Tại Hà Nội, Sở GD-ĐT cho biết đã điều động hơn 800 cán bộ, giáo viên (GV) các trường THPT tham gia chấm thi. Tại Bắc Ninh, gần 350 cán bộ, GV được huy động tham gia công tác chấm thi. Theo kế hoạch, các tổ chấm thi sẽ làm việc đến hết ngày 28.6. Tại TP.HCM, do số lượng thí sinh (TS) đông, đã huy động 1.000 người tham gia công tác chấm thi.
Việc chấm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Phú Thọ diễn ra từ 16 – 21.6 với 400 cán bộ, GV tham gia. Theo thống kê, số bài thi tự luận môn ngữ văn là 47.313 bài; số bài thi trắc nghiệm là 141.826.
Tại Sơn La, ban chấm thi đã tổ chức khai mạc với sự tham gia của 158 cán bộ, GV. Hội đồng sẽ thực hiện chấm 14.026 bài thi tự luận môn ngữ văn và 41.590 bài thi trắc nghiệm từ ngày 14 – 28.6.
Theo ông Bạch Đăng Khoa, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Bắc Ninh, công tác chấm thi là khâu đặc biệt quan trọng, nguyên tắc tối thượng là đảm bảo tính chính xác, công bằng, đánh giá đúng năng lực của TS.
Bộ GD-ĐT cho biết đã thành lập 34 đoàn kiểm tra chấm thi ủy quyền của Bộ “cắm chốt” tại 34 tỉnh, thành. Đơn cử, tại Bắc Ninh, trưởng đoàn kiểm tra chấm thi ủy quyền của Bộ GD-ĐT là một hiệu trưởng trường THPT thuộc Sở GD-ĐT Lào Cai.
Việc chấm thi tự luận cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới. Theo chỉ đạo của Bộ GD-ĐT, các địa phương báo cáo tiến độ hằng ngày để kiểm soát các vấn đề phát sinh, chấm kiểm tra lại ngay nếu cần thiết nhằm hướng tới mục tiêu chấm đúng điểm, công bằng trên quy mô toàn quốc. Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT còn thành lập ban chấm thẩm tra để tiến hành chấm đột xuất bất cứ hội đồng nào.
Sau khi chấm xong, các hội đồng thi địa phương không công bố kết quả ngay mà phải gửi toàn bộ điểm số về hệ thống quản lý tập trung của Bộ GD-ĐT. Bộ sẽ tiến hành rà soát, đối sánh để đảm bảo dữ liệu giữa địa phương và hệ thống trùng khớp hoàn toàn, không có sai sót. Chỉ khi các bước kiểm tra an toàn này hoàn thành và được Bộ phê duyệt, kết quả thi mới chính thức được công bố công khai đến TS và phụ huynh.
Trọng tâm chú ý trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay là đề thi môn ngữ văn và cách chấm thi thế nào với cách ra đề như vậy. Bộ GD-ĐT khẳng định đề thi mở nên hướng dẫn chấm cũng sẽ mở.
Cô Nguyễn Thị Hải, GV Trường tiểu học, THCS và THPT Hồng Đức (Hưng Yên), nhìn nhận: “Chấm mở không phải là sự dễ dãi, vô nguyên tắc. Chấm mở là việc thay đổi thước đo: từ chỗ đo “lượng kiến thức tái hiện” sang đo “chất lượng tư duy phản biện và năng lực biểu đạt””.
Việc chấm thi theo các dải năng lực (rubric), theo cô Hải, là hướng tiếp cận phù hợp và đáng được áp dụng. Theo đó, thay vì quy định cứng nhắc mỗi ý trong đáp án tương ứng với một số điểm nhất định, hướng dẫn chấm cần tập trung đánh giá năng lực của học sinh (HS) thông qua các tiêu chí rõ ràng. Cụ thể, trên trục tư duy, người chấm cần xem xét bài viết có lập luận logic hay không, cách đặt vấn đề có sắc sảo không, cách giải quyết mâu thuẫn trong bài viết có thấu đáo không?
Trên trục dẫn chứng, cần đánh giá khả năng HS chủ động lựa chọn, phân tích và sử dụng dẫn chứng để bảo vệ quan điểm của mình; đồng thời xem xét mức độ phù hợp, sức thuyết phục của dẫn chứng cũng như sự am hiểu của HS về đời sống xã hội.
“Khi chấm theo dải năng lực, một bài viết có thể đi theo hướng tiếp cận hoàn toàn mới, khác với số đông, thậm chí khác với quan điểm của giám khảo nhưng nếu bảo đảm tính logic, có lập luận chặt chẽ và đủ sức thuyết phục thì vẫn xứng đáng được đánh giá ở mức điểm cao nhất”, cô Hải cho hay.
Thầy Nguyễn Trọng Trường, Tổ trưởng tổ văn khối THPT, Trường THCS – THPT Phenikaa (Hà Nội), nêu quan điểm, “chấm mở” không có nghĩa là chấm cảm tính, mà vẫn phải dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng, yêu cầu cần đạt và thang điểm cụ thể. Người chấm trước hết phải đọc bài trong tâm thế tôn trọng tiếng nói riêng của HS. Các em có thể lựa chọn cách triển khai khác nhau, dẫn chứng, cách diễn đạt khác nhau, miễn là lập luận hợp lý, bám sát vấn đề, có căn cứ từ văn bản hoặc đời sống, thể hiện được năng lực cảm thụ, tư duy và diễn đạt thì cần được ghi nhận.
Đặc biệt, với những bài viết có phát hiện riêng, cách liên hệ sâu sắc, quan điểm nhân văn, diễn đạt có cá tính nhưng không lệch chuẩn, GV chấm cần mạnh dạn đánh giá cao.
Để bảo đảm công bằng, thầy Nguyễn Trọng Trường cho rằng người chấm cần thống nhất rất kỹ hướng dẫn chấm, xác định rõ đâu là yêu cầu cốt lõi bắt buộc, đâu là phần HS có thể sáng tạo.
Một GV dạy ngữ văn THPT, từng có nhiều năm chấm thi tốt nghiệp THPT, chia sẻ kinh nghiệm: Các năm trước, căn cứ trên đáp án của Bộ GD-ĐT, hội đồng chấm thi của từng địa phương sẽ có hướng dẫn chấm chi tiết để áp dụng cho địa phương mình. Do vậy, việc chấm chặt, chấm lỏng cũng có thể từ các hướng dẫn của từng địa phương mà ra. Theo vị này, có tình trạng nếu năm trước điểm môn văn của địa phương mình thấp quá so với mặt bằng chung thì năm sau sẽ có hướng dẫn chấm “nới tay” hơn một chút. Do vậy, nếu năm nay chấm thi theo tiêu chí chung thì tình trạng mỗi địa phương một hướng dẫn riêng, “chặt – lỏng” khác nhau sẽ không còn nữa.
Trước đó, ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), khẳng định năm nay Bộ sẽ chuẩn hóa hướng dẫn chấm, đảm bảo tất cả các hội đồng thi tại 34 tỉnh, thành đều có một cách hiểu, một thước đo đồng nhất, không để chỗ cho sự cảm tính. Bên cạnh đó, quy trình kỹ thuật cũng được tăng cường nghiêm ngặt hơn; nâng cao ý thức của giám khảo, siết chặt trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của từng GV chấm thi nhằm bảo đảm sự công bằng tối đa cho mọi TS.
Dù chưa có kết quả thi nhưng nhiều GV dự đoán điểm thi môn văn năm nay sẽ thấp và ít điểm 9 trở lên hơn so với những năm gần đây.
Cô Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trường THPT chuyên tỉnh Tuyên Quang, nêu dự đoán mức điểm sàn thấp hơn năm trước một chút (nếu đáp án mở), khoảng 5 – 6 điểm. Với HS ở miền núi, vùng sâu, vùng xa sẽ gặp khó khăn hơn TS các khu vực khác vì đề dài, thời gian ngắn; phần nghị luận xã hội đòi hỏi TS phải am hiểu và có kiến thức thực tế đời sống, có tầm nhìn bao quát và kiến giải riêng; phần nghị luận văn học, tác phẩm thơ có vẻ đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều triết lý, suy ngẫm, trải nghiệm sống vượt quá khả năng và trải nghiệm của HS.
Cô Đặng Thị Lan Anh, GV tổ ngữ văn, Trường THPT chuyên Nguyễn Trãi (Hải Phòng), nhận định với đề bài này, HS chỉ thi với mục tiêu để xét tốt nghiệp có thể đạt điểm trung bình, HS sử dụng kết quả để xét tuyển đại học cần phấn đấu mức điểm 8 – tránh tình trạng “mưa” điểm 9 như các năm trước khiến môn văn trở nên “rẻ rúng”.
Thầy Dương Trung Thành, Trường phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Bắc Ninh, cũng cho rằng phân hóa điểm văn sẽ rõ nét: Đa số TS học lực trung bình sẽ đạt từ 5 – 6 điểm, TS khá giỏi sẽ đạt mức điểm từ 7 – 8 điểm. HS xuất sắc sẽ đạt ngưỡng 9 điểm trở lên nhưng theo thầy Thành tỷ lệ sẽ thấp. “Đề sẽ đánh giá tương đối chính xác năng lực HS và tránh việc GV chấm lỏng tay, có chữ là có điểm”, thầy Thành chia sẻ.
Đại số tuyến tính từ lâu bị coi là môn học trừu tượng và khó tiếp cận. Thế nhưng, qua những bài giảng của Gilbert Strang, những con số ấy trở nên sống động. Hiếm khi xuất hiện trên truyền thông, vị giáo sư kỳ cựu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tạo dấu ấn bằng sự minh triết, giúp người học tiếp cận những khái niệm nền tảng nhất của toán học hiện đại.
"Điều tôi quan tâm là lý thuyết về việc làm thế nào để giải một hệ gồm 100 phương trình tuyến tính, hay làm thế nào để tìm ra những cấu trúc quan trọng bên trong một ma trận", ông nói. "Có rất nhiều điều cần khám phá trong lĩnh vực này".
Strang từng là sinh viên tại MIT, sau đó trở thành học giả Rhodes - một trong những học bổng quốc tế danh giá dành cho sinh viên xuất sắc tại Đại học Oxford (Anh), trước khi nhận bằng tiến sĩ tại Đại học California (Mỹ).
Ông quay lại MIT giảng dạy từ năm 1962 và gắn bó đến khi nghỉ hưu vào năm 2023. Trong hơn sáu thập kỷ, ông phụ trách khóa học 18.06 Linear Algebra (Đại số tuyến tính), một trong những môn học cốt lõi dành cho sinh viên các ngành kỹ thuật, khoa học máy tính, kinh tế và khoa học tự nhiên.
Tầm ảnh hưởng của ông thực sự bùng nổ vào năm 2002 khi MIT triển khai nền tảng học liệu mở OpenCourseWare.
Trong khi nhiều giảng viên còn dè dặt với việc đưa bài giảng lên Internet, Strang lựa chọn công bố toàn bộ khóa học của mình, bao gồm video bài giảng, tài liệu, bài tập và lời giải. Từ một môn học đại học, nội dung này trở thành nguồn học liệu mở, cho người học trên toàn thế giới tiếp cận miễn phí. Một số cơ sở đào tạo thậm chí sử dụng video của ông như tài liệu tham khảo chính.
"Với cách tiếp cận mới này, sẽ có thêm nhiều người nhận ra vẻ đẹp và tính ứng dụng của đại số tuyến tính", ông nói.
Theo thời gian, đây là một trong những khóa học được truy cập nhiều nhất trên nền tảng OpenCourseWare. Các bài giảng của ông trên YouTube đều thu hút lượng người xem lớn, nhiều video đạt đến vài triệu lượt xem.
Sự khác biệt của Strang nằm ở phương pháp sư phạm. Thay vì bắt đầu từ các khái niệm trừu tượng, ông đi từ những ví dụ cụ thể như phép nhân ma trận, trước khi chuyển sang các khái niệm phức tạp hơn như phân rã giá trị suy biến (SVD) - một kỹ thuật toán học giúp "bóc tách" một ma trận dữ liệu. Cách tiếp cận này giúp người học hình thành trực giác, từ đó hiểu bản chất vấn đề trước khi tiếp cận chứng minh.
Trong lớp học, Strang tránh sử dụng những cụm từ mang tính áp đặt như "hiển nhiên", thường xuyên dừng lại để kiểm tra mức độ hiểu bài của sinh viên, đồng thời khuyến khích đặt câu hỏi. Môi trường học tập vì thế trở nên cởi mở hơn, đặc biệt với những người mới bắt đầu.
Tháng 5/2023, Strang thực hiện bài giảng cuối cùng trước khi rời bục giảng. Không có nhiều nghi thức, buổi học khép lại giản dị như cách ông đã giảng dạy suốt nhiều năm. Ông cho rằng giảng dạy là "một cuộc đời tuyệt vời" và bày tỏ sự biết ơn tới những người quan tâm đến đại số tuyến tính.
Sau khi nghỉ hưu, các bài giảng của ông vẫn tiếp tục được sử dụng rộng rãi, trở thành điểm khởi đầu cho nhiều người bước vào các lĩnh vực liên quan dữ liệu và AI.
Chiều 28-5, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp về công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026 và công tác chuẩn bị năm học 2026-2027.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu tuyệt đối không chủ quan trong công tác chuẩn bị và triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Trong bối cảnh sau sáp nhập, quy mô thí sinh ở một số địa phương tăng rất mạnh, địa bàn quản lý rộng hơn, đầu mối điều hành thay đổi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo phải kiểm tra, chỉ đạo các địa phương có quy mô lớn, địa bàn phức tạp; yêu cầu từng địa phương có kịch bản vận hành chi tiết về điểm thi, nhân sự, vận chuyển đề thi, bảo quản bài thi, giao thông, y tế, điện, nước, thông tin liên lạc và xử lý tình huống bất thường.
Đồng thời, phải coi trọng việc phòng, chống gian lận bằng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo tại kỳ thi năm nay.
Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Bộ Công an xây dựng phương án tập huấn chuyên đề về nhận diện thiết bị gian lận mới, kiểm soát vật dụng vào phòng thi. Bộ Công an chủ động giám sát không gian mạng, phát hiện, xử lý sớm đường dây mua bán thiết bị gian lận; xử lý để cảnh báo, phòng ngừa.
Về phần mềm, dữ liệu và công bố kết quả thi, Bộ phải thực hiện vận hành thử nghiệm, bảo đảm tuyệt đối an toàn và thông suốt.
Việc công bố kết quả sớm là tích cực, nhưng nhanh phải đi cùng chính xác, an toàn, không để xảy ra nghẽn hệ thống, sai lệch dữ liệu, lộ lọt thông tin hoặc phát sinh khủng hoảng truyền thông.
Các địa phương chủ động kịch bản ứng phó thiên tai, thời tiết cực đoan đến từng điểm thi, nhất là khu vực có nguy cơ mưa bão, lũ quét, sạt lở, chia cắt giao thông, trong đó cần huy động lực lượng vũ trang, đoàn thể… tham gia hỗ trợ thí sinh dự thi.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị công tác chuẩn bị năm học mới tập trung vào một số nhóm vấn đề chính.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các địa phương rà soát đến từng địa phương, từng cấp học, từng môn học. Trước hết, phải tuyển dụng hết số biên chế đã được giao nhưng chưa sử dụng, không để tình trạng vừa thiếu giáo viên, vừa chậm tuyển dụng.
Về sách giáo khoa thống nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng nội dung, tiến độ in ấn, phát hành, giá thành, học liệu số và phương án hỗ trợ học sinh khó khăn.
"Phải bảo đảm sách đến giáo viên, học sinh trước 15-8; không để thiếu sách, sốt giá, lãng phí, lợi ích nhóm hoặc phát sinh bức xúc xã hội", Phó thủ tướng chỉ đạo.
Các địa phương rà soát tổng thể quỹ đất giáo dục, mạng lưới trường lớp học, nhu cầu phòng học, phòng chức năng và thiết bị dạy học; ưu tiên bố trí vốn cho các công trình, hạng mục phục vụ trực tiếp năm học 2026-2027.
Trước khai giảng phải có phương án bảo đảm chỗ học cho học sinh, nhất là học sinh đầu cấp. Ông yêu cầu tuyệt đối không để học sinh không có chỗ học do thiếu trường, thiếu lớp; không đưa vào sử dụng công trình không bảo đảm an toàn.
"Muốn giải bài toán thiếu trường lớp ở đô thị lớn thì không chỉ vấn đề về kinh phí, mà phải giải đồng thời bài toán đất đai, quy hoạch, tiêu chuẩn xây dựng và trách nhiệm của các dự án đô thị. Đây là điểm nghẽn thể chế, Bộ cần nghiên cứu để phối hợp xử lý ngay trong năm 2026", Phó thủ tướng chỉ đạo.
Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đẩy mạnh thực hiện cơ chế đặt hàng theo đầu ra, theo ngành nghề chiến lược và nhu cầu phát triển đất nước.
Lưu ý vấn đề ứng dụng AI trong giáo dục, ông Châu nhận định nếu không quản lý tốt sẽ dẫn đến tình trạng giáo viên dùng AI ra đề, học sinh dùng AI giải đề, làm bài tập, thậm chí gian lận trong kiểm tra, thi cử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn, quy định ứng dụng AI trong giáo dục; coi AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của thầy cô, không làm thay năng lực của người học.
Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, việc vận hành thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến dự thi vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 được thực hiện trong 3 ngày (từ 4 - 6.4), nhằm giúp học sinh làm quen với quy trình và thao tác đăng ký.
Sở GD-ĐT Hà Nội cũng đã có hướng dẫn về quy trình các bước cụ thể để học sinh nắm rõ các bước đăng ký và tham gia thử nghiệm.
Hệ thống đăng ký trực tuyến được mở thử nghiệm để học sinh làm quen với các thao tác trên hệ thống, đồng thời kiểm tra, rà soát thông tin cá nhân trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức.
Học sinh truy cập cổng đăng ký thử nghiệm để thực hiện các thao tác như nhập thông tin cá nhân, lựa chọn nguyện vọng và kiểm tra dữ liệu.
Sở GD-ĐT Hà Nội khuyến khích phụ huynh, học sinh sử dụng ứng dụng iHanoi để đăng ký dự thi nhằm tăng cường bảo mật thông tin.
Sau giai đoạn thử nghiệm, toàn bộ dữ liệu sẽ được xóa trước khi bước vào đăng ký chính thức từ ngày 10 - 17.4.
Điểm mới đáng chú ý trong tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 tại Hà Nội là mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường công lập không chuyên, không chia theo khu vực tuyển sinh như các năm trước. Các nguyện vọng sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 3. Học sinh không được điều chỉnh nguyện vọng sau khi hết hạn đăng ký.
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), nêu một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là đăng ký dự thi vào lớp 10 hình thức trực tuyến, chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào "đơn xanh" như trước.
Học sinh có thể tự đăng ký (bắt buộc phải có VNeID mức 2). Tuy nhiên, giáo viên và phụ huynh có thể đăng ký giúp học sinh thông qua xác thực VNeID của người đăng ký hộ (nhưng phải thêm bước xác nhận tài khoản, mật khẩu của học sinh).
Việc đăng ký trực tuyến giúp học sinh có thể theo dõi tỷ lệ chọi của từng nguyện vọng 1, 2, 3 theo thời gian thực. Mỗi học sinh sẽ xem được tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Qua đó, học sinh có thể cân nhắc thay đổi nguyện vọng trong quá trình đăng ký trực tuyến.
"Trước khi học sinh thay đổi nguyện vọng, chúng tôi cũng khuyến cáo việc điều chỉnh này phải căn cứ vào năng lực học tập của học sinh, vào điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại; để tránh việc chọn nguyện vọng cao hoặc quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học gây lãng phí, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như của chính học sinh", ông Bình lưu ý.
Ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cũng nhấn mạnh sở sẽ quản lý chặt chẽ chỉ tiêu của từng trường, bảo đảm phân bổ hợp lý, tránh tình trạng dồn nguyện vọng vào một số trường gây quá tải trong khi nơi khác thiếu chỉ tiêu, lãng phí cơ sở vật chất.
"Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài; tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên, hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển", ông Hiền lưu ý.
