14 giờ hôm nay 16.4, lễ tắm Phật của người Khmer dịp Tết Chôl Chnăm Thmây mới chính thức bắt đầu, nhưng từ 12 giờ trưa, sân chùa Candaransi đã đông nghịt người dân. Đây là lễ được trông chờ nhất dịp tết của người Khmer. Có người đứng chờ dưới ở sân chùa gần 2 tiếng chỉ để được sư vẩy nước thơm.
Chủ sự buổi lễ là hòa thượng Danh Lung, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Candaransi.
Trong buổi lễ, hòa thượng Danh Lung chia sẻ với đại chúng rằng, vật cúng dường dâng lên chư tăng cần giữ sự trong sạch, cả ở lễ vật lẫn ở tâm. Nếu làm phước mà tâm chưa thanh tịnh, vật phẩm chưa tinh khiết thì cũng như dòng nước đục, không thể chảy thông suốt mà còn tạo thành chướng ngại.
Vì vậy, tắm Phật mới có nghi thức rót nước từ trên cao xuống, tượng trưng cho sự thanh lọc và lưu chuyển phước lành.
“Khi còn sống trên cõi đời này, mỗi người có thể làm phước để hồi hướng cho người đã khuất, giúp họ được thọ hưởng. Làm phước không chỉ là hành động, mà còn cần hiểu rõ mình đang làm gì, thực hành một cách trọn vẹn, đủ đầy cả về tâm lẫn việc làm”, hòa thượng Danh Lung nói.
Cũng theo hòa thượng, những điều chưa tốt đã lỡ làm trong năm cũ, dịp này hãy xem như đã gột rửa để năm nay không lặp lại. “Điều quan trọng không phải hơn thua với người khác, mà là nỗ lực vượt lên chính mình. Nếu năm trước còn nhiều điều chưa đúng, năm nay cố gắng giảm bớt, từng bước buông bỏ, rồi sẽ nhẹ lòng hơn”, hòa thượng nhắn gửi.
Các vị chư tăng tắm Phật trước, sau đó phật tử cùng tham gia nghi thức này. Nghi thức tắm Phật trong Phật giáo Nam tông là dùng bông hoa và nước thơm để vẩy lên tượng Phật
ẢNH: VŨ PHƯỢNG
Sau cùng, hòa thượng trụ trì chùa Candaransi nhấn mạnh, phật tử cần sống chan hòa với mọi người, không phân biệt giàu nghèo, giữ trong lòng sự từ bi và yêu thương. Khi tâm bản thân trong sáng, biết kính trọng ông bà tổ tiên, biết hướng thiện, thì nghi thức tắm Phật mới thật sự có ý nghĩa và lòng thành ấy tự nhiên sẽ được chứng giám.
Trả lời phóng viên Thanh Niên, đại đức Châu Hoài Thái, phó trụ trì chùa Candaransi cũng cho biết, trong đời sống văn hóa – tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam bộ, Mahāsaṅkrānti là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong dịp Tết Chôl Chnăm Thmây.
Đây không chỉ là mốc thời gian theo hệ lịch cổ truyền chịu ảnh hưởng thiên văn Ấn Độ, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ vận hành mới của vũ trụ, gắn với quan niệm đón vị thần năm mới (Têvôđa) giáng hạ.
Theo tập tục lâu đời, Tết Chôl Chnăm Thmây diễn ra trong 3 ngày. Ngày đầu là Mahāsaṅkrānti thời điểm giao thừa, ngày đón chư thiên. Đến ngày cuối, dân gian gọi là “Vàra lơng sắc”, tức thời điểm xác nhận sự chuyển tiếp hoàn toàn sang năm mới.
Mọi công việc chuẩn bị cho lễ tết như thiết lập bàn vọng thiên, sắm sửa lễ vật, xây núi cát (Vālukacetiya), và chuẩn bị nghi thức tắm Phật… đều được tiến hành từ trước giao thừa.
Theo đại đức Châu Hoài Thái, trong hệ thống nghi lễ ấy, tắm Phật là một thực hành mang ý nghĩa thanh tịnh và hồi hướng công đức. Truyền thống này được lý giải qua các tích truyện gắn với Đức Phật và vua Pasenadi (Ba Tư Nặc).
Theo đó, vào dịp năm mới, nhà vua cùng quần thần thiết lập lễ nghi trang trọng, thỉnh Đức Phật và chư tăng đến thọ trai, sau đó tổ chức nghi thức tắm như một hành động biểu trưng cho sự gột rửa thân tâm, hướng đến đời sống thanh tịnh và thiện lành.
Từ lời thỉnh hỏi của nhà vua về việc nên làm gì trong dịp năm mới, Đức Phật đã chỉ dạy những thiện hạnh căn bản: xây núi cát để tưởng niệm, tắm Phật, báo hiếu cha mẹ, kính trọng thầy tổ, thực hành bố thí, phóng sinh và thọ trì ngũ giới.
“Những việc làm này, nếu được thực hiện với tâm thành kính, sẽ đem lại phước báu, giúp con người an vui, khỏe mạnh và hướng đến đời sống tốt đẹp hơn”, đại đức Châu Hoài Thái chia sẻ.
Trải qua thời gian, nghi thức có sự điều chỉnh phù hợp với đời sống cộng đồng. Tập tục tắm chư tăng dần được giản lược, thay vào đó là nghi thức tắm kim thân Phật một hình thức mang tính biểu trưng, thường diễn ra vào buổi chiều ngày cuối của tết.
Trước đó, phật tử trang nghiêm dự lễ cùng chư tăng
Phật tử dùng nước thơm nhẹ nhàng tắm lên tượng Phật, đồng thời gửi gắm ước nguyện thanh lọc thân tâm, buông bỏ điều không thiện và khởi đầu năm mới trong sự an lành.
“Trong quan niệm của đồng bào Khmer, việc tham dự lễ tắm Phật với tâm chí thành không chỉ là hành vi tín ngưỡng, mà còn là một cách nuôi dưỡng đạo đức và kết nối cộng đồng. Nghi thức này vì thế vừa mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, vừa góp phần duy trì và trao truyền những giá trị văn hóa đặc trưng của Phật giáo Nam tông trong đời sống hiện đại”, đại đức Châu Hoài Thái bày tỏ.
Thực hiện cao điểm 45 ngày đêm "làm sạch địa bàn" của Công an TP.HCM, hướng tới mục tiêu thành phố không ma túy vào năm 2030, Đội CSGT An Sương (thuộc Phòng PC08) đã đồng loạt tăng cường tuần tra lưu động, kiểm soát nồng độ cồn và chất kích thích trên các tuyến đường, hẻm nhỏ. Đêm 29, rạng sáng 30.5, chúng tôi theo chân tổ công tác để ghi nhận thực tế chiến dịch tuần tra lưu động này.
Khoảng 21 giờ ngày 29.5, khi tổ công tác đang di chuyển trên đường Trương Thị Ngào (phường Trung Mỹ Tây), phát hiện anh N.T.T (30 tuổi) chạy xe máy có biểu hiện nghi vấn nên ra hiệu dừng phương tiện. Vừa thấy bóng dáng CSGT, anh T. thoáng giật mình. Kết quả đo nồng độ cồn cho thấy anh vi phạm mức 0,435 mg/lít khí thở.
Đứng trước biên bản, T. phân trần với giọng nhừa nhựa: "Em nhậu ngay quán gần đây, cách nhà chưa đầy 200 mét. Nghĩ sát nhà nên mới tự chạy, mấy bạn nhậu chung cũng đã bắt Grab về hết rồi". Khi cán bộ tuyên truyền về nguy hiểm của việc lái xe khi say, T. liên tục lấy điện thoại ra gọi cho "người thân" để nhờ can thiệp nhưng tổ công tác kiên quyết xử lý.
Tương tự, tại giao lộ đường Song Hành QL22 - Lê Thị Hà (xã Hóc Môn), anh P.N.T.T cũng bị lập biên bản với mức 0,301 mg/lít khí thở. Anh T. năn nỉ: "Em có mỗi chiếc xe để đi làm, mấy anh đừng giữ xe em". Dù liên tục dùng điện thoại gọi "cứu viện", anh vẫn bị lập biên bản tạm giữ phương tiện sau khi được lực lượng chức năng giải thích: "Giữ xe là để bảo vệ an toàn cho chính bạn và người đi đường".
Càng về khuya, những con hẻm nhỏ tại xã Bà Điểm, Hóc Môn, Xuân Thới Sơn hay đường Trần Văn Mười càng trở nên vắng lặng.
Gần 0 giờ ngày 30.5, trên đường Dương Công Khi, chúng tôi chứng kiến một cảnh tượng dở khóc dở cười. Ông Đ.Đ.L (47 tuổi) chạy xe máy trong tình trạng "say khướt", xe nổ máy nhưng ông cứ loạng choạng, quay đầu xe liên tục.
Khi bị dừng xe, ông L. thở hắt ra mùi men nồng nặc, giọng nói không còn tròn chữ, lập bập: "Em... em nhậu với anh em, xong bạn nó 'gài' bảo cứ đi đường này đi rồi vòng lại, thế là em quên luôn lối về". Khi biết mình bị phạt ở khung cao nhất, ông L. nhăn mặt, ngồi bệt xuống đất chờ ký biên bản. Ánh mắt ông đượm vẻ hối lỗi xen lẫn mệt mỏi: "Tôi sai thì tôi chịu, giờ tự bắt xe về thôi, chứ xe là tài sản duy nhất của công nhân mà giờ bị giữ thì khổ thật".
Không chỉ tập trung ở các quốc lộ đường lớn, tổ tuần tra còn len lỏi vào các tuyến hẻm sâu, khu vực bến xe An Sương và chợ đầu mối Hóc Môn. Việc kiểm tra nồng độ cồn và test ma túy tại chỗ được thực hiện nghiêm ngặt.
Ông V.V.N (ở đường Trần Văn Mười), một người đi làm về khuya được kiểm tra hành chính, chia sẻ: "Đường về khuya tối tăm, nhiều đoạn vắng vẻ nên đi tôi cũng thấy bất an. Nhưng thấy các anh CSGT tuần tra thường xuyên thế này, tôi thấy an tâm hơn hẳn".
Bà Nguyễn Thị Hoa (người dân sống gần ngã ba Giồng) phấn khởi nói: "Từ ngày có lực lượng tuần tra lưu động vào tận các ngõ ngách, tình trạng thanh niên nẹt bô hay nhậu nhẹt quậy phá giảm hẳn. Mong các anh duy trì thường xuyên để trị mấy 'ông xỉn' lái xe, đảm bảo an toàn cho bà con".
Theo Công an TP.HCM, trong thời gian từ ngày 1.5 - 28.5, lực lượng CSGT Công an TP.HCM đã phát hiện, lập biên bản xử phạt tổng số 21.755 trường hợp vi phạm liên quan hành vi dừng, đỗ xe trái quy định. Trong đó, qua công tác tuần tra, kiểm soát trực tiếp đã phát hiện xử lý 11.336 trường hợp, gồm: 835 trường hợp xe khách, 2.763 trường hợp xe tải, 5.159 trường hợp xe ô tô con và 2.579 trường hợp xe mô tô, xe gắn máy. Bên cạnh đó, thông qua hệ thống camera giám sát và công tác ghi nhận hình ảnh, lực lượng chức năng đã thực hiện thông báo xử phạt nguội đối với 10.419 trường hợp vi phạm.
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 8 tháng 5; Kết quả xổ số miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Trung (XSMT), kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ sáu ngày 8.5.2026.
Xổ số Vĩnh Long, đài Bình Dương, đài Trà Vinh, đài Ninh Thuận...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số miền Nam, xổ số miền Bắc, xổ số miền Trung được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
Sáng nay 14.4, nhiều người Khmer, người khuyết tật, trẻ mồ côi đã có mặt trước sân chùa Tông Kim Quang. Với người Khmer, 10 giờ 48 phút sáng nay chính là thời khắc giao thừa thiêng liêng của Tết Chôl Chnăm Thmây.
Có người chống nạng, có người ngồi xe lăn, có em nhỏ nép bên người thân, ánh mắt vừa háo hức vừa rụt rè. Trên dãy bàn dài đặt trước chính điện, những phần quà được xếp ngay ngắn: gạo, mì, nhu yếu phẩm, cùng những phong bì tiền mặt.
Nổi bật nhất là 15 chiếc xe đạp mới tinh. Khi tên mình được xướng lên, nhiều em nhỏ mồ côi không giấu được niềm vui. Có em vừa nhận xe đã thử đạp một vòng quanh sân chùa, nụ cười rạng rỡ giữa nắng tháng 4.
Chương trình do Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP.HCM phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Giáo tổ chức, nhân kỷ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18.4), đồng thời chia sẻ với bà con Khmer trong dịp tết cổ truyền.
Tham dự chương trình có ông Thái Trần Quốc Bảo, Phó giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP.HCM; bà Lê Thị Kim Cương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Giáo; đại đức Châu Hoài Thái, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó chánh Văn phòng 2 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Tông Kim Quang cùng đại diện doanh nghiệp và nhà hảo tâm.
Phát biểu tại chương trình, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP.HCM cho biết, người khuyết tật, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
"Không chỉ thiếu điều kiện sinh hoạt, nhiều người còn gặp rào cản trong học tập, việc làm và tiếp cận dịch vụ xã hội. Điều họ cần không chỉ là hỗ trợ trước mắt, mà là cơ hội để tự tin hòa nhập và vươn lên", bà Ngọc chia sẻ.
Theo bà, thời gian qua, nhiều chương trình như trao xe lăn, xe đạp, học bổng, hỗ trợ sinh kế… đã được triển khai với tổng kinh phí hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều hoàn cảnh cần được tiếp tục đồng hành lâu dài.
Tại chương trình lần này, ban tổ chức đã trao 15 xe đạp (trị giá 3,5 triệu đồng/chiếc) cho trẻ mồ côi; 100 phần quà gồm 500.000 đồng tiền mặt và nhu yếu phẩm trị giá 500.000 đồng; đồng thời trao thêm 50 phần quà, mỗi phần trị giá 1 triệu đồng. Tổng kinh phí hơn 200 triệu đồng, hỗ trợ cho 165 người khuyết tật và người dân khó khăn trên địa bàn, trong đó có nhiều hộ đồng bào Khmer.
Đại diện ban tổ chức cũng gửi lời chúc năm mới an lành, hạnh phúc đến chư tăng và đồng bào phật tử Khmer tại địa phương.
Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 - 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.
