Campuchia và Thái Lan từ lâu tranh chấp đường biên giới dài khoảng 800 km, trong đó có nhiều khu vực gắn với các đền cổ hàng trăm năm tuổi. Những bất đồng này bắt nguồn từ di sản phân định lãnh thổ thời thuộc địa Pháp và đã nhiều lần dẫn đến căng thẳng và giao tranh vũ trang, theo AFP ngày 14.5.
Năm 2025, tranh chấp giữa Thái Lan – Campuchia bùng phát thành giao tranh vào tháng 7 và tháng 12, khiến hàng chục người thiệt mạng. Sau các cuộc đụng độ, một số ngôi đền mà cả hai bên cùng tuyên bố chủ quyền hiện nằm dưới sự kiểm soát của Thái Lan.
Ngày 13.5, Bộ Văn hóa Campuchia kêu gọi Thái Lan rút lại việc “đăng ký bất hợp pháp” đối với các đền Tamone, Ta Krabey và K’nar, cùng một số di chỉ khảo cổ khác nằm tại khu vực biên giới tranh chấp.
Tại Thái Lan, các địa điểm này lần lượt được gọi là Ta Muen, Ta Kwai và Nong Khana. Theo thông báo đăng trên công báo hoàng gia Thái Lan ngày 11.5, đây là 3 trong số 9 di tích được Bangkok bổ sung vào sổ đăng ký chính thức nhằm “làm rõ việc bảo vệ các di tích cổ”.
Bộ Văn hóa Campuchia cho rằng động thái của Thái Lan là “nỗ lực bất hợp pháp nhằm tạo ra vẻ ngoài pháp lý giả tạo” đối với các di tích văn hóa mà Campuchia khẳng định thuộc chủ quyền của mình.
Trước đợt giao tranh kéo dài 5 ngày vào tháng 7.2025, các đền Ta Krabey và Tamone từng có sự hiện diện của binh sĩ cả hai nước. Campuchia kiểm soát đền K’nar cho đến tháng 12.2025 khi lực lượng Thái Lan giành quyền kiểm soát cả 3 địa điểm.
Căng thẳng giữa hai nước tiếp tục gia tăng hồi tháng 4, sau khi quan chức, binh sĩ và nhà sư Thái Lan tổ chức nghi lễ Phật giáo tại Ta Krabey, còn gọi là Ta Kwai. Tại thời điểm đó, Campuchia chỉ trích Thái Lan “tiếp tục hiện diện bất hợp pháp” tại khu vực đền.
Trong năm 2025, Thái Lan đã kiểm soát một số khu vực ở các tỉnh biên giới mà hai bên cùng tuyên bố chủ quyền. Campuchia nhiều lần yêu cầu Thái Lan rút quân, đồng thời cáo buộc lực lượng Bangkok gây hư hại một số đền cổ trong giao tranh.
Hai nước đã ký thỏa thuận ngừng bắn mong manh vào cuối tháng 12.2025. Tuy nhiên, căng thẳng giữa hai bên vẫn chưa hạ nhiệt, khi cả Thái Lan và Campuchia tiếp tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận.
Theo Hãng tin AFP, ngày 17-5, lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức đã lên tiếng bảo vệ hoạt động hợp tác an ninh và phòng vệ giữa hòn đảo này và Mỹ.
Trong bài đăng trên Facebook, ông Lại khẳng định: "Việc Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan và làm sâu sắc hơn hợp tác an ninh Đài Loan - Mỹ không chỉ cần thiết mà còn là yếu tố then chốt trong việc duy trì hòa bình và ổn định khu vực".
Theo ông Lại, hợp tác an ninh và các thương vụ vũ khí lâu nay giữa Đài Loan và Mỹ đều dựa trên Đạo luật quan hệ Đài Loan năm 1979. Đây là đạo luật buộc Mỹ phải bán vũ khí cho hòn đảo này.
"Đây không chỉ là cam kết an ninh của Mỹ đối với Đài Loan, mà còn là lực lượng răn đe quan trọng nhất trong nhiều năm qua trước những hành động phá hoại hòa bình và ổn định khu vực", ông Lại đơn phương khẳng định.
Lãnh đạo Đài Loan cũng cho rằng việc duy trì hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan từ trước đến nay luôn là một "đồng thuận mạnh mẽ và lợi ích chung" của Đài Loan và Mỹ. Ông nhấn mạnh "hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan sẽ không bao giờ bị hy sinh hay đem ra mặc cả".
Không dừng ở đó, ông Lại còn tuyên bố Đài Loan sẽ không khuất phục trước sức ép để rồi từ bỏ "phẩm giá" cũng như lối sống dân chủ, tự do.
"Đài Loan chắc chắn sẽ không bị hy sinh hay đem ra trao đổi", ông Lại tuyên bố.
Tuy nhiên, ông cũng khẳng định Đài Loan muốn bảo vệ nguyên trạng hiện tại và nhấn mạnh "không hề tồn tại cái gọi là vấn đề 'Đài Loan độc lập'".
Phát biểu của ông Lại được đưa ra nhằm đáp lại những quan ngại trong dư luận Đài Loan về các phát ngôn liên quan đến hòn đảo này sau chuyến công du Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tại cuộc hội đàm ở Bắc Kinh hôm 13-5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã yêu cầu Mỹ không can thiệp vào vấn đề Đài Loan.
Thông cáo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời ông Tập: "Vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung - Mỹ. Nếu xử lý sai, hai nước có thể va chạm, thậm chí xảy ra xung đột, đẩy toàn bộ quan hệ Trung - Mỹ vào tình thế cực kỳ nguy hiểm".
Ngày 16-5, sau khi rời Trung Quốc, ông Trump đã tuyên bố việc Mỹ có tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan hay không "tùy thuộc vào Trung Quốc", đồng thời cho rằng đây là "một con bài mặc cả rất tốt" cho Washington.
Phát biểu này khiến Đài Loan lo ngại, bởi hòn đảo lâu nay vẫn xem các thương vụ vũ khí là một phần trong cam kết an ninh của Washington dành cho mình.
Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo Đài Loan không tuyên bố độc lập khỏi Trung Quốc. "Tôi không muốn ai đó tuyên bố độc lập", ông Trump tuyên bố với Đài Fox News.
Ông đồng thời nói thêm rằng ông không muốn Mỹ phải "đi 9.500 dặm để tham chiến".
"Tôi muốn họ hạ nhiệt. Tôi muốn Trung Quốc cũng hạ nhiệt. Chúng tôi không muốn chiến tranh, và nếu giữ nguyên hiện trạng như bây giờ, tôi nghĩ Trung Quốc sẽ chấp nhận điều đó", ông Trump nói.
"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này", Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
"Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran", ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh "tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ".
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là "động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính" cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
Bộ Tư pháp Mỹ ngày 1/4 cho biết Andrew Emerald, 45 tuổi, đã viết 8 thông điệp trên mạng xã hội năm ngoái, trong đó đe dọa làm bị thương và sát hại Tổng thống Donald Trump.
"Hoặc Trump chết và được chôn cất trước năm 2026 hoặc tôi sẽ truy lùng, đưa ông ta xuống đó", Emerald viết trong một bài đăng hồi tháng 5/2025.
Cùng tháng đó, người đàn ông này tiếp tục đăng bài với lời lẽ tục tĩu, đe dọa tấn công khu nghỉ dưỡng của Tổng thống Mỹ ở Florida. "Tôi đảm bảo ông sẽ có mặt ở Mar-a-Lago khi tôi thiêu rụi nó thành tro bụi", Emerald viết.
Theo hồ sơ tòa án của Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI), khi giới chức thi hành lệnh bắt giữ tại nhà riêng của Emerald ở Massachusetts, người này đã từ chối ra ngoài và vung thanh kiếm dài bằng kim loại, thách thức các đặc vụ nổ súng bắn. Trong bài đăng trên Facebook trước đó, Emerald viết sẽ tới thủ đô Washington với thanh kiếm của bản thân và sát hại ông Trump.
Cuối cùng, Emerald chịu rời khỏi nhà sau khi một sĩ quan cảnh sát địa phương và một chuyên gia đàm phán tới thuyết phục anh ta.
Giới chức bắt Emerald sau khi người này bị truy tố hôm 19/3 với 8 cáo buộc truyền tải thông tin đe dọa, có thể phải đối mặt với án tù lên đến 5 năm, ba năm quản chế và khoản tiền phạt 250.000 USD nếu bị kết tội
Năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, Emerald cũng từng bị giới chức thẩm vấn vì lời đe dọa nhắm vào ông.
Giới chức Mỹ đã xử lý nhiều trường hợp đăng bài đe dọa ông chủ Nhà Trắng trên các nền tảng mạng xã hội. Hồi tháng 3, một người đàn ông ở Virginia bị kết án hơn hai năm tù vì dọa giết ông Trump.
