận lại đồ", chị Oanh kể.
Ngày 2/5, khi nhận lại đầy đủ đồ đạc, chị Oanh ngỏ ý gửi tiền cảm ơn nhưng vợ chồng chủ quán từ chối.
Anh Nguyện cho biết trước đây từng nhiều lần trả lại đồ cho khách hoặc mang nộp công an xã. "Thấy khách nhận lại được đồ là tôi vui", anh nói.
Câu chuyện về lòng tốt trên đỉnh đèo được chị Oanh chia sẻ lên mạng xã hội chiều 3/5, thu hút gần 2.000 lượt thích và hàng trăm bình luận cảm kích
Riêng với chị, đây là kỷ niệm đáng nhớ nhất trong chuyến du lịch. " Nếu không có anh Châu và vợ chồng chủ quán, tôi sẽ mất nhiều công sức và thời gian để làm lại giấy tờ. Sự tử tế của mọi người khiến tôi rất trân quý", chị Oanh nói.
Ở Nhật Bản, trước cửa mỗi ngôi nhà hay hòm thư dưới tầng trệt đều gắn một tấm biển nhỏ ghi họ của gia chủ, như Sato, Suzuki hay Yamaguchi. Tấm biển này được làm từ nhiều chất liệu như gỗ, đá, gốm sứ hay kim loại, tiếng Nhật gọi là "Hyōsatsu".
Vượt lên trên chức năng nhận diện thông thường, Hyōsatsu là một lằn ranh giao tiếp xã hội và là tấm gương phản chiếu văn hóa sống minh bạch, đề cao niềm tin của người Nhật.
Biểu tượng của gia tộc và tín ngưỡng
Phong tục treo biển tên bắt nguồn từ năm 1923 khi ngành bưu chính gặp khó khăn trong việc tiếp cận tầng lớp bình dân do sự xáo trộn dân cư. Đặc biệt sau trận đại động đất Kanto, hàng loạt nhà cửa phải xây mới. Nhằm hỗ trợ bưu tá tìm đúng địa chỉ và xác nhận vị trí sinh sống của từng gia đình, phong trào treo biển tên bắt đầu rộ lên.
Bên cạnh đó, dân thường Nhật Bản đến thế kỷ 19 mới chính thức có họ. Khi hệ thống họ tộc được chính phủ hoàn thiện, người dân ngày càng coi trọng huyết thống. Việc công khai treo họ trước cửa trở thành niềm hãnh diện, khẳng định sự tồn tại của một gia tộc.
Trong nghiên cứu The Folklore Surrounding House Nameplates in Contemporary Japanese Society năm 2024 của tác giả Soichiro Sunami (Đại học Kanagawa), Hyōsatsu còn mang ý nghĩa tâm linh, tương tự con dấu hay bia mộ. Là biểu tượng đại diện cho ngôi nhà, mọi tác động lên tấm biển được tin là sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vận mệnh gia chủ. Văn hóa này thực chất nối tiếp truyền thống treo bùa chú trước cửa để xua đuổi tà ma và điềm xui từ xa xưa.
Hỗ trợ dịch vụ công và an ninh
Hyōsatsu đóng vai trò cốt lõi trong hệ thống bưu chính và dịch vụ chuyển phát. Xã hội Nhật Bản hiện đại vẫn duy trì thói quen sử dụng thư tín giấy cho các loại giấy tờ quan trọng như hóa đơn điện nước, thông báo ngân hàng, bảo hiểm hay thư mời nhận việc.
Nhân viên giao hàng tại Nhật Bản thường đến tận nhà mà không gọi điện trước. Nếu gia chủ đi vắng, bưu tá sẽ để lại giấy báo để cư dân chủ động hẹn lại giờ giao. Lúc này, việc xác nhận địa chỉ chính xác qua biển tên là bước bắt buộc. Mọi gia đình đều phải đăng ký thông tin cư trú với bưu cục địa phương.
Tấm biển còn hỗ trợ đắc lực cho công tác lập bản đồ và an ninh. Nhờ hệ thống Hyōsatsu, công ty bản đồ lớn nhất Nhật Bản Zenrin từng huy động 280.000 nhân viên đến từng nhà đối chiếu, tạo ra hệ thống bản đồ quốc gia với độ chính xác lên tới 99,6%.
Biểu tượng của "xã hội niềm tin"
Hyōsatsu tạo ra một ranh giới xã hội. Việc công khai tên họ không bị xem là tiết lộ quyền riêng tư, mà là sự khẳng định Nhật Bản là một "xã hội của niềm tin" thay vì đề phòng.
Theo truyền thống, văn hóa Nhật Bản chú trọng tính gắn kết của hội tự quản khu phố. Các hoạt động chung hay công tác phòng chống, lánh nạn thiên tai đều dựa vào danh sách cư dân. Tấm biển ghi tên trước cửa là lời tuyên bố gia chủ là một phần của cộng đồng, sống minh bạch và sẵn sàng gánh vác trách nhiệm chung. Sự cởi mở này mang lại cảm giác an tâm cho hàng xóm láng giềng, cảnh sát tuần tra và cả những vị khách lần đầu ghé thăm.
Logic "minh bạch để tạo niềm tin" này cũng lý giải thói quen giao tiếp của người Nhật, luôn trao danh thiếp ghi rõ thông tin cá nhân trong lần đầu gặp mặt, hay xưng tên ngay khi gọi điện thoại.
Các ngôi nhà ở Nhật Bản thường chừa sẵn vị trí gắn biển tên ngay từ khâu thiết kế, xem đây là tiêu chuẩn cơ bản trong kiến trúc. Một tấm biển tên tinh xảo có giá dao động từ 65 USD đến hàng trăm USD.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ treo biển có xu hướng giảm do lo ngại về quyền riêng tư và an ninh đô thị. Hiện tại, khoảng 90% nhà riêng biệt lập và 50% căn hộ chung cư cao tầng tại Nhật Bản duy trì thói quen này.
Tại các tòa chung cư, việc ghi rõ số nhà và tên từng hộ trên hòm thư có thể gây nguy hiểm cho những phụ nữ sống một mình nếu bị theo dõi. Để bảo vệ bản thân, phần lớn gia đình hiện đại chọn chỉ ghi "họ".
Dù có nhiều thay đổi để thích ứng, Hyōsatsu vẫn là một nét văn hóa bám rễ sâu, cân bằng giữa sự cởi mở truyền thống và sự thận trọng của xã hội đương đại
Chung kết cuộc thi "Hùng biện cùng C&C" mùa 5 với chủ đề "Đam mê - Điểm kết nối, Đỉnh vươn tầm" với top 8 thí sinh, do CLB Truyền thông C&C phối hợp Hội sinh viên Việt Nam Trường đại học Văn hóa TP.HCM tổ chức tối 15-5 tại Trường đại học Văn hóa TP.HCM.
Nhận từ khóa “Kiên định”, bạn Phùng Nguyễn Phong Hào (Trường đại học Văn hóa TP.HCM) xem đam mê là hành trình chinh phục. Bởi đam mê không phải con đường đầy hoa hồng, mà là hành trình có thử thách và cả những giới hạn phải vượt qua.
Hào nói những lúc khó khăn, mệt mỏi hay muốn dừng lại, quan trọng nhất là nhớ lại lý do mình bắt đầu để tiếp tục kiên định.
“Theo đuổi đam mê, mỗi người sẽ gặp hoài nghi, không chỉ từ người khác mà từ chính bản thân. Cần giữ “cái đầu lạnh” để kiên định với mục tiêu, và “trái tim nóng” để lắng nghe bản thân cũng như những góp ý”, Hào bày tỏ.
Nhận từ khóa “Giới hạn”, bạn Nguyễn Trọng Phúc (Trường đại học Văn hóa TP.HCM) cho rằng khi theo đuổi đam mê, mỗi người đều tự đặt ra những giới hạn cho mình. Tuy nhiên, muốn chạm đến thành công thì đôi khi phải dám bứt phá khỏi những giới hạn ấy.
Đam mê nghệ thuật cải lương, Phúc từng được khuyên không nên hát giọng nữ hay thể hiện vai nữ nếu muốn theo đuổi con đường nghệ thuật lâu dài. Dù vậy, bạn vẫn kiên định với phong cách của mình vì cho rằng nghệ thuật cần sự sáng tạo và khác biệt.
“Nếu con người luôn chọn sự an toàn và không dám vượt qua định kiến hay áp lực, sẽ rất khó chạm đến thành công. Vì vậy, để bứt phá trên hành trình đam mê, mỗi người cần dám bước ra khỏi giới hạn của chính mình”, Phúc bày tỏ.
Trước câu hỏi đam mê gắn với “cô đơn” hay “tập thể”, bạn Hồ Tuấn Vĩ (Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) cho rằng đam mê không tách rời hai yếu tố này mà luôn tồn tại song song.
Theo đuổi đam mê có những khoảnh khắc rất cô đơn. Khi mỗi người phải tự đối diện với chính mình, tự đặt câu hỏi về bản thân, mục tiêu và con đường mình sẽ đi.
Tuy nhiên, đam mê cũng không thể tách rời tập thể, bởi những người xung quanh chính là nguồn động lực giúp ta vượt qua áp lực và kiên trì với lựa chọn của mình. Có những câu hỏi không thể tự trả lời nếu thiếu đi sự đồng hành và sẻ chia.
Tuấn Vĩ kể từng thực hiện một đề tài nghiên cứu về nghệ thuật hát bội tại TP.HCM. Trong quá trình phỏng vấn, cậu được một nghệ sĩ chia sẻ rằng có lúc chị muốn dừng lại vì áp lực và khó khăn, nhưng chính sân khấu, đồng nghiệp và khán giả đã giữ chị ở lại với nghề.
“Đam mê có thể bắt đầu từ sự cô đơn, nhưng chỉ bền vững khi có sự kết nối với tập thể”, Vĩ bày tỏ.
Trước câu hỏi sẽ ra sao nếu người trẻ cảm thấy áp lực vì chưa tìm được đam mê của mình, bạn Đinh Hồ Thảo My (Trường ĐH Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM) nói thời đại số, người trẻ thường tiếp xúc với những câu hỏi như: “Nếu cuộc đời không rực rỡ thì sao?”, hay “Khi nào bạn mới tìm thấy đam mê của mình?”. Chính điều đó vô tình tạo ra một áp lực phải sớm tìm đam mê và phải sống thật “rực rỡ”.
Tuy nhiên, thay vì xem là áp lực, người trẻ cần biến nó thành động lực để tiếp tục khám phá bản thân.
“Đam mê không phải lúc nào cũng xuất hiện sớm hay rõ ràng. Có những người tìm thấy đam mê ở tuổi 18, 20, nhưng cũng có người cần nhiều năm trải nghiệm, thậm chí là sau rất nhiều thử thách mới có thể nhận ra điều mình thực sự muốn theo đuổi”, My nhận định.
Quan trọng không phải là việc “phải có đam mê ngay bây giờ”, mà giữ cho mình sự tò mò, khám phá và không ngừng đặt câu hỏi: mình là ai và mình muốn gì?
“Áp lực, nếu nhìn đúng cách, có thể trở thành động lực cho đam mê. Cách đối diện với nó sẽ quyết định là rào cản hay là bước đệm cho tương lai”, My nói.