Dự án cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương dài hơn 73,6 km, tổng diện tích đất thu hồi hơn 537,5 hecta, ảnh hưởng đến 2.464 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức. Sau nhiều tháng triển khai, tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu bàn giao cho nhà thầu thi công.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất Lâm Đồng, đến ngày 29.5 đã kiểm đếm được 2.452/2.464 hồ sơ, đạt hơn 99,5%; xét pháp lý 2.427 hồ sơ. Trong số này có 2.417 hồ sơ đủ điều kiện bồi thường, hỗ trợ.
Tại nhiều địa phương, công tác kiểm đếm cơ bản hoàn tất nhưng khâu chi trả, bàn giao mặt bằng vẫn chậm vì người dân chưa đồng thuận giá đền bù.
Ở xã Di Linh, địa phương có số hộ bị ảnh hưởng lớn với 490 hồ sơ, cơ quan chức năng đã phê duyệt bồi thường cho 239 hồ sơ, với tổng kinh phí bồi thường hơn 230,3 tỉ đồng, nhưng mới chi trả cho 172 hộ, đạt gần 60%. Theo ghi nhận, phần lớn hộ dân chưa đồng ý mức giá bồi thường đất, cây trồng và vật kiến trúc do cho rằng thấp hơn thị trường.
Một vướng mắc khác phát sinh tại tuyến đường Tân Thượng – Tân Châu – Tân Nghĩa, khi một số hộ phản ánh phần đất từng hiến làm đường nay nằm trong ranh giải phóng mặt bằng cao tốc nhưng chưa có quyết định thu hồi đất trước đó, dẫn tới tranh cãi diện tích được bồi thường.
Tại xã Bảo Thuận, dù đã phê duyệt bồi thường cho hơn 300 hồ sơ với tổng số tiền hơn 301,5 tỉ đồng, nhưng việc chi trả mới đạt gần 69%. Chính quyền địa phương cho biết giá nông sản tăng cao khiến nhiều hộ cho rằng giá đất bồi thường chưa sát thực tế nên dân chưa nhận tiền.
Tình trạng tương tự diễn ra ở xã Gia Hiệp, nhiều hộ chưa đồng thuận giá đất; một số hộ đồng ý nhận tiền nhưng hồ sơ pháp lý đất đai lại chưa rõ ràng. Trung tâm Phát triển quỹ đất đề nghị địa phương sớm xác nhận nguồn gốc sử dụng đất để có cơ sở điều chỉnh phương án bồi thường.
Trong khi đó, xã Đức Trọng được xem là “điểm sáng” khi đã chi trả cho 280 hộ với tổng kinh phí hơn 361,6 tỉ đồng, bàn giao khoảng 57,5 héc ta mặt bằng. Tuy nhiên, địa phương này vẫn còn 5 trường hợp tranh chấp đất và tài sản trên đất với giá trị khoảng 9 tỉ đồng.
Riêng xã Hiệp Thạnh, hiện chưa hoàn thiện dữ liệu hộ dân phục vụ xây dựng khu tái định cư; một số thửa đất bị thu hồi chưa xác định được chủ sử dụng.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất Lâm Đồng, hiện địa phương đang tập trung xử lý để ưu tiên bàn giao 11 điểm mặt bằng trước cho nhà thầu, chủ yếu tại các xã Hiệp Thạnh, Gia Hiệp, Đức Trọng, Di Linh và Bảo Thuận.
Nếu cao tốc Bảo Lộc – Liên Khương chậm vì vướng giá đền bù và tranh chấp đất thì dự án cao tốc Tân Phú – Bảo Lộc lại nổi lên “điểm nghẽn” về tiến độ giải ngân vốn.
Tuyến cao tốc này dài gần 54 km đi qua tỉnh Lâm Đồng, cần thu hồi hơn 393,6 héc ta đất, ảnh hưởng đến 930 trường hợp gồm hộ dân và tổ chức. Đến nay đã kiểm đếm được 897 hồ sơ, đạt hơn 96%; trong đó 729 hồ sơ đủ điều kiện pháp lý để bồi thường.
Các địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 590 hồ sơ với tổng số tiền hơn 652,2 tỉ đồng. Tuy nhiên, mức giải ngân thực tế còn rất thấp: mới chi được khoảng 39,5 tỉ đồng trên kế hoạch vốn năm 2026 là 1.798 tỉ đồng, tương đương khoảng 2,3%.
Mặt bằng bàn giao cho đơn vị thi công hiện mới đạt hơn 53 héc ta, trong đó đất hộ gia đình hơn 38,6 héc ta và đất công khoảng 14,2 héc ta.
Nhiều điểm nghẽn đang khiến dự án khó tăng tốc. Tại phường 1 Bảo Lộc, còn 39 hồ sơ kiểm đếm vắng mặt do chưa tách thửa theo hồ sơ địa chính nên chưa thể hoàn thiện thủ tục pháp lý.
Ở phường 2 Bảo Lộc, có 8 hộ chưa hợp tác kiểm đếm, phải đề nghị kiểm đếm bắt buộc; đồng thời nhiều hồ sơ đất đai và tài sản trên đất chưa hoàn tất xét pháp lý.
Riêng tại xã Đạ Tẻh 2, nơi cao tốc đi qua gần 18 km, phát sinh nhiều khó khăn do đất phân lô, tách thửa nhưng lại chưa cập nhật hồ sơ biến động; nhiều chủ đất không có mặt tại địa phương khiến việc xác minh, hoàn thiện hồ sơ kéo dài.
Một cán bộ làm công tác bồi thường cho biết, nhiều khu vực phân lô nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng nhưng chưa được cập nhật chỉnh lý hồ sơ địa chính, dẫn tới thiếu thông tin về diện tích, số thửa đất để lập phương án bồi thường.
Đáng chú ý, theo đề nghị của nhà đầu tư, tỉnh Lâm Đồng đang ưu tiên giải phóng mặt bằng đoạn từ Km72+200 đến Km76 thuộc xã Đạ Huoai với 72 hộ dân và 2 tổ chức, để sớm có mặt bằng thi công dự án.
Trong bối cảnh UBND tỉnh Lâm Đồng liên tục yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng cho cả hai dự án cao tốc trọng điểm, thực tế triển khai cho thấy những “nút thắt” về giá đền bù, hồ sơ pháp lý đất đai, tranh chấp và tình trạng vắng chủ vẫn đang khiến tiến độ bàn giao mặt bằng chưa theo kịp yêu cầu đặt ra.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 9h cùng ngày, khi cán bộ, chiến sĩ Hải đoàn 42 đang tham gia hoạt động trồng cây, vệ sinh môi trường tại ấp Kênh 1 thì nhận tin báo xảy ra cháy nhà dân cách khu vực khoảng 200m.
Ngay sau đó, lực lượng Hải đoàn 42 nhanh chóng đến hiện trường phối hợp cùng công an, bộ đội biên phòng, dân quân tự vệ, lực lượng phòng cháy chữa cháy, đoàn viên thanh niên và người dân địa phương tham gia chữa cháy.
Do khu vực xảy ra cháy có nhiều căn nhà liền kề, vật liệu dễ bắt lửa nên ngọn lửa nhanh chóng lan sang 4 căn nhà dân. Đến khoảng 10h15, đám cháy được khống chế và dập tắt hoàn toàn, không để cháy lan sang các khu vực xung quanh.
Vụ cháy làm 3 căn nhà bị thiêu rụi, nhiều tài sản hư hỏng, trong đó có 4 xe máy cùng nhiều vật dụng có giá trị khác. Vụ việc không gây thiệt hại về người.
Nguyên nhân vụ cháy đang được cơ quan chức năng xác minh, làm rõ.
Giữa không gian "Bảo tàng nấm" trong khuôn viên Trường đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk), PGS-TS Nguyễn Phương Đại Nguyên, Trưởng phòng Đào tạo, tỉ mỉ nghiên cứu các quy trình nhân giống nấm quý hiếm với kế hoạch tái tạo trong môi trường tự nhiên.
PGS-TS Nguyễn Phương Đại Nguyên chia sẻ với chúng tôi, bản thân ông đã có niềm yêu mến với việc tìm hiểu các loại nấm mọc trong môi trường tự nhiên lúc còn sinh viên. Từ năm 2007, trong những chuyến vào rừng già tìm kiếm các loài nấm quý hiếm, ông cùng nhóm nghiên cứu đã trải qua nhiều lần đối mặt hiểm nguy.
Ông Nguyên kể lại, các vườn quốc gia và khu bảo tồn ở Tây nguyên có địa hình rất phức tạp, bị chia cắt nhiều nơi khiến việc di chuyển khó khăn. Thông qua sự giúp đỡ của cán bộ kiểm lâm, bảo vệ rừng, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy, thu thập nhiều mẫu nấm quý hiếm đầu tiên.
"Vào mùa mưa là thời điểm nấm xuất hiện nhiều. Chúng tôi phải vượt qua nhiều dạng địa hình khác nhau, băng qua nhiều khu rừng trong các chuyến khảo sát thực địa. Những đợt có sinh viên, nghiên cứu sinh đi theo đoàn cũng gặp rất nhiều bất trắc gây nguy hiểm đến tính mạng. Lúc vào rừng, thời tiết khá đẹp và có thể băng qua suối dễ dàng. Tuy nhiên, đến chiều quay trở về, những con suối đã biến thành sông do mưa lớn ở thượng nguồn. Lúc này, chúng tôi phải tự sinh tồn, bám trụ lại rừng và tìm kiếm các loài thực vật, chẳng hạn như nấm để cầm cự cái đói, cái rét", ông Nguyên chia sẻ.
Ngoài việc ảnh hưởng bởi thời tiết, việc lấy mẫu nấm cũng không kém phần khó khăn, kỳ công. Khi lấy mẫu nấm, đoàn nghiên cứu phải hết sức cẩn thận, tránh gây gãy đổ và chỉ lấy một mẫu nhỏ đối với các loài nấm có trong Sách đỏ Việt Nam nhưng không gây ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
Mục đích lớn nhất của đoàn nghiên cứu là làm sao bảo tồn các loài nấm quý hiếm đang ngày càng hạn chế, khó tìm, có thể sẽ mất đi trong tương lai. Trong 20 năm qua, ông Nguyên đã thu thập, trưng bày hàng trăm mẫu nấm của các tỉnh Tây nguyên cũ trong một phòng thí nghiệm tại trường.
Ngoài ra, ông còn thu thập được khoảng 1.000 mẫu nấm các loại nhưng chưa có không gian để trưng bày. Với ông, nguyên tắc thu mẫu ngoài tự nhiên phải được bảo quản, lưu trữ tốt.
Ông Nguyên cho biết: "Khoảng 5 năm trở lại đây, nhiều loại nấm ngoài tự nhiên đã ít xuất hiện, số lượng giảm sút đáng kể do nhiều yếu tố khác nhau. Thứ nhất, người dân lên rừng thu hái về sẽ không quan tâm việc bảo tồn dẫn đến số lượng suy giảm. Thương lái ở các khu vực gần rừng thu mua và bán cho thị trường Trung Quốc. Thứ hai là biến đổi khí hậu cũng ảnh hưởng đến môi trường sống của nấm".
Theo ông Nguyên, vai trò của nấm trong tự nhiên rất quan trọng, tham gia vào vòng tuần hoàn vật chất tự nhiên. Tất cả lá cây mục, nếu không có nấm sẽ khó phân hủy, có thể gây cháy rừng. Nấm đóng vai trò hoại sinh các loại cây mục, thảm mục, tăng độ mùn cho đất rừng.
Hiện tại, "Bảo tàng nấm" ở Trường đại học Tây Nguyên là một trong những nơi lưu trữ các giống nấm với số lượng khá lớn. Đối với từng loại nấm có độ quý hiếm, chức năng về dưỡng chất sẽ được phân chia một cách rõ ràng, tách biệt với các loài nấm độc.
"Bảo tàng nấm cũng là một không gian học tập dành cho các sinh viên trong trường. Sinh viên đến bảo tàng có thể tự tìm hiểu, nhận biết nhiều loại khác nhau từ nấm dược liệu đến nấm độc. Trên mỗi bình nấm ngâm trong cồn chuyên dụng đều có tên và mã QR để các sinh viên có thể thuận tiện học tập. Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi cứ tích lũy mỗi năm mỗi loại nấm, tăng thêm sự đa dạng cho bảo tàng", ông Nguyên cho hay.
Đặc biệt, nấm ở tự nhiên sẽ có màu sắc và kích thước khác với nấm đã được lấy mẫu, bảo quản. Điều dễ nhận biết nhất là màu sắc của nấm sẽ nhạt dần theo thời gian. Mỗi loại nấm tiêu bản đều có hình ảnh, ghi chú kích thước đầy đủ để sinh viên dễ so sánh.
Ông Nguyên cho biết thêm, hiện tại, các loài nấm có tính dược liệu cao đã được nuôi trồng, nhân giống trong các trang trại, chẳng hạn là dòng nấm linh chi. Quy trình nhân giống phải trải qua nhiều lần thử nghiệm, nhiều công đoạn đòi hỏi kỹ thuật cao, hiểu về tính chất và môi trường thuận lợi của nấm.
"Thật sự, hành trình phục hồi lại, trồng được các loài nấm ngoài tự nhiên là một hành trình rất gian nan, không đơn giản như chúng ta nghĩ. Khi thu mẫu nấm ngoài tự nhiên về đã xác định là loài có giá trị dược liệu. Tuy nhiên, nguồn nấm này ngày càng ít đi, chúng tôi tiến hành khảo sát, làm sao để nhân giống được. Bởi vì không phải loài nấm nào ngoài tự nhiên, chúng ta đem về đều có thể nhân giống, nuôi trồng được, mà phải có cả một quá trình rất dài", ông Nguyên nói và cho biết thêm: "Chúng tôi nghiên cứu rất nhiều công thức khác nhau để nhân giống nấm trong phòng thí nghiệm. Chúng tôi đã cho từng loại nấm phát triển trong môi trường có nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng giống với ngoài tự nhiên. Hiện nay, chúng tôi đã thí nghiệm nhân giống thành công loài nấm có tên là hắc chi (màu đen thuộc họ Ganodermataceae hay còn gọi nấm linh chi)".
Ông Nguyên và đội ngũ đang tiếp tục triển khai nhiệm vụ khoa học ở tỉnh Gia Lai, đưa nấm hắc chi từ phòng thí nghiệm ra với môi trường tự nhiên. Để một loài nấm có thể phục hồi ngoài tự nhiên sẽ mất rất nhiều thời gian. Ngoài nấm hắc chi, đội ngũ nghiên cứu của ông Nguyên còn có thể trồng thêm nhiều loại nấm quý trong Sách đỏ Việt Nam ra ngoài tự nhiên.
"Sau nhiều năm nghiên cứu, đây là một bước tiến mới trong việc tái tạo nấm trong môi trường tự nhiên. Từ nhiệm vụ khoa học ở tỉnh Gia Lai, chúng tôi có thêm động lực để tiếp tục nghiên cứu quy trình nhân giống với nhiều loài đặc biệt hiếm với mục đích phục hồi hệ sinh thái nấm, bảo tồn, gìn giữ và bảo vệ môi trường rừng…", ông Nguyên nói.
Theo ông Nguyên, trong tương lai, nhóm nghiên cứu sẽ tinh chế nấm dược liệu thành các viên nang, thực phẩm chức năng sẽ tiếp cận phổ biến đến người tiêu dùng. Nấm là loài có nhiều hợp chất tốt cho sức khỏe người, tăng sức đề kháng, giảm thiểu bệnh tiểu đường, đặc biệt có thể dùng trong bệnh ung thư.
Lễ giới thiệu cuốn sách Xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo trong kỷ nguyên mới của GS.TS Nguyễn Hòa Bình được Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia Sự Thật phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Văn phòng Chính phủ tổ chức ngày 19-6 tại Hà Nội.
Cuốn sách Xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo trong kỷ nguyên mới gồm 91 bài viết, bài phát biểu và trả lời phỏng vấn của GS.TS Nguyễn Hòa Bình.
Được kết cấu thành 8 phần, sách khái quát một cách hệ thống những vấn đề cốt lõi của công cuộc đổi mới quản trị quốc gia trong giai đoạn mới.
Từ cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; hoàn thiện thể chế; cải cách hành chính; đến khơi thông nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế số, chuyển đổi xanh, xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chăm lo đời sống Nhân dân.
Cuốn sách hệ thống hóa sự lãnh đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, làm rõ các kết quả đã đạt được và bài học kinh nghiệm, định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tư tưởng xuyên suốt các bài viết của cuốn sách là: Xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; một Chính phủ liêm chính, kiến tạo phát triển; một nền hành chính phục vụ Nhân dân; đồng thời phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc.
Ông Vũ Trọng Lâm - Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia Sự Thật - nhấn mạnh giá trị của cuốn sách không chỉ nằm ở việc phản ánh những chủ trương, quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước đã và đang được triển khai trong thực tiễn, mà còn ở chỗ thể hiện rõ tư duy lý luận gắn với thực tiễn sinh động của quá trình điều hành đất nước.
Qua từng bài viết, cuốn sách đặt ra và gợi mở nhiều vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của đất nước hiện nay, đó không chỉ là những vấn đề của hiện tại mà còn là những câu hỏi lớn đối với tương lai phát triển của đất nước.
Nội dung cuốn sách thể hiện rõ tinh thần đổi mới, tinh thần hành động và trách nhiệm trước Nhân dân.
Đó là tư duy lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo; là quan điểm phải kết hợp hài hòa, chặt chẽ giữa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật với tính nhân văn, nhân đạo sâu sắc của Đảng, Nhà nước; là phát triển kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội; giữa phát triển nhanh và phát triển bền vững.
Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai nêu những giá trị nổi bật của cuốn sách.
Một là, cuốn sách đã tổng kết sâu sắc thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành những lĩnh vực trọng yếu của đất nước trong giai đoạn đẩy mạnh công cuộc đổi mới; khắc họa khá toàn diện sự vận động của tư duy quản trị quốc gia trong điều kiện mới; quá trình chuyển hóa các chủ trương, đường lối của Đảng thành chính sách và hành động cụ thể; đồng thời phản ánh những nỗ lực tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tổ chức bộ máy và nguồn lực phát triển.
Hai là, cuốn sách đã làm rõ những yêu cầu mới đặt ra đối với công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong giai đoạn hiện nay.
Ba là, cuốn sách gợi mở nhiều vấn đề có ý nghĩa phương pháp luận đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Ông Vũ Thanh Mai nhận định cuốn sách cho thấy một yêu cầu rất quan trọng là mọi chủ trương, chính sách đều phải hướng tới con người, phục vụ Nhân dân, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.