Theo TS Lê Thị Hương Giang, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), một bát phở nóng hổi từ lâu đã trở thành lựa chọn tiện lợi, dễ ăn của nhiều người. Không ít người duy trì thói quen ăn phở mỗi ngày, thậm chí uống hết phần nước dùng để cảm nhận trọn vẹn hương vị.
Tuy nhiên dưới góc nhìn dinh dưỡng, vấn đề không nằm ở bánh phở hay thịt, mà chủ yếu đến từ nước dùng, phần có thể chứa nhiều thành phần ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiêu thụ thường xuyên.
Theo các phân tích khẩu phần, một bát phở trung bình có khoảng 400-500ml nước dùng, tương đương 2,5 – 5gam muối (1.000-2.000mg natri).
Trong khi đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5gam muối mỗi ngày.
Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần uống hết một bát nước phở vào buổi sáng, cơ thể đã gần như chạm ngưỡng muối khuyến nghị cho cả ngày. Đáng chú ý, vị mặn trong nước dùng thường bị “che lấp” bởi vị ngọt từ xương hầm và gia vị, khiến nhiều người khó nhận ra lượng muối mình đã nạp vào.
TS Giang cho biết thêm nước dùng ninh từ xương và thịt trong thời gian dài còn chứa nhiều hợp chất có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa.
Quá trình ninh xương làm giải phóng purin, chất có thể làm tăng acid uric trong máu, từ đó gia tăng nguy cơ mắc bệnh gout nếu tiêu thụ thường xuyên. Bên cạnh đó, chất béo từ tủy và mỡ xương hòa tan vào nước dùng cũng góp phần làm tăng lượng chất béo bão hòa, yếu tố liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch.
Ngoài ra một số nghiên cứu còn ghi nhận khả năng xuất hiện vi lượng kim loại nặng trong nước hầm xương. Dù ở mức thấp, nhưng việc tích lũy lâu dài vẫn là điều cần cân nhắc.
TS Giang cho hay những ảnh hưởng từ nước dùng không xảy ra ngay lập tức, nhưng nếu duy trì thói quen trong thời gian dài, nguy cơ có thể tích tụ và dẫn đến các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, suy thận hay tim mạch.
Chuyên gia khuyến cáo một số nhóm đối tượng cần đặc biệt thận trọng, bao gồm người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch; người có chức năng thận suy giảm; người đang điều trị bệnh gout hoặc có acid uric cao và người cao tuổi.
Theo TS Giang, không cần loại bỏ hoàn toàn phở khỏi thực đơn, nhưng nên điều chỉnh cách ăn để đảm bảo sức khỏe.
“Khi ăn phở, không nên dùng hết nước dùng, chỉ nên dùng lượng vừa phải để cảm nhận hương vị. Tăng cường rau xanh để bổ sung chất xơ và hỗ trợ cân bằng natri. Hạn chế thêm gia vị như nước mắm, bột canh. Không ăn phở, bún liên tục mỗi ngày, nên đa dạng thực đơn.
Một thay đổi nhỏ trong thói quen, như không uống cạn nước phở, có thể giúp giảm đáng kể lượng muối nạp vào cơ thể theo thời gian. Trong dinh dưỡng, sự điều độ và hiểu biết đóng vai trò quan trọng, giúp mỗi người vừa tận hưởng ẩm thực quen thuộc, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài”, TS Giang khuyến cáo.
Các bác sĩ khoa sản - kế hoạch hóa gia đình, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An vừa thực hiện thành công thủ thuật lấy vòng tránh thai lạc chỗ cho bệnh nhân C.T.N. (64 tuổi, trú tại xã Đức Châu, Nghệ An). Đáng chú ý, chiếc vòng đã được đặt cách đây 25 năm nhưng không được kiểm tra định kỳ.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng và ra máu âm đạo kéo dài. Qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ phát hiện chiếc vòng tránh thai bằng đồng hình chữ T đã lệch hoàn toàn khỏi buồng tử cung, đâm sâu khoảng 3mm vào lớp cơ tử cung.
Trước đó bệnh nhân đã hai lần can thiệp lấy vòng tại cơ sở y tế tuyến dưới, nhưng không thành công do vị trí vòng khó tiếp cận.
Nhận định đây là trường hợp khó, các bác sĩ khoa sản - kế hoạch hóa gia đình đã hội chẩn và chuẩn bị phương án xử trí phù hợp. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân được hỗ trợ giảm đau và động viên tinh thần. Ê kíp bác sĩ sử dụng siêu âm ngay tại phòng thủ thuật để xác định chính xác vị trí vòng tránh thai, từ đó định hướng thao tác lấy vòng an toàn.
Sau khi tiếp cận đúng vị trí, chiếc vòng tránh thai đã được lấy ra thành công qua đường âm đạo. Thủ thuật diễn ra thuận lợi, không ghi nhận chảy máu hay biến chứng. Sau can thiệp, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân ổn định và được xuất viện vào hôm sau.
Theo bác sĩ Trần Văn Bảo - Trưởng khoa sản - kế hoạch hóa gia đình, vòng tránh thai là biện pháp tránh thai hiệu quả và an toàn nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên nếu để quá lâu hoặc không kiểm tra định kỳ, vòng có thể bị lệch vị trí, xuyên vào cơ tử cung hoặc các cơ quan lân cận, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.
TS Lê Huy Ngọc - Phó trưởng khoa ngoại tiết niệu, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An - cho biết tỉ lệ vòng thai hiếm khi lạc vào ổ bụng hay bàng quang. Một năm có 1-3 ca trường hợp bị vòng tránh thai lạc đâm xuyên vào bàng quang tạo sỏi.
Bác sĩ Lâm Hoàng Duy, Trung tâm Sản phụ khoa Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết vòng tránh thai có thời hạn sử dụng 5-10 năm tùy loại. Biến chứng vòng tránh thai đâm thủng tử cung, đi lạc vào ổ bụng ít gặp, phần lớn do phụ nữ ngừa thai nhưng quên không tháo ra. Vòng quá hạn 20-40 năm dễ gây biến chứng.
Tuy nhiên có những trường hợp vòng tránh thai chưa hết hạn sử dụng nhưng biến chứng xuyên tử cung đi vào bụng. Như trường hợp người phụ nữ 25 tuổi đi khám vì đau bụng âm ỉ, tiểu buốt một tháng. Kết quả, bất ngờ phát hiện vòng tránh thai xuyên qua tử cung và chui vào ổ bụng, nằm sát trên đáy bàng quang.
"Nguyên nhân có thể do bệnh nhân đã đặt vòng sau hai tháng sinh con là quá sớm", bác sĩ Duy nói. Lúc này cơ tử cung còn khá mềm, nhão, thành tử cung mỏng và kích thước buồng tử cung lớn hơn bình thường làm tăng nguy cơ vòng bị di chuyển, tụt thấp hoặc dễ dàng đâm xuyên qua lớp cơ tử cung.
Bác sĩ Duy khuyến cáo sau sinh con khoảng 4-6 tháng mới nên đặt vòng ngừa thai. Tử cung co bóp hoặc do hoạt động thường ngày, tạo ra áp lực, có thể đẩy chiếc vòng đâm xuyên qua thành tử cung.
Vòng tránh thai sau đó có thể di chuyển tự do trong ổ bụng, gây tổn thương ruột, mạc nối. Trường hợp của bệnh nhân một đầu vòng cắm vào tử cung, đầu còn lại găm gần tới bàng quang, dễ gây nhiễm trùng đường tiểu, nguy cơ nhiễm trùng, rò bàng quang - tử cung nếu không được xử lý kịp thời. Các bác sĩ phẫu thuật nội soi gắp vòng tránh thai, tránh gây tổn thương cho bàng quang và các cơ quan lân cận của người bệnh.
Các chuyên gia nhấn mạnh đặt vòng là phương pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, song vẫn có một số trường hợp y văn thế giới ghi nhận biến chứng nghiêm trọng như xuyên vào ruột, bàng quang, vùng khác ở bụng, tĩnh mạch chậu, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết. Phụ nữ cũng có thể gặp tác dụng phụ như dị ứng vòng, lệch hoặc đứt dây, nhiễm trùng.
Ngày 24/6, bác sĩ Hoàng Công Tình, Khoa Hồi sức tích cực 1, Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình, cho biết bệnh nhân suy hô hấp, sốt cao liên tục, rét run, nhiễm trùng, nhiễm độc. Vết loét đặc trưng do mò đốt ở khoeo chân phải bệnh nhân, khô, đóng vảy, không đau.
Xét nghiệm cho thấy bệnh nhân tổn thương gan, thận và tràn dịch màng phổi hai bên, chẩn đoán suy đa tạng do sốt mò, phải thở máy. Sau hai tuần điều trị, bệnh nhân cai máy thở, chức năng các tạng hồi phục.
Theo bác sĩ, đây là trường hợp điển hình của việc người bệnh chủ quan với vết loét nhỏ, không đau nên không đi khám sớm, dẫn đến biến chứng nguy hiểm tính mạng. Bệnh sốt mò do khuẩn Orientia tsutsugamushi thuộc họ Rickettsia gây ra. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây viêm cơ tim, suy đa tạng và tử vong.
Vết loét sốt mò thường hình bầu dục, kích thước 0,5-2 cm, có vảy đen hoặc đã bong vảy, tạo thành ổ loét có gờ, đáy hồng, ít hoặc không tiết dịch, không đau, không ngứa, thường xuất hiện ở vùng da mềm như nách, ngực, cổ. Ngoài ra, người bệnh có thể xuất hiện ban da, sưng hạch lympho, gan lách to, đôi khi vàng da; kèm theo ho, khó thở, có thể tiến triển đến suy hô hấp cấp.
Cơ thể chúng ta có một hàng rào bảo vệ rất nghiêm ngặt, gọi là hệ miễn dịch. Khi vi rút Ebola này lọt được vào bên trong, nó không giống như những con vi rút thông thường khác.
Nó khôn lanh ở chỗ là tấn công ngay vào chính các tế bào bảo vệ của mình, rồi biến các tế bào đó thành "ổ đẻ" để nó nhân bản ra khắp cơ thể.
Sự nguy hiểm lớn nhất của nó là làm cho các mạch máu của mình bị viêm và tổn thương nặng. Khi mạch máu không còn nguyên vẹn, máu sẽ bị tràn ra ngoài, dẫn đến hiện tượng xuất huyết (chảy máu) bên trong cơ thể và các cơ quan nội tạng bị suy yếu đi, dẫn đến tử vong mà tỉ lệ lên tới 50%.
Nhiều người sợ rằng chỉ cần đứng gần, thở chung một bầu không khí là lây. Bà con yên tâm, vi rút Ebola không lây qua không khí như bệnh cúm hay COVID-19. Nó chỉ lây khi có sự "tiếp xúc trực tiếp", bao gồm:
Qua dịch cơ thể: Mình phải chạm trực tiếp (qua vết thương hở trên da, hoặc qua mắt, mũi, miệng) vào máu, chất nôn, mồ hôi, nước tiểu hoặc nước bọt của người đang đổ bệnh.
Qua đồ đạc bị nhiễm mầm bệnh: Dùng chung đồ dùng cá nhân, chăn màn, quần áo dính dịch tiết của người bệnh.
Qua việc xử lý người quá cố: Ở một số nơi bên châu Phi, người ta có tục lệ chạm tay vào thi thể người mất khi khâm liệm, đây là đường lây rất mạnh vì lúc này lượng vi rút trong cơ thể người mất là cao nhất.
Qua động vật hoang dã: Săn bắt, làm thịt hoặc ăn thịt những con vật sống trong rừng bị nhiễm bệnh như dơi, khỉ, vượn.
Khi vi rút vào người, nó không phát bệnh ngay mà từ từ ủ bệnh từ vài ngày cho đến 3 tuần. Lúc phát ra, bệnh tiến triển khá nhanh theo ba giai đoạn:
Giai đoạn khởi bệnh: Người bệnh sốt cao đột ngột, nhức đầu như búa bổ, đau nhức mình mẩy, ê ẩm các khớp xương và đau họng. Giai đoạn này rất dễ lầm với sốt xuất huyết hay sốt rét thông thường của mình.
Giai đoạn toàn phát: Bắt đầu có triệu chứng ói mửa, tiêu chảy liên tục làm cơ thể mất nước, khô kiệt.
Giai đoạn nặng: Trên da xuất hiện các vết bầm tím, người bệnh bị chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc ói ra máu, đi cầu ra máu.
Phòng ngừa trong tầm tay: Cứ "ăn chín, uống sôi", tuyệt đối không ăn thịt động vật hoang dã, thịt lạ không rõ nguồn. Giữ sạch đôi bàn tay. Không dùng chung đồ cá nhân. Hạn chế tiếp xúc nguồn nghi ngờ.
