Vụ việc bữa trưa có giá hơn 27 triệu đồng tại một nhà hàng ở Quảng Ninh đang gây xôn xao cộng đồng sau khi bài viết tố “chặt chém” kèm theo hình ảnh hóa đơn được chia sẻ trên mạng xã hội. Bản thân tôi tự hỏi: Nếu giá cả đã được người bán nói rõ ngay từ đầu thì liệu mọi chuyện có ồn ào đến vậy không? Điều khiến tôi băn khoăn nhất không phải là cua bao nhiêu tiền một kg, hay cá có đáng giá như vậy hay không, mà là tại sao việc quan trọng nhất trong một cuộc mua bán – thống nhất giá trước khi giao dịch – lại không được làm rõ ràng.
Trong kinh doanh, đặc biệt với những mặt hàng giá biến động từng ngày như hải sản, chuyện mỗi nơi bán một mức giá là bình thường. Nhà hàng có quyền bán theo mức giá họ thấy phù hợp. Khách hàng cũng có quyền chấp nhận hoặc từ chối. Nhưng quyền đó chỉ thực sự tồn tại khi khách biết mình sẽ phải trả bao nhiêu tiền.
Nếu nhà hàng không niêm yết giá, hoặc giá thay đổi theo ngày nhưng không được thông báo cụ thể trước khi khách chọn món, thì rất khó nói đây là một giao dịch “thuận mua vừa bán”. Bởi trước hết người mua phải biết mình đang mua với giá nào?
>> ‘Mua 5 kg cua biển làm quà du lịch, nhận về 1,2 kg dây buộc’
Tôi từng ăn ở nhiều nhà hàng hải sản mà quy trình rất đơn giản. Khách chọn đồ, nhân viên cân tại chỗ, báo trọng lượng, báo đơn giá, tính luôn số tiền dự kiến rồi hỏi lại: “Anh chị đồng ý chứ, để em báo bếp chế biến?”. Bữa đó, hóa đơn bữa ăn gần 3,5 triệu đồng cho ba người nhưng tôi không thấy vấn đề gì vì đã biết rõ giá cả và có thời gian suy nghĩ từ trước khi gật đầu đồng ý. Chỉ mất chưa đầy một phút giao dịch nhưng gần như không có cơ hội cho những tranh cãi sau bữa ăn.
Đó không chỉ là nguyên tắc kinh doanh mà còn là cách bảo vệ quyền lợi cả hai bên. Khi đó, khách không cảm thấy mình bị đặt vào “thế đã rồi”, còn nhà hàng cũng tránh được những lời tố cáo, đánh giá tiêu cực hay khủng hoảng truyền thông chỉ vì thiếu một bước xác nhận giá cả.
Điều đáng tiếc là nhiều nơi ở ta vẫn làm theo cách ngược lại. Khách chọn hải sản, nhà hàng báo giá không rõ ràng, đầu bếp chế biến, mọi người ăn uống vui vẻ, đến lúc thanh toán mới biết tổng hóa đơn cao hơn rất nhiều so với hình dung ban đầu. Khi đó, dù nhà hàng có giải thích giá đúng đi nữa, cảm giác đầu tiên của khách vẫn là khó chịu, cảm giác bị “chặt chém”.
Không ít người cho rằng khách đi ăn hải sản cao cấp thì phải chấp nhận giá cao. Tôi đồng ý. Nhưng chấp nhận giá cao khác với chấp nhận một mức giá mà mình chưa được thông báo. Sự minh bạch không nằm ở chỗ hóa đơn ghi đầy đủ từng món sau khi khách đã ăn xong. Sự minh bạch phải xuất hiện trước khi nhà bếp bắt đầu chế biến.
Nếu giá cua hôm nay là 1,15 triệu đồng một kg, hãy nói rõ cho khách biết. Nếu con cá khách chọn nặng hơn 5 kg và trị giá gần 4 triệu đồng, hãy báo trước một câu. Nếu tổng bữa ăn có thể lên đến vài chục triệu đồng, người bán càng cần xác nhận với khách trước khi mang vào bếp chế biến thay vì im ỉm “chốt đơn” để đẩy người mua vào thế khó.
Trong sự việc trên, một câu hỏi rất đơn giản: “Tổng chi phí dự kiến khoảng 27 triệu đồng, anh chị có đồng ý không ạ?” có thể giúp tránh được rất nhiều tranh cãi, bức xúc và những bài đăng lan truyền trên mạng xã hội. Suy cho cùng, niềm tin của khách hàng không được tạo ra từ những lời giải thích sau lùm xùm. Nó được tạo ra từ sự minh bạch ngay ở thời điểm khách còn có quyền lựa chọn: đồng ý hoặc không.
Kinh doanh bền vững không phải là bán được một bữa ăn thật đắt. Mà là để khách bước ra khỏi nhà hàng với cảm giác mình đã được tôn trọng, được cung cấp đầy đủ thông tin và tự nguyện trả tiền cho những gì mình lựa chọn.
"Quy định 'Chuyến bay chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay, hãng bay phải hoàn trả (refund) toàn bộ tiền vé hoặc tiền phần vé chưa sử dụng, khi hành khách không đồng ý đổi thời gian hoặc đổi chuyến. Nhưng vấn đề là làm sao để xác định được lỗi là của hãng hay không khi hãng có thể đổ lỗi do thời tiết? Và cuối cùng khách hàng vẫn phải chấp nhận hết hay sao?".
Đó là thắc mắc của độc giả Hungson xung quanh về quy định mới của Chính phủ về vận tải hàng không áp dụng từ 1/7. Theo đó, hành khách sẽ được hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng, nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay.
Trong khi đó, với chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng bay phải phục vụ nước uống hoặc cung cấp phiếu (voucher) có giá trị tương đương cho hành khách. Hãng bay có thể đổi thời gian đi (re-book) hoặc chuyển đổi hành trình (re-route) để hành khách tới được điểm cuối, nếu họ có yêu cầu. Chuyến bay chậm từ 3 giờ, hãng bay phải phục vụ đồ ăn hoặc voucher tương đương.
>> Tôi chỉ nhận được chai nước suối dù chuyến bay bị delay gần 5 tiếng
Có cùng băn khoăn về việc xác định thời gian chậm chuyến để bồi thường cho khách hàng, bạn đọc Vanhop.nguyen đặt câu hỏi: "4 giờ là tương đương một nửa ngày làm việc bình thường của tôi. Nếu chuyến bay bị chậm 4 giờ, tôi sẽ phải nghỉ nguyên ngày làm việc hôm đó, vậy ai sẽ bồi thường thiệt hại? Tại sao không quy định phạt theo từng khung giờ? ".
Ở một khía cạnh khác, độc giả Hamy chỉ ra nhiều vấn đề cần làm rõ: "Tôn trọng thời gian của hành khách cũng là một phần của chất lượng dịch vụ. Nhưng tôi thắc mắc: Nếu chuyến bay bị hoãn nhiều lần nhưng mỗi lần dưới 4 giờ thì sẽ được tính như thế nào? Liệu quy định mới có giúp giảm tình trạng chậm chuyến hay không?".
"Cần làm rõ 'toàn bộ tiền vé' là như thế nào? Vì trước giờ tôi thấy hoàn vé vẫn có nhưng chỉ hoàn tiền vé, còn các phụ phí sân bay, kiểm tra an ninh... (chiếm phần không nhỏ trong tổng tiền phải trả) nhưng không được hoàn", bạn đọc Huynhnghia nói thêm.
Tổ chức Công đoàn đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động năm 2019 cho phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Một trong những nội dung đề xuất là bổ sung 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh, cho phép người lao động nghỉ từ ngày 2 đến 5/9 để có điều kiện đưa con đến trường trong ngày khai giảng.
Đề xuất này đã nhiều lần được công đoàn đưa ra. Tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ 13 năm 2023, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng từng kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh nhằm tạo thêm thời gian nghỉ ngơi cho người lao động và hỗ trợ các gia đình có con bước vào năm học mới.
*Quan điểm của bạn về đề xuất này?
Theo Bộ luật Lao động, người lao động được nghỉ lễ Quốc khánh 2 ngày, gồm ngày 2/9 và một ngày liền trước hoặc sau do Thủ tướng quyết định hằng năm. Nếu ngày nghỉ lễ trùng với ngày nghỉ hàng tuần, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. Riêng năm 2026, do thực hiện hoán đổi ngày làm việc từ thứ Hai 31/8 sang thứ Bảy 22/8, người lao động được nghỉ liên tục 5 ngày, từ 29/8 đến hết 2/9.
"Ba năm trước, tôi từng phân vân rất nhiều khi đứng trước một quyết định không hề dễ dàng: tiếp tục ở căn chung cư cao cấp gần trung tâm Hà Nội hay chuyển ra một căn nhà liền kề rộng rãi hơn ở vùng ven?
Sau nhiều cân nhắc, tôi quyết định bán căn chung cư rộng 120 m2 ở quận trung tâm với giá khoảng 6 tỷ đồng để mua một căn liền kề trong khu đô thị mới ở Hoài Đức, cách khu Cầu Giấy (nơi tôi làm việc và các con đi học) khoảng 15 km. Nơi ở mới không quá xa trung tâm, nằm gần đại lộ nên việc di chuyển khá thuận tiện, ít gặp cảnh ùn tắc. Trong tương lai, ga Metro cũng chỉ cách nhà tôi khoảng 400 m.
Căn nhà mới có diện tích đất 110 m2, xây bốn tầng với tổng diện tích sử dụng gần 400 m2. So với căn hộ trước đây, không gian sống của gia đình tôi rộng rãi hơn rất nhiều. Quan trọng nhất là các con tôi không phải chuyển trường, mọi sinh hoạt vẫn diễn ra ổn định như trước.
Nhìn lại sau ba năm, tôi thấy quyết định chuyển nhà ra vùng ven của mình là hoàn toàn đúng đắn. Đúng là thời gian đi lại mỗi ngày của gia đình tôi có tăng lên đôi chút, nhưng đổi lại, cả nhà có được môi trường sống yên tĩnh, thoáng đãng hơn, nhiều cây xanh hơn và cảm giác gần gũi với thiên nhiên hơn hẳn.
>> 'Mắc kẹt' trong mảnh đất mua 375 triệu giờ lên giá 10 tỷ đồng
Điều khiến tôi hài lòng nhất là sự thay đổi tích cực ở các con. Lũ trẻ rất yêu thích nơi ở mới vì có không gian để đạp xe, chạy nhảy và vui chơi ngoài trời. Những điều đó rất khó có được nếu chúng tôi vẫn sống trong một căn hộ giữa khu vực trung tâm thành phố đông đúc, chật chội.
Về mặt giá trị tài sản, kết quả cũng vượt ngoài dự tính của tôi. Sau ba năm, căn chung cư cũ của tôi đã tăng giá lên khoảng 12-13 tỷ đồng, tức gần gấp đôi so với thời điểm tôi bán. Tuy nhiên, căn liền kề hiện tại của tôi cũng được định giá khoảng 26-27 tỷ đồng, tương đương mức tăng gần gấp ba lần.
Từ trải nghiệm của bản thân, tôi cho rằng không có lựa chọn nào là đúng tuyệt đối. Ở chung cư gần trung tâm hay chuyển ra nhà đất vùng ven đều có những ưu điểm riêng. Điều quan trọng là mỗi người phải xác định mình ưu tiên điều gì trong cuộc sống để có lựa chọn phù hợp nhất?
Nếu thích sự thuận tiện, muốn mọi tiện ích nằm trong bán kính vài phút di chuyển và chấp nhận không gian sống hạn chế hơn, chung cư trung tâm là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, nếu đề cao không gian sống, môi trường trong lành và sự thoải mái cho gia đình, nhà đất ở những khu vực vùng ven có kết nối giao thông tốt cũng rất đáng cân nhắc.
Riêng về góc độ đầu tư dài hạn, tôi vẫn cho rằng nhà đất ở những khu vực thuận tiện kết nối với trung tâm có tiềm năng tăng giá tốt hơn. Chung cư, dù có nhiều ưu điểm về tiện ích và vị trí, vẫn là loại tài sản chịu sự khấu hao theo thời gian. Xét về quyền sở hữu đất, mỗi căn hộ chỉ tương ứng với một phần rất nhỏ diện tích đất chung. Vì vậy, để trở thành tài sản truyền lại cho các thế hệ sau, nhà đất thường có nhiều lợi thế hơn".
Đó là chia sẻ của độc giả Danglanchi xung quanh câu hỏi: "Có nên đổi chung cư gần trung tâm lấy nhà liền kề rộng gấp đôi nhưng ở xa?". Đây cũng là bài toán khó của rất nhiều gia đình tại các đô thị lớn. Giá nhà ở khu vực nội đô Hà Nội, TP HCM liên tục leo thang trong khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp khiến không ít người phải cân nhắc dịch chuyển ra các khu vực vùng ven.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các tuyến vành đai, đại lộ hướng tâm, Metro và hệ thống giao thông công cộng, khoảng cách địa lý không còn là rào cản quá lớn như trước. Nhiều khu đô thị ở vùng ven được đầu tư bài bản với trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, công viên và các tiện ích khép kín, giúp cư dân có chất lượng sống tốt hơn mà không nhất thiết phải ở giữa trung tâm thành phố.
Trong khi đó, giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM đã tăng rất mạnh, đặc biệt ở các dự án có vị trí đẹp. Tuy nhiên, mặt bằng giá cao cũng khiến dư địa tăng trưởng trong tương lai trở thành câu hỏi mà nhiều người mua để ở lẫn nhà đầu tư phải cân nhắc. Ngược lại, nhà đất tại những khu vực có hạ tầng giao thông đang hoàn thiện vẫn thu hút sự quan tâm nhờ kỳ vọng tăng giá khi dân cư dịch chuyển và đô thị mở rộng.
