Có lẽ trong cuộc đời này, ai cũng từng ít nhất một lần nói dối. Nói dối không chỉ đơn thuần là che giấu sự thật, mà đôi khi còn là cách con người tự bảo vệ mình khỏi những tổn thương quá lớn. Có người nói dối vì sợ sự thật làm đau người khác, cũng có người nói dối chỉ để che đi những vết thương mà chính họ không dám đối diện.
Tôi có một cô bạn thân. Tôi vẫn nhớ rất rõ ngày hôm đó, một ngày nắng đẹp, yên bình, nhưng giọng cô ấy trong điện thoại lại vỡ vụn như cơn mưa đầu mùa. Tôi không hỏi dồn dập, chỉ nhẹ nhàng chờ cô ấy bình tĩnh lại rồi nói: “Có chuyện gì vậy? Tôi ở đây, cậu cứ từ từ nói”. Cô ấy từng có một mối tình kéo dài từ thời còn đi học. Một mối tình mà ai nhìn vào cũng nghĩ là đẹp như truyện cổ tích. Tôi đã chứng kiến từng giai đoạn trong câu chuyện ấy, từ những ngày đầu yêu nhau cho đến lúc bạn hạnh phúc báo tin: “Bọn tôi sắp cưới rồi”. Tôi vẫn còn nhớ rõ ánh mắt của bạn hôm đó, vừa rạng rỡ vừa e thẹn. Niềm hạnh phúc của cô ấy lan sang cả tôi. Tôi thực sự mừng cho bạn, không chút ghen tị, dù bản thân vẫn một mình. Nhìn bạn, tôi tin rằng cuối cùng bạn mình đã tìm được người khiến cô ấy cảm thấy an toàn và được yêu thương.
Sau đó là chuỗi ngày tất bật chuẩn bị cho đám cưới. Cô ấy bận rộn nhưng lúc nào cũng tràn đầy năng lượng. Mỗi lần gọi điện, bạn đều kể cho tôi nghe hôm nay đã làm gì, chuẩn bị đến đâu. Bạn nói rằng dù mối quan hệ này từng gặp nhiều trở ngại từ sự khác biệt gia đình, tôn giáo, đến cách sống, nhưng cả hai đã cùng nhau vượt qua tất cả. Bạn tin rằng đó là cái kết xứng đáng cho tình yêu của mình. Mọi thứ giống như một câu chuyện cổ tích có hậu.
Thế nhưng, khoảng gần một tháng trước ngày cưới, cô ấy gần như biến mất. Tôi không tin nhắn, không cuộc gọi. Cho đến một tối, khi tôi vô tình nhìn thấy tấm thiệp cưới của bạn trong ngăn bàn, điện thoại bỗng reo lên. Là cô ấy. Tôi còn chưa kịp trêu một câu, đầu dây bên kia chỉ là tiếng khóc nghẹn ngào. Không phải kiểu khóc bình thường mà là thứ cảm xúc bị dồn nén quá lâu, đến mức vỡ ra. Tôi hỏi: “Cậu ổn không”, đáp lại chỉ là những tiếng nấc kéo dài. Phải mất rất lâu sau, cô ấy mới nói được thành lời: “Tôi phải làm sao bây giờ, khi người tôi tin tưởng nhất lại là người phản bội mình hết lần này đến lần khác”. Tôi sững người.
Hóa ra, đằng sau tất cả những gì tôi từng thấy, một tình yêu đẹp, một cái kết viên mãn lại là một sự thật hoàn toàn khác. Cô ấy kể rằng người yêu vốn đào hoa, không chỉ một lần mà nhiều lần phản bội rồi. Mỗi lần như vậy, anh ta đều xin lỗi, hứa thay đổi, rồi lại lặp lại sai lầm. Điều khiến bạn đau đớn hơn là gia đình anh ta biết tất cả nhưng lại coi đó là điều bình thường. “Đàn ông giỏi thì có nhiều người theo là chuyện bình thường, miễn là nó vẫn quay về với mình”, đó là câu mà mẹ anh ta nói với cô ấy. Tôi nghe mà không biết phải nói gì.
Giữa xã hội hiện đại, những suy nghĩ như vậy vẫn tồn tại. Tàn nhẫn hơn, nó được dùng để hợp thức hóa sự tổn thương của một người phụ nữ. Cô ấy từng muốn rời đi nhưng rồi lại không thể vì sợ, sợ cô đơn, sợ mất đi điểm tựa, sợ phải bắt đầu lại từ đầu. Tôi hiểu phần nào nỗi sợ đó. Trước khi gặp người này, gia đình cô ấy từng trải qua biến cố lớn. Từ một cô gái được sống đủ đầy, bạn rơi vào hoàn cảnh mất mát, thiếu thốn cả vật chất lẫn tình cảm. Chính vào lúc đó, người đàn ông ấy xuất hiện như điểm tựa duy nhất, rồi theo năm tháng, sự phụ thuộc dần hình thành.
Bạn từng nói với tôi: “Nếu không có anh ấy, tôi không biết mình sẽ sống thế nào”, câu nói đó khiến tôi đau lòng hơn bất cứ điều gì khác. Bởi vì khi một người đặt toàn bộ cuộc sống của mình vào người khác, họ gần như đánh mất chính mình. Đám cưới vẫn được lên kế hoạch. Không phải vì bạn tin mọi thứ đã ổn mà vì không còn đủ sức để từ chối. Cô ấy tiếp tục đóng vai một người hạnh phúc, tiếp tục kể về một “câu chuyện đẹp” với mọi người, cho đến khi mọi thứ vỡ tung.
“Cậu biết không, tôi từng ghen tị với cậu. Cậu một mình mà vẫn ổn, vẫn sống tốt. Còn tôi, tưởng rằng mình hạnh phúc nhưng thực ra chỉ là đang cố chịu đựng”. Tôi lặng im. Có những điều mà người ngoài không bao giờ nhìn thấy. Có những nỗi đau chỉ người trong cuộc mới hiểu. Rồi cô ấy nói một điều khiến tôi lạnh người:
“Tôi muốn nói với mọi người rằng anh ấy đã không còn tồn tại”. Tôi không tin vào tai mình nhưng bạn nói tiếp, giọng bình thản đến đáng sợ: “Tôi muốn chấm dứt tất cả. Nếu anh ấy “không còn”, mọi thứ sẽ kết thúc”. Tôi hiểu, đó không chỉ là một lời nói dối. Đó là cách cô ấy muốn hủy hết ký ức, hủy hoàn toàn mối quan hệ đã làm cô ấy tổn thương quá lâu. Trong lòng bạn tôi, người đàn ông ấy có lẽ đã “không còn” từ rất lâu rồi, từ khi sự phản bội trở thành điều bình thường.
Tôi không trách bạn nhưng cũng không đồng tình, chỉ nhẹ nhàng hỏi: “Liệu một lời nói dối có giúp cậu nhẹ lòng không? Hay nó chỉ là một cách để trốn tránh sự thật”. Bạn im lặng. Khoảng lặng kéo dài, nặng nề đến mức tôi có thể nghe rõ từng hơi thở của cô ấy qua điện thoại. Tôi biết, câu trả lời không nằm ở tôi, nó nằm ở chính cô ấy. Tôi chỉ nói thêm: “Cậu đã dũng cảm khi nói ra tất cả những điều này. Nhưng có lẽ, điều dũng cảm hơn là dám đối diện với sự thật và lựa chọn lại”. Dù đau đến đâu, sự thật vẫn là thứ duy nhất có thể giúp con người thoát ra.
Sau cuộc gọi, tôi suy nghĩ rất nhiều. Tại sao con người lại chọn nói dối? Có phải vì sự thật quá khó chấp nhận? Hay vì chúng ta sợ phải thay đổi? Cô bạn của tôi không phải là người yếu đuối. Cô ấy chỉ là một người mang quá nhiều tổn thương, đến mức không còn đủ sức để buông bỏ. Còn người đàn ông kia có lẽ chưa bao giờ thực sự trưởng thành. Anh ta sống trong sự bao bọc và cho phép của gia đình, không bao giờ phải chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Suy cho cùng, điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn của mỗi người. Chúng ta có thể bị tổn thương, nhưng không ai có thể ép chúng ta tiếp tục ở lại trong một điều sai trái, trừ khi chính chúng ta chấp nhận điều đó.
Tôi nhận ra một điều, không ai hoàn hảo cả, ai cũng có những nỗi sợ riêng, khác biệt nằm ở chỗ chúng ta chọn đối diện hay trốn tránh. Nói dối đôi khi có thể giúp ta dễ chịu trong chốc lát. Về lâu dài, nó chỉ kéo dài thêm nỗi đau. Hạnh phúc không phải là việc cố vẽ nên một câu chuyện đẹp để người khác ngưỡng mộ, mà là dám bước ra khỏi những điều không còn xứng đáng, dù điều đó có khó khăn đến đâu. Có thể sẽ đau, có thể sẽ cô đơn, nhưng ít nhất đó là một cuộc sống thật. Đôi khi, sống thật mới là điều dũng cảm nhất.
Là một người phụ nữ ở độ tuổi mấp mé đầu ba, tôi đối mặt với sự thật phũ phàng rằng công việc văn phòng chẳng hề ổn định như tôi luôn tin tưởng từ khi còn nhỏ. Cuối tuần vừa qua, tôi ghé thăm cô bạn ở một căn hộ khá rộng rãi gần trung tâm thành phố. Cô ấy vừa mới sinh con được vài tháng, sức khỏe vẫn còn yếu, mẹ chồng ở dưới quê, chồng đang trong giai đoạn công việc cao điểm. Vậy nên gia đình chồng đã đặt dịch vụ dọn nhà và nấu ăn để cô ấy tập trung lo cho em bé.
Lúc tôi ghé qua, cô nhân viên lau dọn nhà vừa tất bật nấu ăn trong bếp, vừa trò chuyện vui vẻ với chúng tôi. Thông qua cuộc trò chuyện, tôi biết được cô ấy vừa trả được khoản nợ, vừa chuẩn bị mua một mảnh đất nhỏ dưới quê cho gia đình nhỏ bốn người. Cô ấy nói đã làm công việc này gần 4 năm, lương hàng tháng tùy thuộc vào số ca cô ấy nhận, song tháng nào trung bình cũng được gần 17 triệu. Cô ấy bảo rằng dù hơi mệt lúc làm do công việc đòi hỏi thể chất, được cái khi về nhà với hai con nhỏ, tâm trí cô ấy trở nên nhẹ nhàng hơn hẳn và dễ vào giấc ngủ hơn. Vợ chồng cô ấy cũng có kế hoạch tiết kiệm khi tuổi ngày càng lớn và không thể làm tốt công việc thể chất.
Sự tự hào khi cô ấy kể về bản thân khiến tôi không khỏi ngậm ngùi về mình. Ngày còn bé, bố mẹ và người thân luôn định hướng và không ngừng nhắc nhở con cháu xung quanh (bao gồm cả tôi) rằng hãy cố gắng học hành thật giỏi, để sau này làm công việc bàn giấy cho sướng cái thân. Tôi cũng ấn tượng bởi những bộ phim truyền hình về các nhân viên công sở luôn mặc quần áo chỉnh tề, làm việc trong các tòa nhà cao tầng sang trọng. Vì lẽ đó, tôi luôn nỗ lực học tập để đạt được thành tích xuất sắc và cuối cùng tôi đạt được điều mình muốn.
Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi nhận được công việc văn phòng tại một công ty khá ổn và gắn bó đến nay. Chỉ sau một năm đầu hào hứng và nhiệt huyết với công việc, tôi dần chán nản và mất dần động lực khi đối mặt với vô vàn áp lực công việc, nhìn thấy những góc khuất và chuyện đáng lẽ không nên biết. Chưa hết, sau vài đợt sa thải và tái cấu trúc, công việc của tôi cứ thế lại càng nhiều hơn và thậm chí tôi phải làm vào ban đêm lẫn cuối tuần. Vì khối lượng công việc quá nhiều, ngay cả những lúc không làm việc, tâm trí tôi vẫn bị ám ảnh bởi hàng tá email, tin nhắn về công việc đến từ cấp trên, đồng nghiệp và khách hàng. Vì vậy, tôi cảm giác bản thân không thể nào thoát khỏi guồng quay áp lực của công việc, trong khi thu nhập tăng nhưng chi phí sinh hoạt tại một thành phố lớn cũng ngày càng tăng. Vậy nên tôi chẳng dư dả tiền bạc như mong đợi của gia đình.
Tôi bắt đầu vỡ mộng về một viễn cảnh ổn định mà mình luôn hướng đến từ nhỏ đến giờ, cũng chẳng biết nên làm gì tiếp theo. Tôi vẫn chưa kết hôn, công việc lẫn tài chính chưa đâu vào đâu. Tôi ngưỡng mộ cô dọn dẹp nhà vì thu nhập ổn, cũng chán nản việc bàn giấy nhưng biết sức khỏe của bản thân đang dần xuống dốc, việc bắt đầu lại sự nghiệp mới khiến tôi cảm thấy sợ hãi và hoang mang. Tôi biết mình nên có hành động nhưng lại chần chừ và sợ hãi quá nhiều thứ. Tôi nên làm gì đây?
Tôi 28 tuổi, cưới chồng được 4 năm, có con gái 2 tuổi. Chồng hơn tôi 3 tuổi, là kỹ sư xây dựng, còn tôi là nhân viên văn phòng. Chúng tôi quen nhau từ thời đại học. Quen nhau được 2 năm, chúng tôi chia tay vì thực sự hai người không đồng điệu trong suy nghĩ, hành động, thường xuyên cãi nhau, tôi thực sự chán. Nhưng trong thời gian chia tay, cảm giác tôi cứ muốn quay lại, nhớ nhung. Thế rồi sau một năm chia tay, chúng tôi quay lại, quen nhau cỡ một năm nữa thì cưới. Trong thời gian quay lại có đi quá giới hạn. Lúc đó tôi chưa hề muốn nhưng anh cố ý, rồi chuyện gì đến cũng sẽ đến. Sau thời gian đó, tôi lại chán nản vì quá nhiều mâu thuẫn, luôn cãi nhau.
Trong lúc quen anh, tôi có làm bạn với một anh bạn cùng quê. Tôi rất thích người cùng quê. Chúng tôi nói chuyện với nhau nhưng không nhiều vì công việc anh cũng khá bận rộn, ít gặp nhau nhưng tôi lại thấy sự đồng điệu trong tâm hồn của mình ở đó. Nhưng vì đã đi quá giới hạn với bạn trai nên tôi mặc cảm, tự ti và cảm thấy mình không xứng đáng, vì lúc đó tôi luôn cho rằng việc đó rất quan trọng, sẽ không ai chấp nhận một người con gái không còn trong trắng. Dù có nói bâng quơ với anh nhưng anh vẫn nói là theo anh thì vấn đề đó không quan trọng, quan trọng là họ sống như thế nào thôi. Nhưng tôi vẫn rất lo sợ. Thực sự lúc đó tôi thấy chán, muốn chia tay nhưng không mạnh mẽ, không quyết đoán.
Rồi gia đình hối cưới, chúng tôi cũng cưới nhưng phải nói là tôi cưới mà trong lòng chẳng thấy hân hoan hay sung sướng gì cả. Tôi cũng nhận thấy điều đó ở anh, không nồng cháy hay nồng nhiệt như những cặp uyên ương tôi thường thấy. Tôi luôn thích một chút lãng mạn nhưng chồng hoàn toàn không có điều đó. Ngày cưới tôi rất buồn, thường thấy chú rể hay ôm cô dâu đi chúc rượu, chụp hình nhưng chồng tôi thì không. Tôi cũng chẳng thấy chồng mình đỡ váy cưới giùm mình. Tôi tủi thân vô cùng nhưng rồi tất cả nén lại trong lòng.
Chúng tôi về sống riêng. Lúc đó công việc tôi khá nhiều và thường về trễ. Chồng đi chợ nấu ăn, tôi chỉ về ăn, rửa chén, dọn dẹp. Nhưng tôi vẫn chưa cảm nhận được sự nồng nàn của tình yêu nên thực sự chưa muốn có con. Rồi tôi bị dày nội mạc tử cung, bác sĩ khuyên có con sớm nên chúng tôi có con. Trong suốt thời gian mang thai, chồng tôi chưa bao giờ chủ động mua cho tôi thứ gì ngon để tẩm bổ hay hỏi han. Tôi tủi thân vô cùng.
Rồi lúc sinh con, tôi lên nhà chị gái ở để đi vào viện cho gần. Lúc đi sinh là 12 giờ đêm, có chị và mẹ ruột tôi đi cùng. Lúc đó tôi điện thoại cho chồng, cứ nghĩ anh sẽ lên nhưng khi sinh xong, ra phòng sinh, bệnh viện nhắn thì hỏi ra mới biết anh đang trên đường lên. Tối đó anh vẫn ở nhà ngủ, nhà tôi cách đó 40 km đường thành phố. Tôi thực sự thất vọng kinh khủng, trong lúc sinh huyết áp tôi tăng, được chẩn đoán tiền sản giật mức độ thấp.
Rồi trong thời gian chăm con, chồng cũng chưa bao giờ mua gì cho tôi tẩm bổ lấy lại sức hay chăm sóc tôi. Anh chỉ làm việc nhà, đi chợ nấu ăn. Chúng tôi không có ông bà nên tự chăm con. Tôi chán nản kinh khủng, thấy cuộc sống gia đình sao nhạt nhẽo thế kia. Chúng tôi cưới 4 năm nhưng nhiều lúc tôi cứ nghĩ như 40 năm. Có lúc tôi nghĩ hay là mình chia tay để giải thoát cho cả hai nhưng rồi nghĩ đến con, tôi không can đảm làm điều đó.
Anh chị trong gia đình luôn cho rằng tôi sướng, chồng làm việc nhà, không gia trưởng. Kinh tế chúng tôi không giàu có nhưng cũng không phải tất bật chạy ăn từng bữa, cũng có chút tiết kiệm. Rồi chuyện vợ chồng, trong ngần ấy thời gian chăn gối, tôi chưa bao giờ có được cảm giác thỏa mãn nên nhiều lúc chỉ làm cho xong nhiệm vụ.
Gần đây tôi gặp lại anh bạn cùng quê ngày xưa, chỉ là gặp trên zalo nói chuyện thôi. Thời gian tôi có gia đình, anh đi Nhật làm việc một thời gian. Sau khi nói chuyện, anh mới hỏi tại sao tôi lại đi lấy chồng vội vàng thế. Tôi nói thật lúc đó cũng thích anh nhưng không biết anh thích mình, thấy anh cứ tất bật với công việc. Anh trách tôi tại sao không nói cho anh biết: "Em để anh đoán thì làm sao anh biết được". Giờ anh vẫn chưa có vợ, 34 tuổi.
Suy nghĩ của chúng tôi rất giống nhau, những người con xa quê, trải qua tuổi thơ khổ cực, cùng cố gắng ở đất thành phố này. Rồi chúng tôi cứ nói chuyện như thế, cứ chia sẻ những kỷ niệm lúc nhỏ như thế, rồi những vấn đề về cuộc sống, những lời khuyên. Anh nói còn nợ tôi. Nhiều lúc chia sẻ, anh hay khuyên chia tay đi. Trong cách nói của anh, tôi nhận ra có sự tán tỉnh trong đó, mong muốn được trở lại.
Tôi suy nghĩ rất nhiều, liệu cứ sống vậy vì con thì tôi có hạnh phúc không? Liệu chia tay thì con tôi sẽ ra sao? Con tôi rất yêu ba. Tôi chỉ thấy chồng thương con, còn tôi thì kiểu như không có chút tình yêu nào trong đó. Mong mọi người cho tôi lời khuyên. Thực sự tôi rất đắn đo mới viết ra những dòng này mà thực sự không biết nói cùng ai.
Tôi về làm dâu hơn bốn năm, sống chung với mẹ chồng trong căn nhà nhỏ ở ngoại thành. Vợ chồng tôi mới đón mẹ chồng từ quê lên sống cùng được vài tháng. Bố chồng tôi mất sớm vì tai nạn giao thông, mình mẹ chồng gồng gánh nuôi hai anh em chồng ăn học nên người. Mẹ chồng tôi cực kỳ tiết kiệm, kể cả trong chuyện ăn uống. Bữa nào còn thức ăn thừa, bà đều cất vào tủ lạnh. Ăn lại trong ngày, tôi không ý kiến nhưng nhiều khi bà để từ ngày này sang ngày khác, hâm lại cho cả nhà ăn tiếp tới khi hết mới thôi.
Tôi đi làm gần nhà nên trưa nào cũng về ăn cơm với mẹ chồng cho vui. Thấy bà hay nấu nhiều, bữa nào cũng thừa, tôi góp ý nên nấu ít lại để tránh đồ ăn cũ nhưng bà bảo sợ thiếu, các con ăn không đủ no không có sức làm việc. Thành ra trong tủ lúc nào cũng có vài hộp thức ăn từ hôm trước. Dù còn đồ cũ nhưng bà vẫn đi chợ mua thêm thức ăn mới để chiều nấu cho cả nhà cùng ăn. Bà thường nấu đồ cũ ngày hôm trước vào trưa hôm sau rồi "động viên" tôi ăn, nói rằng: mẹ con mình ăn hết cái này đi, chiều hai bố con nó (chồng con tôi) về thì nấu đồ mới cả nhà cùng ăn.
Nhiều hôm tôi giành đi chợ rồi về sớm nấu cơm, cố ý nấu vừa đủ để cả nhà ăn hết trong một bữa, không để thừa nhưng mẹ chồng không hài lòng, cứ bóng gió tôi nấu ít quá, mọi người cứ nhường nhau, không dám gắp. Dù chồng tôi nói thêm vào là vậy vừa đủ, anh ăn cũng no lắm rồi, cố ăn cho hết nhưng bà không tin, cho rằng chồng tôi bênh vợ.
Trưa hôm nọ, trời nắng nóng, tôi đi làm về khá mệt, chỉ mong có bát canh nóng dễ ăn. Nhưng khi dọn cơm, thấy mẹ chồng đã hâm sẵn nồi canh cũ trên bếp, mùi hơi um ủm, không phải thiu nhưng cũng không thơm ngon, khá khó nuốt. Tôi nói canh không nên để qua đêm, sẽ sinh ra độc tố, không tốt cho sức khỏe, rồi tiền tiết kiệm tí thức ăn không lại với tiền thuốc nhưng bà vẫn bảo còn ăn được, có sao đâu. Bà bảo trước đây nghèo khổ, ăn vậy có sao đâu, hồi đó còn chẳng có tủ lạnh như bây giờ.
Tôi hiểu mẹ chồng một mình nuôi hai con vất vả, quen sống chắt chiu nên không muốn lãng phí, nhưng việc nấu nhiều rồi để thừa, sau đó lại cố ăn đồ cũ khiến tôi thấy không còn hào hứng với mỗi bữa ăn, thậm chí có chút sợ. Xin nói thêm, mẹ chồng quán triệt chúng tôi không ăn vặt bên ngoài, không ăn hàng quán vì vừa đắt vừa mất vệ sinh. Hồi đầu tôi còn mua đồ ăn sẵn ngon ngon về nhưng bị mẹ chồng nói vài lần nên giờ không dám mua nữa. Tôi đã nói với chồng, anh chỉ bảo tôi chịu khó chút rồi để anh góp ý dần với mẹ. Có cách nào thay đổi thói quen này của mẹ chồng tôi không?
