Cần Giờ, Xuân Sơn – Hai cánh rừng hòa bình, vươn chồi từ ngày thành phố mang tên Bác

Mô hình nuôi sò huyết tự nhiên dưới tán rừng đã và đang mở ra hướng phát triển sinh kế bền vững cho người dân địa phương, gắn với nhiệm vụ bảo vệ rừng và phát triển kinh tế ven biển ở An Giang.

Buổi sáng ở ấp Xẻo Bần A, xã Tân Thạnh, tỉnh An Giang, ông Nguyễn Văn Hái chèo xuồng len lỏi qua những hàng đước cao vút để thăm vuông sò rộng gần 3 ha của gia đình. Người đàn ông gắn bó cả đời với rừng biển trước đây có cuộc sống bấp bênh vì con nước thất thường, nuôi thủy sản liên tục thua lỗ. Vài năm gần đây, sò huyết đã giúp gia đình ông đổi đời.

"Tôi có gần 3 ha rừng. Năm rồi thu hoạch sò huyết lợi nhuận cũng được 200 - 300 triệu đồng. Ở vùng rừng phòng hộ này, nhờ nuôi được con sò huyết nên kinh tế phát triển hơn nhiều", ông Hái chia sẻ.

Không riêng gia đình ông Hái, nhiều hộ dân ven biển ở 2 xã Tân Thạnh và Đông Thái cũng xem sò huyết là nguồn thu nhập chủ lực. Ông Lê Văn Tuân, ngụ ấp 7 Biển, xã Đông Thái cho biết, với gần 1,6 ha vuông nuôi sò huyết dưới tán rừng, mỗi năm gia đình thu hoạch khoảng 2,5 đến 3 tấn sò thương phẩm.

"Thức ăn cho sò huyết chủ yếu là mùn bã hữu cơ và sinh vật phù du nên chủ yếu tốn tiền đầu tư giống. Sau khi trừ chi phí con giống, chế phẩm xử lý nước thì khoảng 1,6 ha vuông của gia đình tôi cho lợi nhuận khoảng 150 - 200 triệu đồng/năm. Nhờ con sò huyết mà cuộc sống gia đình ổn định hơn", ông Tuân nói.

Ở vùng ven biển An Giang hiện có gần 8.400 ha rừng phòng hộ ven biển, trong đó hơn 3.100 ha đất rừng ngập mặn phục vụ nuôi trồng thủy sản. Suốt nhiều năm, người dân nơi đây sống nhờ các mô hình nuôi xen canh dưới tán rừng; trong đó, nuôi sò huyết vẫn được xem là mô hình mang lại giá trị kinh tế cao nhất.

Tuy nhiên, để có được những vụ mùa bội thu như hiện tại, nông dân vùng biển An Giang cũng đã phải trải qua cả một hành trình dài vượt khó. Khoảng hơn 10 năm trước, nghề nuôi sò huyết ở vùng miệt Thứ từng rơi vào giai đoạn lao đao.

Biến đổi khí hậu khiến độ mặn thay đổi thất thường, dịch bệnh liên tiếp xảy ra, trong khi kỹ thuật nuôi của người dân còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm truyền thống. Năng suất sò huyết giảm mạnh, chỉ còn khoảng 1,7 đến 2,2 tấn/ha, thấp hơn 30 - 50% so với thời điểm trước năm 2010, có những vụ người nuôi gần như mất trắng.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang từng ghi nhận, trong giai đoạn 2015 - 2018, nhiều hộ nuôi sò huyết rơi vào cảnh trắng tay vì sò chết hàng loạt, nguyên nhân đến từ tập quán nuôi cũ. Trước đây, để xử lý môi trường hoặc tạo thức ăn tự nhiên cho sò, người dân thường sử dụng các loại hóa chất để xử lý nước. Việc này vô tình làm môi trường nước bị ô nhiễm, sò bị sốc và tỷ lệ sống của sò trong vuông rất thấp. Trong khi đó, mô hình nuôi dưới tán rừng phòng hộ không cho phép nạo vét ao nuôi. Qua nhiều năm, lá cây rụng, chất hữu cơ và độc tố tích tụ dưới đáy ao gây ô nhiễm nghiêm trọng.

"Hồi đó bà con nuôi theo kiểu truyền thống, thả giống nhiều đợt và dùng giải pháp hóa học để gây thức ăn tự nhiên cho sò. Chất hữu cơ tích tụ lâu ngày dưới nền đáy ao làm môi trường suy thoái. Bà con lại phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nước tự nhiên nên khi độ mặn thay đổi đột ngột, sò rất dễ bị hao hụt", thạc sĩ Nguyễn Ngọc Toản, Phó phòng Khuyến ngư - Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang, cho biết.

Áp lực mưu sinh khiến không ít hộ dân tìm cách mở rộng mặt nước nuôi trồng, tác động đến diện tích rừng ngập mặn ven biển. Bài toán đặt ra lúc đó là phải tìm được mô hình vừa nâng cao thu nhập cho người dân, vừa bảo vệ hệ sinh thái rừng phòng hộ.

Từ thực tế ở địa phương, Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia triển khai dự án "Xây dựng mô hình nuôi sò huyết dưới tán rừng phòng hộ ven biển tại tỉnh Kiên Giang" (nay là An Giang) giai đoạn 2023 - 2025.

Điểm khác biệt lớn nhất của mô hình là thay thế dần hóa chất người dân thường dùng bằng chế phẩm vi sinh để xử lý môi trường; đồng thời tăng nguồn thức ăn hữu cơ tự nhiên cho sò huyết phát triển.

Người dân tham gia dự án còn được tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn kiểm tra các chỉ số môi trường, ghi chép nhật ký sản xuất và theo dõi tốc độ tăng trưởng của sò theo từng giai đoạn.

Theo thạc sĩ Nguyễn Ngọc Toản, mục tiêu ban đầu của dự án là nâng năng suất sò huyết lên mức từ 4 tấn/ha trở lên. Song song đó là xây dựng chuỗi liên kết từ con giống đến tiêu thụ sản phẩm.

"Khi triển khai dự án, chúng tôi phối hợp với Tổ khuyến nông cộng đồng để liên kết cung cấp giống và tiêu thụ đầu ra cho bà con. Mục tiêu là có khoảng 90% sản phẩm sò huyết được kết nối tiêu thụ ổn định", ông Toản nói.

Các hộ tham gia dự án được hỗ trợ 40% con giống và 50% vật tư, chế phẩm sinh học. Sò giống được thả đồng loạt theo lịch thời vụ với mật độ 100 con/m², cao hơn cách nuôi truyền thống từ 30 - 50 con/m².

Quan trọng hơn, dự án giúp người dân bắt đầu thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì mở rộng diện tích nuôi bằng cách tác động vào rừng, họ tập trung ứng dụng khoa học kỹ thuật để tăng năng suất trên cùng diện tích.

Kết quả mang lại từ mô hình khiến nhiều người bất ngờ. Năm 2023,10 hộ dân ở xã Tân Thạnh tham gia mô hình đạt năng suất trung bình 4,83 tấn/ha, cao hơn ngoài mô hình hơn 2 tấn/ha. Lợi nhuận trung bình đạt khoảng 287 triệu đồng/ha, cao hơn phương thức nuôi truyền thống khoảng 142 triệu đồng/ha.

Đến năm 2024, dù điều kiện thời tiết thất thường nhưng năng suất trung bình của các hộ dân tham gia dự án vẫn đạt 4,57 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 202 triệu đồng/ha. Riêng năm 2025, mô hình triển khai tại 2 xã Tân Thạnh và Đông Thái ghi nhận tỷ lệ sò sống đạt tới 93,6%. Các chỉ số môi trường trong vuông nuôi ổn định hơn nhờ sử dụng định kỳ chế phẩm vi sinh.

"Qua khảo sát thực tế, năng suất mô hình cao gấp 2 đến 2,5 lần so với hộ nuôi bình thường bên ngoài. Hiện nay năng suất đạt khoảng 5 tấn/ha, kích cỡ sò thương phẩm khoảng 100 con/kg. Sau khi trừ chi phí, bà con lợi nhuận trung bình 170 - 220 triệu đồng/ha", thạc sĩ Nguyễn Ngọc Toản thông tin.

Điều đáng mừng là mô hình không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn giúp thay đổi nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường.

Nếu như trước đây nhiều hộ phụ thuộc vào hóa chất thì nay phần lớn đã chuyển sang sử dụng chế phẩm sinh học. Các vuông nuôi sò dưới tán rừng dần trở thành hệ sinh thái cân bằng, hạn chế ô nhiễm nguồn nước. Một tín hiệu tích cực khác là từ tháng 4.2025, sản phẩm sò huyết của các hộ tham gia dự án tại xã Tân Thạnh đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được ký kết tiêu thụ ổn định. Điều đó mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu sò huyết An Giang theo hướng sạch, an toàn và bền vững.

Giữa màu xanh bạt ngàn của rừng phòng hộ ven biển miệt Thứ An Giang, những vuông sò hôm nay chính là minh chứng cho cách làm kinh tế hài hòa với thiên nhiên. Sau nhiều năm vật lộn với thiên tai và dịch bệnh, người dân nơi đây đang dần tìm được con đường làm giàu từ chính những cánh rừng mà họ gìn giữ mỗi ngày.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 26.6, Văn phòng UBND tỉnh Tây Ninh, cho biết ông Lê Văn Hẳn, Chủ tịch UBND tỉnh này, đã ký tờ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho chủ trương để tỉnh thực hiện các thủ tục đầu tư xây dựng Trung tâm hành chính - chính trị mới mới, tiến tới di dời Trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh từ phường Long An về khu vực xã Đức Hòa - Hậu Nghĩa ở giai đoạn sau năm 2030.

Theo đó, tại Tờ trình số 2887/TTr-UBND, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, Trung tâm hành chính - chính trị tỉnh Tây Ninh (phường Long An - trước đây là thành phố Tân An, tỉnh Long An) được kế thừa từ tỉnh Long An trước đây. Trải qua nhiều giai đoạn xây dựng, hiện tại hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất của trung tâm này xuống cấp, không đáp ứng được yêu cầu phát triển.

Sau khi sáp nhập 2 tỉnh Tây Ninh và Long An thành tỉnh Tây Ninh, tỉnh tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh Tây Ninh mới (giai đoạn đến năm 2030, định hướng 2050) theo định hướng mô hình 3 trung tâm. Khu vực Đức Hòa (huyện Đức Hòa, tỉnh Long An cũ) được xác định là vị trí đặt Trung tâm hành chính - chính trị mới.

Cụ thể, vị trí được chọn nằm tại khu vực tây nam xã Hậu Nghĩa hướng ra sông Vàm Cỏ. Khu vực này được tỉnh đánh giá có lợi thế trung tâm kết nối các khu vực trong tỉnh, liên kết thuận lợi với TP.HCM và các địa phương trong vùng, có quỹ đất liền khoảnh quy mô lớn và hệ thống giao thông hiện hữu thuận lợi cho việc mở rộng không gian phát triển.

Trước khi có chủ trương sáp nhập cấp tỉnh và cấp xã, tỉnh Long An (cũ) đã lập dự án và bố trí vốn năm 2025 để xây dựng trung tâm hành chính mới đặt tại khu trung tâm hành chính hướng ra tuyến tránh quốc lộ 1, thuộc phường 6, thành phố Tân An.

Khi Trung ương có quyết định sáp nhập 2 tỉnh Long An và Tây Ninh, với Trung tâm hành chính - chính trị đặt tại thành phố Tân An, tỉnh Long An (cũ) thì dự án này đã được cho ý kiến tạm dừng để rà soát tổng thể, nhằm tránh lãng phí đầu tư và tạo không gian phát triển mới.

Trước khi sáp nhập tỉnh, trong bán kính khoảng 1 km, với tâm là mặt bằng dự án xây dựng trụ sở Tỉnh ủy - HĐND - UBND tỉnh Long An, tỉnh này đã đầu tư xây dựng và đưa vào hoạt động nhiều tòa nhà hành chính công. Hầu hết các cơ quan đoàn thể, mặt trận cấp tỉnh và các sở đã làm việc tập trung tại các tòa nhà này.

Song song đó, nhiều tòa nhà là trụ sở của các cơ quan ngành dọc của Trung ương đóng trên địa bàn tỉnh Long An (cũ) như bảo hiểm xã hội, hải quan, viện KSND tỉnh, TAND tỉnh, công an tỉnh, thuế... đều đã được đầu tư xây dựng dọc theo tuyến tránh quốc lộ 1.

Tại tờ trình Thủ tướng Chính phủ của UBND tỉnh Tây Ninh, dự án Trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh Tây Ninh được định hướng có diện tích sơ bộ khoảng 100 - 150 ha (nằm trong khu vực quy hoạch Trung tâm hành chính - chính trị mới có phạm vi khoảng 300 ha).

Theo khái toán của tỉnh Tây Ninh, tổng mức đầu tư cho dự án dự kiến hơn 8.000 tỉ đồng. Nguồn vốn này sẽ được phân bổ cho hàng loạt hạng mục quy mô lớn, nổi bật, gồm: Khối sở, ban, ngành 2.000 tỉ đồng (quy mô 130.000 m2 sàn); đại lộ cảnh quan diện tích 10 ha, mức đầu tư 1.700 tỉ đồng; quảng trường trung tâm rộng 20 ha, mức đầu tư khoảng 1.000 tỉ đồng; trụ sở HĐND - UBND tỉnh có mức đầu tư khoảng 660 tỉ đồng; khối đơn vị sự nghiệp dùng chung khoảng 644 tỉ đồng; trụ sở Tỉnh ủy khoảng 413 tỉ đồng; công viên trung tâm (khoảng 30 ha) và trung tâm hội nghị tỉnh lần lượt được đầu tư với số tiền khoảng 400 tỉ đồng và khoảng 385 tỉ đồng.

Ngoài ra, dự án cũng dành từ 30 - 35 ha cho đường nội bộ và quảng trường giao thông, 15 ha cho cây xanh, mặt nước và 11 ha làm quỹ đất dự phòng phát triển.

Để hiện thực hóa dự án, UBND tỉnh Tây Ninh đã thống nhất chủ trương thực hiện theo phương thức đối tác công - tư, cụ thể là loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng tỉnh Tây Ninh, số tiền hơn 8.000 tỉ đồng này sẽ lấy từ khoảng thu tiền sử dụng đất tại siêu dự án đô thị mới Long Hựu.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, khu vực dự kiến xây dựng Trung tâm hành chính - chính trị mới có lợi thế trung tâm kết nối các khu vực trong tỉnh, liên kết thuận lợi với TP.HCM và các địa phương trong vùng, có quỹ đất liền khoảnh quy mô lớn và hệ thống giao thông thuận lợi cho việc mở rộng không gian phát triển.

Trung tâm mới nếu được xây dựng hoàn thành sẽ giúp tỉnh thuận lợi hơn trong công tác điều hành, xử lý công việc và cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, không gian mới sẽ đáp ứng được yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính hiện đại.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, dự báo thời tiết tháng 5 nắng nóng sẽ gia tăng cường độ trên phạm vi cả nước, trong đó miền Bắc sẽ có nhiều ngày nắng nóng hơn so với trung nhiều năm. Còn ở Nam bộ, cao nguyên miền Trung, mùa mưa năm nay cũng đến muộn hơn.

Thống kê trong tháng 4, các tỉnh Tây Bắc bộ liên tiếp xảy ra 2 đợt nắng nóng diện rộng vào 5 - 13.4 và 15 - 16.4.

Trong đó, đợt nắng nóng từ 5 - 13.4 đã mở rộng phạm vi các khu vực Việt Bắc vào ngày 6 - 12.4 và Đồng bằng Bắc bộ trong các ngày 6 - 7.4 và ngày 11 - 12.4; nhiệt độ cao nhất ngày trong các đợt nắng nóng phổ biến từ 36 - 39 độ C, có nơi cao hơn.

Còn tại miền Trung, nắng nóng trên diện rộng xảy ra từ ngày 3 - 16.4, với nhiệt độ cao nhất ngày từ 37 - 40 độ C,có nơi cao hơn.

Tại cao nguyên miền Trung đã xảy ra các đợt nắng nóng từ ngày 4 - 14.4, với nhiệt độ cao nhất ngày từ 35 - 38 độ C, có nơi cao hơn.

Tại miền Đông Nam bộ, nắng nóng xuất hiện liên tục, sau mở rộng ra toàn Nam bộ vào các ngày từ ngày 6 - 12.4, từ ngày 16 - 19.4 và từ ngày 24 - 30.4.

Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, do có nhiều ngày nắng nóng, trong tháng 4, nhiệt độ trung bình ở miền Bắc, từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng cao hơn từ 1,5 - 3 độ C so với trung bình nhiều năm.

Các khu vực còn lại có nhiệt độ trung bình phổ biến ở mức xấp xỉ đến cao hơn từ 0,5 - 1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong tháng 5, nắng nóng có xu hướng gia tăng ở hầu khắp các khu vực trên cả nước; riêng cao nguyên miền Trung và Nam bộ có khả năng suy giảm dần từ khoảng tuần cuối tháng 5.

Còn tại miền Bắc và các tỉnh miền Trung từ Thanh Hóa đến TP.Huế dự báo sẽ có nhiều ngày nắng nóng hơn so với trung bình nhiều năm. Thời tiết nắng nóng và nắng nóng gay gắt trong tháng 5 ở các khu vực nói trên sẽ ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất, đời sống dân sinh.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cũng nhận định, trong tháng 5, trên phạm vi toàn quốc có khả năng xảy ra một số đợt mưa rào và giông diện rộng, trong đó mưa tập trung nhiều hơn ở miền Bắc.

Dự báo từ nửa cuối tháng 5 trở đi, gió mùa tây nam ở phía nam bắt đầu hoạt động, gây mưa rào và dông gia tăng ở cao nguyên Trung bộ và Nam bộ. Theo đó, mùa mưa năm nay tại khu vực cao nguyên miền Trung và Nam bộ xuất hiện muộn hơn so với trung bình nhiều năm.

Theo thống kê trung bình nhiều năm, mùa mưa ở cao nguyên Trung bộ sẽ bắt đầu khoảng tuần cuối tháng 4 và tuần đầu tháng 5; còn tại Nam bộ mùa mưa bắt đầu từ khoảng nửa đầu tháng 5.

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia khuyến cáo, trong tháng 5, các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như giông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước, tập trung nhiều hơn ở miền Bắc bộ, cao nguyên miền Trung và Nam bộ.

Tin Gốc: Thanh Niên