TAND TP.Hà Nội đang xét xử cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng các bị cáo trong vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, xảy ra tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức.
Quá trình thực hiện 2 dự án đã có nhiều sai phạm, dẫn tới phải dừng thi công suốt gần 5 năm, gây thất thoát, lãng phí hơn 800 tỉ đồng. Một trong số này là việc thuê tư vấn nước ngoài không đúng.
Cáo trạng xác định Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế đã phê duyệt thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư khi chưa làm rõ về khả năng đáp ứng của đơn vị tư vấn trong nước; không chứng minh được tính cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài; cố ý chỉ định thầu; không tổ chức lập, thẩm định chi phí thuê tư vấn nước ngoài…, gây thất thoát hơn 70 tỉ đồng.
Trả lời tại tòa, ông Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Y tế trọng điểm, cho biết ban quản lý đại diện cho Bộ Y tế (chủ đầu tư) để thực hiện hai dự án. Do đó, trước khi làm mọi việc đều phải báo cáo Bộ trưởng, thực hiện xong cũng phải báo. Bộ trưởng phê duyệt thì mới được triển khai.
Về lý do lựa chọn nhà thầu VK thực hiện tư vấn, ông Thắng khai trước đó Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đi dự khánh thành Bệnh viện Vinmec, giới thiệu đây là công ty rất tốt, muốn 2 dự án bệnh viện được thiết kế đẹp, hiện đại nên đề nghị thuê.
Viện kiểm sát cáo buộc, chỉ 3 ngày sau khi Ban quản lý dự án y tế trọng điểm được thành lập, ông Thắng nhận được văn bản của Công ty VK Việt Nam (Công ty VK), giới thiệu về năng lực, kinh nghiệm và đề nghị được chỉ định làm đơn vị tư vấn thiết kế chính cho 2 dự án bệnh viện.
Mặc dù không được Công ty VK cung cấp hồ sơ, tài liệu chứng minh năng lực, kinh nghiệm, nhưng do có gợi ý trước đó của bộ trưởng, ông Thắng giao cấp dưới lập tờ trình, triển khai các thủ tục để chỉ định doanh nghiệp này là đơn vị tư vấn.
Thậm chí, bị cáo không tiến hành khảo sát để đánh giá năng lực, kinh nghiệm của các nhà thầu trong nước nhưng vẫn nhận định “các đơn vị tư vấn xây dựng trong nước không đảm bảo yêu cầu”.
Trước bục khai báo, ông Thắng ban đầu khẳng định có khảo sát chứ không phải bỏ qua như viện kiểm sát cáo buộc. Tuy nhiên, khi chủ tọa truy vấn “khảo sát bao giờ, như nào, có hồ sơ lưu lại không”, bị cáo lúng túng, nói “hồ sơ thì chắc là có nhưng nó không biết có đủ không”.
Chủ tọa tiếp tục hỏi dồn “có đi khảo sát, có đi tận nơi không, trả lời ngắn thôi”. Ông Thắng khi này mới thừa nhận vì thời gian quá gấp gáp, bị sức ép tiến độ nên chỉ “dựa trên kinh nghiệm trước đây” để khảo sát, chứ thực ra không đi thực tế, đồng thời thừa nhận việc này là sai phạm.
Ngoài việc lựa chọn đơn vị tư vấn nước ngoài, viện kiểm sát còn chỉ ra hàng loạt vi phạm trong việc lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện gói thầu khi triển khai 2 dự án, dẫn tới lãng phí hơn 733 tỉ đồng.
Chủ tọa hỏi bị cáo Nguyễn Chiến Thắng nghĩ gì về con số thất thoát, lãng phí mà cáo trạng đã nêu. Bị cáo nói “thấy hết sức nặng nề”, “chưa chính xác hoàn toàn”, vì khi làm chỉ nghĩ sao cho thật nhanh mà không nhận thức hoặc không nắm được có những quy định cần tuân thủ, nếu biết chắc chắn đã không làm, đến nay rất ân hận.
Phản đối câu trả lời này, chủ tọa cho rằng với cương vị giám đốc ban, “các văn bản pháp luật vào thời điểm đó bị cáo không đọc thì bị cáo làm cái gì?”. Ông Thắng khẳng định có đọc các quy định, nhưng không đủ khả năng quan sát, quán xuyến toàn bộ.
“Nếu không đủ khả năng thì bảo bộ trưởng là thôi tôi không làm được nữa chứ”, chủ tọa đặt vấn đề. Ông Thắng thừa nhận “đấy là sai lầm của bị cáo”. Tuy nhiên, chủ tọa cho rằng “không phải sai lầm đâu”, bởi như việc lựa chọn đơn vị tư vấn nước ngoài không hề tiến hành khảo sát năng lực các đơn vị trong nước nhưng vẫn làm, vẫn thực hiện các quy trình tiếp theo để chỉ định thầu, như vậy “không thể nói là mình đi làm mà mình không biết, là không đúng”.
Đáng chú ý, ông Thắng còn bị cáo buộc yêu cầu các nhà thầu thi công “cắt phế” theo tỷ lệ 5%, qua đó nhận hối lộ tổng số hơn 88 tỉ đồng. Ông khai chia cho bà Tiến gần 13 tỉ đồng và 100.000 USD. Bà Tiến thì khẳng định chỉ cầm 2,5 tỉ đồng, đồng thời không biết về nguồn gốc số tiền, nên không bị truy cứu tội nhận hối lộ.
Đầu tháng 5, giữa cái nắng gay gắt miền Trung, anh Cường nhận tin báo từ người làng về ba ngôi mộ vô danh bị mắc kẹt giữa những bức tường rào trong khu nghĩa địa. Phần mộ được phát hiện từ hơn 20 năm trước khi một gia đình đào móng nhà, sau đó chôn cất tạm bợ. Không người thân, không bia, không lối vào, ba ngôi mộ gần như bị quên lãng.
Chọn lúc sáng sớm, anh Hùng mang cuốc xẻng đến cẩn trọng đào bới, cất bốc ba ngôi mộ. Đến trưa, anh dùng xe tang, đưa hài cốt về nghĩa trang do chính mình xây dựng suốt nhiều năm qua.
Anh Cường sinh ra và lớn ở Cảnh Dương - làng biển cổ gần 400 tuổi, rộng chưa đầy 1,5 km2, từng được biết đến là một trong "bát danh hương", tức là tám địa danh văn vật nổi tiếng của Quảng Bình cũ. Trong kháng chiến chống Pháp, nơi đây được phong danh hiệu "Làng chiến đấu kiểu mẫu", với hàng nghìn người dân kiên cường bám trụ, chiến đấu qua hàng trăm trận càn lớn nhỏ.
Qua nhiều thế hệ, chiến tranh sơ tán, bom đạn, bão và những chuyến tha hương khiến không ít ngôi mộ thất lạc chủ nhân. Có người ngã xuống trong chiến tranh, có thi thể trôi dạt từ biển vào, được dân làng chôn cất tạm. Nhiều phần mộ vô chủ nằm rải rác dưới đồi cát, mép biển hay trong khu dân cư.
Gia đình làm nghề mai táng, từ năm 17 tuổi, anh Cường đã theo cha cùng người dân di dời 970 ngôi mộ vô chủ để giải phóng mặt bằng xây dựng làng nghề. Sau những cuộc di dời, nhiều ngôi mộ được chôn rải rác trên các đồi cát, ven nghĩa địa, không người chăm sóc. Qua thời gian, cát biển vùi lấp, mưa gió xói mòn, nhiều phần mộ dần biến mất.
"Nếu mình cất bốc, họ sẽ mất dấu", suy nghĩ ấy thôi thúc anh theo đuổi quy tập mộ vô chủ về nghĩa trang.
Sau ba năm lên ý tưởng, cuối năm 2017, anh Cường phát hiện 5 ngôi mộ vô chủ nằm chênh vênh trên triền cát, phía dưới là ruộng lúa, có nguy cơ bị xóa sổ bởi nạn khai thác cát. Anh bắt đầu xây dựng nghĩa trang, quy tập mộ vô chủ để những người đã khuất có nơi an nghỉ.
Được lời ủng hộ của vợ "việc tâm đức chồng cứ làm", anh Cường bỏ ra 30 triệu đồng san gạt khu đất cát rộng hơn 1.500 m2, xây dựng nghĩa trang riêng cho những ngôi mộ không người thờ tự.
Từ 5 ngôi mộ ban đầu, sau gần 9 năm, nơi đây trở thành chốn an nghỉ của 259 ngôi mộ vô danh, được quy hoạch ngay hàng thẳng lối. Trong đó, 61 ngôi mộ được một chủ cơ sở lăng mộ hỗ trợ ốp đá, số còn lại được xây bằng xi măng hoặc xây tường xung quanh đắp cát.
Mỗi khi người dân đào móng nhà, dựng hàng rào hay phát hiện hài cốt vô chủ, họ đều gọi anh Cường. Gia chủ có thể hỗ trợ mua tiểu, còn anh tự nguyện lo toàn bộ công cất bốc, di dời. Tổng chi phí xây dựng nghĩa trang đến nay khoảng 150 triệu đồng. Trong đó người dân trong làng, cả những người con xa quê, chung tay hỗ trợ khoảng 100 triệu đồng.
"Làng Cảnh Dương trải qua chiến tranh, biết bao người mất đi, nhiều mộ thất lạc. Tôi làm được gì cho họ thì cố gắng. Người sống cần có nhà, người đã khuất cần nơi yên nghỉ", anh giải thích.
Có những hôm mưa lớn, nước xói lở làm lộ thiên hài cốt; có những ngôi mộ ven biển bị sóng đánh bật gốc, anh lại tới gom nhặt từng mảnh xương cốt đưa về nghĩa trang. Công việc nặng nhọc, ám mùi tử khí, nhưng anh không e ngại.
Một người dân từng đào móng nhà phát hiện ba ngôi mộ cho biết nếu không có anh Cường, những ngôi mộ ấy có thể tiếp tục bị bỏ quên hoặc chôn cất sơ sài. "Cường làm việc này vì cái tâm, chẳng ai bắt buộc", người này nói.
259 ngôi mộ không còn cô quạnh vì ngày rằm, mùng một được anh Cường hương khói. "Làng vẫn còn nhiều ngôi mộ vô danh, tôi tiếp tục cất bốc, quy tập cho tới già", anh chia sẻ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó phòng văn hóa xã hội xã Hòa Trạch, cho biết anh Cường là đảng viên, nhiều năm qua đã quy tập mộ vô chủ về thờ cúng tại nghĩa trang. Đây là việc làm nhân văn, quan tâm đến những mộ không có người thân hương khói, đồng thời góp phần chỉnh trang cảnh quan khang trang, sạch đẹp. Phòng tham mưu UBND xã đã hỗ trợ anh Cường một phần kinh phí.
Chiều 19.5, phát biểu tại lễ trao thưởng thành tích xuất sắc trong phá chuyên án buôn lậu hơn 50 tấn caffeine - một loại tiền chất sản xuất ma túy, thiếu tướng Ngô Thanh Bình, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04 - Bộ Công an, cho biết chuyên án này có thể nói là chuyên án đầu tiên thu giữ số lượng hóa chất, tiền chất lớn và khác biệt về tính chất pháp luật.
Bởi, theo thiếu tướng Bình, tại Trung Quốc coi caffeine là chất hướng thần, còn bên Lào coi đây là tiền chất. Song, nước ta vẫn đang hoàn thiện về tính chất pháp luật khi chất này vẫn được cấp phép cho các tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh với mục đích y, dược, thực phẩm hoặc sử dụng trong công nghiệp mà chưa coi là tiền chất ma túy.
Cục trưởng C04 cho hay, số caffeine trong đường dây là hóa chất, tiền chất "chảy" sang khu vực Tam giác vàng để sản xuất ma túy, sau đó sản phẩm quay lại nước ta tiêu thụ, cũng như trung chuyển sang nước thứ 3.
Với hơn 50 tấn caffeine (tang vật công an thu giữ được trong chuyên án), các đối tượng có thể sản xuất được tới hơn 150 tấn ma túy tổng hợp, điều này cho thấy sự nguy hiểm trong thời gian dài.
Theo thiếu tướng Ngô Thanh Bình, sau khi chuyên án được triệt phá, tiền chất tại Lào khan hiếm và tăng giá. Qua trinh sát tại Lào, một số đối tượng mua hóa chất, tiền chất này đều trả lời "không thể cung cấp được trong thời gian này".
Trong các cuộc họp quốc tế gần đây, các tổ chức đánh giá cao nước ta về năng lực phòng chống ma túy, cũng như việc phối hợp với các nước trong công tác này. Điều này, thiếu tướng Bình cho rằng thể hiện sự chuyên nghiệp, tinh nhuệ, sắc bén về nghiệp vụ của công an nước ta trong kỷ nguyên mới này.
Thiếu tướng Ngô Thanh Bình cho hay, qua chuyên án này, C04 đã nhận diện ra nhiều vấn đề mới trong công tác phòng, chống ma túy. Thời gian tới, C04 sẽ chủ trì, phối hợp với các lực lượng trong và ngoài ngành giải quyết triệt để, hiệu quả, thần tốc những nhiệm vụ Thứ trưởng Nguyễn Văn Long giao, trong đó có việc kiểm soát chặt các loại tiền chất. Đồng thời, nhận diện các sơ hở, thiếu sót để hoàn thiện chính sách pháp luật.
Cục trưởng C04 khẳng định sẽ nghiên cứu, tham mưu hoàn thiện các văn bản pháp luật để xử lý những vấn đề còn vướng mắc đặt ra trong giai đoạn hiện nay đối với công tác phòng, chống ma túy như: lợi dụng shipper để vận chuyển ma túy, thuê căn hộ chung cư cao cấp để tổ chức sử dụng ma túy, bán ma túy trên không gian mạng… hay việc phối hợp với ngân hàng truy xuất dòng tiền mua ma túy qua các sàn ảo.
Năm 2006, kè An Lương (xã Duy Nghĩa, Đà Nẵng) được xây dựng với chiều dài hơn 1km để bảo vệ hơn 500 hộ dân tại 2 thôn Thuận An và An Lương. Cuối năm 2025, do ảnh hưởng của mưa lớn, nước lũ từ thượng nguồn đổ về làm toàn bộ tuyến bờ kè bị sạt lở nặng, kéo dài thêm 500m. Tổng chiều dài bị sạt lở khoảng 1,5km.
Tình trạng xâm thực lấn sâu vào khu dân cư, uy hiếp trực tiếp đến sự an toàn của hàng trăm hộ dân sinh sống bên trong.
Theo ghi nhận những ngày đầu tháng 5, dọc bờ kè An Lương, các hạng mục gia cố bằng biện pháp đắp bao cát từ cuối năm 2025 không còn nguyên vẹn, một số vị trí bị thủy triều đánh bật ra. Dòng nước xoáy tạo thành nhiều “hàm ếch” ăn sâu vào đất liền. Địa phương phải dùng dây để rào chắn và lập biển cảnh báo nhằm đề phòng nguy hiểm.
Ông Nguyễn Duối (58 tuổi, ở thôn Thuận An, xã Duy Nghĩa) cho biết gia đình ông mở tiệm hàn tiện và nuôi cá lồng bè ở khu vực bờ kè An Lương đã gần 20 năm. Trận lũ cuối năm 2025 khiến tuyến kè bị sạt lở nghiêm trọng. Khoảng cách từ bờ kè sạt lở đến cơ sở ông Duối còn khoảng 1,5m, nếu tiếp tục sạt lở, bờ kè này sẽ bị cuốn đi.
“Chúng tôi mong chính quyền sớm xây dựng và hoàn thiện bờ kè trước mùa mưa bão năm nay. Người dân hoàn toàn đồng thuận và sẵn sàng phối hợp cùng chính quyền, chỉ mong không còn cảnh nơm nớp lo sợ như hiện nay”, ông Duối nói.
Nhiều nhà dân chỉ còn cách bờ kè 1-3m, nếu sạt lở tiếp tục ăn sâu vào đất liền, nhà cửa, đất đai có thể cuốn ra biển. Hàng loạt cầu tàu để thuyền đánh cá cập bến đưa hải sản lên bờ cũng bị đứt gãy, người dân phải dựng lại cầu tạm bằng sắt...
Ông Nguyễn Văn Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Nghĩa, cho biết địa phương đang khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy nhanh công tác chuẩn bị để triển khai dự án kè chống sạt lở.
“Phần lớn hạng mục kè nằm sát tuyến đường ven sông nên việc thi công sẽ gặp nhiều trở ngại về mặt bằng. Tuy nhiên, xã sẽ phối hợp, tạo điều kiện tốt nhất để đơn vị thi công triển khai dự án đúng tiến độ”, lãnh đạo UBND xã Duy Nghĩa cho biết.
Trước thực trạng sạt lở nghiêm trọng, ngày 22/4, UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp khắc phục tuyến kè bảo vệ bờ sông Thu Bồn khu vực An Lương, xã Duy Nghĩa và khắc phục xói lở bờ biển Hội An, tại 2 phường Hội An Đông và Hội An Tây.
Theo kế hoạch, tổng kinh phí đầu tư cho 2 dự án gần 500 tỷ đồng. Trong đó, dự án khắc phục khẩn cấp tuyến kè bảo vệ bờ sông Thu Bồn khu vực An Lương có kinh phí khoảng 210 tỷ đồng; dự án khắc phục xói lở bờ biển Hội An khoảng 288 tỷ đồng. Các công trình dự kiến hoàn thành trong năm 2026.
Ngày 4/5, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, đã kiểm tra thực tế dự án khắc phục khẩn cấp tuyến kè An Lương.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh đây là công trình dân sinh cấp bách, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân. Ông yêu cầu việc đầu tư xây dựng phải bảo đảm chất lượng, bền vững, mỹ quan; tăng cường vận động nhân dân đồng thuận, bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 15/5 để triển khai dự án đúng tiến độ theo chỉ đạo của UBND thành phố.