Hôm 22/4, phát biểu trong cuộc họp về kết quả kinh doanh quý I với các nhà phân tích, CEO Tesla Elon Musk công bố kế hoạch tăng chi tiêu 25 tỷ USD vào trí tuệ nhân tạo (AI), robot và chip trong 2026.
Trước đó, hồi tháng 1, công ty dự báo chi tiêu năm nay khoảng 20 tỷ USD, tăng từ mức 9 tỷ USD vào 2025. Theo Musk, quyết định này là đầu tư cho tương lai. “Tôi tin là hoàn toàn hợp lý để đổi lấy dòng doanh thu tương lai tăng mạnh”, ông nói.
Ông đồng thời dẫn chứng xu hướng tương tự tại các tên tuổi công nghệ hàng đầu. “Tesla không phải là công ty duy nhất có kế hoạch tăng chi tiêu vốn”, ông nói.
Theo Reuters, Tesla đang thực hiện một trong những “canh bạc” tốn kém nhất lịch sử công ty. Số tiền 25 tỷ USD nhằm phục vụ định hướng phát triển mảng taxi tự lái (robotaxi) bằng AI và robot hình người. Hiện phần lớn giá trị vốn hóa thị trường 1.450 tỷ USD của Tesla cũng đang dựa trên tầm nhìn này.
Theo kế hoạch của Musk, Tesla dùng nguồn lực để chuẩn bị bắt đầu sản xuất hàng loạt Cybercab, mẫu xe hoàn toàn tự lái, không có vô lăng hay bàn đạp, ngay năm nay. Tốc độ xuất xưởng ban đầu sẽ chậm nhưng dự kiến tăng tốc vào cuối năm.
Song song đó, công ty bắt đầu triển khai dịch vụ taxi không người lái (robotaxi) bằng mẫu xe Model Y tại Dallas và Houston, đánh dấu bước mở rộng tiếp theo tại Mỹ kể từ khi ra mắt ở Austin năm ngoái. Họ cũng đang chuẩn bị mở rộng robotaxi sang 5 thành phố khác tại Arizona, Florida và Nevada.
CEO Tesla đang kỳ vọng dịch vụ robotaxi có mặt tại khoảng một chục bang cuối năm nay. Musk đã nhiều lần phớt lờ khó khăn trong mảng kinh doanh cốt lõi là bán xe điện, nhấn mạnh rằng tương lai Tesla nằm ở việc thu hút mọi người sử phương tiện của hãng làm robotaxi. Công ty cho biết số dặm di chuyển của robotaxi trong quý I/2026 đã tăng gấp đôi so với quý IV/2025.
Ở thị trường nước ngoài, Cơ quan quản lý phương tiện Hà Lan (RDW) đã thông báo với Ủy ban châu Âu về kế hoạch xin phê duyệt trên toàn EU cho chương trình hỗ trợ lái xe Full Self-Driving (FSD) của Tesla.
Tesla đồng thời muốn sản xuất robot cho gia đình và doanh nghiệp. Vào tháng 1, công ty cho biết sẽ ngừng sản xuất các mẫu xe Model S và X và sử dụng nhà máy ở Fremont, California, để chế tạo robot hình người Optimus. Musk cho biết việc chuẩn bị cho nhà máy Optimus quy mô lớn đầu tiên sẽ bắt đầu trong quý II, mục tiêu sản xuất một triệu robot mỗi năm cho dây chuyền thế hệ đầu tiên.
Hãng xe điện của Musk lần đầu tiên thông báo đang nghiên cứu robot hình người vào tháng 8/2021 và trình diễn nguyên mẫu hồi tháng 9/2022. Hiện họ phải đối mặt với sự cạnh tranh từ Unitree (Trung Quốc), Boston Dynamics, Agility Robotics, Apptronik và các công ty khác.
Khi được hỏi về kế hoạch trình diễn phiên bản Optimus sắp ra mắt, Musk cho biết các đối thủ cạnh tranh thực sự phân tích và sao chép mọi thứ hãng làm. Vì vậy, ông muốn giới thiệu robot hình người này gần thời điểm bắt đầu sản xuất, dự kiến khoảng cuối tháng 7 hoặc tháng 8.
Với tham vọng đầu tư lớn, Giám đốc tài chính Tesla Vaibhav Taneja, dự báo công ty sẽ ghi nhận dòng tiền tự do âm trong phần còn lại của năm 2026. Vào tháng 1, Tesla bất ngờ báo cáo dòng tiền tự do dương 1,44 tỷ USD, trái ngược với dự báo âm 1,43 tỷ USD của LSEG. “Chúng tôi đang bước vào giai đoạn đầu tư vốn rất lớn, bắt đầu từ bây giờ và kéo dài trong vài năm”, ông cho biết.
Giới đầu tư ngày càng quan tâm việc tỷ phú Elon Musk thực hiện lời hứa thương mại hóa các ý tưởng về công nghệ tự lái và robot. Nhưng khi kế hoạch chi 25 tỷ USD được công bố, kèm cảnh báo của Musk về “sự gia tăng rất đáng kể” chi tiêu trong tương lai, họ tỏ ra ngoài khi, khiến cổ phiếu giảm 2,4% sau thông tin.
Các nhà phân tích tại Morgan Stanley dự báo Tesla sắp đạt mốc 10 triệu dặm vận hành FSD. “Cột mốc mang tính biểu tượng này củng cố vị thế dẫn đầu của Tesla trong lĩnh vực tự động hóa, nhưng khi chi tiêu vốn tăng gấp đôi và dòng tiền tự do chuyển sang âm, nhà đầu tư sẽ cần bằng chứng rõ ràng hơn rằng công nghệ tự lái hoàn toàn không cần giám sát sắp trở thành hiện thực để biện minh cho định giá cổ phiếu”, báo cáo của nhà băng nhận định.
Nhà phân tích Garrett Nelson của CFRA Research cho rằng các kế hoạch chi tiêu của Tesla đang khiến giới đầu tư “đau đầu”. “Điều nhà đầu tư lo ngại là công ty chưa định lượng được lợi nhuận kỳ vọng từ các dự án này, làm dấy lên nguy cơ Tesla có thể đang hành động thiếu thận trọng”, ông nói. Chuyên gia này cho rằng hãng nên công bố rõ hơn về lợi nhuận đầu tư để trấn an thị trường. Đầu năm đến nay, cổ phiếu công ty giảm hơn 11,5%.
Ở mảng kinh doanh cốt lõi, Tesla có 3 tháng đầu tích cực. Hãng giao ít xe hơn kỳ vọng của Phố Wall nhưng lượng bàn giao vẫn tăng 6,3% so với cùng kỳ 2025. “Chúng tôi ghi nhận nhu cầu tiếp tục tăng tại các thị trường châu Á – Thái Bình Dương và Nam Mỹ, đồng thời thấy sự phục hồi tại châu Âu, Trung Đông, châu Phi và Bắc Mỹ”, Tesla cho biết.
Nhà sản xuất ôtô điện trụ sở tại Austin, Texas báo cáo doanh thu 22,39 tỷ USD trong ba tháng kết thúc ngày 31/3, thấp hơn một chút so với ước tính trung bình 22,6 tỷ USD của giới phân tích. Lợi nhuận đạt 477 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt kỳ vọng Phố Wall, cho thấy hãng vẫn kiểm soát tốt chi phí trong bối cảnh toàn cầu khó khăn.
Tesla đang phát triển một mẫu SUV điện hoàn toàn mới, nhỏ hơn và rẻ hơn, với kế hoạch sản xuất tại Trung Quốc và có thể mở rộng sang Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, dự án vẫn ở giai đoạn đầu và chưa thể sản xuất trong thời gian gần.
Đến nay, mảng kinh doanh xe của Tesla vẫn đang chịu áp lực khi các đối thủ liên tiếp tung ra mẫu mới, thường có giá rẻ hơn. Năm ngoái, công ty mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới vào tay BYD (Trung Quốc). Tại Mỹ, ưu đãi thuế xe điện hết hạn cũng làm gia tăng áp lực.
Ngân hàng Nhà nước mới đây ban hành Thông tư 08 liên quan đến các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Trọng tâm của văn bản này là việc điều chỉnh cách xác định tổng tiền gửi khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
Theo quy định mới, tiền gửi của các tổ chức trong và ngoài nước (bao gồm cả tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác) tiếp tục phải loại trừ một số khoản mục trước khi đưa vào mẫu số LDR. Các khoản mục bị loại trừ bao gồm: tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Như vậy, Thông tư 08 chính thức cho phép các ngân hàng thương mại tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR. Phần tiền gửi không kỳ hạn của cơ quan này tiếp tục không được ghi nhận. Việc phân định cơ cấu kỳ hạn là yếu tố nền tảng, do quy định mới không áp dụng đối với toàn bộ hệ thống tiền gửi Kho bạc.
Động thái này đánh dấu sự điều chỉnh cơ chế so với lộ trình thắt chặt trước đó tại Thông tư 26/2022. Trước đây, tỷ lệ khấu trừ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR được quy định tăng dần: từ 50% (năm 2023), 60% (năm 2024), 80% (năm 2025) và lên mức 100% kể từ ngày 1/1/2026. Tính đến đầu năm nay, toàn bộ dòng tiền này đã hoàn toàn nằm ngoài công thức xác định LDR.
Tỷ lệ LDR được tính bằng tổng dư nợ cho vay chia cho tổng tiền gửi được phép tính vào nguồn vốn huy động. Trong trường hợp dư nợ cho vay giữ nguyên, việc mẫu số tăng lên sẽ giúp tỷ lệ này giảm xuống.
Ví dụ, một ngân hàng có 2 triệu tỷ đồng tiền gửi và 1,5 triệu tỷ đồng dư nợ cho vay, tương ứng tỷ lệ LDR ở mức 75%. Nếu ngân hàng tiếp nhận thêm 300.000 tỷ đồng tiền gửi có kỳ hạn từ Kho bạc Nhà nước, theo quy định mới, 20% số tiền này - tương đương 60.000 tỷ đồng được tính vào mẫu số của LDR.
Khi đó, tổng tiền gửi được phép tính tăng lên 2,06 triệu tỷ đồng, kéo tỷ lệ LDR giảm xuống còn khoảng 72,8%.
Trong bối cảnh trần LDR hiện hành là 85%, việc gia tăng 60.000 tỷ đồng ở mẫu số về lý thuyết có thể tạo thêm khoảng 51.000 tỷ đồng dư địa cho vay.
Tuy nhiên, khả năng mở rộng tín dụng trên thực tế còn phụ thuộc vào hạn mức tăng trưởng tín dụng được cấp, chất lượng tài sản, cơ cấu nguồn vốn, thanh khoản và các chỉ tiêu an toàn nội bộ của từng ngân hàng.
Ngoài ra, việc nới cách tính LDR giúp các nhà băng cải thiện tỷ lệ an toàn và có thêm dư địa tăng trưởng tín dụng, trong đó được hưởng lợi nhiều nhất là nhóm Ngân hàng có vốn nhà nước (Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank).
Tính tới cuối quý I, tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại nhóm ngân hàng quốc doanh chiếm hơn 99% tiền gửi kho bạc toàn hệ thống. Tỷ lệ LDR của 4 ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank đều tăng trong những tháng đầu năm. Tại ngày 31/3, tỷ lệ này lần lượt ở mức 83%; 82,9%; 84,5% và 83,5%, tiến sát ngưỡng tối đa 85%.
Các chuyên gia của Chứng khoán MBS nhận định tỷ lệ LDR của các ngân hàng quốc doanh có thể giảm từ 1,1-1,5% so với trước khi thay đổi chính sách. Đồng thời, dư địa cho vay mới được bổ sung tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm nay vẫn ở mức cao, trong khi áp lực giữ mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vẫn hiện hữu. Khi huy động vốn chưa thể cải thiện nhanh, việc nới kỹ thuật trong cách tính LDR giúp các ngân hàng có thêm “không gian” để duy trì nhịp tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn.
Bên cạnh đó, từ đầu năm nay, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém cũng được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, qua đó tạo thêm dư địa cho vay toàn hệ thống. Tuy nhiên, theo MBS, tác động của chính sách này chủ yếu mang tính hỗ trợ cục bộ, giúp giảm áp lực thanh khoản và chi phí vốn ở một số nhà băng cụ thể, thay vì tạo thay đổi lớn trên toàn hệ thống.
Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tháng 4 vừa qua, Việt Nam nhập khẩu khoảng 543.100 tấn hạt điều với kim ngạch gần 943 triệu USD. Đây là mức nhập khẩu lớn nhất từng ghi nhận trong một tháng, cao gấp hơn hai lần giá trị xuất khẩu điều cùng kỳ.
Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã chi gần 2,2 tỷ USD để nhập khẩu 1,3 triệu tấn hạt điều, tăng 23% về khối lượng và tăng 32% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân đạt gần 1.704 USD mỗi tấn, tăng 7,6%.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu điều có dấu hiệu chững lại. Riêng tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 61.100 tấn hạt điều, thu về 433 triệu USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,3 tỷ USD với sản lượng khoảng 186.600 tấn.
So với cùng kỳ năm 2025, xuất khẩu điều giảm 4,6% về sản lượng và giảm 3% về giá trị, dù giá xuất khẩu bình quân tăng gần 2%, lên gần 6.934 USD mỗi tấn.
Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas), Việt Nam hiện chiếm khoảng 80% lượng điều nhân xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, ngành điều trong nước chủ yếu mạnh ở khâu chế biến, còn nguồn nguyên liệu nội địa chỉ đáp ứng một phần nhỏ nhu cầu sản xuất.
Đại diện một doanh nghiệp nhập khẩu điều tại TP HCM cho biết lượng điều thô nhập về tăng mạnh do đang vào cao điểm thu mua nguyên liệu từ Campuchia và châu Phi. Năm nay nguồn cung từ nhiều nước dồi dào hơn, trong khi giá quốc tế tăng khiến kim ngạch nhập khẩu lập kỷ lục.
"Các doanh nghiệp Việt đang đóng vai trò trung tâm chế biến điều của thế giới. Điều thô nhập về sẽ được bóc tách, rang sấy, chế biến rồi tái xuất sang Mỹ, châu Âu và Trung Đông", vị này nói.
Nhiều năm qua, diện tích điều trong nước liên tục thu hẹp do nông dân chuyển sang các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Bên cạnh đó, năng suất thấp và vùng nguyên liệu già cỗi khiến nguồn cung khó đáp ứng nhu cầu của ngành chế biến.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Campuchia tiếp tục là nguồn cung hạt điều lớn nhất cho Việt Nam, chiếm 51,7% tổng kim ngạch nhập khẩu. Tiếp theo là Tanzania với 19,9%, Bờ Biển Ngà 11,9% và Nigeria 1,9%.
Nguồn cung từ nhiều thị trường tăng mạnh trong những tháng đầu năm, đặc biệt Bờ Biển Ngà và Nigeria khi kim ngạch nhập khẩu lần lượt tăng 5,4 lần và 4,2 lần so với cùng kỳ năm trước. Hạt điều hiện là mặt hàng nông sản có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất cả nước trong 4 tháng đầu năm nay.
Báo cáo tài chính quý 1-2026 cho thấy bức tranh tăng trưởng lợi nhuận trái chiều giữa Công ty cổ phần Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), Công ty cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam (DBC), Công ty cổ phần nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF), Công ty cổ phần Masan MeatLife (MML)
Cụ thể, Nông nghiệp Hòa Phát của tỉ phú Trần Đình Long đạt gần 1.764 tỉ đồng doanh thu thuần, giảm 11,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lợi nhuận sau thuế đạt 345 tỉ đồng, giảm 15,2%. Doanh nghiệp cho biết lợi nhuận giảm do sản lượng heo và sản lượng bò bán ra giảm, giá heo hơi giảm so với cùng kỳ.
Còn Dabaco của tỉ phú Nguyễn Như So đạt 4.124 tỉ đồng doanh thu thuần trong quý 1-2026, tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 374 tỉ đồng, giảm hơn 26%.
Đơn vị này giải trình mặc dù sản lượng tiêu thụ mảng thức ăn chăn nuôi tăng nhưng giá nguyên liệu và tỉ giá tăng nên lợi nhuận mảng này giảm so với cùng kỳ. Ngoài ra, giá lợi hơi thấp hơn nên lợi nhuận các công ty chăn nuôi lợn giảm.
Đối lập với 2 đơn vị trên, doanh thu thuần của BAF trong quý vừa qua đạt hơn 1.762 tỉ đồng, tăng gần 57%. Lợi nhuận sau thuế ở mức 206 tỉ đồng, tăng hơn 54%. Công ty cho biết kết quả tăng trưởng tích cực nhờ sản lượng heo đạt gần 240.000 con, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ năm 2025.
Bên cạnh đó, mặc dù chi phí đầu vào như giá dầu và nguyên liệu thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng từ 5-15%, tuy nhiên công ty đã chủ động kiểm soát thông qua mô hình chuỗi giá trị khép kín Feed-Farm-Food, qua đó duy trì biên lợi nhuận ở mức tích cực.
Quý 1-2026, Masan MEATLife của tỉ phú Nguyễn Đăng Quang đạt 2.479 tỉ đồng doanh thu thuần (tăng gần 20%) và 147 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế (tăng gần 27%). Công ty này cho biết doanh thu tăng đến từ tất cả các mảng, gồm trang trại, thịt mát và thịt chế biến. Chi phí sản xuất được kiểm soát tối ưu đã góp phần làm tăng lợi nhuận gộp, từ đó cải thiện lợi nhuận sau thuế.
Để so sánh khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp, giới phân tích thường sử dụng biên lợi nhuận sau thuế thay vì số liệu tuyệt đối. Đây là chỉ số thể hiện lợi nhuận cuối cùng mà doanh nghiệp giữ lại được sau khi trừ hết tất cả chi phí từ sản xuất, vận hành đến thuế và lãi vay.
Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về biên lợi nhuận sau thuế với tỉ lệ 19,6% trong quý 1-2026. BAF xếp thứ 2 với 11,7%. Còn Dabaco và Masan MEATLife lần lượt đạt 9,1% và 5,9%.
Số liệu năm 2024 và 2025 cũng thấy Nông nghiệp Hòa Phát đứng đầu về khả năng sinh lời. Các công ty đều ghi nhận sự cải thiện về biên lợi nhuận trong năm 2025, trừ trường hợp của BAF giảm từ mức 5,7% của năm 2024 về mức 2,5%.
Biên lợi nhuận sau thuế của một doanh nghiệp được thúc đẩy từ 3 yếu tố: Biên lợi nhuận gộp cao, hiệu quả quản lý chi phí bán hàng trực tiếp, gián tiếp và các chi phí quản lý doanh nghiệp (chi phí SG&A) và hiệu quả kiểm soát chi phí tài chính ròng.
Theo Chứng khoán Vietcap, về biên lợi nhuận gộp, Masan MEATLife có lợi thế nhất do tập trung vào thịt heo mát cao cấp có thương hiệu. Về hiệu quả quản lý chi phí SG&A, Nông nghiệp Hòa Phát vượt trội hơn, trong khi tỉ lệ này của Masan MEATLife khá cao do chi tiêu marketing lớn để xây dựng thương hiệu thịt cao cấp.
Do sử dụng đòn bẩy thấp, chi phí tài chính cũng không ít tác động đến lợi nhuận ròng của Nông nghiệp Hòa Phát so với các công ty còn lại.
