Bí mật giúp Messi ‘thắng quy luật lão hóa’

Tối 17.5, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, cùng ngày Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo dịch bệnh sốt xuất huyết do virus Ebola (bệnh Ebola) do chủng Bundibugyo của virus Ebola tại Cộng hòa dân chủ Conggo và Uganda đã được xác định là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

Đây là cảnh báo y tế quan trọng để các quốc gia tăng cường giám sát, phát hiện sớm và chuẩn bị ứng phó, tuy nhiên không có nghĩa là dịch đã lan rộng toàn cầu.

Theo WHO, tính đến ngày 16.5, tại Cộng hòa dân chủ Conggo đã ghi nhận 8 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 trường hợp tử vong nghi ngờ có liên quan tại tỉnh Ituri.

Tại Uganda, ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh được khẳng định bằng xét nghiệm, trong đó có 1 trường hợp tử vong tại Kampala. Cả hai trường hợp đều là người đi từ Cộng hòa dân chủ Conggo.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế đang theo dõi chặt chẽ diễn biến dịch bệnh, cập nhật thường xuyên thông tin từ WHO, cơ quan đầu mối thực hiện Điều lệ y tế quốc gia và tăng cường giám sát tại các cơ sở y tế và kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu.

Bộ Y tế khuyến cáo người đi về từ khu vực đang có dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 21 ngày. Không tiếp xúc trực tiếp với người có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh Ebola, máu, dịch cơ thể hoặc đồ dùng của người bệnh.

Khi có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, nôn, tiêu chảy hoặc xuất huyết sau khi đi về từ vùng có dịch, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo lịch sử đi lại, tiếp xúc để được hướng dẫn kịp thời.

Người dân không hoang mang, theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Y tế và WHO. Bộ Y tế sẽ tiếp tục cập nhật tình hình và hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp với diễn biến dịch bệnh.

Theo Cục Phòng bệnh, bệnh Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây bệnh nặng và tử vong. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do Ebola; hoặc qua đồ vật, bề mặt bị nhiễm dịch cơ thể của người bệnh.

Các dấu hiệu thường gặp khi nhiễm virus gồm: sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban. Một số trường hợp có thể có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh thường từ 2 - 21 ngày.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 3/7, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch khánh thành công trình chỉnh trang với 15 hạng mục được cải tạo đồng bộ, gồm các khu khám chữa bệnh, cảnh quan, cổng bệnh viện, khu chờ thân nhân và nhiều không gian sinh hoạt chung. Công trình được tài trợ bởi các đơn vị tư nhân.

Là cơ sở chuyên khoa đầu ngành về lao và bệnh phổi, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 1.500 lượt khám ngoại trú. Nơi này có 960 giường kế hoạch nhưng số giường thực kê thường xuyên vượt 1.100. Khoảng 65-70% bệnh nhân đến từ các tỉnh ngoài TP HCM, áp lực lên hạ tầng điều trị và khu vực chờ luôn ở mức cao. Sau nhiều năm hoạt động, nhiều hạng mục xuống cấp, ảnh hưởng đến trải nghiệm của người bệnh cũng như điều kiện làm việc của nhân viên y tế.

TS.BS Nguyễn Hữu Lân, Giám đốc bệnh viện, cho biết việc nâng cấp không chỉ nhằm cải thiện cơ sở vật chất mà còn hướng tới xây dựng môi trường điều trị nhân văn, thân thiện hơn. Theo ông, với bệnh nhân mắc bệnh hô hấp mạn tính, đặc biệt là lao phổi, áp lực tâm lý đôi khi nặng nề không kém triệu chứng thể chất.

"Người bệnh cần một nơi để hít thở, để bớt cảm giác bế tắc. Chỉ một chút thoải mái về không gian thôi cũng rất quý giá với họ", ông Lân nói.

Đợt chỉnh trang lần này tập trung vào nhiều khu vực phục vụ trực tiếp người bệnh như khoa Ung bướu, khoa Nhi, khoa Dược, khoa Cấp cứu, khu chẩn đoán kỹ thuật cao, nhà chờ thân nhân cùng hệ thống cổng và hàng rào bệnh viện. Ngoài sơn mới các khối nhà, đơn vị thi công còn cải tạo mái che, bổ sung mảng xanh và chỉnh trang khuôn viên và phục dựng một số chi tiết kiến trúc cũ. Toàn bộ công trình được hoàn thiện trong hơn ba tuần nhưng vẫn đảm bảo không làm gián đoạn hoạt động khám chữa bệnh.

Ông Lân cho biết bản thân đã gắn bó với bệnh viện suốt 42 năm, từ thời sinh viên y khoa, từng nuôi bố mẹ điều trị tại đây, rồi trở thành bác sĩ và sau đó là người đứng đầu bệnh viện. Chứng kiến sự thay đổi nhanh chóng của cơ sở này, ông xúc động nhất trước phản ứng tích cực từ bệnh nhân và nhân viên y tế.

Phát biểu tại lễ khánh thành, ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư thường trực Thành ủy TP HCM, cho rằng công trình là minh chứng cho tinh thần "nghĩa tình" của TP HCM, khi đội ngũ y bác sĩ tận tâm vì người bệnh và doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành cùng ngành y tế.

Theo ông Phong, giá trị của những công trình như vậy không chỉ nằm ở phần xây dựng hay cải tạo, mà còn ở tác động tinh thần đối với người bệnh. Một môi trường điều trị xanh, sạch, thân thiện có thể tiếp thêm niềm tin, giúp họ cảm thấy được quan tâm và đồng hành nhiều hơn trong hành trình chữa bệnh.

"Một thành phố đáng sống không chỉ hiện đại mà còn phải nhân văn, nơi người dân cảm nhận được sự sẻ chia trong mọi lĩnh vực, kể cả chăm sóc sức khỏe", ông nói.

Đại diện đơn vị tài trợ, bà Nguyễn Thùy Dương, Phó tổng giám đốc Khang Điền, cho biết doanh nghiệp mong muốn góp phần cải thiện các công trình công cộng có ý nghĩa thiết thực với cộng đồng, đặc biệt trong lĩnh vực y tế. Trước đó, công ty đã đồng hành cùng nhiều dự án chỉnh trang đô thị tại TP HCM như Công viên Bờ sông Sài Gòn ở Thủ Thiêm, tuyến đường Lê Lợi, Chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa... nhằm gia tăng mảng xanh và nâng cao chất lượng không gian công cộng.

Nhiều bệnh nhân điều trị dài ngày cho biết thay đổi dễ nhận thấy nhất là cảm giác "dễ thở" hơn khi bước vào bệnh viện. Không gian sáng sủa, sạch sẽ hơn cùng khu vực chờ được cải thiện giúp họ bớt căng thẳng trong những ngày điều trị.

"Nhìn bệnh viện sạch đẹp, thân thiện hơn, tôi thấy thoải mái, nhẹ lòng hơn rất nhiều", một người nhà bệnh nhân chia sẻ.

Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch có lịch sử 120 năm, thành lập năm 1906 với tên ban đầu là Bệnh viện Drouhet, sau đó lần lượt đổi tên thành Nguyễn Văn Thinh và Hồng Bàng. Trước năm 1975, đây là cơ sở duy nhất tại miền Nam điều trị nội trú cho bệnh nhân lao. Sau năm 1975, bệnh viện được tiếp quản và đổi tên thành Viện Chống lao miền Nam trực thuộc Bộ Y tế. Đến năm 1987, đơn vị trở thành Trung tâm Lao và Bệnh phổi Phạm Ngọc Thạch thuộc Sở Y tế TP HCM, sau đó đổi tên như hiện tại.

Tin Gốc: Vnexpress

Kết thúc môn thi cuối cùng, không ít học sinh bước ra khỏi phòng thi với cảm giác nhẹ nhõm. Những ngày tháng ôn luyện căng thẳng, thức khuya, học thêm, làm đề liên tục tưởng như đã khép lại.

Tuy nhiên, với nhiều em, thời điểm sau kỳ thi lại không hề dễ chịu. Có em vừa thi xong đã sốt, đau họng, cảm cúm. Có em ngủ li bì nhiều ngày nhưng vẫn mệt. Một số khác rơi vào trạng thái mất ngủ, lo âu, liên tục kiểm tra đáp án, dự đoán điểm số hoặc cảm thấy trống rỗng khi mục tiêu lớn nhất trước mắt đột ngột biến mất.

Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Thể thao dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, đây không phải hiện tượng hiếm gặp. Sau một thời gian dài chịu áp lực, cơ thể và tâm lý của học sinh có thể phản ứng theo nhiều cách khác nhau.

“Trong giai đoạn ôn thi, cơ thể học sinh giống như đang vận hành ở chế độ căng liên tục. Khi kỳ thi kết thúc, áp lực giảm đột ngột, cơ thể mới bắt đầu bộc lộ những vấn đề đã bị che lấp trước đó”, BS Hoàng phân tích.

Phản ứng "xả áp" sau nhiều tháng gồng mình

Trong thời gian ôn thi, học sinh thường phải duy trì cường độ học tập cao. Nhiều em ngủ ít, ăn uống thất thường, sử dụng cà phê hoặc nước tăng lực để tỉnh táo. Cùng lúc, áp lực điểm số, kỳ vọng của gia đình và nỗi lo chọn trường khiến hệ thần kinh luôn trong trạng thái căng thẳng.

BS Hoàng cho biết, khi căng thẳng kéo dài, cơ thể sẽ tăng tiết các hormone stress như cortisol và adrenaline. Những hormone này giúp học sinh tỉnh táo hơn, tập trung hơn và tạm thời chịu đựng được cường độ học tập lớn.

Tuy nhiên, trạng thái đó không thể kéo dài mãi. Cortisol cũng có tác động nhất định lên hệ miễn dịch. Trong lúc ôn thi, nhiều phản ứng mệt mỏi, viêm nhiễm hoặc suy kiệt có thể chưa bộc lộ rõ. Đến khi kỳ thi kết thúc, áp lực giảm nhanh, cơ thể chuyển sang trạng thái thả lỏng. Đây là lúc các triệu chứng xuất hiện.

“Không ít học sinh sau thi bị cảm cúm, viêm họng, đau đầu, đau mỏi cơ, rối loạn tiêu hóa. Nhiều người nghĩ đơn giản là do đi chơi, dầm mưa, ăn uống linh tinh sau thi. Thực tế, nền tảng sức khỏe đã bị bào mòn từ trước đó”, BS Hoàng nói.

Theo chuyên gia, hiện tượng này có thể hiểu là phản ứng “xả áp” của cơ thể. Trong nhiều tháng, học sinh cố gắng duy trì nhịp học dày đặc. Khi mục tiêu thi cử kết thúc, cơ thể không còn phải “gồng” như trước, các rối loạn về miễn dịch, tiêu hóa, giấc ngủ và thần kinh thực vật bắt đầu lộ ra.

Mất ngủ, mệt mỏi, rối loạn nhịp sinh học

Một biểu hiện rất thường gặp sau kỳ thi là rối loạn giấc ngủ. Nhiều học sinh đã quen với việc thức khuya trong nhiều tháng. Có em ngủ lúc 1-2h sáng, thậm chí muộn hơn, rồi dậy sớm để tiếp tục ôn tập.

Sau kỳ thi, dù không còn áp lực học bài, cơ thể không thể lập tức quay lại nhịp sinh học bình thường. Một số em khó ngủ, ngủ không sâu, thức giấc giữa đêm. Một số em khác ngủ rất nhiều nhưng vẫn thấy mệt, đầu nặng, thiếu năng lượng.

BS Hoàng cho rằng, giấc ngủ là yếu tố phục hồi quan trọng nhất với học sinh sau thi. Khi thiếu ngủ kéo dài, não bộ không có đủ thời gian tái tạo năng lượng, củng cố trí nhớ và điều hòa cảm xúc. Điều này khiến học sinh dễ cáu gắt, buồn bã, giảm tập trung hoặc cảm thấy kiệt sức dù không còn học nhiều như trước.

Ngoài giấc ngủ, chế độ ăn uống cũng bị xáo trộn. Trong giai đoạn ôn thi, nhiều em bỏ bữa sáng, ăn vội, ăn nhiều đồ ngọt, đồ chiên rán hoặc dùng đồ uống chứa caffeine. Sau thi, một số em lại ăn uống thất thường, ngủ bù quá nhiều, bỏ vận động.

“Não bộ tiêu thụ rất nhiều năng lượng. Sau một kỳ thi căng thẳng, học sinh cần được phục hồi bằng giấc ngủ, dinh dưỡng và vận động nhẹ. Nếu chỉ nằm dài, thức khuya, dùng điện thoại liên tục hoặc ăn uống tùy tiện, cơ thể càng khó hồi phục”, BS Hoàng khuyến cáo.

Khi hết thi nhưng áp lực chưa hết

Không chỉ thể chất, tâm lý của học sinh cũng dễ bị tổn thương sau kỳ thi. Nhiều người nghĩ thi xong là hết áp lực. Nhưng với học sinh lớp 12, giai đoạn sau thi lại mở ra một dạng căng thẳng khác: chờ điểm, xét tuyển, chọn ngành, chọn trường.

Theo BS Hoàng, thời gian chờ kết quả là giai đoạn nhạy cảm. Học sinh dễ rơi vào trạng thái lo âu vì không chắc chắn về tương lai. Một số em liên tục so đáp án, tính điểm, đọc dự đoán điểm chuẩn, so sánh với bạn bè. Việc này nếu kéo dài có thể khiến tâm lý căng thẳng hơn.

Đáng chú ý, sau nhiều năm đặt kỳ thi làm mục tiêu trung tâm, khi kỳ thi kết thúc, một số học sinh cảm thấy trống rỗng. Các em không biết nên làm gì tiếp theo, không còn lịch học quen thuộc, không còn áp lực rõ ràng để hướng tới. Cảm giác mất phương hướng này có thể khiến các em buồn bã, chán nản hoặc thu mình.

“Với những học sinh có tính cầu toàn, dễ lo âu hoặc chịu kỳ vọng lớn từ gia đình, giai đoạn sau thi có thể nặng nề không kém giai đoạn ôn thi. Có em chỉ cần nghĩ mình làm sai vài câu đã mất ngủ nhiều đêm”, BS Hoàng chia sẻ.

Chuyên gia nhấn mạnh, phụ huynh cần đặc biệt tránh so sánh con với bạn bè, anh chị em hoặc con nhà người khác. Những câu hỏi tưởng như bình thường như “được bao nhiêu điểm”, “có chắc đỗ không”, “sao bạn kia làm được mà con không làm được” có thể khiến học sinh thêm áp lực.

Dấu hiệu cần được chú ý

Theo BS Hoàng, phần lớn biểu hiện mệt mỏi, cảm cúm, rối loạn ngủ nhẹ sau thi có thể cải thiện sau vài ngày đến một tuần nếu học sinh được nghỉ ngơi đúng cách. Tuy nhiên, gia đình không nên chủ quan nếu các triệu chứng kéo dài hoặc có xu hướng nặng lên.

Về thể chất, học sinh cần được thăm khám nếu sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn ói nhiều, tiêu chảy kéo dài, sụt cân nhanh, ăn uống kém hoặc mệt mỏi không cải thiện sau nghỉ ngơi.

Về tâm lý, phụ huynh nên lưu ý nếu con mất ngủ nhiều ngày, lo âu quá mức, khóc thường xuyên, thu mình, không muốn giao tiếp, bỏ ăn, mất hứng thú với các hoạt động thường ngày hoặc có biểu hiện hoảng loạn khi nhắc đến điểm số, xét tuyển.

“Điều quan trọng là không quy chụp rằng con yếu đuối hay làm quá. Với học sinh, kỳ thi tốt nghiệp THPT là một cột mốc lớn. Phản ứng căng thẳng sau thi cần được nhìn nhận nghiêm túc”, BS Hoàng nói.

Tin Gốc: Dân Trí